Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia Wielkiej Brytanii i Irlandii

Królowa Elżbieta I odeszła w pokoju, choć zapewne nie byłaby taka spokojna, gdyby wiedziała, co spotka jej ciało...

ciekawostka 07.09.2019 | Autor:

To był jeden z najbardziej makabrycznych pogrzebów w dziejach. Ciało Elżbiety I… eksplodowało

Pewnej nocy damy dworu czuwające przy zwłokach władczyni obudził potężny huk. Komnata wypełniła się potwornym smrodem. Okazało się, że ciało Królowej Dziewicy… wybuchło. Ale dlaczego ostatnia droga Elżbiety zmieniła się w jatkę?

ciekawostka 03.09.2019 | Autor:

Robin Hood – czy opowieść o szarmanckim banicie to tylko mit?

Niezrównany mistrz w strzelaniu z łuku, oddany królowi Ryszardowi Lwie Serce, przywódca leśnej drużyny walczący z niegodziwym szeryfem z Nottingham. Od czasów średniowiecza legenda bohatera ubogich urzeka, a zarazem fascynuje całe pokolenia.

materiał promocyjny 07.07.2019 | Autor:

Wojna bez zwycięzców. Czy nadal grozi nam konflikt nuklearny?

6 sierpnia 1945 roku, godzina 8.15, Hiroszima. Na tle nieba pojedynczy samolot zrzuca bombę. 43 sekundy później miasto wraz z mieszkańcami wyparowuje, znika z powierzchni ziemi. Tak zaczyna się nowa era w dziejach świata. Czas atomu. Tyle tylko,...

Poza przysłowiową szklanką wody dorosłe dzieci musiały zapewniać swoim rodzicom miejsce do zamieszkania, jedzenie i wszelkie niezbędne im sprzęty.

ciekawostka 05.07.2019 | Autorzy: i

Czy w średniowieczu były emerytury? Kto opiekował się starymi ludźmi tysiąc lat temu?

Jako że w średniowieczu nie istniał ZUS ani żaden jego odpowiednik, ciężar utrzymania starzejących się rodziców spoczywał w całości na dzieciach – szczególnie na wsi. Chcąc nie chcąc musiały one łożyć na ojca i matkę – a lista...

artykuł 03.07.2019 | Autor:

Z kołyski do… fabryki lub kopalni. Najniebezpieczniejsze zawody wykonywane dawniej przez dzieci

Rewolucja przemysłowa zmieniła świat – choć nie zawsze na lepsze. Dla milionów dzieci oznaczała nędzę i konieczność szukania zatrudnienia. Mali robotnicy masowo zaludnili fabryki, kopalnie oraz dachy angielskich domów, a zadania, jakie wykonywali, nie miały nic wspólnego z...

Konsekwencje zdrady były dla średniowiecznych kobiet bardzo dotkliwe...

artykuł 25.06.2019 | Autor:

Chłosta, wygnanie lub śmierć. Jak karano za zdradę w średniowieczu?

Podwójne standardy? Szowinizm? Dyskryminacja? Średniowieczne kobiety znały to aż za dobrze – zwłaszcza w dziedzinie seksualności. O ile więc mężczyźni niemal bezkarnie mogli sobie pozwalać na „skoki w bok” to już panie, które przyprawiły mężowi rogi, musiały liczyć się...

Ręka wdowy w XIII-wiecznej Anglii kosztowała zaledwie 100 marek. Za małżeństwo z ekskrólową trzeba było zapłacić wielokrotnie więcej (ilustracja poglądowa).

ciekawostka 17.06.2019 | Autor:

Za ile można było kupić sobie żonę w średniowieczu?

Ręka dziedziczki i prawo do jej wiana? Małżeństwo z nieźle uposażoną wdową? Bajkowy ślub z byłą królową? Dla chcącego nic trudnego! W średniowieczu wszystko było możliwe – również zakup panny młodej. Wystarczyło poprosić. I odpowiednio głęboko sięgnąć do...

Josef František potrzebował tylko miesiąca, aby zestrzelić 17 niemieckich maszy.

27.05.2019 | Autor:

Sekret najskuteczniejszego asa Dywizjonu 303 w trakcie bitwy o Anglię. Czy zestrzelił tylu Niemców tylko dlatego, że…

Josef František potrzebował zaledwie miesiąca, aby zestrzelić aż 17 niemieckich samolotów. W trakcie bitwy o Anglię żaden inny pilot Dywizjonu 303 nie mógł poszczycić się takim wyczynem. Jego taktyka budziła jednak wiele kontrowersji.

Jan Zumbach miał barwne i pełne przygód życie. Na ilustracji fragment okładki książki "Ostatnia walka".

artykuł 23.05.2019 | Autor:

Bohater i podniebny awanturnik. Najbardziej kontrowersyjny dowódca Dywizjonu 303

Ten czarujący zawadiaka od dziecka marzył o lotnictwie. Był postacią pełną sprzeczności: niepoprawny hulaka, zręczny przemytnik, ale także bohater wojenny i jeden z najwybitniejszych w historii polskich pilotów myśliwskich. Do końca życia poszukiwał swojego miejsca na ziemi. Jak...

Ludzka czaszka. Sproszkowana służyła jako składnik lekarstwa na podagrę (fot. domena publiczna)

artykuł 07.05.2019 | Autor:

Najlepsze lekarstwa robi się z… ludzkich zwłok? Jeszcze do niedawna tak właśnie myślano

Współcześnie wielu osobom cierpnie skóra na myśl o tym, że po śmierci od zmarłego można pobrać organy do przeszczepu. Jeszcze całkiem niedawno ludzie nie mieli żadnych rozterek. Jeśli tylko uwierzyli, że specyfiki z trupa im pomogą, byli je...

Maria de Guise był prawdziwą mistrzynią intryg.

artykuł 21.04.2019 | Autor:

Ta kobieta ośmieszyła Henryka VIII. I nie ścięli jej głowy!

Odmawiając ręki Henrykowi VIII podobno żartowała, że może kształty ma bujne, ale szyję cienką. Nawiązywała w ten sposób do losów straconej niedługo wcześniej Anny Boleyn. A kilka lat później pokonała króla w grze, której stawką było… Królestwo Szkocji.

Egzekucja Marii Stuart na obrazie pędzla Abela de Pujola.

ciekawostka 12.04.2019 | Autor:

Nawet katu trzęsły się ręce. Najbardziej makabryczna królewska egzekucja w historii

Przez trzy dekady Maria Stuart rywalizowała z jedną z najpotężniejszych kobiet w dziejach – Elżbietą Tudor. Ostatecznie przegrała i musiała zapłacić za to najwyższą cenę. Egzekucja przerodziła się makabryczny spektakl, który zszokował nawet jej najbardziej zagorzałych przeciwników.

Maria Stuart była pierwszą władczynią, która położyła głowę pod topór.

artykuł 04.04.2019 | Autor:

Była królową Francji i Szkocji, a skończyła pod katowskim toporem. Jak do tego doszło?

Była pierwszą królową skazaną na śmierć w procesie sądowym. Otrzymała wyrok po kilkunastu latach więzienia. A przecież w jej młodości nic nie zapowiadało takiego losu. Szkocką koronę nałożono jej, gdy była jeszcze w pieluchach. Władczynią Francji została przed...

Olimpia de Gouges (fot. domena publiczna)

artykuł 03.04.2019 | Autor:

Co spotkało pierwszą francuską feministkę? Mężczyźni poniżyli ją i zgilotynowali, gdy ośmieliła się zażądać równouprawnienia

W niektórych kręgach społecznych nazwanie kobiety feministką jest obelgą równego kalibru, co nazwanie jej wszetecznicą. Dwieście lat temu nie ograniczano się do rzucania mięsem. Pierwsze feministki wprost ryzykowały życiem.

Za uwolnienie Ryszarda Lwie Serce Anglicy musieli zapłacić górę srebra.

artykuł 29.03.2019 | Autor:

Najwyższy okup średniowiecza? Ile Anglicy musieli zapłacić za uwolnienie Ryszarda Lwie Serce?

Ryszard Lwie Serce władał Anglią zaledwie przez 10 lat. Mimo to zapisał się w historii jako wielki wódz, pogromca niezwyciężonego wcześniej Saladyna oraz człowiek, za którego zapłacono astronomiczny okup. Jego wysokość nawet dzisiaj przyprawia o zawrót głowy.

W sławnego potwora wcielił się między innymi Boris Karloff.

ciekawostka 24.03.2019 | Autor:

Narodziny najsłynniejszego monstrum w dziejach. Skąd wziął się pomysł na tego potwora?

Potwór Frankensteina, pozszywany z fragmentów ludzkich i zwierzęcych ciał, zrodził się w głowie niepozornej młodej kobiety. Skąd Mary Shelley czerpała inspirację?

Percy Shelley był wybitnym poetą... i naprawdę złym mężem.

ciekawostka 16.03.2019 | Autor:

Popełniła samobójstwo, a on i tak ciągał ją po sądach. Czy to był najgorszy mąż XIX wieku?

Uciekła dla niego z domu. Urodziła mu dwójkę dzieci. Gdy ją porzucał, błagała go o jeszcze jedną szansę. Kilka lat później popełniła samobójstwo – a on nie przepuścił żadnej okazji, by nawet po śmierci zszargać jej reputację. Jak...

Lewis Bernstein-Namierowski w 1915 roku (fot. domena publiczna)

artykuł 10.03.2019 | Autor:

Czy niesławną linię Curzona wyznaczył… Polak?

Zaproponowana w 1920 roku wschodnia granica pozbawiała Polskę dużej części ziem tworzących niegdyś Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Jednak to nie lord George Curzon, od którego wzięła nazwę, ustalił jej przebieg. Za ograniczającą terytorium nowego państwa koncepcją stał… pewien polski...

Brytyjski plakat propagandowy z czasów II wojny światowej (fot. z kolekcji Imperial War Museum, domena publiczna)

ciekawostka 02.03.2019 | Autor:

Brytyjski historyk przyznaje: moi rodacy zachowali się haniebnie na wieść o złamaniu Enigmy przez Polaków

Tajemnica złamania szyfru Enigmy do dziś budzi emocje. Aby pokonać niemieckich kryptologów Brytyjczycy, Francuzi i Polacy pracowali razem. Kiedy okazało się, że to nad Wisłą doszło do przełomu, jeden z Brytyjczyków zaczął nas oskarżać o oszustwo!

Dopiero w XIX wieku lekarze odważyli się na operowanie serca. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka 28.02.2019 | Autor:

„Palec ześlizgiwał się i krew buchała na nowo”. To oni jako pierwsi przełamali największe tabu w medycynie

Starożytni chirurdzy mogli poszczycić się wieloma osiągnięciami. Przeprowadzali z powodzeniem trepanacje czaszek. Zdejmowali zaćmę. Potrafili nawet zatrzymać krwawienie, podwiązując naczynia krwionośne. Serca jednak nie dotykali. Kto pierwszy się na to odważył?

Czy faktycznie Alfred Wielki zasłużył na swój przydomek?

artykuł 25.02.2019 | Autor:

Ten władca przeszedł do historii jako wielki pogromca wikingów. Ale czy na pewno słusznie?

Przeciwstawił się wikingom i zmusił ich do uległości. Nakłonił króla Duńczyków, Guthruma, do przyjęcia chrztu. Wreszcie – zjednoczył swój kraj i położył podwaliny pod rozwój rodzimej kultury. Nic dziwnego, że otrzymał przydomek „Wielki”. Ale czy faktycznie był aż tak wybitnym władcą?

Kobiecy strój często bywał najlepszym przebraniem dla mężczyzny!

ciekawostka 21.02.2019 | Autor:

Sławni szpiedzy udający kobiety

Gdyby James Bond naprawdę znał się na szpiegowskim fachu, wiedziałby że od śmiesznych gadżetów przydatniejsze są… sukienki. Poznaj historię wielkich agentów, którzy osiągali sukcesy w kobiecym przebraniu. I to jakie!

Wśród mieszkańców średniowiecznej Europy łupiący co popadnie wikingowie budzili grozę.

artykuł 26.01.2019 | Autor:

Największe zbrodnie wikingów. Czym zasłużyli sobie na opinię najokrutniejszych wojowników Europy?

Wyłaniali się z morza niczym demony, niszczyli, rabowali i mordowali, a potem znikali z łupami, zostawiając za sobą zgliszcza. „Od furii ludzi Północy zachowaj nas, Panie” – błagano z trwogą. Ale Bóg nie zawsze słuchał modlitw…

Twardzi, żądni krwi i łupów wojownicy w hełmach z rogami, a może potulni jak baranki, ciekawi świata odkrywcy? Jacy naprawdę byli wikingowie?

artykuł 19.01.2019 | Autor:

Bzdurne mity o wikingach. Czy również w nie wierzysz?

Jasnowłosy, niebieskooki mięśniak, który wraz z kompanami w zwierzęcych skórach i charakterystycznych hełmach regularnie łupi osady na wybrzeżach Anglii oraz Francji, gwałcąc i mordując kogo popadnie – oto obraz wikinga znany z filmów czy powieści. Ale czy tkwi...

Brytyjczycy potraktowali kwestię bielizny Hessa bardzo poważnie. Ostatecznie jednak plan propagandowego wykorzystania kalesonów upadł, a one same zniknęły w archiwum (na zdj. brytyjska bielizna męska z 1943 roku).

ciekawostka 30.12.2018 | Autor:

Wełniane kalesony Rudolfa Hessa. Dlaczego brytyjski wywiad tak bardzo się nimi interesował?

Dobre chęci to nie wszystko. Przekonał się o tym Rudolf Hess, który postanowił na własną rękę skrócić II wojnę światową. Jego sekretna misja do Wielkiej Brytanii okazała się spektakularną klapą. Nie dość, że wylądował w szpitalu psychiatrycznym, to...