Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historyczne kontrowersje

Czy Jagiełło był jednym z najlepszych polskich królów czy bezwzględnym mordercą i kryptopoganinem? Bona Sforza – świetna władczyni czy trucicielka odpowiedzialna za śmierć własnej synowej? Generał Jaruzelski – bohater czy zdrajca? Na „Ciekawostkach historycznych” nie boimy się zadawać ryzykownych pytań.

Nie wszyscy bogowie zadowalali się ofiarą z napoju czy pokarmu. Na zdjęciu obraz Francisco Goya Ofiara dla Priapa.

ranking | 23.06.2018 | Autor:

Najmroczniejsze religie w dziejach. 9 wyjątkowo brutalnych i makabrycznych systemów wierzeń

Ekstatyczne pochody, wykastrowani kapłani. Święty seks pod piramidami i rytualne morderstwa. Brzmi, jak fabuła kiepskiego horroru? Tak kiedyś oddawano cześć bogom i boginiom. W końcu każdy bóg może zażądać dowolnej ofiary…  

Zanim Brytyjczycy dorobili się na handlu czarnymi niewolnikami, rozpoczęli kolonizację Irlandi, a wkrótce niewolili i rodaków. Na ilustracji Angielski opłakujące swoich kochanków, którzy mają zostać wysłani na wyspę (1792 rok).

artykuł | 13.06.2018 | Autor:

Piekło kolonii nie omijało nawet Europejczyków. Jak Brytyjczycy traktowali swoich BIAŁYCH niewolników?

Zakuwani w kajdany oraz zmuszani do katorżniczej pracy na plantacjach, gdzie umierali z wycieńczenia i chorób. Tak wyglądał los nie tych, których Anglicy niewolili w wyniku swojej kolonialnej działalności w sercu Afryki, ale ich własnych pobratymców.

konkurs | 12.06.2018 | Autor:

Mordercze kobiety czy ofiary wojny? Jak wyglądało życie radzieckich snajperek?

Godziny wyczekiwania w napięciu, bezlitosne zabijanie wrogów oraz patrzenie na śmierć towarzyszek broni. O życiu tych kobiet, które ze zwykłych dziewcząt stały się maszynami do zabijania opowiada książka „Snajperki. Dziewczyny z Armii Czerwonej”, będąca nagrodą w naszym konkursie.

Czołowymi współtwórcami programu kosmicznego Stanów Zjednoczonych byli nazistowscy uczeni, których wiedzę Amerykanie postanowili wykorzystać, w zamian puszczając w niepamięć ich zbrodnie.

artykuł | 11.06.2018 | Autor:

Dzięki tym nazistowskim zbrodniarzom Amerykanie polecieli w kosmos

Rakiety zdolne dotrzeć na księżyc, medycyna kosmiczna, projekty, które odmieniły oblicze stulecia… Za wielkim postępem stali zdeklarowani naziści. Zamiast więzienia lub stryczka Amerykanie zapewnili im wielkie kariery, bezkarność i świetne pieniądze.

Dzieci urodzone w ośrodku Lebensborn.

artykuł | 03.06.2018 | Autor:

To tu Niemcy zmuszali Polki do seksu, aby rodziły idealne aryjskie dzieci

Z pozoru był to zwykły obóz dla młodzieży, łączący naukę ze sportem i wycieczkami. W rzeczywistości przetrzymywane w nim nastoletnie polskie dziewczęta zmuszano do udziału wynaturzonym eugenicznym eksperymencie.

Ta rewolucja przez wielu uważana była za wzorcową... Ale czy słusznie?

ciekawostka | 01.06.2018 | Autor:

Najgorzej zorganizowany przewrót w dziejach. Jak bolszewikom udało się wygrać rewolucję październikową?

Rewolucja październikowa stała się wzorem dla kolejnych pokoleń buntowników. Próbowano powtórzyć ją w najróżniejszych częściach globu. Według niektórych jej  organizacja pozostawiała jednak wiele do życzenia. Dlaczego więc zakończyła się sukcesem?

Wino jako dzieło szatana? Tak miał ponoć uznać Mahomet. Na ilustracji fragment średniowiecznego rękopisu przedstawiającego proroka głoszącego kazanie.

ciekawostka | 30.05.2018 | Autor:

Dlaczego muzułmanom nie wolno pić alkoholu?

Niektóre religie bardzo szczegółowo regulują różne aspekty codziennego życia swoich wyznawców. Zawarte w świętych księgach przepisy czasem znajdują zdroworozsądkowe wytłumaczenie, niekiedy natomiast wydają się raczej dziełem przypadku. A jak było z muzułmanami i ich stosunkiem do alkoholu? Dlaczego...

Wszyscy chorzy psychicznie podlegali w III Rzeszy przymusowej sterylizacji. Nazistowska eugenika zakładała całkowitą eliminacje "ułomności" z procesu dziedziczenia.

artykuł | 25.05.2018 | Autor:

Przymusowe sterylizacje. Kto w III Rzeszy mógł zostać nimi objęty?

Historycy latami milczeli o ustawie, którą naziści wprowadzili już po kilku miesiącach swoich rządów. Jej bezpośrednim celem była eliminacja ludzi uważanych przez hitlerowców za „małowartościowych”. I nie chodziło wcale o Żydów.

Fragment mapy administracyjnej kraju autorstwa Eugeniusza Romera. Plan z 1920 roku obejmuje tereny, które po pokoju ryskim pozostały poza obszarem Polski

artykuł | 13.05.2018 | Autor:

Przedwojenna Polska mogła być o wiele większym krajem. Dlaczego endecja się temu sprzeciwiała?

Politycy prawicy – twierdzący, że walczą o wielką Polskę – jednocześnie otwarcie sprzeciwiali się rozciąganiu granic Rzeczypospolitej na całe niegdyś należące do niej terytorium. Dlaczego walczyli o to, by duża część Kresów pozostała poza Polską?

Czy można być kolonialistą i ksenofobem, nawet o tym nie wiedząc?

artykuł | 01.05.2018 | Autor:

Używasz tych określeń? Jeżeli tak, to uważaj, bo mogą cię uznać za polskiego imperialistę

Czy można być kolonialistą i ksenofobem, nawet o tym nie wiedząc? Zdaniem niektórych, jak najbardziej. Wystarczy… poprawnie używać języka polskiego.

Sympatia Polaków do człowieka, który wymordował ich tysiące? Stalina nie tylko lubiano, ale i kochano. Na ilustracji fragment plakatu propagandowego.

artykuł | 23.04.2018 | Autor:

Dlaczego Polacy pokochali Stalina?

Kazał więzić i torturować. Przesiedlał całe narody, skazał na śmierć miliony ludzi. Zniewolił nasz kraj oraz pozbawił go połowy terytorium. Trudno sobie wyobrazić, by ta odrażająca postać mogła budzić czyjąkolwiek sympatię. A jednak byli Polacy, którzy Józefa Stalina...

Kobiety, które trafiły do obozowych domów publicznych, dopiero po wielu latach zdecydowały się opowiedzieć swoją historię.

artykuł | 22.04.2018 | Autor:

Musiały oddawać swoje ciała w Buchenwaldzie i Auschwitz. Jak po wojnie traktowano kobiety, które pracowały w obozowych domach publicznych?

Były nagrodą i zachętą do pracy dla innych więźniów. Codziennie musiały przyjmować nawet po dziesięciu „klientów”. Gdy zachodziły w ciążę, zmuszano je do aborcji lub odbierano im dzieci. Te kobiety przeszły w obozach prawdziwe piekło. Ale do niedawna...

Fragment obrazu Wojciecha Kossaka pt. Bitwa pod Olszynką grochowską.

artykuł | 21.04.2018 | Autor:

Czy polskie powstania narodowe miały jakikolwiek sens? Miażdżące refleksje poznańskiego historyka

O powstaniach listopadowym i styczniowym wciąż mówimy z nabożnym respektem. Nie powiodły się, ale przecież nasi przodkowie gotowi byli złożyć ofiarę krwi w nierównym boju. Czy wolno nam ich krytykować? Historyk Marek Rezler nie boi się odpowiadać twierdząco....

Aż trudno uwierzyć, że Polacy Hitlera... lubili. Mało tego, niektórzy wręcz go podziwiali. Na ilustracji fragment nazistowskiego plakatu propagandowego.

artykuł | 18.04.2018 | Autor:

Kto w przedwojennej Polsce podziwiał Hitlera?

Polacy Adolfa Hitlera lubili, choć była to sympatia przewrotna i nieco kapryśna. Trochę też wstydliwa. Co prawda, czasem śmiano się z Kanclerza. Wzbudzał on dreszcz niepokoju, a jednocześnie… fascynował i inspirował. Kogo oraz czym?

Kapo z obozu Salaspils na terenie okupowanej Litwy.

artykuł | 15.04.2018 | Autor:

Bez nich obozy koncentracyjne nie mogłyby funkcjonować. Kim byli kapo?

Choć sami byli więźniami, przebiegłością i okrucieństwem przebijali nawet esesmanów. Mogli bez konsekwencji znęcać się nad innymi uwięzionymi, okradać ich, a nawet zabijać. Jak zdobywali swoją pozycję i co otrzymywali w zamian za lojalną wysługiwanie się hitlerowcom?

Dom publiczny w Auschwitz mieścił się na piętrze bloku nr 24.

artykuł | 13.04.2018 | Autor:

W Auschwitz funkcjonował dom publiczny. Dlaczego tak trudno nam o tym mówić?

Naziści otworzyli dom publiczny w Auschwitz w 1943 roku, licząc na to, że ta dodatkowa „motywacja” skłoni więźniów do bardziej efektywnej pracy. Ale, jak wszystko w obozowej rzeczywistości, lagrowy burdel jedynie pozorował normalność.

artykuł | 02.04.2018 | Autor:

Sto tysięcy niewolników rocznie? To europejskie państwo przez 300 lat przodowało w handlu żywym towarem

Kilkadziesiąt milionów zmarłych i nawet dziesięć milionów ludzi dostarczonych w niewolę – tak wygląda bilans trzystu lat kolonialnej aktywności tego europejskiego państwa. Imperium zbudowane na trupach? Niezupełnie. Handel niewolnikami wcale nie okazał się tak rentowny, jak myślano…

artykuł | 01.04.2018 | Autor:

Miejsce uczt i zabaw najbogatszych Żydów? Tak Niemcy przedstawiali życie w warszawskim getcie

Maj 1942 roku. W warszawskim getcie, jak co dzień, żniwo zbierały zatrważające warunki higieniczne, głód oraz choroby. Tym razem wydarzyło się coś jeszcze. Pojawili się Niemcy z kamerami w dłoniach. I tak rozpoczęła się produkcja jednego z najbardziej...

Co sprawilo, że Hemingway zgodził się zostać sowieckim szpiegiem?

artykuł | 23.03.2018 | Autor:

Stary człowiek i… Stalin. Czy wiedziałeś, że słynny Hemingway był agentem NKWD?

„Przed wyjazdem do Chin został zwerbowany do naszej pracy z pobudek ideologicznych”. Ta notatka na temat Hemingwaya pochodzi z poświęconej pisarzowi tajnej teczki NKWD. Dlaczego amerykański noblista zgodził się zostać sowieckim agentem i jak rozwinęła się jego współpraca...

Czy rzeczywiście starożytni widzieli w lesbijkach potwory? Na ilustracji obraz Édouard-Henri'ego Avrila "Safona i jej seksualne partnerki".

ciekawostka | 22.03.2018 | Autor:

Potwory, które należy zabić lub zoperować. Co starożytni Grecy i Rzymianie sądzili o lesbijkach? [18+]

Kobieta w łóżku z drugą kobietą? Starożytni Grecy i Rzymianie nie wyobrażali sobie seksualnego zaspokojenia bez użycia członka. Podczas gdy męski homoseksualizm uznawali za wynalazek bliski filozofii, lesbijstwo było dla nich niebezpiecznym wynaturzeniem.

artykuł | 24.02.2018 | Autor:

Zamurował własną córkę żywcem wraz z koniem… Jak traktowano kobiety w starożytnych Atenach?

Wolnościowe hasła demokratycznych Aten nie objęły kobiet. Widziano w nich zwierzęta i przedmioty. Traktowane niczym własny dobytek musiały spełniać wszystkie rozkazy mężów. Jeśli zostały ofiarami gwałtu uznawano je za cudzołożnice, jeśli się sprzeciwiały – nierzadko skazywane były na...

Cesarz zajmujący się wyłącznie rozrywkami i orgiami, a do tego chcący zmienić płeć? Nawet dla starożytnych to było za wiele. Na ilustracji fragment obrazu Lawrence Alma-Tademy "Róże Heliogabala".

ciekawostka | 20.02.2018 | Autor:

Ten rzymski cesarz zrobił burdel z dworu, kazał się wykastrować, a w końcu uformować sobie sztuczną waginę

Gdy tylko zasiadł na tronie, zaczął szokować swoich poddanych. Prowadził tak nieskrępowane życie seksualne, że zamiast władcą stał się w ich oczach prostytutką. W końcu postanowił zmienić płeć. Tego dla starożytnych Rzymian było za wiele…

Jadwiga Andegaweńska

ciekawostka | 15.02.2018 | Autor:

Czy królowa Jadwiga parała się czarną magią?

Pełna złych przeczuć Jadwiga Andegaweńska szukała wsparcia nie tylko w Kościele, ale też – w okultyzmie. W jej czasach nikogo to nie gorszyło.

Wbrew obiegowej opinii Piłsudski wcale nie był twórcą Legionów. Ba ,nie był nawet ich dowódcą.

artykuł | 08.02.2018 | Autor:

Legiony Piłsudskiego to bujda. Józef Piłsudski nie był wcale ich dowódcą, twórcą ani nawet pomysłodawcą

Jeśli w czymś Piłsudski okazał się prawdziwym mistrzem, to w sztuce propagandy. Jego akolici skutecznie wmówili Polakom, że w pojedynkę odzyskał dla Polski niepodległość. Nie mogło być inaczej, bo przecież to Piłsudski stworzył słynne Legiony Polskie. Przynajmniej w...

Fragment pomnika upamiętniającego pomordowanych Żydów z Jedwabnego. Czy w tej sprawie wciąż można mieć jakiekolwiek wątpliwości?

artykuł | 07.02.2018 | Autor:

Kto był sprawcą zbrodni w Jedwabnem?

Po latach od odkrycia zbrodni w Jedwabnem, wciąż podnoszone są wątpliwości, co do jej sprawców. Pojawiają się wezwania, aby IPN wznowił śledztwo. Ale czy w tej sprawie jest jeszcze coś do odkrycia? Czy rzeczywiście wciąż nie wiemy kto...