Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 800 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji od kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski". Publikował między innymi w „Focusie Historia”, „KUKBUK-u” i „Fakcie”. Interesuje się historią życia codziennego i kobietami w historii. Kolekcjonuje zabytkowe książki kucharskie i przedwojenne AGD.

Najnowsze publikacje:

ciekawostka | 19.04.2019

Nie uwierzysz, że oni tym handlowali. Najdziwniejsze pomysły na biznes z czasów PRL-u

Piloci polskich wycieczek zorganizowanych za komuny widzieli niejedno. Po latach pamiętają przede wszystkim, że niemal nikt z „wczasowiczów” nie miał czasu na odpoczynek. Zamiast wypełniać spokojnie program wycieczki, wypełniali swoje kieszenie dewizami. Na ich zdobycie miewali szalone pomysły.

Templariusz (fot. Marcelo.AFerr, lic. CC BY-SA 4.0)

rekomendacja | 14.04.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Templariusze – od wielkości do upadku

Rycerze z czerwonym krzyżem na białym tle przez wieki obrośli otoczką tajemnicy. Templariusze, walczący zaciekle w Ziemi Świętej, mieli sieć klasztorów rozsianą po całym ówczesnym świecie. Jak to możliwe, że potężny zakon upadł i został starty na proch...

Po smutnych realiach peerelu bułgarskie kurorty, jak Złote Piaski (na zdjęciu) wydawały się rajem urlopowym i... handlowym (fot. karel291, lic. CCA 3.0 U)

ciekawostka | 10.04.2019

Za PRL-u Polki na potęgę szmuglowały do Rumunii biseptol i aspirynę. Wszystko przez zakaz aborcji

Można było zarabiać na szmuglu prezerwatyw. Ale chyba dużo bardziej opłacało się przewożenie… leków na ból głowy i na zakażenia pęcherza. Co robiły z nimi zdesperowane Rumunki, którym odebrano prawo do antykoncepcji?

Szczątki znalezione w masowym grobie w Zahko, w irackim Kurdystanie. (fot. James Gordon, lic. CC BY 2.0)

artykuł | 08.04.2019

Niemal żaden naród na świecie nie ma tak trudnej i tragicznej historii. Dzisiaj prawie nikt o niej nie mówi

Nie wiadomo do końca, skąd się wzięli. Jedni twierdzą, że stanowią mieszankę wielu wcześniejszych plemion. Inni dowodzą, że powstali w czasach króla Salomona w wyniku ślubu dżinów z 500 pięknymi Żydówkami. Jedno jest pewne – ich historia naznaczona...

Uczestnicy balu filmu polskiego z 1939 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 06.04.2019

J.A. Baczewski. Jedna z najbardziej wpływowych przedwojennych marek

Nazwa tej firmy stała się synonimem wytwarzanego przez nią produktu. Ogromną popularność zdobyła w Polsce i zagranicą. Stała się nawet oficjalnym dostawcą cesarskiego dworu, a w II RP – polskim symbolem sukcesu. Czy wiesz o jakiej marce mowa?

Zofia Moraczewska (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 06.04.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Kobiety do polityki

Po co pchają się tam gdzie nie ich miejsce? Czy powinny nosić specjalne mundurki? Czy w ogóle można je dopuścić do tajemnic państwowych? Dylematy przed jakimi stanęli panowie posłowie, gdy w polskich ławach sejmowych zjawiły się posłanki były...

Olimpia de Gouges (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.04.2019

Co spotkało pierwszą francuską feministkę? Mężczyźni poniżyli ją i zgilotynowali, gdy ośmieliła się zażądać równouprawnienia

W niektórych kręgach społecznych nazwanie kobiety feministką jest obelgą równego kalibru, co nazwanie jej wszetecznicą. Dwieście lat temu nie ograniczano się do rzucania mięsem. Pierwsze feministki wprost ryzykowały życiem.

Jadwiga Andegaweńska na płótnie autorstwa Aleksandra Augustynowicza (fot. domena publiczna)

artykuł | 26.03.2019

Najpiękniejsze żony Jagiellonów. Czy znasz je wszystkie?

Gdy wkraczały do królewskich komnat odwracały się za nimi wszystkie głowy. Potrafiły oczarować swym wdziękiem niejednego, a później wykorzystać bezwzględnie jego zachwyt. Uroda dostarczała im tyle samo wrogów co sojuszników. Czy znasz wszystkie najpiękniejsze żony Jagiellonów?

rekomendacja | 24.03.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Przez łóżko do informacji?

Kto choć trochę zna historię dyplomacji ma świadomość tego, jak często ludzie poruszający się w tym obszarze muszą uciekać się do mocno… nieszablonowych rozwiązań. Łącznie z załatwianiem „panienek” głowie obcego państwa, czy przymykaniem oko na romanse na szczytach...

Żołnierz YPG (fot. Kurdishstruggle, lic. CC BY 2.0)

ciekawostka | 22.03.2019

Tak mnie szkolili do walki z islamistami. Wstrząsająca relacja ochotnika

Uzbrojeni po zęby, doskonale wyszkoleni i bezgranicznie zdeterminowani? Jeżeli w Twojej głowie tkwi taki obraz ludzi zwalczających terrorystów to jesteś… w błędzie. Ich szkolenie można nazwać morderczym wyłącznie dlatego, że poziom wiedzy robi z nich co najwyżej mięso...

Helena Modrzejewska jako Barbara Radziwiłłówna w 1865 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 18.03.2019

Czy Barbara Radziwiłłówna czegokolwiek dokonała?

Niemal żadna z polskich władczyń nie może się równać z Barbarą Radziwiłłówną pod względem sławy i rozpoznawalności. Każdy choćby w zarysie zna jej tragiczną historię. Ale czy Barbara była więcej niż tylko bohaterką romansu? Co osiągnęła i jak...

Zgilotynowanie Marii Antoniny (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 17.03.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Dźwięk spadającej gilotyny

Lud tańczący na placach wokół ściętych głów niedawnych tyranów. Kompletny brak światłości w dobie Oświecenia i gilotyna, która zamiast perfekcyjnym narzędziem zabijania okazała się bramą, przez którą wylało się morze krwi. Czy fala śmierci z czasów rewolucji nadal...

Bitwa o Kobane, Podwójna eksplozja w południowo-zachodniej części miasta w październiku 2014 roku (fot. Karl-Ludwig Poggemann, lic. CC BY 2.0).

artykuł | 13.03.2019

Bitwa o Kobane. Jedna z najważniejszych bitew XXI wieku, porównywana do powstania warszawskiego

Mordercza konfrontacja zmieniła losy największej wojny bieżącego stulecia. Na Zachodzie porównuje się ją niekiedy do powstańczego zrywu Warszawy w 1944 roku. Czy słusznie?

Dymitr z Goraja przytrzymuje Jadwigę próbującą sobie wyrąbać toporem drogę do Wilhelma (fot. domena publiczna)

artykuł | 09.03.2019

Największe skandale epoki Jagiellonów

Król oskarżany o gwałty na małoletniej żonie, królowa obelżywie nazywana „maciorą wyczerpaną połogami”. Nieślubne dzieci, morderstwa politycznych konkurentów i potajemne związki. Jakie były największe skandale epoki Jagiellonów?

Edith Hahn-Beer przetrwała wojnę w sercu III Rzeszy… i u boku nazistowskiego męża. Zdjęcie z ksiązki Żona nazisty. Jak pewna Żydówka przeżyła Zagładę.

rekomendacja | 09.03.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Żydowska żona nazisty?

Nazistowskie Niemcy były ciężkim miejscem do życia, w szczególności dla Żydów. Młoda Żydówka nie godząc się z represjami postanowiła się im nie poddawać, ukryła swoje pochodzenie, przyjęła fałszywą tożsamość i żyła w strachu. W dodatku wyszła za prawdziwego...

wideo | 07.03.2019

Najbogatsza Polka w historii

Była tak obrzydliwie bogata, że na wakacje zabierała więcej pieniędzy, niż rocznie zarabiały najpotężniejsze dwory na kontynencie. Najzamożniejsza kobieta swojej epoki – i nie tylko.

Zygmunt II August i Barbara Radziwiłłówna na obrazie Matejki (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.03.2019

Zygmunt August i Barbara Radziwiłłówna. Jak naprawdę król traktował swoją „ukochaną”?

Historia wielkiej miłości, poświęcenia i tęsknoty? Nic z tych rzeczy. Zygmunt August był dla Barbary Radziwiłłówny prawdziwym łajdakiem. A tego, w jaki sposób ją traktował nie da się nijak uzasadnić.

Brytyjski plakat propagandowy z czasów II wojny światowej (fot. z kolekcji Imperial War Museum, domena publiczna)

ciekawostka | 02.03.2019

Reakcja Brytyjczyków na złamanie Enigmy przez Polaków. Haniebne zachowanie!

Tajemnica złamania szyfru Enigmy do dziś budzi emocje. Aby pokonać niemieckich kryptologów Brytyjczycy, Francuzi i Polacy pracowali razem. Kiedy okazało się, że to nad Wisłą doszło do przełomu, jeden z Brytyjczyków zaczął nas oskarżać o oszustwo!

Manstein (fot. Bundesarchiv, Bild 101I-231-0718-12A, lic. CC-BY-SA 3.0)

rekomendacja | 02.03.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Nazista, który współtworzył Bundeswehrę o zwycięstwach Trzeciej Rzeszy?

Erich von Manstein był niemieckim feldmarszałkiem, który po dzień dzisiejszy wzbudza szacunek wojskowych na całym świecie. Pełen wiary we własne możliwości strateg był jednym z tych, który odpowiadali za zwycięstwa nazistowskich Niemiec. Co miał do powiedzenia o Hitlerze?

Hitler z Goebbelsami (fot. Bundesarchiv, Bild 183-1987-0724-502, Heinrich Hoffmann, CC-BY-SA 3.0)

rekomendacja | 19.02.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Dzieci nazistów

Czy to możliwe, że człowiek, który miał na rękach krew milionów, a na sumieniu niewyobrażalne cierpienia połowy świata był dla kogoś ukochanym wujkiem? Co to znaczy być dzieckiem nazisty i czy można obwiniać je o grzechy ojca?

Karol Kot w czasie wizji lokalnej. Fragment okładi książki Przemysława Semczuka "M jak morderca", która ukazała się nakładem wydawnictwa Świat Książki

artykuł | 18.02.2019

Karol Kot. Brutalny morderca o twarzy grzecznego chłopca

Fantazjował o torturowaniu kobiet, gwałceniu trupów i mazaniu się ich krwią. Atakował osoby słabsze od siebie – kobiety i dzieci – i rzucał się na nie z nożem. Zaszlachtował z zimną krwią małego chłopca. Karol Kot, najsłynniejszy morderca...

Cmentarz Wołkowo w Leningradzie. Każdego dnia w mieście umierały tysiące ludzi (fot. RIA Novosti archive, image #216, Boris Kudoyarov, lic. CC-BY-SA 3.0)

artykuł | 10.02.2019

Statystyka kanibalizmu w Leningradzie. Ilu ludzi zjedzono w oblężonym mieście?

Kiedy w 1941 roku Niemcy nie zdołali zdobyć Leningradu szturmem, Oberkommando der Wehrmacht postanowiło, że zmusi miasto do kapitulacji morząc je głodem. Niemcy nie spodziewali się, że leningradczycy mimo wszystko przetrzymają oblężenie. Tylko jakim kosztem?

Leningradczycy na Prospekcie Newskim (fot. domen publiczna)

rekomendacja | 10.02.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Pamiętnik z oblężonego Leningradu

W relacjach z oblężonego Leningradu jest coś co wciąga i nie pozwala przestać myśleć o tym. Życie mieszkańców miasta zamkniętego w śmiertelnym pierścieniu jest niczym wypadek drogowy – człowiek nie potrafi powstrzymać się przed patrzeniem. Alexis Peri pozwala...

Kobiety i dzieci czekające na eksterminację w 1944 roku. Po uśmierceniu ich ciała odzierano z resztek godności, wyrywając im dla zysku złote zęby (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 04.02.2019

Złoto dentystyczne w Auschwitz. Ile ton kruszcu naziści pozyskali z zębów mordowanych więźniów?

Ten proceder wzbił się na wyżyny obrzydliwości. Nazistowscy zwyrodnialcy urządzili sobie w Auschwitz kopalnię złota, choć nie wbili w tym celu ani jednego kilofa.

Pracownice Arlington Hall (fot. `)

rekomendacja | 03.02.2019

Najciekawsza książka tygodnia. Zapomniane superszyfrantki

Wiedza przeciętnego człowieka na temat kryptologii w czasie drugiej wojny światowej ogranicza się, przy dobrych wiatrach, do świadomości, że Niemcy używali Enigmy. A co z istnieniem tysięcy niezwykle utalentowanych kobiet szyfrantek, które zmieniły oblicze wojny?

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.