Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historyczne kontrowersje

Czy Jagiełło był jednym z najlepszych polskich królów czy bezwzględnym mordercą i kryptopoganinem? Bona Sforza – świetna władczyni czy trucicielka odpowiedzialna za śmierć własnej synowej? Generał Jaruzelski – bohater czy zdrajca? Na „Ciekawostkach historycznych” nie boimy się zadawać ryzykownych pytań.

ciekawostka 16.09.2019 | Autor:

Klinika aniołów śmierci. To tu naziści torturowali i mordowali niepełnosprawne dzieci

W 1940 roku w Wiedniu otwarto klinikę Am Spiegelgrund. Trafiały do niej austriackie dzieci. Skojarzenia z medycyną są jednak mylące – za ceglanym murem od śmierci małych pacjentów dzieliła jedynie diagnoza. Wystarczyło, że w karcie choroby pojawiło się...

ciekawostka 10.09.2019 | Autor:

To oni mordowali Żydów w okupowanej Polsce

Ze zwykłych ludzi przemienili się w bestie. W jaki sposób Niemcom udało się zorganizować i przeprowadzić akcję eksterminacyjną na rozległych obszarach okupowanej Polski?

ciekawostka 09.09.2019 | Autor:

Ten silny narkotyk sprzedawano jako lekarstwo i dodawano do cukierków. Oto 5 rzeczy, które powinniście o nim wiedzieć

Z tym niewielkim krzakiem walczą władze na całym świecie. Wyizolowana z niego substancja jest jednym z najbardziej uzależniających narkotyków, jednak liście, z których się ją wytwarza, nie powodują uzależnień wśród ludności autochtonicznej Ameryki Południowej. Oto 5 interesujących faktów...

Pranie mózgu niemieckich dzieci trwało od najmłodszych lat (na il. kadr z filmu krótkometrażowego Disneya „Education for Death” z 1943 roku.

ciekawostka 04.09.2019 | Autor:

Podstawa programowa według Hitlera. Czego uczono dzieci w szkołach w III Rzeszy?

Hitler i jego współpracownicy doskonale rozumieli przysłowie „czym skorupka za młodu nasiąknie…” i ochoczo wcielali je w życie w narodowosocjalistycznych szkołach. By zapewnić trwałość swych idei, stworzyli gigantyczną edukacyjną machinę propagandy. Jakimi dokładnie informacjami „karmili” dzieci i młodzież?

artykuł 31.08.2019 | Autor:

Obrońca niepełnosprawnych dzieci czy nazistowski zbrodniarz? Kim naprawdę był Hans Asperger?

Wprowadził pojęcie autystycznej psychopatii kilka lat przed tym, nim Leo Kanner opublikował swoją słynną pracę na ten temat. Nawoływał do traktowania małych pacjentów z miłością – i bez mrugnięcia okiem wysyłał ich na rzeź. Jaką rolę odegrał Asperger...

ciekawostka 24.08.2019 | Autor:

Jak zginął Napoleon Bonaparte, czyli zagadkowa śmierć cesarza w niewoli

Pośmiertna diagnoza wskazywała na raka żołądka, ale późniejsze badania wskazują, że powody śmierci przymusowego rezydenta wyspy Świętej Heleny mogły być inne… Czy Napoleon zmarł z powodu choroby, czy może ktoś przyspieszył działanie natury?

ciekawostka 18.08.2019 | Autor:

O tym, jak w nowożytnej Rzeczypospolitej zoofilię karano

Prawo karne obowiązujące w późnym średniowieczu i w nowożytności w polskich miastach przewidywało surowe kary, włącznie z karą główną, w przypadku wielu przestępstw: za uprawianie czarów, świętokradztwo, bezczeszczenie zwłok, czasami nawet za kradzieże. Niewiele było jednak zbrodni tak...

Wład Palownik w masowej wyobraźni funkcjonuje jako okrutny władca otoczony lasem ofiar ponabijanych na pale. Czy jednak faktycznie był aż tak zły?

ciekawostka 13.08.2019 | Autor:

Dlaczego Wład został Palownikiem? Zaskakująca geneza okrutnego przydomku słynnego władcy

Wład Palownik, pierwowzór słynnego hrabiego Draculi, jest znany przede wszystkim ze względu na przykry zwyczaj nabijania ludzi na pal z byle powodu. Okazuje się jednak, że prawda na jego temat nie jest taka prosta, bo po pierwsze władca...

Z powodu ludzkich błędów, awarii sprzętu i wypadków od końca II wojny światowej ludzkość co najmniej kilkanaście razy stawała nad nuklearną przepaścią.

artykuł 03.08.2019 | Autor:

Fałszywe alarmy, awarie i… przypadki. Ile razy świat stawał na krawędzi konfliktu nuklearnego?

Od zakończenia II wojny światowej ludzkość co najmniej kilkanaście razy o włos uniknęła katastrofy nuklearnej. Z powodu niesprawnych systemów bezpieczeństwa, błędów komputerów i zwyczajnych ludzkich pomyłek wielokrotnie ogłaszano alarmy. Jak niewiele brakowało, by faktycznie wybuchła wojna atomowa?

Czy Amerykanie naprawdę wylądowali na Księżycu?

artykuł 20.07.2019 | Autor:

Czy Amerykanie naprawdę wylądowali na Księżycu? A może była to tylko... sprytna mistyfikacja?

Dziwne światło, zamki błyskawiczne w skafandrach i wiatr ruszający flagą – od 1969 roku nie brakuje głosów niedowiarków, którzy uważają, że Amerykanie wcale nie zwyciężyli w wyścigu na Księżyc, a słynne nagranie… sfałszowali. Czy to tylko teoria spiskowa?...

W odpowiedzi na zagrożenie ze strony ZSRR JFK wprowadził kwarantannę morską Kuby.

artykuł 18.07.2019 | Autor:

To był najbardziej niebezpieczny moment po 1945 roku. Jak mało brakowało do wybuchu III wojny światowej?

W październiku 1962 roku napięcie między USA a ZSRR sięgnęło zenitu. Areną ich politycznych rozgrywek stała się Kuba. Gdy kryzys został zażegnany, świat odetchnął z ulgą. Jak blisko było wybuchu wojny atomowej? Czy faktycznie tylko krok dzielił nas...

materiał promocyjny 07.07.2019 | Autor:

Wojna bez zwycięzców. Czy nadal grozi nam konflikt nuklearny?

6 sierpnia 1945 roku, godzina 8.15, Hiroszima. Na tle nieba pojedynczy samolot zrzuca bombę. 43 sekundy później miasto wraz z mieszkańcami wyparowuje, znika z powierzchni ziemi. Tak zaczyna się nowa era w dziejach świata. Czas atomu. Tyle tylko,...

Zawadkę Morochowską spalili Niemcy. Ledwie mieszkańcy wystawili nędzne szałasy na miejscu dawnych domów, a Polacy puścili je z dymem.

ciekawostka 07.07.2019 | Autor:

Zbrodnia w Zawadce Morochowskiej. Polscy żołnierze mordowali niewinnych cywilów

„W ciągu 10-20 minut wyrżnęli, dosłownie wyrżnęli 68 kobiet, dzieci i starców. Czegoś podobnego nie widziałem nigdy w życiu” – pisano w relacji z podkarpackiej wsi Zawadka Morochowska. Zbrodni dokonali polscy żołnierze. Nigdy ich nie osądzono.

materiał promocyjny 05.07.2019 | Autor:

Dlaczego dowództwo AK porzuciło Polaków w Wołyniu na pastwę UPA?

W latach 1943–1945 na Wołyniu i w Galicji Wschodniej ukraińscy nacjonaliści wymordowali 100 tysięcy Polaków. Gdzie wtedy była Armia Krajowa? Gdzie było Polskie Państwo Podziemne? Dlaczego nic nie zrobiono, by ratować polską ludność cywilną? Dlaczego Wołyniacy konali w...

Gdyby 27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK powstała wcześniej, bilans ofiar rzezi byłby zdecydowanie zmniejszy. Dlaczego powołano ją do życia dopiero w 1944 roku?

02.07.2019 | Autor:

Odsiecz, która nie nadeszła. Dlaczego Armia Krajowa nie zareagowała, gdy Ukraińcy mordowali Polaków w Wołyniu?

Rzeź wołyńska stanowi jedną z najmroczniejszych kart w historii relacji polsko-ukraińskich. Mordy na Polakach w latach 1943–1945 pochłonęły od 80 do nawet 130 tysięcy istnień. Ofiar mogło być znacznie mniej, lecz zabijanym… nikt nie pomógł. Gdzie była AK,...

konkurs 26.06.2019 | Autor:

Jak Polacy i Ukraińcy wspominają akcję Wisła? Wstrząsające relacje uczestników wydarzeń

Czym właściwie była akcja Wisła? Zemstą na Ukraińcach? Koniecznym ze względu na „rację stanu” posunięciem politycznym? A może kolejnym epizodem wielowiekowej, bratobójczej wojny? Odpowiedzieć na te pytania pomoże Wam książka „Zostały tylko kamienie”, która jest nagrodą w naszym...

Hitler bardzo starał się, by prawda o jego pochodzeniu nie wyszła na światło dzienne. Co usiłował ukryć?

artykuł 30.05.2019 | Autor:

Czy Adolf Hitler mścił się na Żydach za to, że... sam był Żydem?

Plotki o żydowskim pochodzeniu Adolfa Hitlera pojawiły się już w latach 20. ubiegłego wieku, niedługo po publikacji jego życiowego dzieła „Mein Kampf”. Czy jednak faktycznie w żyłach tego zbrodniarza płynęła „niearyjska” krew? I czy stało się to jedną...

Aresztowanie czarownicy a Ameryce (fot. domena publiczna)

artykuł 24.05.2019 | Autor:

Najbardziej absurdalne zarzuty, które stawiano czarownicom

Lista grzechów rzekomych wiedźm była długa. Od pospolitych, jak trucie bydła czy sprowadzanie deszczu, po naprawdę dziwaczne – na przykład robienie smacznego sera lub zmuszanie krów do… skakania. Trzeba przyznać, że oskarżycielom nie brakowało fantazji. Jak brzmiały najbardziej...

Ile prawdy jest w sensacyjnej hipotezie, jakoby ojciec Fryderyka Chopina również był z pochodzenia... Polakiem?

ciekawostka 16.05.2019 | Autor:

Sercem Polak, a pochodzeniem…? Na ile Fryderyk Chopin faktycznie był Polakiem?

Przyszedł na świat na Mazowszu, lecz komponował głównie za granicą. Na dodatek jego ojciec był Francuzem, więc formalnie – zgodnie z kodeksem Napoleona – był nim również Fryderyk Chopin. Od lat Francja i Polska „wydzierają” sobie najsłynniejszego pianistę...

Z roku na rok stan zdrowia Adolfa Hitlera coraz bardziej się pogarszał. Nie przeszkadzało mu to jednak w prowadzeniu aktywnej polityki.

artykuł 13.05.2019 | Autor:

Adolf Hitler. Największy ćpun i lekoman wśród dyktatorów?

Lekarz Hitlera, Theodor Morell, miał pełne ręce roboty. Towarzyszył swemu chlebodawcy na każdym kroku. I trudno się dziwić – Führer nie był okazem zdrowia. Zmagał się z licznymi chorobami (co skwapliwie ukrywał przed światem), a dziesiątki lekarstw, które...

Po śmierci Chopina powstało wiele hipotez na temat domniemanej przyczyny jego przedwczesnego zgonu.

artykuł 11.05.2019 | Autor:

Gruźlica, mukowiscydoza, wada serca czy nieszczęśliwa miłość? Co tak naprawdę zabiło Fryderyka Chopina?

Ten geniusz muzyczny pozostawił po sobie nie tylko fascynującą twórczość, ale i niezwykłą historię życia oraz przedwczesnej śmierci, która do dziś intryguje. Choć przyjmuje się, że zmarł na gruźlicę, nie brakuje alternatywnych hipotez. Co tak naprawdę zabiło jednego...

Ten zniewalająco przystojny aktor do historii przeszedł jako hitlerowski kolaborant.

artykuł 30.04.2019 | Autor:

Romansował z Dietrich i Ordonką. Zginął za kolaborację z Niemcami. Kim był najprzystojniejszy polski zdrajca?

Był bożyszczem przedwojennej Warszawy, gwiazdorem kina, playboyem. Igo Sym – syn Polaka i Austriaczki – w momencie próby wyparł się ojczyzny. Wybrał kolaborację z hitlerowskim okupantem. Za zdradę i współpracę z Niemcami podziemie skazało go na śmierć.

Gdzie zniknął Eugeniusz Bodo? Dla niego samego byłoby lepiej, gdyby wylądował na egzotycznej wyspie, jak odgrywany przez niego bohater „Czarnej perły” (na zdj.). Los miał jednak wobec niego inne plany.

ciekawostka 25.04.2019 | Autor:

Co stało się z Eugeniuszem Bodo? Tajemnica zaginięcia największego amanta w polskim kinie

W międzywojniu był prawdziwym celebrytą – jego twarz pojawiała się w filmach i reklamach. Znali go wszyscy i raczej trudno byłoby mu się ukryć. Mimo to w pewnym momencie nagle zniknął jak kamfora i przez lata nikt nie...

Czy legendarny protoplasta Piastów – Siemowit – faktycznie w IX wieku rządził Polanami?

artykuł 13.04.2019 | Autor:

To on stworzył Polskę. Kim był legendarny założyciel państwa Piastów?

To on miał dać początek dynastii, która stworzyła państwo polskie. Czy jednak legendarny syn Piasta i Rzepichy rzeczywiście istniał, czy był tylko wytworem wyobraźni kronikarza? Do dziś łamią sobie nad tym głowę historycy, a pisarze kreują kolejne wizje losów...

Mikiciński przez pierwsze miesiące istnienia rządu Sikorskiego był jego najbardziej zaufanym emisariuszem.

artykuł 21.03.2019 | Autor:

Był najbardziej zaufanym emisariuszem polskiego rządu. Okazał się niemieckim agentem

Był szemranym przedsiębiorcą, fałszywym dyplomatą i finansowym spekulantem. Nawet po wybuchu wojny myślał tylko o tym, jak zbić majątek. Mimo to władze emigracyjne i polskie podziemie widziały w nim zaufanego sojusznika. Dlaczego tak długo nie dostrzegano, że jest zdrajcą?