Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji od kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Buteleczki opioidów na muzealnej wystawie (fot. Jiří Sedláček, lic. CC BY-SA 4.0)

rekomendacja | 22.09.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Tabletki na ból gardła z heroiną poproszę!

Ból i strach przed nim są jedną z sił napędowych społeczeństwa. Zanim ludzie zdali sobie sprawę, jak bardzo jest to niebezpieczne, mikstury z zawartością mocnych środków mu przeciwdziałających sprzedawano jako cudowny lek na wszystko. Później było już za...

Hanna Reitsch obok szybowca akrobacyjnego; zdjęcie wykonane w 1938 roku (fot. Im Auftrag des Fieseler-Flugzeugbau, Kassel, lic. CCA SA 3.0 G)

ciekawostka | 19.09.2018

„Operacja samobójstwo”. Szwadron niemieckich pilotów kamikadze istniał naprawdę i był pomysłem tej kobiety!

Kazano im podpisywać dokument, w którym potwierdzali, że przygotowują się do samobójstwa. Pomysłodawczyni akcji ubolewała, że nigdy nie dano im takiej szansy. A przecież kierowali się pasją „zrodzoną z gorącego i świętego idealizmu”. Gotowi złożyć życie za tysiącletnią...

Hitler i Hanna Reitch (fot. Bundesarchiv, B 145 Bild-F051625-0295, lic. CC-BY-SA 3.0)

rekomendacja | 16.09.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Lecę na Twoją cześć mein Führer!

W Trzeciej Rzeszy zdominowanej przez kult męskości potrafiły znaleźć dla siebie miejsce. Gdy kobietę widziano najchętniej w domu, przy garach, z dziećmi uwieszonymi spódnicy, one wyłamywały się ze schematu. Ich domem były przestworza.

Hanna Reitsch z ręką uniesioną wnazistowskim pozdrowieniu (fot. Ruffneck88, lic. CCA SA 4.0 I)

artykuł | 14.09.2018

Ulubiona pilotka Hitlera. Otto Skorzenny mówił jej „Führer rozszarpałby mnie, gdyby coś ci się stało!”

W czasach gdy idealna Niemka miała zajmować się domem i rodzeniem dzieci, ona chciała latać. Kiedy wreszcie pozwolono jej zasiąść z a sterami, swoimi wyczynami zadziwiła wszystkich, łącznie z Hitlerem, którego bunkier opuściła  jako ostatnia żywa osoba.

Żydowskie dzieci z Węgier w transporcie do obozu (fot. Bundesarchiv Bild 183-N0827-318, KZ Auschwitz)

rekomendacja | 09.09.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Nie potrafiły ich porzucić, my nie porzucajmy pamięci o nich

Wojna wyzwala w ludziach najgorsze, najniższe instynkty. Tym wyraźniej na ich tle wybijają się osoby ceniące swoje wartości wyżej niż własne życie. Ważne by o nich pamiętać i o nich mówić. Wśród nich są żydowskie opiekunki, które z...

Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv, Bild 102-12922, lic. CC-BY-SA 3.0)

artykuł | 06.09.2018

 Do dzisiaj wmawiają światu, że byli „neutralni”. Jaka jest prawda o tym zapomnianym sojuszniku Hitlera?

Z polskiej perspektywy Hitler był diabłem wcielonym, jednak w Europie byli tacy, którzy w sojuszu z nim upatrywali szansy na swoje wyzwolenie. I planowali desant Wehrmachtu na własnym podwórku. Tylko czemu wmawiają wszystkim, że byli neutralni?

Dekoracja Tadeusza Kotza brytyjskim Zaszczytnym Krzyżem Lotniczym (fot. materiały prasowe wydawnictwa Bellona)

artykuł | 03.09.2018

Byłem dowódcą Dywizjonu 303. Poruszająca relacja polskiego pilota

Po wybuchu wojny ten chłopak z podlaskiej wsi nie tracił czasu – ruszył do boju, zasiadając za sterami samolotu myśliwskiego. Najpierw walczył z Niemcami nad Polską, a później nad całą Europą. Wreszcie stał się dowódcą najsłynniejszego polskiego dywizjonu...

Zamek Czocha (fot. Aleksandra Zaprutko-Janicka)

rekomendacja | 27.08.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Jaką tajemnicę skrywa Twój dom?

Podróżując po polskich zamkach i pałacach często zapominamy, jak wiele tajemnic skrywają. Tymczasem wystarczy zboczyć ze zwyczajnej trasy zwiedzania, by znaleźć tajne przejście, czy usłyszeć o zagadce morderstwa, czy historii, która być może stała się inspiracją dla potwora...

Tadeusz Kotz na przedwojenym portrecie.

artykuł | 25.08.2018

Hitlerowcy zestrzelili mnie nad wrogim terytorium. Pilot dywizjonu 303 relacjonuje jak przedarł się przez okupowaną Europę i powrócił do bazy

Latał nocą i w dzień, na łowy i osłaniając bombowce. Nie raz widział, jak giną jego koledzy. Gdy wyruszył na feralną misję, nie spodziewał się, że tym razem to jego samolot trafią kule nieprzyjaciela. Jak udało mu się...

Harcerska poczta polowa z okresu powstania (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 20.08.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Chłopiec, który walczył w powstaniu

Oburzamy się słysząc, że w niektórych zakątkach świata porywa się dzieci, by zrobić z nich żołnierzy. Tymczasem na naszym własnym podwórku do walki z okupantem o wyzwolenie Warszawy i kraju stawali bez wahania najmłodsi. Oto opowieść jednego z...

Cecylia Parker (fot. domena publiczna)

artykuł | 18.08.2018

Jak naturalnie zostać blondynką lub szatynką? Nasze prababcie miały na to sposób

Kolejna celebrytka z ekranu telewizora zachęca by kupić wyjątkową farbę pokrywającą wszystkie siwe włosy. Półki drogerii pełne są coraz bardziej wymyślnych kosmetyków koloryzujących. Nasze prababcie doskonale radziły sobie bez całego tego kramu!

Sklepikarz za ladą jednego ze sklepów w okresie okupacji. Fotografia pochodzi z książki Aleksandry Zaprutko - Janickiej pt. "Okupacja od kuchni", która wydana została przez Wydawnictwo Znak Horyzont.

artykuł | 17.08.2018

Te niepozorne zwierzęta pomogły Polakom przetrwać drugą wojnę światową. Zapomniane zasługi… królików

W czasie wojny kwestia wyżywienia urastała do rangi gigantycznego problemu. Aby wspomóc się choć trochę, mieszkańcy miast puste działki, parki, skwery i własne balkony zamieniali w ogrody. Z domowym chowem zwierząt sprawa nie prezentowała się równie prosto.

Materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont

materiał promocyjny | 16.08.2018

Przeżyły rzeź, teraz zabierają głos. Niezwykłe opowieści prosto z Wołynia

Ich rodzinne strony praktycznie przestały dla nich istnieć, utopione we krwi, żalu i pożodze. One, choć z Wołynia zostały brutalnie wyrwane, nadal mają go głęboko w sercach. Ich opowieści nie da się zapomnieć.

Najmodniejsze stroje plażowe prezentowane przez tygodnik "Światowid" latem 1939 roku.

ciekawostka | 09.08.2018

Jak pozbyć się niemodnej i wulgarnej opalenizny?

Dziwaczne linie od ubrań i butów, nierówna ekspozycja na słońce, skóra spalona na skwarkę. Nie zawsze opalenizna wygląda pięknie. Jeśli chcesz się pozbyć nadmiaru koloru ze swojej skóry, proponujemy sposoby sprzed wieku. Bo wtedy kobiety wypowiadały śladom opalania...

Część tablicy Most Generał Elżbiety Zawackiej znajdującej się na moście w Toruniu (fot. domena publiczna).

artykuł | 05.08.2018

Elżbieta Zawacka. Dlaczego jedyna kobieta wśród cichociemnych… nie znała języka polskiego?

Elżbieta Zawacka, ps. „Zo”, „Zoya” była jedyną kobietą-cichociemną, czyli żołnierką zrzuconą przez Polskie Siły Zbrojne na terenie okupowanego kraju. Ta doskonała wywiadowczyni brawurowo unikała aresztowania i odważnie wypełniała konspiracyjne zadania. Jej życiorys zawiera jednak co najmniej zaskakujące wątki…

rekomendacja | 29.07.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Zdrajcy!

W obecnej debacie politycznej coraz częściej padają ciężkie argumenty oraz oskarżenia wysokiego kalibru. Zarówno politycy, jak i zwyczajni obywatele nie  krępują się nazwać tego, czy owego zdrajcą swego kraju. A czy da się spojrzeć na casus tego „zdrajcy”...

Goście jeden z krakowskich kawiarni. Zdjęcie z 1941 roku.

artykuł | 27.07.2018

Jak bardzo niebezpieczne było wyjście na kawę podczas niemieckiej okupacji?

Jeśli Niemcy polowali na konkretne osoby, wyłuskiwali je precyzyjnie. Czasem jednak po prostu zabierali wszystkich gości zatłoczonej kawiarni czy restauracji wraz z personelem, najlepszą żywnością i utargiem. Biorąc za zakładników zwykłych klientów, naziści chcieli wywrzeć presję na polskim podziemiu.

Kresy pamiętamy (fot. Bladyniec, lic. CCA SA 4.0 I)

rekomendacja | 22.07.2018

 Najciekawsza książka tygodnia. Pożegnanie z mitem Kresów

W polskiej mitologii narodowej urosły do rangi pełnej cudów Atlantydy, której oderwanie od kraju był niczym wyrwanie serca Rzeczypospolitej. Wiele rodzin ma własną opowieść o kresowych miastach i miasteczkach, w których przed wojną mieszkała. A jak ma się...

Mistrz fryzjerów Antoine Cierplikowski przy pracy (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

ciekawostka | 21.07.2018

Jak często twoja prababka myła włosy? (I czy w ogóle to robiła?)

Przedwojenne porady odnośnie mycia włosów mogą się wydawać ekscentryczne, a nawet odpychające. Niesłusznie. Jest w nich zaskakująco dużo słuszności. Jak często dawniej myto włosy? I dlaczego warto robić tak samo?

Na zdjęciu osadnik wojskowy z rodziną (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 17.07.2018

Jak można było przetrwać rzeź wołyńską? Tym Polakom się to udało

Kiedy pogrążoną we śnie wieś otaczał tłum uzbrojonych i zdeterminowanych oprawców, mieszkańcy mieli niewiele czasu. Zaraz rozlegały się pierwsze strzały i rozdzierające ciemność krzyki. Jeśli chcieli przeżyć, musieli działać natychmiast. Ci ludzie zdołali ocalić życie i ujść cało...

Bitwa pod Kostiuchnówką. Spieszony 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich w okopach (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 14.07.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Pozdrowienia z frontu wschodniego. Za kilka miesięcy zginę

Ze wszystkich możliwych opisów walk na wojennych frontach najbardziej sugestywne są zawsze te pozostawione przez żołnierzy. Jerzy Pałosz opowiada o okropnościach pierwszej wojny światowej oddając głos właśnie jej uczestnikom.

Dziewczyny z Wołynia (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

rekomendacja | 10.07.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Kobiety, które przeżyły Wołyń

Gdy mordercy przychodzili, by zabić ich rodziny miały po kilka, kilkanaście lat. Małe, przerażone dziewczynki, które jakimś cudem przetrwały piekło. Jak im się to udało? I czy udało im się wyrzucić wspomnienie piekła spod zamkniętych powiek?

Rodzina Janiny Wójcik, jednak z bohaterek książki Anny Herbich (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 08.07.2018

Co działo się z ciałami Polaków pomordowanych na Wołyniu?

Historie osób, które zdołały przetrwać rzeź wołyńską pełne są trupów i niewyobrażalnej ludzkiej tragedii. Gdy ocaleni uciekali, musieli pozostawić za sobą ciała swoich bliskich. Co działo się ze zwłokami ludzi, którzy zginęli z rąk ukraińskich nacjonalistów?

Amerykańscy astronauci (fot. NASA, domena publiczna)

rekomendacja | 03.07.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Kosmiczni kowboje. Jeden na czterech zginie

Czy reportaż o lotach w kosmos może sprawić, że odłożysz swój obiad, bo nagle straciłeś apetyt? Jak najbardziej. Wystarczy poczytać opisy śmierci pilotów i smrodu ciała „spalonego do stopnia utrudniającego identyfikację”. Kogo Ameryka poświęciła, by dotrzeć w kosmos?

Na zdjęciu Stefan i Stanisława Bojko wraz z dziećmi Rozalią i Edwardem. Z rzezi wołyńskiej ocalała tylko dziewczynka (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 01.07.2018

Dzieci Wołynia. Co działo się z sierotami po zamordowanych Polakach?

Tragedia Wołynia jest wprost niewyobrażalna. Polacy ginęli pod ciosami oprawców bez względu na wiek – starcy, dorośli, a nawet niemowlęta. Czasem jedynymi ocalałymi członkami rodziny były dzieci. Jaki los spotykał polskie sieroty ocalone z rzezi wołyńskiej 1943 roku?