Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Historia Polski

Kazimierz Wielki według wzoru Tytusa Maleszewskiego. Litografia z drugiej połowy XIX wieku.

artykuł | 27.05.2018 | Autor:

Gdyby nie był królem, wykastrowaliby go albo ścięli. W jaki sposób Kazimierz Wielki został bigamistą?

Był rok 1356. Kazimierz Wielki wygnał właśnie swoją żonę, Adelajdę Heską i postanowił zawrzeć nowy związek. Ceremonia nie była huczna. Nie sproszono setek gości, nie zorganizowano zabaw dla gawiedzi. Król żenił się niemal w tajemnicy. Nic dziwnego. Małżeństwo...

Posiadaczka tych pięknych warkoczy nie mogła czuć się bezpieczna. W każdej chwili ktoś mógł je obciąć.d

artykuł | 24.05.2018 | Autor:

„Wyjmowałem je wiele razy i całowałem”. Przy tych zboczeńcach sprzed stulecia żadna dziewczyna w modnej fryzurze nie była bezpieczna

Przedwojenna Polska borykała się z pedofilią, z plagą ekshibicjonistów, a nawet ze zwyrodnialcami „sromiącymi zwłoki”. Jedna dewiacja nie przetrwała jednak próby czasu. Bo kto dzisiaj wypatruje ze strachem… obcinaczy warkoczy?

artykuł | 20.05.2018 | Autor:

Dlaczego nie wolno brać słodyczy od nieznajomych? To napomnienie ma w Polsce długą historię o przerażających korzeniach [18+]

Każdy z nas słyszał od rodziców, że nie powinien brać słodyczy od obcych. Pamiętamy o tym, choć przypadki, gdy zboczeńcy przekupują dzieci cukierkami nie zdarzają się niemal nigdy. Rzecz w tym jednak, że dawniej sytuacja wyglądała zgoła inaczej....

Prysznic w polskim wagonie rajdowych. Fotografia Henryka Poddębskiego z 1937 roku.

artykuł | 15.05.2018 | Autor:

Gwałty na mężczyznach w przedwojennej Polsce [18+]

„Również i mężczyzna może być przedmiotem nadużycia płciowego. Może się zdarzyć, że kobieta dopuści się czynów lubieżnych względem mężczyzny, którego w tym celu wprawi w stan bezbronności lub nieprzytomności” – ostrzegał w 1925 roku wileński profesor prawa. Ile...

konkurs | 14.05.2018 | Autor:

Rzeczpospolita odrodzona. Co zdecydowało o tym, że Polska odzyskała w 1918 roku niepodległość?

W 1918 roku Polska odzyskała niepodległość. Dzięki niezwykłemu wysiłkowi całego pokolenia Polaków i sprzyjającej koniunkturze udało się ją obronić i zachować. Setna rocznica powrotu Rzeczpospolitej na mapę świata to doskonała okazja do zmierzenia z mitem założycielskim współczesnej Polski.

Fragment mapy administracyjnej kraju autorstwa Eugeniusza Romera. Plan z 1920 roku obejmuje tereny, które po pokoju ryskim pozostały poza obszarem Polski

artykuł | 13.05.2018 | Autor:

Przedwojenna Polska mogła być o wiele większym krajem. Dlaczego endecja się temu sprzeciwiała?

Politycy prawicy – twierdzący, że walczą o wielką Polskę – jednocześnie otwarcie sprzeciwiali się rozciąganiu granic Rzeczypospolitej na całe niegdyś należące do niej terytorium. Dlaczego walczyli o to, by duża część Kresów pozostała poza Polską?

Orlęta lwowskie na obrazie Wojciecha Kossaka

materiał promocyjny | 11.05.2018 | Autor:

„Polska niepodległość 1918”. Wysiłek narodu czy szczęśliwy przypadek?

Swój niepodległy byt Polska rozpoczynała zniszczona, zubożona, bez ustalonych granic, bez wojska, za to z koniecznością scalenia trzech różnych organizmów. Proces integracji musiał odbywać się sprawnie,  szczególnie w obliczu niechęci sąsiadów i niejednoznacznej postawy rządów mocarstw koalicyjnych.

Nekrofil z Żyrardowa. Ilustracja prasowa z 1930 roku

artykuł | 10.05.2018 | Autor:

„W pełnym tego słowa znaczeniu, nierząd z trupami”. Nekrofilia w przedwojennej Polsce

„W nocy zboczeniec odkopał grób, rozbił trumnę i sprofanował zwłoki, następnie pokrajał trupa. Po dokonaniu czynu skradł ubranie zmarłej”. Kraków, rok 1938.

Żołnierze wyklęci (fot. domena publiczna)

konkurs | 09.05.2018 | Autor:

Te kobiety przeżyły najstraszniejsze rzeczy. Czy warto było kochać wyklętych?

Życie osób związanych z podziemiem niepodległościowym w komunistycznej Polsce nie było usłane różami. Za każdym rogiem czaiła się śmierć. Czy w takich czasach można było kochać? Historia Anastazji i Pilota, bohaterów książki „Żona wyklęta”, która jest nagrodą w...

Kobieta z lusterkiem. Fotografia przedwojenna

ciekawostka | 06.05.2018 | Autor:

„W życiu tych zboczeńców ogromną rolę odgrywają lustra”. Dziwaczna dewiacja seksualna, której dzisiaj już nie ma [18+]

Niemieccy psychiatrzy twierdzili, że jeden taki zboczeniec przypada na trzysta osób. Na początku XX wieku była to jedna z najgłośniej komentowanych dewiacji. I choć wierzył w nią cały świat seksuologii, to samo zboczenie… w ogóle nawet nie istniało.

Powstanie Wielkopolskie było jednym z nielicznych polskich zrywów zbrojnych zakończonych pełnym sukcesem

artykuł | 05.05.2018 | Autor:

Cena niepodległości. Ilu Polaków zginęło walcząc o granice II Rzeczpospolitej?

Listopad 1918 roku, gdy Polska na nowo pojawiła się na mapie Europy, stanowił dopiero początek krwawej i nierównej walki o przebieg przyszłych granic. Ilu Polaków wówczas zginęło? Jak wysoka była cena niepodległości?

Przedwojenna fotografia anonimowej dziewczynki.

artykuł | 03.05.2018 | Autor:

Najgłośniejsze porwanie przedwojennej Polski. Dlaczego tak bardzo starano się ukryć prawdę o tym, co nastąpiło?

Dziennikarskie hieny oczekiwały, że to będzie sprawa dekady. Kidnaperska afera na miarę głośnego porwania dziecka Lindbergha, które właśnie wstrząsnęło Ameryką. W historii nic się jednak nie zgadzało. Nie było gangsterskiej szajki, ani żądań bajecznego okupu. Kto więc i...

artykuł | 02.05.2018 | Autor:

Zapomniane obozy. Miejsca zbrodni niemieckich w Polsce, o których o wiele zbyt rzadko się mówi

Pamiętamy Auschwitz, Majdanek i Sobibór. Co jednak z setkami obozów pracy i obozów śmierci, w których dokonywano najstraszliwszych zbrodni, a które zupełnie zniknęły z naszej świadomości? Przypominamy cztery takie miejsca, położone na obszarze przedwojennej Polski.

Czy można być kolonialistą i ksenofobem, nawet o tym nie wiedząc?

artykuł | 01.05.2018 | Autor:

Używasz tych określeń? Jeżeli tak, to uważaj, bo mogą cię uznać za polskiego imperialistę

Czy można być kolonialistą i ksenofobem, nawet o tym nie wiedząc? Zdaniem niektórych, jak najbardziej. Wystarczy… poprawnie używać języka polskiego.

Niemcu co prawda przegrali Wielką Wojnę, ale w 1919 roku wciąż mieli setki tysięcy żołnierzy pod bronią.

artykuł | 28.04.2018 | Autor:

Nie minęło pół roku od odzyskania przez Polskę niepodległości, a Niemcy już planowali nas zaatakować. Jak blisko było do nowej wojny?

Oddanie Rzeczpospolitej dużej części Wielkopolski było dla Niemców wyjątkowo gorzką pigułką. Długo nie chcieli pogodzić się z nowym kształtem swojej wschodniej granicy. I niewiele brakowało, by stało się to zarzewiem kolejnego rozbioru Rzeczpospolitej.

Tak wyobrażano sobie czeską modę dworską XIV stulecia na początku wieku XX. Portret luksemburskiej królewny Anny, wydanej za mąż za władcę Anglii Ryszarda II

artykuł | 27.04.2018 | Autor:

Krystyna Rokiczana. Jakim cudem czeska mieszczka została żoną polskiego króla?

W jej żyłach nie krążyła błękitna krew. Nie miała zacnego pochodzenia, ani królewskiego majątku. Czym więc odznaczała się Krystyna Rokiczana? Była ponętną uwodzicielką. I agentką wrogiego wywiadu.

Góra Świętej Anny. To tam w 1940 roku założono jeden z obozów nadzorowanych przez Organisation Schmelt. Zdjęcie z połowy lat 30.

artykuł | 24.04.2018 | Autor:

Organisation Schmelt. Zapomniana, nieludzka korporacja, która tworzyła i prowadziła niemieckie obozy

Dla hitlerowców więzień obozu koncentracyjnego nie miał wartości jako człowiek, ale co najwyżej – jako chodzące narzędzie. Ta bezwzględna organizacja doprowadziła do perfekcji model biznesowy oparty na niewolniczej pracy i skrajnym wyzysku. Zarobiła krocie, bo okazało się, że...

Sympatia Polaków do człowieka, który wymordował ich tysiące? Stalina nie tylko lubiano, ale i kochano. Na ilustracji fragment plakatu propagandowego.

artykuł | 23.04.2018 | Autor:

Dlaczego Polacy pokochali Stalina?

Kazał więzić i torturować. Przesiedlał całe narody, skazał na śmierć miliony ludzi. Zniewolił nasz kraj oraz pozbawił go połowy terytorium. Trudno sobie wyobrazić, by ta odrażająca postać mogła budzić czyjąkolwiek sympatię. A jednak byli Polacy, którzy Józefa Stalina...

Kobiety, które trafiły do obozowych domów publicznych, dopiero po wielu latach zdecydowały się opowiedzieć swoją historię.

artykuł | 22.04.2018 | Autor:

Musiały oddawać swoje ciała w Buchenwaldzie i Auschwitz. Jak po wojnie traktowano kobiety, które pracowały w obozowych domach publicznych?

Były nagrodą i zachętą do pracy dla innych więźniów. Codziennie musiały przyjmować nawet po dziesięciu „klientów”. Gdy zachodziły w ciążę, zmuszano je do aborcji lub odbierano im dzieci. Te kobiety przeszły w obozach prawdziwe piekło. Ale do niedawna...

Fragment obrazu Wojciecha Kossaka pt. Bitwa pod Olszynką grochowską.

artykuł | 21.04.2018 | Autor:

Czy polskie powstania narodowe miały jakikolwiek sens? Miażdżące refleksje poznańskiego historyka

O powstaniach listopadowym i styczniowym wciąż mówimy z nabożnym respektem. Nie powiodły się, ale przecież nasi przodkowie gotowi byli złożyć ofiarę krwi w nierównym boju. Czy wolno nam ich krytykować? Historyk Marek Rezler nie boi się odpowiadać twierdząco....

Anastazja i jej ukochany mąż (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

materiał promocyjny | 21.04.2018 | Autor:

Życie żony wyklętego usłane cierniami

Ta kobieta dla miłości przeszła piekło. Jedyną winą jej i jej ukochanego było to, że nie chcieli żyć w komunistycznym kraju i gotowi byli o to walczyć.  Gdy odebrali jej ukochanego, nie pozostało jej nic poza maleńkim życiem,...

Stare Kiejkuty. Za tymi zasiekami z drutu kolczastego szpiedzy komunistycznej Polski uczyli się, jak rozpracowywać wszystkich wrogów (fot. screen z Google Street View)

artykuł | 20.04.2018 | Autor:

Odsłaniamy tajemnice ośrodka w Starych Kiejkutach. To tam szkolono najlepszych szpiegów komunistycznej Polski

Kiedy zaczynali, polski wywiad był gdzieś na szarym końcu stawki i nikt się z nim nie liczył. W końcu lat 70. wywiad cywilny PRL-u wyrósł na prawdziwą potęgę, plasując się tuż za służbami z USA i ZSRR. Wszystko...

Aż trudno uwierzyć, że Polacy Hitlera... lubili. Mało tego, niektórzy wręcz go podziwiali. Na ilustracji fragment nazistowskiego plakatu propagandowego.

artykuł | 18.04.2018 | Autor:

Kto w przedwojennej Polsce podziwiał Hitlera?

Polacy Adolfa Hitlera lubili, choć była to sympatia przewrotna i nieco kapryśna. Trochę też wstydliwa. Co prawda, czasem śmiano się z Kanclerza. Wzbudzał on dreszcz niepokoju, a jednocześnie… fascynował i inspirował. Kogo oraz czym?

Kapo z obozu Salaspils na terenie okupowanej Litwy.

artykuł | 15.04.2018 | Autor:

Bez nich obozy koncentracyjne nie mogłyby funkcjonować. Kim byli kapo?

Choć sami byli więźniami, przebiegłością i okrucieństwem przebijali nawet esesmanów. Mogli bez konsekwencji znęcać się nad innymi uwięzionymi, okradać ich, a nawet zabijać. Jak zdobywali swoją pozycję i co otrzymywali w zamian za lojalną wysługiwanie się hitlerowcom?

Dom publiczny w Auschwitz mieścił się na piętrze bloku nr 24.

artykuł | 13.04.2018 | Autor:

W Auschwitz funkcjonował dom publiczny. Dlaczego tak trudno nam o tym mówić?

Naziści otworzyli dom publiczny w Auschwitz w 1943 roku, licząc na to, że ta dodatkowa „motywacja” skłoni więźniów do bardziej efektywnej pracy. Ale, jak wszystko w obozowej rzeczywistości, lagrowy burdel jedynie pozorował normalność.