Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Aleksandra Zaprutko-Janicka

Krakowska historyczka i publicystka, współzałożycielka „Ciekawostek historycznych”. Autorka ponad 200 artykułów popularnonaukowych. Autorka "Okupacji od kuchni" i "Piękna bez konserwantów". W 2017 roku ukazała się jej najnowsza książka "Dwudziestolecie od kuchni. Kulinarna historia przedwojennej Polski".

Najnowsze publikacje:

Robotnicy wznoszą mur krakowskiego getta (fot.Bundesarchiv Bild 183-L25516, lic. CCA SA 3.0)

rekomendacja | 18.02.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Zanim Żydzi zniknęli na dobre z Krakowa

Jaka jest podstawowa różnica pomiędzy przedwojennym obrazem Krakowa, a tym współczesnym? W mieście niemal nie widać Żydów, choć dawniej spotykano ich prawie na każdym kroku. Tamten świat jednak już dawno został zamordowany.

Dziewczęta żegnają się z rodzinami przed wyjazdem na roboty do Rzeszy. Już za moment wyruszą w nieznane, gdzie czeka je ciężki los (fot. Bundesarchiv, Bild 183-B19867, lic. CC-BY-SA 3.0)

artykuł | 11.02.2018

Wojna zawsze najsilniej uderza w kobiety. 4 poruszające historie z II wojny światowej, które udowodnią Ci, że Polka potrafi znieść wszystko

To, z czym zmuszone były się zmagać, zniszczyłoby niejednego człowieka. One jednak stawiły czoła przeciwnościom. Nie myślały o sobie, ale o ludziach, dla których żyły – mężach, dzieciach, najbliższych. Warto przypomnieć ich heroiczne zmagania.

Katyń (fot. domena publiczna).

rekomendacja | 11.02.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Chłopak, który odkrył zbrodnię w Katyniu?

Czy w dzisiejszym spokojnym starszym panu, który mieszka w warszawskim domu kombatanta widać jeszcze tamtą iskrę? To jeden z tych ludzi, którzy jednym swoim życiorysem mogliby obdzielić cały batalion dzisiejszych chojraków, a jeszcze by zostało przygód.

Umierająca z wycieńczenia rodzina w czasie klęski głodu na początku lat dwudziestych (fot. domena publiczna)

artykuł | 04.02.2018

„Pogląd, że można jeść ludzkie mięso, z dnia na dzień się umacnia”. Kanibalizm w Związku Radzieckim [18+]

Polska placówka wywiadowcza „B. 18” działająca na Ukrainie donosiła 2 czerwca 1933 roku: „Ludzie zabiedzeni i wychudzeni. Najgorzej wyglądają dzieci. Śmierć z głodu jest powszechnym zjawiskiem. Ludożerstwo – na porządku dziennym”. Bolszewicki „raj” okazał się najprawdziwszym piekłem, w...

Zupełnie inna perspektywa w mówieniu o historii powstania 1944 roku - wydarzenia opisane przez żołnierza Wehrmachtu (fot. Bundesarchiv Bild 101I-313-1004-19A, lic. CC BY-SA 3.0 de)

rekomendacja | 03.02.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Żołnierz Wehrmachtu pisze pracę naukową o powstaniu warszawskim

Z całą pewnością rozlegną się głosy krytyki stwierdzające, że człowiek służący w „rycerskim” Wehrmachcie nie ma prawa opracowywać historii powstania warszawskiego. Wszak to jego towarzysze broni, jego rodacy równali naszą stolicę z ziemią. A może jednak warto sprawdzić,...

KL Lublin, czyli obóz koncentracyjny w Majdanku (fot. domena publiczna)

artykuł | 30.01.2018

Prawdziwa polska bohaterka. Uratowała na Majdanku tysiące kobiet, ale dzisiaj nikt już nie pamięta o jej heroizmie

W czasie pierwszej wojny była w POW i studiowała medycynę. Gdy w 1939 roku Niemcy znów wtargnęli do Polski, w Brześciu nad Bugiem sama zorganizowała szpital dla uchodźców i była w nim jedynym lekarzem. Gdy została aresztowana i wywieziona do Majdanka od razu zakasała rękawy i na przekór Niemcom zaczęła ratować ludzi.

Franciszek Józef (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 20.01.2018

Najciekawsza książka tygodnia. W Imperium Habsburgów

Choć Austria była jednym z zaborców, którzy rozerwali przedrozbiorową Polskę na strzępy, mamy do monarchii habsburskiej niezwykły sentyment. Bawią nas niezmiennie przygody wojaka Szwejka i zajadamy się kajzerkami nie myśląc o tym, że oto są pozostałości po panowaniu...

Puste półki. Rekonstrukcja sklepu z przełomu lat 70 i 80 (fot. Michał Paluchowski , lic. CC BY 2.0)

rekomendacja | 14.01.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Afera mięsna i inne numery rodem z peerelu

Czasy PRL to pod wieloma względami jeden z najbarwniejszych okresów w historii Polski. Choć chwilami w sklepach mięsnych jedynym mięsem był rzeźnik we własnej osobie, festiwal niedoborów dawał doskonałe pole manewru najróżniejszym kombinatorom. Od tych drobnych, aż po...

Jeden z największych przedwojennych amantów - Eugeniusz Bodo (fot. domena publiczna)

historia obrazkowa | 13.01.2018

Najprzystojniejsi mężczyźni przedwojennej Polski

Przedwojenni mężczyźni mieli swój nieodparty czar. Elegancko ostrzyżeni, świetnie ubrani, dobrze zbudowani i wykazujący się prawdziwą kindersztubą, bez trudu zdobywali kobiece serca. Przedstawiamy galerię mężczyzn, do których wzdychały nasze prababki.

Kapelusz z martwym ptakiem z lat 90. XIX wieku. (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 07.01.2018

Makabryczna moda z XIX wieku. Co roku zabijano setki tysięcy tych ptaków, by zadowolić kobiety pragnące stylowo się ubrać

Kobiety nosiły kapelusze nawet nie z piórami, ale całymi okazami ptaków. Makabryczna moda kazała uśmiercać setki tysięcy osobników. Dzisiaj cały gatunek zagrożony jest wyginięciem.

Dwór ziemiański w Smardzewie (fot domena publiczna).

rekomendacja | 06.01.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Wykreśleni poza nawias społeczeństwa – ziemianie

Przez wiele wieków szlachta wydawała się nienaruszalnym elementem polskiego krajobrazu społecznego, jednak XX wiek przyniósł kres jej świetności. Kim byli i są odarci ze wszystkiego ziemianie, którzy utracili swoje miejsce na ziemi? Ośrodek Karta oddaje im głos.

Tablica pamiątkowa akcji "Wisła" (fot. J.Merena, lic. CC BY 3.0)

rekomendacja | 30.12.2017

Najciekawsza książka tygodnia. Gorzkie losy wygnanych w akcji „Wisła”

W dobie potępiania w czambuł wszystkiego, co komunistyczne, jakoś nie słychać aby ktokolwiek odważył się otwarcie potępiać akcję „Wisła”, która przecież była pomysłem komunistycznego rządu. Gorzką pigułką przesiedleń, pobić, rabunków, obozów i bydlęcych wagonów, jaką musieli przełknąć polscy...

Gustaf Lundberg, portret François Bouchera (fot. domena publiczna).

historia obrazkowa | 27.12.2017

Oni zawsze się pacykowali! Pięć tysięcy lat męskiego makijażu

Męski makijaż? To nie żaden metroseksualizm ani dziwna XXI-wieczna nowinka. Idea umalowanych facetów jest tak stara jak piwo, koło i podział czasu na dni i tygodnie. Wymyślili ją Sumerowie, a w kolejnych epokach tylko ją rozwijano.

Hans Frank w Norymberdze (fot. domena publiczna).

rekomendacja | 23.12.2017

Najciekawsza książka tygodnia. Co dzieci osławionych nazistów mówią dziś o swoich ojcach?

Potomkowie ofiar drugiej wojny światowej noszą na sercach bliznę traumy, którą przekazali im rodzice. Co czują wobec tego dzieci oprawców, którzy w mundurze Trzeciej Rzeszy wyrządzali niewyobrażalne zło? Pora odpowiedzieć na to pytanie.

Aleksandra Duńska (fot. domena publiczna).

historia obrazkowa | 18.12.2017

10 najpiękniejszych kobiet w historii

Piękno jest rzeczą ulotną i niewiele trzeba by zniknęło. W historii istniały jednak niezwykłe kobiety, które swą urodą i wdziękiem tak oczarowywały współczesnych, że ich legenda przetrwała nietknięta zębem czasu. Przedstawiamy najpiękniejsze kobiety w dziejach.

Jedno z najsłynniejszych zdjęć przedstawiających przedwojenne elity w trakcie zabawy. (fot. domena publiczna)

artykuł | 17.12.2017

Raut u ministra, obiad u prezydentowej. Jak się bawiły przedwojenne elity?

Gdy Polska odzyskała niepodległość, na świecznik wypłynęły zupełnie nowe elity, które bardzo szybko zasmakowały w high lifie. Ci, którzy jeszcze niedawno tułali się po zatęchłych kanciapach drukując nielegalną prasę, teraz chadzali na prezydenckie rauty. I często robili z...

rekomendacja | 16.12.2017

Najciekawsza książka tygodnia. Podróż na krańce świata z Normanem Daviesem

To będzie niezwykła podróż. Wyruszamy do Azerbejdżanu, Indii, Malezji, Singapuru, na Mauritius, do Tanzanii i wielu innych miejsc. Zamiast jechać w ciemno, ruszamy z niezwykłym przewodnikiem, który za punkt honoru postawił sobie opowiedzenie nam historii świata.

Ludzie są najbardziej bezlitosnymi mordercami w przyrodzie. (fot. domena publiczna)

artykuł | 15.12.2017

Człowiek jest największym szkodnikiem w historii. Zobacz gatunki, które zniknęły przez niego

Jak pokazują badania to człowiek, a nie zmiany klimatu czy kataklizmy, jest odpowiedzialny za wytępienie setek gatunków zwierząt. Naukowcy twierdzą, że 177 gatunków ssaków ważących ponad 10 kilogramów, które wyginęły od 1000 do 132 000 lat temu wyniszczyli właśnie...

Królowa Elżbieta I była miłośniczką białego pudru. (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 10.12.2017

Najciekawsza książka tygodnia. Makijaż przez wieki

Już w najdawniejszych kulturach ludzie czuli potrzebę zdobienia swoich twarzy, czy to ze względów magicznych, czy też estetycznych. Teraz możemy prześledzić dzieje makijażu od asów najdawniejszych do współczesności, a naszą przewodniczką jest prawdziwa gwiazda kosmetycznego świata.

Królowa Kleopatra (fot. Eslam17, lic. GNU FDL)

artykuł | 06.12.2017

Makijaż w starożytnym Egipcie. Jak malowali się poddani faraonów?

Już przedstawiciele najdawniejszych cywilizacji czuli potrzebę zdobienia swoich twarzy i ciał. Także starożytni Egipcjanie nie odmawiali sobie możliwości poprawienia urody. Makijaż w ich wydaniu posiadał nie tylko znaczenie estetyczne, ale i… magiczne. Niejeden poddany faraonów miał zatem „czarodziejskie...

McDonald’s w Saugus, w stanie Massachusetts, w Stanach Zjednoczonych (fot. Anthony92931, lic. CC BY-SA 3.0)

rekomendacja | 04.12.2017

Najciekawsza książka tygodnia. Narodziny imperium McDonald’s

Dawno, dawno temu, za siedmioma górami, za siedmioma lasami, powstała restauracja braci McDoland’s, jednak nie oni są ojcami sukcesu marki. Jak się okazuje, prawdziwym królem hamburgerów był w rzeczywistości kto inny.

historia obrazkowa | 30.11.2017

Najpiękniejsze kobiety przedwojennej Polski

Przedwojenne Polki miały nieodparty urok, który wyziera ze starych zdjęć i oczarowuje nas z kadrów filmowych. Naturalne, piękne, częstokroć zadziorne, nie polegały jednak wyłącznie na swojej urodzie. Przedstawiamy galerię niezwykłych kobiet, na których widok szybciej zabije wam serce.

Zofia Stryjeńska (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 25.11.2017

Najciekawsza książka tygodnia. Nieokiełznany talent, tragiczne życie

W polskiej historii niewiele jest postaci równie zagmatwanych co ona. Zofia Stryjeńska szokowała stylem swojego malarstwa, własnym wyglądem i zachowaniem. Jej prawdziwe życie było bardziej dramatyczne niż mogliby to wymyślić scenarzyści hollywoodzkiego filmu.

artykuł | 20.11.2017

Czy kobiety są zbyt głupie by używać prądu?

Przedwojenni dziennikarze podkreślali, że nawet mało rozgarnięty mężczyzna poradzi sobie z dowolnym sprzętem elektrycznym. Ale kobieta? Jej groziło śmiertelne niebezpieczeństwo już od samego włączenia światła…

Dorożkarz trzymający konia za uzdę. (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 14.11.2017

Zapomniany „przysmak”. Dlaczego mieszkańcy przedwojennej Polski zjadali tysiące koni?

Serdelki i kiełbasy z konia. Wędlinka z klaczy. I siedem straganów tylko w jednym mieście, obracających wyłącznie wyrobami z koniny. Skąd to zamiłowanie?