Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia Stanów Zjednoczonych i Kanady

Gdzie tak naprawdę dopłynął Kolumb i czy rzeczywiście był pierwszy?

artykuł | 27.09.2018 | Autor:

Czy Krzysztof Kolumb kiedykolwiek dopłynął do Ameryki?

Każdy, nawet najcieńszy podręcznik historii powszechnej informuje, że Krzysztof Kolumb odkrył Amerykę. Podaje się nawet datę tego wydarzenia: 12 października 1492 roku. Tylko czy to, co wszyscy przyjmują za pewnik, rzeczywiście miało miejsce?

Już samo dotarcie do Nowego Świata, uwiecznione na płótnie przez Antonio Gisberta, wydawało się Pielgrzymom wielkim zwycięstwem.

materiał promocyjny | 08.09.2018 | Autor:

Pierwsze lata w Ameryce. Jak przybysze z Europy radzili sobie w Nowym Świecie?

Opuszczali Stary Kontynent w poszukiwaniu lepszego życia. Nowy Świat, do którego dotarli po długiej i trudnej podróży, bynajmniej nie okazał się jednak rajem na ziemi. Jak Pielgrzymi, założyciele pierwszych kolonii angielskich w Ameryce, przetrwali pierwsze lata na niegościnnym...

Mordercy i poganie? A może... gościnni gospodarze?

artykuł | 04.09.2018 | Autor:

Co pierwsi koloniści naprawdę sądzili o Indianach?

Dzicy i prymitywni poganie. Mordercy kobiet i dzieci. Dobry Indianin to martwy Indianin. Takie opinie o rdzennych mieszkańcach Ameryki Północnej wygłaszali XIX-wieczni biali osadnicy. Ale nie zawsze tak myślano. Pierwsi przybysze ze Europy patrzyli na czerwonoskórych zupełnie inaczej.

Mahomet na XIX-wiecznym obrazie Theodora Hosemana

artykuł | 31.08.2018 | Autor:

Trzy historyczne wizerunki Mahometa, które wzburzyły muzułmanów

Zmasowana kampania sprzed dwóch dekad. Urażeni studenci. Grożenie śmiercią. Aresztowanie za próbę zamachu. O tych aferach związanych z wizerunkami Mahometa prawdopodobnie nie słyszałeś. Mimo że odbiły się one naprawdę szerokim echem.

Pasy wykonane z paciorków były przyjętym w Nowym Świecie środkiem wymiany.

ciekawostka | 22.08.2018 | Autor:

Indianie wcale nie byli takimi frajerami. Brytyjczycy i Holendrzy też używali paciorków jako waluty

Dawni Europejczycy patrzyli z góry na kultury nieużywające pieniędzy. Paciorki, koraliki i inne środki wymiany traktowano z pobłażaniem, a nieznajomość kruszcowej waluty bezlitośnie wykorzystywano. Tylko czy nasz system naprawdę jest lepszy? Nie zawsze. Przekonali się o tym pierwsi...

Nellie Bly (fot. domena publiczna)

artykuł | 26.06.2018 | Autor:

W 80 dni dookoła świata? Ta kobieta pobiła wynik bohatera książki o ponad tydzień i ustanowiła niesamowity rekord

W świecie, w którym nie istniały telefony komórkowe, GPS i loty samolotem, Nellie Bly postanowiła udowodnić, że okrąży glob szybciej niż bohater powieści „W 80 dni dookoła świata”. Nikt nie wierzył, że jej się uda, tymczasem reporterka ukończyła...

Amerykańscy lekarze również prowadzili eksperymenty na ludziach. Nie zawsze za ich zgodą. Tak było na przykład w Tuskegee.

artykuł | 22.06.2018 | Autor:

Amerykańscy doktorzy Mengele? Stany Zjednoczone przez dziesiątki lat przeprowadzały nieetyczne eksperymenty na ludziach

Celowe zarażanie ludzi malarią. Masowe infekowanie kiłą. Testy, od których pękały kości i naczynka w oczach. Brzmi, jak eksperymenty wyjątkowych szaleńców? Tak wyglądały programy badawcze armii amerykańskiej w XX wieku.

Rdzenni mieszkańcy Liberii byli traktowani przez przybyszy z Ameryki jak niewolnicy.

artykuł | 19.06.2018 | Autor:

Jedyne niepodległe państwo czarnoskórych w kolonialnej Afryce. Raj byłych niewolników czy… piekło dla rdzennych mieszkańców?

Do stworzenia państwa byłych amerykańskich niewolników w rodzimej Afryce przyczyniły się nie tylko szczytne idee. Chodziło o… pozbycie się czarnoskórych z Nowego Świata. W zamian zaoferowano im własną ziemię. Jak ją wykorzystali?

artykuł | 17.06.2018 | Autor:

Najbardziej makabryczne śmierci astronautów w wyniku kosmicznych eksperymentów

Uduszenie, spalenie żywcem, rozerwanie w eksplozji, zmiażdżenie. To tylko niektóre ze sposobów, na jakie tracili życie astronauci, biorący udział w morderczym wyścigu o panowanie w kosmosie.

Czołowymi współtwórcami programu kosmicznego Stanów Zjednoczonych byli nazistowscy uczeni, których wiedzę Amerykanie postanowili wykorzystać, w zamian puszczając w niepamięć ich zbrodnie.

artykuł | 11.06.2018 | Autor:

Dzięki tym nazistowskim zbrodniarzom Amerykanie polecieli w kosmos

Rakiety zdolne dotrzeć na księżyc, medycyna kosmiczna, projekty, które odmieniły oblicze stulecia… Za wielkim postępem stali zdeklarowani naziści. Zamiast więzienia lub stryczka Amerykanie zapewnili im wielkie kariery, bezkarność i świetne pieniądze.

materiał promocyjny | 15.05.2018 | Autor:

„Golden Hill”. Opowieść o czasach, w których przyszłe światowe imperium dopiero się rodzi

XVIII wiek. Czasy, w których Nowy Jork to brytyjska kolonia zamieszkiwana przez około siedem tysięcy osób. Oto niezwykła opowieść o tworzeniu się amerykańskiego społeczeństwa, opartego na europejskich imigrantach. O początkach przyszłego gospodarczego imperium.

Żołnierze 506. Pułku Piechoty Spadochronowej w trakcie szkolenia w Camp Toccoa. 1942 rok.

artykuł | 12.04.2018 | Autor:

Tak szkolono „Kompanię braci”. Ci, którzy przetrwali, mogli się uważać za elitę

Wielokilometrowe marsze. Forsowny bieg pod górę choćby po sutym posiłku. Skoki spadochronowe, biegła obsługa najróżniejszych rodzajów broni, a nawet jazda konna. Szkolenie amerykańskich spadochroniarzy robiło z nich elitę armii… o ile oczywiście udało im się je przetrwać.

RQ-1 Predator w Iraku (fot. U.S. Air Force, Staff Sgt. Suzanne M. Jenkins, lic. domena publiczna)

artykuł | 10.04.2018 | Autor:

Jak naprawdę wygląda współczesna wojna? Wystarczy dżojstik by zabić człowieka

Aby zabić nie musisz być nawet w pobliżu. Co więcej, nie musisz przebywać nawet na tym samym kontynencie. Wystarczy dżojstik i żelazna psychika, by zabić z pomocą drona i by prowadzić żołnierzy, samemu nie będąc na polu walki....

Ernest Hemingway na pokładzie łodzi "Pilar", którą chciał wykorzystać do zatapiania U-Bootów.

ciekawostka | 06.04.2018 | Autor:

Najbardziej absurdalny pomysł na walkę z U-Bootami. Tylko ten amerykański pisarz mógł na niego wpaść

Niszczyciele, łodzie latające, sonary, bomby głębinowe? A na co to komu. Niemieckie okręty podwodne można przecież zwalczać ze znacznie większą fantazją… Przynajmniej tak uważał jeden z najsłynniejszych pisarzy XX wieku.

Jak duże były amerykańskie straty w Afryce i Europie podczas II wojny światowej?

artykuł | 04.04.2018 | Autor:

Jaka jest prawda o ich poświęceniu? Sprawdzamy ilu Amerykanów zginęło w wojnie z Hitlerem

Ofiary drugiej wojny światowej liczone są w dziesiątkach milionów. Filmy i książki przekonują nas zwłaszcza o ogromnym poświęceniu oraz stratach poniesionych przez żołnierzy amerykańskich. Ale ilu Jankesów naprawdę zginęło w walce z Wehrmachtem?

Operatorzy Delty w helikopterze MH-60 Black Hawk w Syrii w 2015 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 31.03.2018 | Autor:

Byłem żołnierzem Delta Force. Co członek najbardziej elitarnej amerykańskiej formacji mówi o swoim szkoleniu i tajnej służbie?

W strukturach amerykańskiej armii jest jednostka, do której nie można się zgłosić. To jej przedstawiciele wyszukują najlepszych z najlepszych we wszystkich siłach zbrojnych, po to by stali się częścią supertajnego oddziału, którego najważniejszym zadaniem jest bezwzględne zwalczanie terrorystów.

Spadochroniarze gdzieś w Anglii, czerwiec 1944

artykuł | 28.03.2018 | Autor:

Ta akcja nie miała prawa się udać. Szaleńczy atak na pięć razy silniejszego przeciwnika, który wsławił „Kompanię braci”

Atak na okopanego i dobrze uzbrojonego przeciwnika wydawał się czystym szaleństwem. Porucznik Richard Winters i jego spadochroniarze dowiedli jednak, że zdeterminowany i świetnie wyszkolony oddział może dokonać cudów. W czasie inwazji w Normandii ich odwaga i brawura ocaliły życie...

Co sprawilo, że Hemingway zgodził się zostać sowieckim szpiegiem?

artykuł | 23.03.2018 | Autor:

Stary człowiek i… Stalin. Czy wiedziałeś, że słynny Hemingway był agentem NKWD?

„Przed wyjazdem do Chin został zwerbowany do naszej pracy z pobudek ideologicznych”. Ta notatka na temat Hemingwaya pochodzi z poświęconej pisarzowi tajnej teczki NKWD. Dlaczego amerykański noblista zgodził się zostać sowieckim agentem i jak rozwinęła się jego współpraca...

Spadochroniarze amerykańscy podczas manewrów w Anglii, około 1942 roku

artykuł | 21.03.2018 | Autor:

Opłacało się umierać za Amerykę. W 1944 roku Stany Zjednoczone ubezpieczyły swoich żołnierzy na zawrotną kwotę 3 bilionów dolarów

Amerykański żołnierz wysłany do boju w II wojnie światowej wiedział przynajmniej, że jego rodzina nie zostanie bez grosza. Rząd zapewniał sowite odszkodowania. I jeszcze na tym zarobił. A ile mogli dostać sami żołnierze i ich najbliżsi?

Amerykański sen dla wielu dziewcząt w XIX wieku okazywał się koszmarem. Zamiast zdobyć dobrą pracę i polepszyć swój los zostawały służącymi traktowanymi jak przedmioty... Na ilustracji fragment obrazu Georga Dunlopa Leslie'go "Jej pierwsze miejsce".

artykuł | 29.01.2018 | Autor:

Nawet psy traktowali lepiej od nich. Amerykanie innych uczyli „demokracji” i „postępu”, a sami widzieli w kobietach niewolnice i zwierzęta

Młode dziewczęta wyruszały do USA, krainy snów i marzeń o wielkiej karierze, w nadziei na lepszą przyszłość. Kończyły jako pokojówki-„niewolnice”, traktowane gorzej niż zwierzęta…

Filantrop czy milioner z wyrzutami sumienia? Kim był Andrew Carnegie i jak został jednym z najbogatszych ludzi XIX-wiecznej Ameryki? Na ilustracji fragment karykatury Louisa Dalrymple przedstawiającej Carnegie (magazyn "Puck" 1903).

artykuł | 22.01.2018 | Autor:

Był tak obrzydliwie bogaty, że do dzisiaj uważa się go za jednego z najzamożniejszych ludzi w dziejach. Jak dorobił się swojej fortuny?

Zgromadził niewyobrażalny na swoje czasy majątek. Gdy miał 65 lat sprzedał firmę i zajął się… rozdawaniem pieniędzy. Czyżby miał wyrzuty sumienia? Chociaż do sukcesu doszedł głównie własną pracą i zdolnościami, nie wahał się bezwzględnie wyzyskiwać swoich robotników…

artykuł | 20.01.2018 | Autor:

Ćwierć miliona wygłodzonych dzieci, fala gwałtów i samobójstw. O tych faktach ze swojej historii Amerykanie wolą nie mówić

Miliony bezrobotnych. Setki tysięcy bezdomnych. Fala samobójstw i gwałtów. W miejscu, w którym się rozpoczął – w USA – Wielki Kryzys nie oszczędził prawie nikogo. Jak bardzo było źle?

ciekawostka | 19.01.2018 | Autor:

Czy starożytni Rzymianie dopłynęli do Ameryki? To byłby najdziwniejszy dowód, o jakim słyszeliście

Czy freski w Pompejach i skarby faraonów mogą mieć jakikolwiek związek z zamorskimi podróżami? A jednak! Pewien znajdujący się na nich element sugeruje, że być może nadszedł czas napisać podręczniki na nowo. A przynajmniej tak twierdzi jeden polski...

Premier Ignacy Jan Paderewski pozyskał w USA potężnych sojuszników sprawy polskiej. Kto zasłużył się najbardziej?

artykuł | 14.01.2018 | Autor:

Najwyższa pora im podziękować. Pięciu obcokrajowców, którzy pomogli Polsce wywalczyć niepodległość

„Można Polakom wybaczyć, że wierzą, iż w 1918 roku sami wywalczyli sobie niepodległość. Tak jednak nie było” – pisał Norman Davies. I miał rację. Kto pomógł nam w stworzeniu wolnej Polski? I czy zapamiętaliśmy ich zasługi?

Prezydent USA, Franklin Roosevelt, był jednym z głównych architektów powojennego ładu. Czy mógł wywalczyć coś więcej dla Polski?

artykuł | 10.01.2018 | Autor:

Zdrada Roosevelta. Dlaczego Amerykanie wydali Polskę na pastwę Stalina?

Dzięki poparciu Amerykanów Polska mogłaby odrodzić się większa i silniejsza. Ale pielgrzymki naszych premierów i ministrów za ocean były skazane na porażkę. Dlaczego?