Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Wojsko i wojna

Wojny, bitwy i kampanie od czasów Hammurabiego i spartańskich hoplitów, przez wyprawy Bolesława Chrobrego i zmagania polskiej husarii aż po XX wiek. Historie działań zbrojnych i stojących za nimi ludzi. Niezwykłe bronie, życie codzienne żołnierzy i nigdy niezrealizowane plany strategiczne.

Radzieckie snajperki w chwili wytchnienia. W środku Roza Szanina (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 21.05.2018 | Autor:

Najbardziej mordercze kobiety II wojny światowej. Żołnierki, które kładły trupem dziesiątki i setki wrogów

Gdy armia z każdym dniem traciła tysiące żołnierzy, a szanse na zwycięstwo bladły, nadszedł czas na kroki prawdziwie desperackie. Dla  dowódców jednym z nich było dopuszczenie do bezpośredniej walki kobiet. Te nie tylko doskonale sprawdziły się w nowej...

Wielka Wojna, która z założenia miała potrwać kilka miesięcy, pochłonęła miliony ofiar.

artykuł | 19.05.2018 | Autor:

Takiego ogromu śmierci świat jeszcze nie widział. Ilu ludzi zginęło w pierwszej wojnie światowej?

To był jeden z najkrwawszych konfliktów w dziejach. Wojna pozycyjna, zabójcza nowoczesna technologia i taktyczne eksperymenty, na które decydowali się zdesperowani oficerowie, okazały się wyjątkowo kosztowne. Przebywających w piekle okopów żołnierzy dziesiątkowały też choroby. Ile było ofiar I...

Najsprawniejsi i najodważniejsi gladiatorzy zdobywali sławę w całym Imperium.

artykuł | 18.05.2018 | Autor:

Najbardziej przerażające zmagania gladiatorów. Z kim kazano im walczyć?

Pojawienie się gladiatora na arenie zawsze zapowiadało ekstremalne emocje. Poddani morderczemu treningowi wojownicy musieli stawić czoła każdemu wrogowi, którego przed nimi postawiono. Przegrana oznaczała śmierć, ale za zwycięstwo żądny krwi lud rzymski odpłacał się gorącym uwielbieniem. 

Ludmiła Pawliczenko uważana jest za najskuteczniejszą snajperkę w historii. Ile w tym prawdy?

ciekawostka | 16.05.2018 | Autor:

Zmyślona bohaterka. Czy Ludmiła Pawliczenko naprawdę była najskuteczniejszą snajperką w historii?

Setki zabitych wrogów. Najwyższe sowieckie odznaczenia. Tournée po Anglii, Kanadzie i USA oraz miano najskuteczniejszej snajperki w historii. Ludmiła Pawliczenko była prawdziwą gwiazdą Armii Czerwonej. Wiele jednak wskazuje, że wszystko co wiemy o jej dokonaniach, to tak naprawdę...

konkurs | 14.05.2018 | Autor:

Rzeczpospolita odrodzona. Co zdecydowało o tym, że Polska odzyskała w 1918 roku niepodległość?

W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Dzięki niezwykłemu wysiłkowi całego pokolenia Polaków i sprzyjającej koniunkturze udało się ją obronić i zachować. Setna rocznica powrotu Rzeczpospolitej na mapę świata to doskonała okazja do zmierzenia z mitem założycielskim współczesnej Polski.

Ten pierwszy nowoczesny konflikt o zasięgu światowym próbowano rozstrzygnąć za pomocą strategii z minionej epoki. Skutki były katastrofalne.

artykuł | 12.05.2018 | Autor:

Wybuch pierwszej wojny światowej. Największa pomyłka w historii wojen

W momencie jej wybuchu nikt nie brał pod uwagę, że wojna ta może trwać dłużej niż kilka miesięcy. Każda ze stron wierzyła w szybkie zwycięstwo. I niewiele myśląc, zaangażowała się w wieloletni, wyniszczający konflikt. Jak można było aż...

Orlęta lwowskie na obrazie Wojciecha Kossaka

materiał promocyjny | 11.05.2018 | Autor:

„Polska niepodległość 1918”. Wysiłek narodu czy szczęśliwy przypadek?

Swój niepodległy byt Polska rozpoczynała zniszczona, zubożona, bez ustalonych granic, bez wojska, za to z koniecznością scalenia trzech różnych organizmów. Proces integracji musiał odbywać się sprawnie,  szczególnie w obliczu niechęci sąsiadów i niejednoznacznej postawy rządów mocarstw koalicyjnych.

Hannibal już w młodości zaprzysiągł Rzymowi krwawą zemstę.

materiał promocyjny | 10.05.2018 | Autor:

Śmiertelny wróg Rzymu. Jak prywatna wojna Hannibala wpłynęła na losy jego współobywateli?

Wybuch kolejnego konfliktu z Wiecznym Miastem wywrócił życie Kartagińczyków do góry nogami. Brawurowa kampania, prowadzona przez żądnego zemsty dowódcę, rzuciła na szalę losy całego budowanego z trudem od wieków imperium. A wielu mieszkańców afrykańskiej metropolii zmusiła do dokonywania...

Bezwzględna ekspansja Rzymu przysparzała mu wielu wrogów. Niektórym prawie udało się ją powstrzymać... a nawet zagrozić istnieniu samego imperium.

artykuł | 08.05.2018 | Autor:

Ci starożytni dowódcy niemal rzucili Rzym na kolana. Kim byli i jak zagrozili imperium?

W ciągu ponad tysiącletniej historii Rzym prowadził niezliczone wojny. Ale tylko pojedynczy wodzowie byli w stanie doprowadzić go na skraj upadku. Gdyby im się powiodło, historia Imperium Romanum zakończyłaby się setki lat wcześniej. A może nawet… imperium Rzymian...

Doświadczenia wojenne mocno odbijały się na psychice żołnierzy.

artykuł | 07.05.2018 | Autor:

Rażono ich prądem, głodzono i rozstrzeliwano. Na tę przypadłość zapadały setki tysięcy żołnierzy i dowódcy nie mieli dla nich żadnej litości

Początkowo nikt nawet nie wierzył, że ta przypadłość istnieje. Żołnierzy, którzy się na nią uskarżali uznawano za tchórzy i symulantów. Mogli liczyć na traktowanie niewiele lepsze od dezerterów. Liczba chorych rosła jednak lawinowo i nie dało się dłużej...

Powstanie Wielkopolskie było jednym z nielicznych polskich zrywów zbrojnych zakończonych pełnym sukcesem

artykuł | 05.05.2018 | Autor:

Cena niepodległości. Ilu Polaków zginęło walcząc o granice II Rzeczpospolitej?

Listopad 1918 roku, gdy Polska na nowo pojawiła się na mapie Europy, stanowił dopiero początek krwawej i nierównej walki o przebieg przyszłych granic. Ilu Polaków wówczas zginęło? Jak wysoka była cena niepodległości?

artykuł | 02.05.2018 | Autor:

Zapomniane obozy. Miejsca zbrodni niemieckich w Polsce, o których o wiele zbyt rzadko się mówi

Pamiętamy Auschwitz, Majdanek i Sobibór. Co jednak z setkami obozów pracy i obozów śmierci, w których dokonywano najstraszliwszych zbrodni, a które zupełnie zniknęły z naszej świadomości? Przypominamy cztery takie miejsca, położone na obszarze przedwojennej Polski.

W bitwie zginął między innymi jeden z rzymskich konsulów.

artykuł | 29.04.2018 | Autor:

Największa rzeź starożytnego świata. Kto stoczył tę bitwę i ile osób w niej zginęło?

To starcie starożytnych potęg mogło kosztować życie prawie 60 tysięcy ludzi. Naprzeciwko siebie stanęły dwie ogromne armie. Zwyciężyły determinacja i strategia, tak pomysłowa, że wzorują się na niej nawet współcześni dowódcy.

Niemcu co prawda przegrali Wielką Wojnę, ale w 1919 roku wciąż mieli setki tysięcy żołnierzy pod bronią.

artykuł | 28.04.2018 | Autor:

Nie minęło pół roku od odzyskania przez Polskę niepodległości, a Niemcy już planowali nas zaatakować. Jak blisko było do nowej wojny?

Oddanie Rzeczpospolitej dużej części Wielkopolski było dla Niemców wyjątkowo gorzką pigułką. Długo nie chcieli pogodzić się z nowym kształtem swojej wschodniej granicy. I niewiele brakowało, by stało się to zarzewiem kolejnego rozbioru Rzeczpospolitej.

Fragment obrazu Wojciecha Kossaka pt. Bitwa pod Olszynką grochowską.

artykuł | 21.04.2018 | Autor:

Czy polskie powstania narodowe miały jakikolwiek sens? Miażdżące refleksje poznańskiego historyka

O powstaniach listopadowym i styczniowym wciąż mówimy z nabożnym respektem. Nie powiodły się, ale przecież nasi przodkowie gotowi byli złożyć ofiarę krwi w nierównym boju. Czy wolno nam ich krytykować? Historyk Marek Rezler nie boi się odpowiadać twierdząco....

Stare Kiejkuty. Za tymi zasiekami z drutu kolczastego szpiedzy komunistycznej Polski uczyli się, jak rozpracowywać wszystkich wrogów (fot. screen z Google Street View)

artykuł | 20.04.2018 | Autor:

Odsłaniamy tajemnice ośrodka w Starych Kiejkutach. To tam szkolono najlepszych szpiegów komunistycznej Polski

Kiedy zaczynali, polski wywiad był gdzieś na szarym końcu stawki i nikt się z nim nie liczył. W końcu lat 70. wywiad cywilny PRL-u wyrósł na prawdziwą potęgę, plasując się tuż za służbami z USA i ZSRR. Wszystko...

Gdy osięgnęła szczyt swojej potęgi, wdała się w serię wojen z Rzzymem, które zakończyły się zagładą miasta. Kartagina nie była jednak łatwym przeciwnikiem.

artykuł | 17.04.2018 | Autor:

To państwo mogło zastąpić rzymskie imperium. Poznaj 5 powodów, dla których do tego nie doszło

W trzecim stuleciu przed naszą erą wzrastający w siłę Rzym rozpoczął walkę na śmierć i życie o dominację w basenie Morza Śródziemnego. Konkurował z potęgą, która od wieków umacniała tam swoje wpływy i nie zamierzała łatwo się poddać....

Żołnierze 506. Pułku Piechoty Spadochronowej w trakcie szkolenia w Camp Toccoa. 1942 rok.

artykuł | 12.04.2018 | Autor:

Tak szkolono „Kompanię braci”. Ci, którzy przetrwali, mogli się uważać za elitę

Wielokilometrowe marsze. Forsowny bieg pod górę choćby po sutym posiłku. Skoki spadochronowe, biegła obsługa najróżniejszych rodzajów broni, a nawet jazda konna. Szkolenie amerykańskich spadochroniarzy robiło z nich elitę armii… o ile oczywiście udało im się je przetrwać.

artykuł | 11.04.2018 | Autor:

Zapomnij o Hansie Klossie i Bondzie. Temu polskiemu szpiegowi sprzed wojny nie dorastali do pięt

Pora skończyć z niezdrową fascynacją najsłynniejszym agentem Jej Królewskiej Mości i z wytworem komunistycznej kinematografii, który mawiał do Brunera „Nie ze mną te numery”. Po co zajmować się fikcyjnymi postaciami, skoro Polska miała szpiega, który nie dość, że...

RQ-1 Predator w Iraku (fot. U.S. Air Force, Staff Sgt. Suzanne M. Jenkins, lic. domena publiczna)

artykuł | 10.04.2018 | Autor:

Jak naprawdę wygląda współczesna wojna? Wystarczy dżojstik by zabić człowieka

Aby zabić nie musisz być nawet w pobliżu. Co więcej, nie musisz przebywać nawet na tym samym kontynencie. Wystarczy dżojstik i żelazna psychika, by zabić z pomocą drona i by prowadzić żołnierzy, samemu nie będąc na polu walki....

Major Dick Winters. Zdjęcie z okładki książki "Poza kompanią braci".

materiał promocyjny | 07.04.2018 | Autor:

Prawdziwa historia Kompani Braci. Wspomnienia majora Dicka Wintersa

W dniu „D” Dick Winters wyruszył z 506. Pułkiem Piechoty Spadochronowej, by skoczyć na spadochronie nad zajętą przez Niemców północną Francją. Wojska lądujące na plaży Utah liczyły, że kompania E zdoła opanować jedną z grobli, dzięki którym atakujące...

Ernest Hemingway na pokładzie łodzi "Pilar", którą chciał wykorzystać do zatapiania U-Bootów.

ciekawostka | 06.04.2018 | Autor:

Najbardziej absurdalny pomysł na walkę z U-Bootami. Tylko ten amerykański pisarz mógł na niego wpaść

Niszczyciele, łodzie latające, sonary, bomby głębinowe? A na co to komu. Niemieckie okręty podwodne można przecież zwalczać ze znacznie większą fantazją… Przynajmniej tak uważał jeden z najsłynniejszych pisarzy XX wieku.

Jak duże były amerykańskie straty w Afryce i Europie podczas II wojny światowej?

artykuł | 04.04.2018 | Autor:

Jaka jest prawda o ich poświęceniu? Sprawdzamy ilu Amerykanów zginęło w wojnie z Hitlerem

Ofiary drugiej wojny światowej liczone są w dziesiątkach milionów. Filmy i książki przekonują nas zwłaszcza o ogromnym poświęceniu oraz stratach poniesionych przez żołnierzy amerykańskich. Ale ilu Jankesów naprawdę zginęło w walce z Wehrmachtem?

artykuł | 01.04.2018 | Autor:

Miejsce uczt i zabaw najbogatszych Żydów? Tak Niemcy przedstawiali życie w warszawskim getcie

Maj 1942 roku. W warszawskim getcie, jak co dzień, żniwo zbierały zatrważające warunki higieniczne, głód oraz choroby. Tym razem wydarzyło się coś jeszcze. Pojawili się Niemcy z kamerami w dłoniach. I tak rozpoczęła się produkcja jednego z najbardziej...

Operatorzy Delty w helikopterze MH-60 Black Hawk w Syrii w 2015 roku (fot. domena publiczna)

artykuł | 31.03.2018 | Autor:

Byłem żołnierzem Delta Force. Co członek najbardziej elitarnej amerykańskiej formacji mówi o swoim szkoleniu i tajnej służbie?

W strukturach amerykańskiej armii jest jednostka, do której nie można się zgłosić. To jej przedstawiciele wyszukują najlepszych z najlepszych we wszystkich siłach zbrojnych, po to by stali się częścią supertajnego oddziału, którego najważniejszym zadaniem jest bezwzględne zwalczanie terrorystów.