Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji od kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Adela Kowalska, amerykańska miss polonii z okresu międzywojnia (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 16.12.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Piękna jak Polka

Opowiadanie o historii tylko z perspektywy pól bitew i zakulisowych politycznych gier sprawia, że widzimy dzieje połowicznie. Dopiero gdy zajrzymy do życia prywatnego uczestników wielkich wydarzeń możemy je zrozumieć. A nieodłącznym elementem codzienności jest przecież moda.

Bronisław Piłsudski i jego bardziej znany brat Józef po prawej (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 09.12.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Nie TEN Matejko

Gdy mówimy Matejko, Norwid, czy Mickiewicz, od razu wiadomo, o kogo chodzi. Jak gdyby była tylko jedna osoba nosząca takie nazwisko. Zapominamy przy tym, że ci słynni ludzie mieli całe, czasami całkiem spore, rodziny. Jak to jest być...

rekomendacja | 03.12.2018

Najciekawsza książka… targów książki historycznej, a właściwie to nawet pięć

Spacerując pomiędzy stoiskami ponad dwustu wystawców na XXVII Targach Książki Historycznej w Warszawie od zatrzęsienia ciekawych pozycji można dostać zawrotu głowy. Niełatwo było wybrać najciekawsze publikacje, jednak dla Was podjęliśmy się tego zadania. Oto one.

Lucyna Ćwierczakiewiczowa (fot. domena publiczna, koloryzacja Aleksandra Zaprutko-Janicka)

artykuł | 25.11.2018

Prus i Mickiewicz nie mogli nawet marzyć o takim sukcesie. Jaka była najpopularniejsza polska książka XIX wieku?

Ciężko uznać ją za literaturę najwyższych lotów, jednak stała się kamieniem milowym polskiej codzienności XIX stulecia. To na niej uczyły się całe pokolenia kobiet, a nowoczesne podejście do tematu uratowało niejednego od miażdżycy i zawału. Czy na pewno...

Kreml (fot. Bluesnap, lic. CC0)

rekomendacja | 24.11.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Pikantne sekrety Kremla

Patrząc na potężną twierdzę, która od wielu wieków rzuca długi cień na Moskwę i Plac Czerwony, niejeden człowiek zadaje sobie pytanie o to, jakie tajemnice skrywa. My już wiemy, że są nie tylko mroczne, ale i pikantne.

Iwan IV Groźny (fot. domena publiczna)

artykuł | 22.11.2018

Iwan Groźny był delikatnym i kochającym mężem. Czy tyranem stał się dopiero, gdy bojarzy zamordowali jego żonę?

Iwan IV Groźny siał postrach wśród poddanych, a do historii przeszedł jako największy tyran swojej epoki. Potwór w ludzkiej skórze jednocześnie był jednak kochającym mężem. Choć kochającym tylko swoją pierwszą żonę, zgładzoną przez zdradzieckich poddanych.

Dziewiętnastowieczna kuchnia na norweskiej ilustracji (fot. domena publiczna)

artykuł | 18.11.2018

Lucyna Ćwierczakiewiczowa. Kobieta, która nauczyła Polki gotować

Nie było wówczas telewizji, ani radia, a paniom nie wypadało nawet samodzielnie jadać na mieście. Niełatwo było zdobyć sławę i status bestsellerowego pisarza. Lucyna Ćwierczakiewiczowa zdołała jednak zostać najprawdziwszą gwiazdą, wyprzedzającą o kilka długości nawet takich autorów jak...

Fragment okładki książki Dziwniejsza historia.

rekomendacja | 18.11.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Czy Zośka był gejem?

O historii można opowiadać na najróżniejsze sposoby, jednak by poznać pełny obraz wydarzeń należy spojrzeć na nią jak najszerzej. Także na tematy i grupy społeczne, które zwykle spycha się na margines. Na przykład pytając geja, jak wyglądało życie...

Polina Żemczużyna, Wiaczesław Mołotow i ich córka Swietłana.

artykuł | 16.11.2018

Pragnął rozbierać nie tylko Polskę. Aż trudno uwierzyć w miłosne i erotyczne oblicze biografii Wiaczesława Mołotowa

Dla Polaków Wiaczesław Mołotow to człowiek, który w porozumieniu z Niemcem Ribbentropem przygotował pakt rozdzierający kraj na pół. Patron słynnych koktajli, zatwardziały komunista. To jedno oblicze Wiaczesława Mołotowa. W domu prezentował zupełnie inne. A wszystko za sprawą żony,...

Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv, Bild 102-13774, Heinrich Hoffmann, lic. CC-BY-SA 3.0)

rekomendacja | 10.11.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Czy o Holokauście da się napisać cokolwiek nowego?

Czy zadaliście sobie kiedykolwiek pytanie, kiedy właściwie zaczął się Holokaust? Czy wtedy gdy założono pierwszy obóz zagłady? A może wówczas, gdy nieznany nikomu kiepski malarz nazwiskiem Hitler wysłał swojemu przyjacielowi list, w którym przestrzegał go przed „nieniemiecką rasą”?

Józef Konrad Korzeniowski z żoną Jessie i synem Borysem (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 07.11.2018

Najgorsze oświadczyny XIX wieku? Dowiedz się, jak NIE prosić o rękę

Wszystko powinno się odbyć z pompą. Kwiaty, połyskujący w świetle świec brylant i uklęknięcie na jedno kolano. I oczywiście wzruszająca przemowa. Tymczasem on zrobił wszystko na opak, a potem w dodatku zniknął na kilka dni. Czy to były...

Król Zygmunt w pracowni złotniczej (fot. domena publiczna)Król Zygmunt w pracowni złotniczej (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.11.2018

Zygmunt III Waza. Najbardziej schorowany i zniedołężniały król Polski?

Ten polski władca już od chwili narodzin miał pod górkę. Przyszedł na świat w niewoli, podczas gdy jego szalony wuj trzymał pod kluczem jego rodziców. Gdy zjawił się w Polsce by objąć tron nazywano go niemym diabłem. A...

Obrona Warszawy 1939 (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 28.10.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Widziałem jak płonęła Warszawa

O wybuchu drugiej wojny światowej powstały setki relacji. Każda z nich wnosi nowy kawałek układanki, każda jest ważna. Ta konkretna w trakcie lektury powoduje zimny dreszcz, który niełatwo później zapomnieć. Wreszcie możemy ją przeczytać po polsku.

Scena z życia bojarów w XVII wieku (fot. domena publiczna)

artykuł | 26.10.2018

Carskie imperium pogardy. Jak zamożni Rosjanie 500 lat temu traktowali swoje żony i córki?

Rosjanie zasadę „mój dom – moja twierdza” potrafili podnieść na zupełnie nowy poziom. Za wysokimi płotami, ciężkimi wrotami i drzwiami zamykanymi na kłódkę trzymali jednak nie rubiny i złotogłowie, a… własne żony i córki.

Mury miejskie Poznania (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 20.10.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Poznaj sekrety życia w średniowiecznym mieście

Gdybyśmy wsiedli do wehikułu czasu i tajemniczym sposobem przenieśli się do średniowiecznego miasta pierwszym, co by nas uderzyło byłby bez wątpienia zapach. Uderzająco innych od tego, do czego przywykliśmy. A poza tym… cała reszta niezwykłości.

Joanna Grudzińska, ukochana następcy rosyjskiego tronu (fot. domena publiczna)

artykuł | 20.10.2018

Dla tej Polki przyszły car zrezygnował z korony. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałeś?

Wielki książę Konstanty miał wszelkie widoki na to by zostać rosyjskim carem. Jego brat Aleksander nie miał męskiego potomka, a jego córki umarły we wczesnym dzieciństwie. Przyszły władca wolał jednak porzucić tron dla pięknej Polki, która zawładnęła jego...

Mao i tłumy wiwatujące na jego cześć około 1950 r. (fot. domena publiczna)

artykuł | 14.10.2018

Najbardziej absurdalne przejawy kultu Mao

Musimy pokładać ślepą wiarę w Przewodniczącym! Musimy być posłuszni i całkowicie oddani Przewodniczącemu! – krzyczał członek politbiura. Inni chińscy komuniści mu przyklasnęli i zaczęli szukać sposobów na pokazanie Mao swego uwielbienia. Czasami robili to na najdziwniejsze sposoby.

Kameleon (fot. Pit1233, lic. CC0; flaga rosyjska - redakcja)

rekomendacja | 06.10.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Rosyjski kameleon?

We współczesnej narracji historycznej i politycznej, z jaką stykamy się w tematyce wschodniej, Rosja nieprzerwanie przedstawiana jest jako groźny niedźwiedź. Tymczasem w kraju tym pewne jest tylko jedno – nieustannie się zmienia.

Fotografia Ignacego Płażewskiego przedstawiająca prządki stojące przy maszynie w jednym z łódzkich zakładów należących do sektora przemysłu włókienniczego (fot. Ignacy Płażewski, lic. CCA SA 3.0 Pl)

rekomendacja | 01.10.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Zawiniły tym, że chciały w spokoju robić swoje? Czemu zepchnięto je w cień?

W 2011 roku w Łodzi mimo grożących konsekwencji artyści zorganizowali z okazji Dnia Kobiet akcję, w której zamienili ważną arterię „Aleję Włókniarzy” na „Aleję Włókniarek”. Dlaczego? Ponieważ pora przypomnieć sobie o setkach tysięcy kobiet, które przez długie lata...

artykuł | 30.09.2018

Irlandzki terror. 5 przerażających zamachów IRA

Odkąd 15 stycznia 1939 roku IRA ogłosiła, że wypowiada wojnę Wielkiej Brytanii, żaden Anglik nie mógł czuć się bezpiecznie. Nie znali dnia, ani godziny. Zamach mógł nastąpić w każdej chwili. Terroryści nie wyróżniali się niczym i mogli się...

Buteleczki opioidów na muzealnej wystawie (fot. Jiří Sedláček, lic. CC BY-SA 4.0)

rekomendacja | 22.09.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Tabletki na ból gardła z heroiną poproszę!

Ból i strach przed nim są jedną z sił napędowych społeczeństwa. Zanim ludzie zdali sobie sprawę, jak bardzo jest to niebezpieczne, mikstury z zawartością mocnych środków mu przeciwdziałających sprzedawano jako cudowny lek na wszystko. Później było już za...

Hanna Reitsch obok szybowca akrobacyjnego; zdjęcie wykonane w 1938 roku (fot. Im Auftrag des Fieseler-Flugzeugbau, Kassel, lic. CCA SA 3.0 G)

ciekawostka | 19.09.2018

„Operacja samobójstwo”. Szwadron niemieckich pilotów kamikadze istniał naprawdę i był pomysłem tej kobiety!

Kazano im podpisywać dokument, w którym potwierdzali, że przygotowują się do samobójstwa. Pomysłodawczyni akcji ubolewała, że nigdy nie dano im takiej szansy. A przecież kierowali się pasją „zrodzoną z gorącego i świętego idealizmu”. Gotowi złożyć życie za tysiącletnią...

Hitler i Hanna Reitch (fot. Bundesarchiv, B 145 Bild-F051625-0295, lic. CC-BY-SA 3.0)

rekomendacja | 16.09.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Lecę na Twoją cześć mein Führer!

W Trzeciej Rzeszy zdominowanej przez kult męskości potrafiły znaleźć dla siebie miejsce. Gdy kobietę widziano najchętniej w domu, przy garach, z dziećmi uwieszonymi spódnicy, one wyłamywały się ze schematu. Ich domem były przestworza.

Hanna Reitsch z ręką uniesioną wnazistowskim pozdrowieniu (fot. Ruffneck88, lic. CCA SA 4.0 I)

artykuł | 14.09.2018

Ulubiona pilotka Hitlera. Otto Skorzenny mówił jej „Führer rozszarpałby mnie, gdyby coś ci się stało!”

W czasach gdy idealna Niemka miała zajmować się domem i rodzeniem dzieci, ona chciała latać. Kiedy wreszcie pozwolono jej zasiąść z a sterami, swoimi wyczynami zadziwiła wszystkich, łącznie z Hitlerem, którego bunkier opuściła  jako ostatnia żywa osoba.

Żydowskie dzieci z Węgier w transporcie do obozu (fot. Bundesarchiv Bild 183-N0827-318, KZ Auschwitz)

rekomendacja | 09.09.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Nie potrafiły ich porzucić, my nie porzucajmy pamięci o nich

Wojna wyzwala w ludziach najgorsze, najniższe instynkty. Tym wyraźniej na ich tle wybijają się osoby ceniące swoje wartości wyżej niż własne życie. Ważne by o nich pamiętać i o nich mówić. Wśród nich są żydowskie opiekunki, które z...