W kulturze ludowej zwierzętom często przypisywano magiczne właściwości. Czasem potrafiły przewidzieć śmierć. Kiedy indziej – narodziny dziecka.
Brały udział w egzekucjach – jako kaci – i widowiskach, podczas których walczyły na śmierć. W trakcie ceremonii poświęcenia Koloseum zabito ok. 9 tys. zwierząt.
Dzisiejsza gospodarka łowiecka niczym nie przypomina tej, którą prowadzono przed wejściem w życie współczesnych przepisów. Wiele gatunków zwierzyny wybito niemal całkowicie, nim objęto je ochroną....
Zakaz wiwisekcji i eksperymentów, humanitarne metody uboju, ochrona ginących gatunków, ograniczenia dla myśliwych, bliskie relacje z domowymi czworonogami oraz jarska dieta – oto jak naziści...
Naturalne wywary, korzenne eliksiry, odpowiednio przygotowane fekalia… środki antykoncepcyjne używane przez naszych prapraprzodków z czasów starożytności bywały szokujące. Choć niekiedy naprawdę skuteczne.
Ludzie od wieków katalogowali i opisywali przyrodę. Nie zawsze jednak robili to na podstawie faktów – bardzo często zamiast rzetelnych informacji czytelnicy znajdowali wyssane z...
Do tego świata dostęp mają tylko nieliczni. Ich działania są z zasady ukrywane przed szerszą publicznością i wieści o nich z rzadka tylko docierają do...
Samozwańczy "lekarz-płciownik" przed stuleciem wyrażał poglądy co najmniej ekscentryczne. Do najdziwniejszych wypada zaliczyć jego opinię, że niemal każda kobieta ma skłonność do seksu ze zwierzętami....
W czasie wojny kwestia wyżywienia urastała do rangi gigantycznego problemu. Aby wspomóc się choć trochę, mieszkańcy miast puste działki, parki, skwery i własne balkony zamieniali...
Tych dzikich kobiet bali się wszyscy Grecy. W Rzymie postanowiono ukrócić niebezpieczne obrzędy dokonując dosłownej czystki wyznawczyń boga płodności. W efekcie doszło do prześladowań, których...
Młode dziewczęta wyruszały do USA, krainy snów i marzeń o wielkiej karierze, w nadziei na lepszą przyszłość. Kończyły jako pokojówki-"niewolnice", traktowane gorzej niż zwierzęta...
Nie raz i nie dwa słyszeliśmy tę samą śpiewkę. Wehrmacht nigdy nie plamił honoru żołnierza niemieckiego. To nie piękni chłopcy odziani w feldgrau odpowiadali za...
Przez wieki były poddawane okrutnym prześladowaniom. Masowo łamano im kości i obcinano ogony, palono je żywcem, wieszano i torturowano na wymyślne sposoby. Dla żartu, rozrywki i...
Żyjący w VII wieku mnich i uczony Jan Klimak nie miał wątpliwości: groźba zoofilii czyhała na pobożnych ludzi na każdym kroku. W swoich pismach przytoczył...
U progu XX wieku stylowo było podróżować z pupilem. Kiedy Titanic zatonął 15 kwietnia 1912 roku, życie stracili nie tylko ludzie, ale także ich zwierzęta....
Gdy Filip II August obejmował tron w 1180 roku, miał zaledwie piętnaście lat i władał znacznie skromniejszym państwem niż jego najpotężniejsi rywale. Już na początku...
Podział imperium Karola Wielkiego między jego wnuków miał być rozwiązaniem rodzinnego sporu o władzę. W praktyce traktat z Verdun z 843 roku stał się jednym...
Miliony żołnierzy wyruszały na front przekonane, że wojna skończy się przed Bożym Narodzeniem. Zamiast szybkiego zwycięstwa czekały ich jednak lata spędzone w zalanych wodą okopach,...
Spał do późna, czytał prasę w łóżku, a potem godzinami zajmował się ukochaną suką Blondi. W książce Wilczy Szaniec Felix Bohr odtwarza codzienną rutynę Hitlera...
Ten zbrodniarz umknął sprawiedliwości. Trzeba przyznać, że szczęścia mu przy tym nie brakowało. Jak to się jednak stało, że w najbardziej newralgicznym momencie, tuż po...
Zanim Kartagina stała się dla Rzymian uosobieniem śmiertelnego wroga, była morskim imperium kupców, kolonizatorów i odkrywców. Jedna z najbardziej niezwykłych relacji starożytności opisuje wyprawę Hannona...
Czytała od czwartego roku życia, zachwycała nauczycieli, a rodzinne tragedie przeżywała z niezwykłą wrażliwością. Dzieciństwo Marii Skłodowskiej było dalekie od spokojnego, ale właśnie wtedy kształtował...
Nie tyle urodzony, co wychowany do nienawiści wobec Rzymu — tak można powiedzieć o Hannibalu. Zresztą sam Rzym dołożył do tego niemało cegiełek. Już jako...
Tysiące urn z prochami niemowląt, kamienne stele i ślady rytuałów odprawianych przez stulecia. Czy Kartagińczycy naprawdę składali dzieci w ofierze bogom, jak twierdzili ich rzymscy...
Budowa wikińskiego okrętu wymagała ogromnych zasobów, lat pracy i wyjątkowych umiejętności rzemieślników. Każdy statek był skomplikowaną konstrukcją, od której zależały sukces wypraw, handel i przetrwanie...
Gdy wikingowie ruszyli na Wschód, przestali być tylko wojownikami. Jako Rusowie stali się pośrednikami między stepem a kalifatem, handlując futrami, srebrem i niewolnikami. Ich szlaki...
W świecie, w którym synowie gwarantowali ciągłość rodu, a córki budowały polityczne sojusze, narodziny dziewczynki mogły oznaczać zarówno błogosławieństwo, jak i problem. Źródła z epoki...
Po zakończeniu II wojny światowej świat miał odetchnąć z ulgą. Tymczasem na odległym atolu Bikini rozpoczął się jeden z najbardziej kontrowersyjnych eksperymentów XX wieku. Operacja...
W latach 40. i 50. XX wieku, w cieniu wyścigu zbrojeń i narodzin ery atomowej, w Stanach Zjednoczonych prowadzono badania, które przez dekady pozostawały tajemnicą....
Klasyczne procesy czarownic były makabryczne. Czasem jednak oskarżano osobę... zmarłą. Wówczas przed sądem pojawiały się zwłoki. Nawet jeśli już je pogrzebano.
Czyngis-chan, twórca największego imperium lądowego w historii, zmarł w 1227 roku podczas kampanii wojennej przeciwko Tangutom. Okoliczności jego śmierci do dziś pozostają niepewne i otoczone...
Szturm na Izmaił w 1790 roku był jedną z najkrwawszych bitew XVIII wieku. Armia rosyjska zdobyła twierdzę, dokonując masakry tysięcy tureckich obrońców.
Zdecydowanie nie powinniśmy tego słowa utożsamiać jedynie z rodzajem obuwia. A to dlatego, że na rzymskich arenach walczyli nie tylko gladiatorzy, lecz także gladiatorki, chociaż...
Religijna tolerancja, obchody Bożego Narodzenia, a jednocześnie krwawa rzeź konkurencyjnych rodów. Wszystko to było dziełem wnuka Czyngis-chana – Mongke.
Legenda mówi, że przyszedł na świat ze skrzepem krwi w dłoni. Faktem jest, że był synem porwanej kobiety i potomkiem chanowskiej linii Bordżiginów. Początki Czyngis-chana...
Szukanie ich w kronikach to zajęcie naprawdę żmudne. A jednak ludzie inter i transpłciowi, a także o innej orientacji niż heteroseksualna, istnieli od zawsze. Rodzili...
W kijowskim epizodzie swojej podróży z 1937 roku Bernard Newman spotyka młodego komunistę i wdaje się w dyskusję o ustroju, wolności i propagandzie. Z pozoru...
W latach 70. w Szopienicach, przemysłowej dzielnicy Katowic, setki dzieci zapadały na ołowicę, chorobę wywołaną działalnością pobliskiej huty metali nieżelaznych. Sprawa przez długi czas była...
Skalpowali wrogów, wdychali opary konopi, a ich kobiety walczyły jak mężczyźni. Scytowie i Amazonki – gdzie kończy się mit, a zaczyna historia?
Garamantowie stworzyli potężne imperium na Saharze, wykorzystując zaawansowaną irygację, handel i sól jako walutę. Jak tego dokonali?
Gdy w czerwcu 68 roku Neron popełnił samobójstwo, nikt nie przypuszczał, że imperium wkroczy w jeden z najbardziej krwawych i chaotycznych okresów swojej historii. W...
Przez wieki miasta tonęły w brudzie i smrodzie. Kiedy zaczęto sprzątać ulice, wprowadzać kanalizację i dbać o higienę miejską?
Ile wolnego miał chłop pańszczyźniany? Odpowiedź nie jest ani prosta, ani oczywista. Pomiędzy świętami, niedzielami, nocnym odpoczynkiem i sezonową przerwą w pracy rozciągał się czas,...
Polska sarmacka to świat, w którym życie toczy się między dworem, wsią i miastem, a codzienność wyznaczają obowiązki, zależności i walka o przetrwanie. Jak funkcjonowała...
Aztekowie wierzyli, że to w tym miejscu swój początek miał świat piątego słońca, który powstał dlatego, że pewien skromny człowiek oddał dla niego swoje życie....
Hans Frank miał tytuł generalnego gubernatora, jednak według niektórych zachowywał się bardziej, jakby był królem. Z piątki jego dzieci jedynie najmłodszy syn, Niklas Frank, publicznie...
Historia Karakorum to opowieść o niezwykłej stolicy imperium, gdzie spotykały się kultury, religie i ambitne dążenia, które na długo odmieniły obraz Azji.
Polskie nazwy miesięcy kryją w sobie ślady dawnych Słowian, ich zwyczajów i obserwacji natury. Opisują kwitnienie lip, żniwa czy mrozy.
Już 28 listopada na ekrany polskich kin trafi „Norymberga”, thriller historyczny w reżyserii Jamesa Vanderbilta, oparty na faktach i bestsellerowej książce Jacka El-Hai’a „Göring i...
Dziś wiele krajów świata zabrania pracy dzieci i uznaje ją za wyzysk. W XIX i na początku XX wieku dla wielu rodzin była to ekonomiczna...
Wyprawa Marka Antoniusza na Partów miała dać mu chwałę i bogactwo, lecz skończyła się klęską, śmiercią tysięcy i upadkiem jego potęgi.
Kumys – sfermentowane mleko klaczy – był napojem, symbolem bogactwa i siły Mongołów. Co sprawiło, że stał się sercem ich imperium?
Maria Bonaparte należy do jednych z najbardziej fascynujących kobiet XX wieku. Była arystokratką wywodzącą się ze słynnego rodu cesarza Francji – Napoleona Bonaparte. Na kartach...
Jedwab z Chin, bursztyn z Bałtyku i szkło z Italii – tak wyglądał światowy handel dwa tysiące lat temu. Rzym i Chiny, choć dzieliły je...
Wiosną 1241 roku ciszę nad środkową Europą przerwał tętent setek tysięcy kopyt. Z dalekiego stepu nadciągnęła armia, jakiej kontynent jeszcze nie widział. Królowie, biskupi i...
Wikingowie łączyli brutalność z dyscypliną. Od dziecka szkoleni w glimie — nordyckiej sztuce zapasów — stawali się mistrzami walki wręcz i z bronią. W bitwie...
Wyobraźmy sobie miasto o liczbie ludności Elbląga, Płocka czy Koszalina, które można tak po prostu spakować i ruszyć z nim w drogę. Właśnie tak funkcjonowała...
Wikingowie śladów swojej obecności na przyszłych polskich ziemiach zostawili wiele. Wydaje się jednak, że nigdzie nie zagrzali na dłużej miejsca. Prawie nigdzie. Było to miejsce...
Pomocny, skryty i nieco dziwny. Ed Gein miał dwa oblicza. Gdy w listopadzie 1957 roku policjanci otworzyli drzwi jego domu, doznali szoku.
Na Żuławach można natknąć się na opuszczone, porośnięte trawą cmentarze, monumentalne, lecz zaniedbane podcieniowe domy, wały i kanały biegnące wzdłuż wsi, które wciąż spełniają swoje...
Ci, którzy nie mieli wystarczających zapasów, ze strachem oczekiwali nadejścia przednówka. Oznaczał on nawet kilka miesięcy głodu. By przeżyć ten czas, mieszkańcy wsi byli w...
Od kawalerii łuczników po ciężkozbrojnych katafraktów – wojskowość dawnych Persów i ich sąsiadów to fascynująca mozaika taktyk i wynalazków. Dzięki nim powstawały imperia sięgające od...
W 1882 r. epidemia cholery wywołała w Manili panikę, zamieszki przeciw obcokrajowcom i tragiczne ataki na Europejczyków i Chińczyków.
Jedną z ważnych miar religijności była kiedyś ilość poniesionych wyrzeczeń. Najbardziej bogobojni pościli przez ponad połowę dni w roku. Czy to oznacza, że Polacy kilka...
Historia rosyjskiej Alaski to opowieść o odkryciach, eksploatacji, powstaniach i wreszcie – o sprzedaży ziemi, która później okazała się bezcenna.
Nie tylko ludzie walczyli na frontach – wśród bohaterów wojennych były też zwierzęta. Gołębica Cher Ami ocaliła setki żołnierzy podczas I wojny światowej.
Dla współczesnego człowieka pańszczyzna i poddaństwo mogą wydawać się formą niewolnictwa. Ale czy faktycznie polscy chłopi byli niewolnikami szlachciców?
Mistrzowie żeglarstwa, handlu i rzemiosła. Do dziś zadziwiają swoją pomysłowością i… wynalazkami – od purpurowych barwników, przez szkło i mydło, po alfabet.
Grupa Donnera w 1846 roku wyruszyła na Dziki Zachód w poszukiwaniu lepszego życia. Wyprawa zmieniła się w koszmar, gdy utknęli w górach Sierra Nevada.
Według Prokopiusza z Cezarei rządzący w Konstantynopolu cesarz Justynian Wielki był chciwy i nieuczciwy, a jego żona Teodora okrutną i rozwiązłą eksladacznicą.
W połowie XIX wieku USA opanowała „gorączka oregońska”. Od lat 40. do końca 60. około pół miliona ludzi ruszyło na zachód. Wielu nie przeżyło podróży.
Zygmunt Stary nie był jedynym polskim władcą, który utrzymywał błaznów. Ale miał do nich wielką słabość. To za jego czasów rozkwitła kariera Stańczyka.
Agresja Rosji zmieniła życie milionów ludzi. Ukraińcy obudzili się w nowej, przerażającej rzeczywistości, z którą musieli nauczyć się jakoś sobie radzić.
Prawicowi politycy do końca nie wierzyli, że dojdzie do puczu, ale Piłsudski miał tylko jedno wyjście: przejąć władzę siłą. Jak przebiegał przewrót majowy?
24 listopada 1227 r. w Gąsawie książę zwierzchni Polski Leszek Biały został brutalnie zamordowany podczas wizyty w łaźni. Nikt nie poniósł kary za jego śmierć.
Zrównał z ziemią Babilon i rozpętał pierwszy w historii światowy konflikt. Imię króla Asyrii Sennacheryba do czasów nowożytnych było synonimem tyranii.
W Moskwie panowały surowe małżeńskie zasady. Caryce były bite i ukrywane w czymś w rodzaju haremu. Ale nie dlatego Michał I miał kłopot ze znalezieniem...
Większość ludzi zna go jako psychiatrę i psychologa, badacza kultury, miłośnika sztuki oraz ucznia Freuda. Ale Jung interesował się też... wiedzą tajemną.
26 grudnia 2004 roku tsunami uderzyło w Indonezję, Sri Lankę i Tajlandię. Fale dotarły aż do Afryki! Skala tragedii mogła być mniejsza, gdyby nie zaniedbania.
Podczas niemieckiej okupacji Polacy nie tylko walczyli o wolność. Prowadzili też zwykłe życie, choć ich codzienność wyglądała zupełnie inaczej niż dotąd.
Praca od świtu do nocy, brutalne kary za ociąganie się z robotą i niekończąca się lista obowiązków. Jak wyglądała codzienność pańszczyźnianych chłopów?
Ten przewodnik i gawędziarz był legendą polskich Tatr, acz cokolwiek kontrowersyjną... Nie tylko trudnił się kłusownictwem. Sabała był zwykłym zbójcą!
Oglądając wiejskie chaty w skansenach, można odnieść wrażenie, że chłopom pańszczyźnianym żyło się (jak na tamte czasy) całkiem luksusowo. Nic bardziej mylnego.
Po dziesięcioleciach reżim Baszszara al-Asada upadł. Obalony dyktator znalazł azyl w Moskwie. Ale jak doszło do tego, że ród Asadów w ogóle doszedł do władzy?
Zima w 1978 i 1979 roku była wyjątkowo biała. Polska została pogrzebana pod zaspami: w Suwałkach spadł prawie metr śniegu! Konsekwencje były dramatyczne.
Gdy cesarz chciał się rozerwać, blady strach padał na jego poddanych. Ulubionymi „zabawami” władców Rzymu były krwawe walki oraz masakry (nie tylko zwierząt).
Słowiański Weles panował nad światem umarłych. Ale czy tylko? Pewne koncepcje co do jego roli są dość… egzotyczne. Co bóg podziemi miał wspólnego z wołami?
Tego, na co pozwalał sobie król Szwecji Karol XII, nie powstydziłby się Kaligula... Graniczące z sadyzmem okrucieństwo młodego władcy mroziło krew w żyłach.
W powojennej Polsce, wymagającej odbudowy demograficznej, ciąża była niemal aktem patriotyzmu. Ale dla kobiet nieślubne dziecko wciąż mogło oznaczać hańbę.
Podróżnicy przemierzający średniowieczną Azję mieli bujną wyobraźnię – lub halucynacje. Bo skąd inąd brali opowieści o leukokrotach i krwiożerczych mantykorach?
Savoir vivre przy stole to ważna sprawa. Acz w Chinach nieco z tym przesadzano. Bo czy wypada zabić zaproszonego gościa tylko dlatego, że złamał jakąś...
To tu wynaleziono pismo i sześćdziesiątkowy system liczbowy, którego używamy do dziś. W Uruk w Mezopotamii 6 tys. lat temu narodził się „miejski” styl życia.
Prowadzili wędrowny tryb życia, nie znali koła, pisma i rolnictwa, lecz zbudowali potężną świątynię. Göbekli Tepe pokazuje, jak mało wiemy o naszej prehistorii.
Jeśli ktoś zasłużył na miano ojca medycyny, to był to Galen. I choć część jego pomysłów dziś szokuje, to przez wiele wieków był niekwestionowanym autorytetem.
Sahara kilka razy była na zmianę suchym obszarem pustynnym i wilgotnym, żyznym obszarem uprawnym. Jak doszło do tego, że stała się największą pustynią świata?
Ich raport o niemieckich zbrodniach ocalił 200 tys. ludzi. Alfréd Wetzler i Rudolf Vrba w kwietniu 1944 r. uciekli z Auschwitz przez… Meksyk. Jak tego...
Piękna polska księżna jako wróg rewolucji była przetrzymywana w nieludzkich warunkach. Kiedy ją stracono, podniosły się głosy o zezwierzęceniu rewolucjonistów.
Ludzi żyjących w średniowieczu trapiło pięć największych plag – każda gorsza od poprzedniej. Gdy nadchodziła katastrofa, pozostawało im się... modlić.
Co ma wspólnego status społeczny z rozmiarem krowy? Całkiem dużo! Wystarczy spojrzeć na brytyjskie obrazy z XIX wieku. Wielu hodowców chciałoby mieć takie sztuki.
Co ma wspólnego najdłuższa rzeka Ameryki Południowej z grecką mitologią? Kto zobaczył Amazonki w brazylijskiej dżungli? I czy w tej historii tkwi ziarno prawdy?
