Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka blisko tysiąca artykułów popularnonaukowych. Napisała "Okupację od kuchni", "Piękno bez konserwantów" i "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski". Publikował między innymi w „Focusie Historia”, „KUKBUK-u”, "Świecie Wiedzy Historia" i „Fakcie”. Interesuje się historią życia codziennego i kobietami w historii. Kolekcjonuje zabytkowe książki kucharskie i przedwojenne AGD.

Najnowsze publikacje:

Akcja "Wisła", kwiecień 1947 (fot. domena publiczna)

artykuł | 23.06.2019

Czy akcja „Wisła” była potrzebna?

Komunistyczne władze Polski odniosły niemal całkowity sukces. Przeprowadziły masowe deportacje polskich obywateli w akcji „Wisła”, po czym poddały ich wynaradawianiu, prześladowaniom i wzięły ich pod ciągłą obserwację w celu zastraszenia. Tylko czy to w ogóle było potrzebne by...

Wojsko przeprowadza deportację Ukraińców w ramach Akcji Wisła, kwiecień 1947 (fot. domena publiczna)

artykuł | 16.06.2019

Co stało się z majątkiem Ukraińców, których wyrzucono z domów w czasie Akcji „Wisła”?

Mówi się, że przesiedlonych w 1947 roku Ukraińców czekał awans ekonomiczny, bo znaleźli się na lepiej rozwiniętych ziemiach. Tymczasem 75% gospodarstw, w których zostali osiedleni było zniszczonych, 30% natomiast wymagało całkowitej odbudowy. A co stało się z ich...

Dziewczynki w strojach regionalnych. Zdjęcie poglądowe (fot. domena publiczna).

artykuł | 12.06.2019

Czy wszyscy Ukraińcy popierali UPA?

Przeprowadzoną w 1947 roku „Akcję Wisła” uzasadniano tym, że wojsko musi odciąć UPA od zaopatrzenia, które ochoczo dostarcza mu miejscowa ludność. W rzeczywistości był to wyłącznie fałszywy pretekst, a ukraińscy powstańcy wcale nie cieszyli się wielką popularnością.

Modelki w sukienkach op-art 1966 r. (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 09.06.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Paryski szyk w komunistycznej Polsce

W krajobrazie społecznym powojennej Polski zaszło wiele zmian. Jedną z dziedzin, która uległa największym modyfikacjom był styl życia. Ludzie, którzy znaleźli się w zupełnie nowych rolach potrzebowali przewodników. I tym stały się dla nich gazety lifestylowe.

Dwór Medyceuszy (fot. domena publiczna)

artykuł | 08.06.2019

Najbardziej ekstrawagancka rodzina średniowiecza. Na co Medyceusze przepuszczali swoją fortunę?

Zasłynęli jako jedni z najlepszych bankierów świata. Według legendy w kilka pokoleń wznieśli się od prostego węglarza, aż do pozycji najświetniejszego rodu Italii. Rosnąc w siłę zdobyli jedną z największych fortun w dziejach. Na co Medyceusze wydawali swoje...

Polacy, przez których domy przetoczyła się Wielka Armia Napoleona przeklinali dzień, w którym Bonaparte przyszedł na świat (fot. domena publiczna)

artykuł | 01.06.2019

Wielu Polaków twierdziło, że nawet za cara było lepiej. Dlaczego nasi przodkowie tak bardzo nienawidzili Napoleona?

Podręczniki budują obraz Napoleona Bonaparte jako zbawcy Polaków, który niczym rycerz na białym koniu wyzwolił ich spod zaborczego jarzma. Prawda jest jednak zupełnie inna. A francuskie wojska częściej witano okrzykami przerażenia, niż wiwatami.

materiał promocyjny | 29.05.2019

Te kobiety na zawsze zmieniły Polskę

Mężczyźni od początku mieli z nimi problem. Jak zachować się wobec kobiet, które wkroczyły w ich szeregi? Jak się do nich odnosić? Czy nie lepiej zapędzić je znowu do garów? One jednak nie miały zamiaru rezygnować. W końcu...

Podagra, ilustracja satyryczna (fot. domena publiczna)

| 28.05.2019

Jedna z najgorszych chorób średniowiecza. Cierpiały na nią miliony i nie było żadnego lekarstwa

Jako pierwsi zidentyfikowali ją Egipcjanie. Szeroko pisał o niej Hipokrates. Ci, których dotknęła, cierpieli najprawdziwsze katusze. Jako, że nie istniało żadne skuteczne lekarstwo, przerażający ból miał ich prześladować już do końca życia. Albo zabijały ich równie okropne powikłania.

Iwan Sierow (fot. Mil.ry, lic. CC BY 4.0)

rekomendacja | 25.05.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Z dziennika szefa KGB

Już 2 września 1939 roku Iwan Sierow został Ludowym Komisarzem Spraw Wewnętrznych USRR, a 4 września stał się komisarzem Bezpieczeństwa Państwowego. Po 17 września to on nadzorował wywózkę Polaków na Sybir. Co tak naprawdę wiemy o tym szefie...

Tyle zostało z dawnego miejsca kaźni, czyli Obozu Świętochłowice-Zgoda (fot. Paweł Drozd, Drozdp, lic. CC BY-SA 3.0)

artykuł | 22.05.2019

Najgorsze obozy UB/NKWD nad Wisłą

Gdy Niemcy tracili miasto za miastem, ewakuowali fabryki i panicznie uciekali na zachód, wydawało się, że już niedługo nastanie koniec piekła. Wielu z tych, którzy tak myśleli, miało się dopiero przekonać, jak wygląda otchłań. A był nią .

Popkulturowe wyobrażenie czarownicy lecącej na miotle (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 19.05.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Czarownice z Salem

Pod koniec XVII wieku nad pewnym amerykańskim miasteczkiem zapadła najczarniejsza noc. Nie, słońce nie zgasło.  To ludzki rozum pogrążył się głęboko w mroku. Nie znajdując żadnego innego wytłumaczenia rzeczy, których nie rozumieli, mieszkańcy uznali, że oto prześladują ich...

Amerykańscy pielgrzymi idący do kościoła (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 17.05.2019

Amerykanie zawsze byli specyficzni… Tymi obrzydlistwami leczyli się mieszkańcy słynnego Salem

Gdy Europejczycy dopiero rozgaszczali się w Ameryce, wierzyli że za każdym zakrętem czai się zło. Purytanie bali się diabła, Indian i wszechobecnych czarownic. Wierzyli, że te ostatnie sprowadzają na nich choroby. Mieli na to swoje remedia, od których...

Jan Zumbach (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 12.05.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Przygody Jana Zumbacha

W czasie drugiej wojny światowej wielu polskich pilotów odznaczyło się bohaterstwem, zostawiając swój ślad w historii. Jan Zumbach był jednak wyjątkowy. Nie tylko został dowódcą słynnego Dywizjonu 303, ale też zaistniał jako… najemnik, przemytnik i prawdziwy polski awanturnik...

Ludzka czaszka. Sproszkowana służyła jako składnik lekarstwa na podagrę (fot. domena publiczna)

artykuł | 07.05.2019

Najlepsze lekarstwa robi się z… ludzkich zwłok? Jeszcze do niedawna tak właśnie myślano

Współcześnie wielu osobom cierpnie skóra na myśl o tym, że po śmierci od zmarłego można pobrać organy do przeszczepu. Jeszcze całkiem niedawno ludzie nie mieli żadnych rozterek. Jeśli tylko uwierzyli, że specyfiki z trupa im pomogą, byli je...

Trucizna (fot. qimono, lic. Pixabay License)

rekomendacja | 05.05.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Słodka trucizna

Królowie bali się zakładać ubrania, kłaść się do łóżka, siadać na krześle z poduszką, otwierać dokumenty, jeść, a nawet oddychać. Wszystko za sprawą wszechobecnych trucizn. Gigantyczna wiedza dawnych trucicieli pełna była sposobów na zabicie kogoś szybko i skutecznie.

Kosiarz (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.05.2019

Najważniejsza polska ustawa XX wieku. Przeszła tylko dzięki tej kobiecie

Na tę ustawę liczyły miliony wygłodniałych Polaków. Mieszkańcy zrujnowanego przez zaborców kraju coraz mocniej naciskali na swoich przedstawicieli w sejmie. Wszystko by przepadło, gdyby nie ona. Ta kobieta jednym sprytnym manewrem uratowała sprawę. 

Więźniowie przy pracy na Kołymie.

rekomendacja | 28.04.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Kołymskie piekło

Kołyma. To jedno słowo stało się dla pokoleń Polaków synonimem strachu, bólu i potworności. Nie obowiązywały tam żadne reguły poza prawem silniejszego, a silniejszym zawsze był funkcjonariusz sowieckiego systemu opresji.

Kobieta korzystająca ze swoich praw wyborczych. Na zdjęciu wybory do Sejmu w 1930 roku (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 23.04.2019

Żeby nie brakło jej energii na „pracę nocną w alkowie”… Jak reagowano na pierwsze polskie posłanki?

Tego się polscy politycy nie spodziewali. Gdy kobiety uzyskały prawa wyborcze, masowo ruszyły do urn i wybrały swoje przedstawicielki do sejmu. Była to sytuacja tak nietypowa, że Piłsudski zaczął przemowę do zwycięzców od słów „Panowie posłowie!”, jak gdyby...

ciekawostka | 19.04.2019

Nie uwierzysz, że oni tym handlowali. Najdziwniejsze pomysły na biznes z czasów PRL-u

Piloci polskich wycieczek zorganizowanych za komuny widzieli niejedno. Po latach pamiętają przede wszystkim, że niemal nikt z „wczasowiczów” nie miał czasu na odpoczynek. Zamiast wypełniać spokojnie program wycieczki, wypełniali swoje kieszenie dewizami. Na ich zdobycie miewali szalone pomysły.

Templariusz (fot. Marcelo.AFerr, lic. CC BY-SA 4.0)

rekomendacja | 14.04.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Templariusze – od wielkości do upadku

Rycerze z czerwonym krzyżem na białym tle przez wieki obrośli otoczką tajemnicy. Templariusze, walczący zaciekle w Ziemi Świętej, mieli sieć klasztorów rozsianą po całym ówczesnym świecie. Jak to możliwe, że potężny zakon upadł i został starty na proch...

Po smutnych realiach peerelu bułgarskie kurorty, jak Złote Piaski (na zdjęciu) wydawały się rajem urlopowym i... handlowym (fot. karel291, lic. CCA 3.0 U)

ciekawostka | 10.04.2019

Za PRL-u Polki na potęgę szmuglowały do Rumunii biseptol i aspirynę. Wszystko przez zakaz aborcji

Można było zarabiać na szmuglu prezerwatyw. Ale chyba dużo bardziej opłacało się przewożenie… leków na ból głowy i na zakażenia pęcherza. Co robiły z nimi zdesperowane Rumunki, którym odebrano prawo do antykoncepcji?

Szczątki znalezione w masowym grobie w Zahko, w irackim Kurdystanie. (fot. James Gordon, lic. CC BY 2.0)

artykuł | 08.04.2019

Niemal żaden naród na świecie nie ma tak trudnej i tragicznej historii. Dzisiaj prawie nikt o niej nie mówi

Nie wiadomo do końca, skąd się wzięli. Jedni twierdzą, że stanowią mieszankę wielu wcześniejszych plemion. Inni dowodzą, że powstali w czasach króla Salomona w wyniku ślubu dżinów z 500 pięknymi Żydówkami. Jedno jest pewne – ich historia naznaczona...

Uczestnicy balu filmu polskiego z 1939 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 06.04.2019

J.A. Baczewski. Jedna z najbardziej wpływowych przedwojennych marek

Nazwa tej firmy stała się synonimem wytwarzanego przez nią produktu. Ogromną popularność zdobyła w Polsce i zagranicą. Stała się nawet oficjalnym dostawcą cesarskiego dworu, a w II RP – polskim symbolem sukcesu. Czy wiesz o jakiej marce mowa?

Zofia Moraczewska (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 06.04.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Kobiety do polityki

Po co pchają się tam gdzie nie ich miejsce? Czy powinny nosić specjalne mundurki? Czy w ogóle można je dopuścić do tajemnic państwowych? Dylematy przed jakimi stanęli panowie posłowie, gdy w polskich ławach sejmowych zjawiły się posłanki były...

Olimpia de Gouges (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.04.2019

Co spotkało pierwszą francuską feministkę? Mężczyźni poniżyli ją i zgilotynowali, gdy ośmieliła się zażądać równouprawnienia

W niektórych kręgach społecznych nazwanie kobiety feministką jest obelgą równego kalibru, co nazwanie jej wszetecznicą. Dwieście lat temu nie ograniczano się do rzucania mięsem. Pierwsze feministki wprost ryzykowały życiem.