Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia wojskowa i militaria

Wojny, bitwy i kampanie od czasów Hammurabiego i spartańskich hoplitów, przez wyprawy Bolesława Chrobrego i zmagania polskiej husarii aż po XX wiek. Historie działań zbrojnych i stojących za nimi ludzi. Niezwykłe bronie, życie codzienne żołnierzy i nigdy niezrealizowane plany strategiczne.

artykuł 01.09.2019 | Autor:

10 najważniejszych bitew kampanii wrześniowej

Działania obronne Polaków we wrześniu 1939 roku od początku były skazane na porażkę. Lecz chociaż Niemcy mieli potężną przewagę liczebną i sprzętową, zdobycie naszego kraju bynajmniej nie przyszło im bezproblemowo. Przy okazji 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej...

artykuł 29.08.2019 | Autor:

Krwawa jatka, wrzący olej i modły. Jak wyglądało średniowieczne pole bitwy?

Średniowieczne pole bitwy to wrzaski walczących, rżenie przerażonych koni, rzeka krwi, odcięte kończyny i rozpłatane ciała. Obraz iście dantejski, ale nie mniej okrutny można było znaleźć tuż obok – w polowym lazarecie, gdzie śmierć była mniej chwalebna, ale...

artykuł 27.08.2019 | Autor:

Drakula kontra Imperium Osmańskie, czyli jak wołoski wojewoda obronił Europę

Z fabuły książek i filmów o wampirze Draculi dowiemy się, że wołoski wojewoda był doskonałym wojownikiem i zażartym obrońcą swych ziem. Czy tak było naprawdę?

ranking 15.08.2019 | Autorzy: i

Bitwa warszawska – 5 faktów, o których (prawdopodobnie) nie mieliście pojęcia!

Bitwa warszawska została uznana przez Edgara Vincenta D’Abernona za 18. przełomową bitwę w dziejach świata. Zwycięstwo nad Armią Czerwoną nie tylko obroniło polską niezależność, ale powstrzymało rozprzestrzenienie się rewolucji bolszewickiej na całą Europę. Oto 5 związanych z nią...

Zanim cichociemni mogli wkroczyć do akcji, musieli przejść obowiązkową „kwarantannę” (na zdj. Stefan Mich, cichociemny, podczas powstania warszawskiego).

artykuł 14.08.2019 | Autor:

Cichociemni na kwarantannie. Jak wyglądały pierwsze dni żołnierzy po desancie?

Po miesiącach nauki wojennego fachu i wyczerpujących ćwiczeniach zrzucano ich nad okupowaną Polską. Zanim jednak przystąpili do działania musieli się nauczyć jeszcze jednej, może najważniejszej rzeczy – jak przeżyć i nie dać się złapać.

Oddziały janczarów działały w wojsku osmańskim od XIV do XIX wieku.

artykuł 11.08.2019 | Autor:

Janczarzy. Elita osmańskiej armii, przed którą drżała połowa Europy

Przez wieki stanowili elitę tureckich sił zbrojnych. Uważano ich za najlepszą piechotę ówczesnego świata. Tę formację „najwierniejszych z wiernych” często wykorzystywano do walki z chrześcijanami. A przecież tworzyli ją… chrześcijańscy brańcy siłą odebrani rodzinom!

Mieszkańcy getta na ulicy Leszno w 1941 roku. Na chodniku leży ofiara głodu.

artykuł 05.08.2019 | Autor:

Żywe trupy na ulicach, łapanki i głód. Jak wyglądała codzienność w getcie warszawskim? Relacja ocalałego

Odcięci od świata, zatłoczeni i głodni. Zdani na łaskę i niełaskę Niemców. Ludzie zamknięci w największym getcie w okupowanej przez hitlerowców Europie robili wszystko, by zdobyć choć namiastkę normalności. Jak toczyło się ich codzienne życie?

Z powodu ludzkich błędów, awarii sprzętu i wypadków od końca II wojny światowej ludzkość co najmniej kilkanaście razy stawała nad nuklearną przepaścią.

artykuł 03.08.2019 | Autor:

Fałszywe alarmy, awarie i… przypadki. Ile razy świat stawał na krawędzi konfliktu nuklearnego?

Od zakończenia II wojny światowej ludzkość co najmniej kilkanaście razy o włos uniknęła katastrofy nuklearnej. Z powodu niesprawnych systemów bezpieczeństwa, błędów komputerów i zwyczajnych ludzkich pomyłek wielokrotnie ogłaszano alarmy. Jak niewiele brakowało, by faktycznie wybuchła wojna atomowa?

Hanna spędziła powstanie jako sanitariuszka na Mokotowie. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

artykuł 02.08.2019 | Autor:

„Kulami go wpół przecięli…”. Wstrząsające wspomnienia piętnastoletniej sanitariuszki z powstania warszawskiego

W 1944 roku „Hanka” była w drugiej klasie gimnazjum. Mimo młodego wieku dołączyła do punktu sanitarnego na Mokotowie. Po latach opowiada o swoich przeżyciach i wyznaje, kiedy po raz pierwszy poczuła strach. Jak poradziła sobie z koszmarem wojny?

Wanda z Peemkiem, maskotką małpką, którą dostała na koniec Powstania Warszawskiego od swoich kolegów. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

ciekawostka 28.07.2019 | Autor:

„To był najokropniejszy dzień w życiu”. Które momenty walk uczestnicy powstania warszawskiego wspominali najgorzej?

Przez 63 dni heroicznie stawali do walki z nadzieją, że wyzwolą stolicę. W tym czasie widzieli i przeżyli – ci, którym dane było przeżyć – rzeczy straszne. Śmierć przyjaciół, metodyczne niszczenie miasta i upadek marzeń o wolności. Czy...

artykuł 26.07.2019 | Autor:

Podziemny król fałszerzy. To dzięki niemu Armia Krajowa wodziła Niemców za nos

Przed wojną marzył o budowaniu domów. Zamiast tego przypadło mu w udziale tworzenie fikcyjnej rzeczywistości, opakowanej w fałszywe przepustki i pozwolenia. Z ich pomocą oszukiwał Niemców od Warszawy do Paryża. Jak mu się to udawało?

Powstanie trwało sześćdziesiąt trzy dni i pochłonęło tysiące istnień. Zdjęcie poglądowe.

artykuł 22.07.2019 | Autor:

Jak długo miało trwać powstanie warszawskie?

Gdyby 31 lipca 1944 roku ktoś powiedział generałowi Borowi-Komorowskiemu, że walka o Warszawę potrwa aż sześćdziesiąt trzy dni i skończy się kapitulacją, ten zapewne popukałby się w czoło. Dowództwo AK w ogóle nie brało takiego scenariusza pod uwagę....

Patriotyzmowi Stefana Czarnieckiego mogła dorównać tylko jego pazerność.

ciekawostka 21.07.2019 | Autor:

Dla pieniędzy był gotowy niemal na wszystko. Jak bardzo pazerny był ten wielki dowódca?

Niewątpliwie Stefan Czarniecki kochał ojczyznę – za swe zasługi został nawet uwieczniony w polskim hymnie. Równie mocno kochał jednak… pieniądze, a wojnę traktował jako główne źródło dochodów. Ile udało mu się w ten sposób zarobić?

W odpowiedzi na zagrożenie ze strony ZSRR JFK wprowadził kwarantannę morską Kuby.

artykuł 18.07.2019 | Autor:

To był najbardziej niebezpieczny moment po 1945 roku. Jak mało brakowało do wybuchu III wojny światowej?

W październiku 1962 roku napięcie między USA a ZSRR sięgnęło zenitu. Areną ich politycznych rozgrywek stała się Kuba. Gdy kryzys został zażegnany, świat odetchnął z ulgą. Jak blisko było wybuchu wojny atomowej? Czy faktycznie tylko krok dzielił nas...

Edmund Baranowski "Jur" walczył między innymi na Woli, w Śródmieściu i na Czerniakowie. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

artykuł 15.07.2019 | Autor:

„Decyzję o wybuchu Powstania oceniam krytycznie”. Gorzkie słowa powstańca

„Jur” walczył na Woli, w Starym Mieście, Śródmieściu i na Czerniakowie. Nie wahał się raz po raz narażać swojego życia – za swoje bohaterstwo w powstaniu warszawskim otrzymał szereg odznaczeń. Po latach przyznaje jednak, że nie wszystko poszło...

Wjazd Jana Henryka Dąbrowskiego do Poznaniana obrazie Gładysza.

ciekawostka 14.07.2019 | Autor:

Spektakularny rajd na Wielkopolskę. Tak powinny wyglądać wszystkie polskie powstania

Tadeusz Kościuszko nie mógł chyba wybrać lepszego człowieka, zlecając Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu zadanie wywołania powstania w Wielkopolsce. Świeżo upieczony generał zabrał się do rzeczy wzorowo – i odniósł błyskotliwy sukces.

Wanda Tkaczyk miała siedemnaście lat, gdy wybuchło powstanie. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

artykuł 08.07.2019 | Autor:

Siedemnastolatka, która chciała zabijać Niemców. Niezwykła historia z powstania warszawskiego

Kiedy wybuchło powstanie warszawskie, Wanda Traczyk miała zaledwie siedemnaście lat. Nie miała jednak wątpliwości, że chce wziąć w nim udział – i to z bronią w ręku! Jak udało jej się przekonać dowódców, by włączyli ją w szeregi...

materiał promocyjny 07.07.2019 | Autor:

Wojna bez zwycięzców. Czy nadal grozi nam konflikt nuklearny?

6 sierpnia 1945 roku, godzina 8.15, Hiroszima. Na tle nieba pojedynczy samolot zrzuca bombę. 43 sekundy później miasto wraz z mieszkańcami wyparowuje, znika z powierzchni ziemi. Tak zaczyna się nowa era w dziejach świata. Czas atomu. Tyle tylko,...

Hetman Jan Karol Chodkiewicz miał gadane jak mało kto.

ciekawostka 06.07.2019 | Autor:

Ten złotousty hetman jak nikt potrafił zagrzać żołnierzy do walki. Jak dobrym mówcą był Jan Karol Chodkiewicz?

Na polu bitwy nie miał sobie równych. Jednak jego wielki talent objawiał się nie tylko w trafnych decyzjach, ale również w słowach, którymi porywał żołnierzy do walki, a także… przeciągał wrogów na swoją stronę!

materiał promocyjny 05.07.2019 | Autor:

Dlaczego dowództwo AK porzuciło Polaków w Wołyniu na pastwę UPA?

W latach 1943–1945 na Wołyniu i w Galicji Wschodniej ukraińscy nacjonaliści wymordowali 100 tysięcy Polaków. Gdzie wtedy była Armia Krajowa? Gdzie było Polskie Państwo Podziemne? Dlaczego nic nie zrobiono, by ratować polską ludność cywilną? Dlaczego Wołyniacy konali w...

Gdyby 27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK powstała wcześniej, bilans ofiar rzezi byłby zdecydowanie zmniejszy. Dlaczego powołano ją do życia dopiero w 1944 roku?

02.07.2019 | Autor:

Odsiecz, która nie nadeszła. Dlaczego Armia Krajowa nie zareagowała, gdy Ukraińcy mordowali Polaków w Wołyniu?

Rzeź wołyńska stanowi jedną z najmroczniejszych kart w historii relacji polsko-ukraińskich. Mordy na Polakach w latach 1943–1945 pochłonęły od 80 do nawet 130 tysięcy istnień. Ofiar mogło być znacznie mniej, lecz zabijanym… nikt nie pomógł. Gdzie była AK,...

Dla najmłodszych obywateli amerykański rząd przygotował instruktaż w formie kreskówki o sympatycznym żółwiu Bercie pod tytułem „Duck and cover” (dosłownie: „Padnij i kryj się”).

artykuł 01.07.2019 | Autor:

Jak przeżyć wybuch bomby atomowej? Poradnik przetrwania według Amerykanów

Wskoczyć do rowu i… spokojnie przeczekać – oto jedna z rad udzielanych pół wieku temu obywatelom Stanów Zjednoczonych na wypadek ataku nuklearnego. Jak wyglądały amerykańskie programy obrony cywilnej w razie trzeciej wojny światowej? I czy w ogóle mogły...

Sławomir Petelicki forsował koncepcję stworzenia jednostki komandosów mimo sprzeciwów w gronie generalicji.

artykuł 27.06.2019 | Autor:

To on wymyślił GROM. Jak generał Petelicki zorganizował naszą najbardziej elitarną jednostkę?

Jeszcze za życia niektórzy nazywali go wizjonerem. Od najmłodszych lat był wyjątkowo zadziornym człowiekiem i łatwo wdawał się w konflikty. Może to właśnie ta cecha zdecydowała, że w latach 90., wbrew opinii reszty generalicji, stworzył pierwszą w pełni...

Akcja "Wisła", kwiecień 1947 (fot. domena publiczna)

artykuł 23.06.2019 | Autor:

Polskie władze wysiedliły 140 000 obywateli. Czy akcja „Wisła” NAPRAWDĘ była potrzebna?

Komunistyczne władze Polski odniosły niemal całkowity sukces. Przeprowadziły masowe deportacje polskich obywateli w akcji „Wisła”, po czym poddały ich wynaradawianiu, prześladowaniom i wzięły ich pod ciągłą obserwację w celu zastraszenia. Tylko czy to w ogóle było potrzebne by...

Dirlewangerowcy byli prawdziwymi bestiami w ludzkiej skórze.

artykuł 21.06.2019 | Autor:

Bestie w ludzkiej skórze. To oni dopuścili się najpotworniejszych zbrodni w czasie powstania warszawskiego

Siali postrach i wzbudzali grozę, gdziekolwiek się pojawili. Ich zbrodnie wypełniają najczarniejsze karty historii II wojny światowej. Ci bezwzględni zabójcy mają na sumieniu tysiące ludzkich istnień. Skąd wzięła się najbardziej haniebna dywizja w historii – dirlewangerowcy?