Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Marcin Moneta

Marcin Moneta

Absolwent filologii polskiej i kulturoznawstwa na Uniwersytecie Wrocławskim. Dziennikarz, publicysta, redaktor TVP3 Wrocław. Od lat współpracuje z czasopismami popularnonaukowymi, historycznymi i kryminalnymi. Publikował teksty m.in. w magazynach "Świat Wiedzy", "Focus Historia", "Wiedza i Życie", "Detektyw" i "Śledztwo".

Najnowsze publikacje:

Dwudziestolecie międzywojenne | 25.09.2021

Bitwa nad Niemnem – wielkie, lecz zaprzepaszczone zwycięstwo Polaków.

Przerażeni czerwonoarmiejcy porzucali karabiny, działa, wozy i konie. Uciekali w las, pola, kryli się w rowach. Tysiące dobrowolnie oddawały się w niewolę, czekając na rozstajach dróg, na kawalerię „pańskiej Polski”. Klęska była całkowita. Potężna Armia Czerwona poszła w...

Podczas czarnej mszy w poniemieckim bunkrze zaszlachtowali nożami dwójkę rówieśników (zdj. poglądowe)

Historia najnowsza | 21.09.2021

W drodze do piekła – mord rytualny dokonany przez satanistów z Rudy Śląskiej

W 1999 roku dwóch nastolatków ze Śląska przekuło naiwną fascynację magią i okultyzmem w przerażającą zbrodnię. Podczas czarnej mszy w bunkrze zaszlachtowali nożami dwójkę rówieśników. Wszystko po to, by złożyć ofiarę szatanowi i trafić prosto do piekła –...

Polskie dzieci-uchodźcy i sieroty wojenne w Balachadi w Indiach

Dwudziestolecie międzywojenne | 17.09.2021

Polish Children Camp – polskie dzieci-uchodźcy na Bliskim Wschodzie, w Indiach i Afryce

Po 30 lipca 1941 roku tysiące Polaków wywiezionych w głąb ZSRR znalazło się w nowej sytuacji. W ramach układu Sikorski–Majski nasi rodacy dostali szansę ucieczki z sowieckiego imperium. Ponad 100 tysięcy uchodźców ruszyło wraz z armią Andersa na...

Do dziś nie ustalono dokładnego czasu i miejsca powstania Drzwi Gnieźnieńskich. Przez wiele lat sądzono, że za pomysł odpowiadał Bolesław Krzywousty

Średniowiecze | 13.09.2021

Chrzest pod piastowskim butem, czyli jak Bolesław Krzywousty podbił Szczecin

Oddający się mrocznym obrzędom słudzy Trygława, musieli odrzucić swojego fałszywego bożka, deklarując wiarę w jednego prawdziwego Boga – Jezusa Chrystusa. Inaczej czekała ich śmierć z rąk piastowskich wojów. Nie tylko o wiarę tu jednak chodziło, a o politykę...

Historia najnowsza | 09.09.2021

Chuć, śmierć i robactwo – czyli obłęd seryjnego mordercy Bogdana Arnolda

Przy tej historii bledną najstraszniejsze hollywoodzkie horrory. W latach 60. XX wieku, w komunistycznej Polsce, psychopata Bogdan Arnold urządził sobie i swoim kobiecym ofiarom wyprawę do piekła jego najmroczniejszych fascynacji – brutalnego seksu, poniżania, bicia, tortur i wreszcie...

Nowożytność | 24.08.2021

Tenochtitlán – piękna i… śmierdząca trupią krwią metropolia Azteków

Gdy Hernan Cortes wraz ze swymi ludźmi dotarł do stolicy państwa Azteków na spotkanie z Montezumą, jego oczom ukazało się potężne, błyszczące miasto, rozciągające się na wyspach jeziora Texcoco. Tenochtitlán w czasach konkwistadorów liczyło ponad 200 tysięcy mieszkańców...

Historia najnowsza | 21.08.2021

Taksówkarze i cinkciarze – czyli o czarnym rynku walut w PRL

Cinkciarze byli królami życia epoki PRL. Zainteresowanym sprzedawali zielone, a frajerów oszukiwali metodą na gumkę. Można było u nich załatwić nie tylko walutę. Ci obrotniejsi, zwłaszcza jeżdżący na taryfach, znali dziewczyny do towarzystwa, mety z lewym alkoholem i...

Çatalhöyük to jedna z najstarszych protomiejskich siedzib ludzkich, która do dziś zaskakuje wielkością, a przede wszystkim formą.

Starożytność | 07.08.2021

Çatalhöyük – starożytne miasto bez ulic

To jedna z najstarszych protomiejskich siedzib ludzkich, która do dziś zaskakuje wielkością, a przede wszystkim formą. Zapraszamy na wyprawę do Çatalhöyük – starożytnego miasta dachów sprzed 10 tysięcy lat.

Badacze na pierwotną siedzibę Piastów, z której zaczęła się ich ekspansja, wytypowali gród w Gieczu.

Średniowiecze | 02.08.2021

Podbój, terror i budowa – czyli piastowski przewrót przed Mieszkiem I

Według kronikarza pochodzili od prostego chłopa Piasta, którego syn Siemowit założył dynastię i pokojowo przejął władzę, jednak idylliczna wersja ich dziejów ma się nijak do rzeczywistości. Przyszli władcy Polski torowali sobie drogę do władzy krwawym podbojem.

Określenie „do grobowej deski” w tym przypadku brzmi wyjątkowo dosłownie. Słowiańskie żony umierały wraz ze swoimi mężami. (il. poglądowa)

Starożytność | 27.07.2021

Za małżonkiem na stos. Jaki los czekał wdowy w świecie dawnych Słowian?

Określenie „do grobowej deski” w tym przypadku brzmi wyjątkowo dosłownie. Słowiańskie żony umierały wraz ze swoimi mężami. Opisy arabskich kupców i średniowiecznych dziejopisów pełne są wstrząsających relacji o tym, że kobiety oddawały życie, gdy zmarł ich mąż. W...

Czy pterozaury przetrwały do naszych czasów?

Historia najnowsza | 20.07.2021

W poszukiwaniu ropena – czy pterozaury przetrwały do naszych czasów?

Przez 155 milionów lat dominowały na niebie świata dinozaurów. Od najmniejszych – wielkości wróbla do gigantycznych latających smoków, ze skrzydłami o rozpiętości nawet kilkunastu metrów. Mowa oczywiście o pterozaurach. Naukowcy uważają, że te latające gady wymarły 65 mln...

Heliogabal – cesarz, który przebierał się za prostytutkę, a swoim następcą chciał mianować kochanka

Starożytność | 19.07.2021

Heliogabal – cesarz, który przebierał się za prostytutkę, a swoim następcą chciał mianować kochanka

Wywoływał zgorszenie wśród patrycjuszy i rzymskiego ludu. Jego rozpasanie i apetyt seksualny nie miały sobie równych – nawet w porównaniu do takich lubieżników i dewiantów jak Tyberiusz, Kaligula czy Neron. Cesarz Heliogabal zamienił swój dwór w dom publiczny,...

Jeńcy z plemienia Herero

artykuł | 13.07.2021

Zagłada Herero i Nama – pierwsze niemieckie ludobójstwo w XX wieku

Umierali powoli na pustyni, pod palącym słońcem – z głodu, pragnienia i wyczerpania. Niemiecki korpus ekspedycyjny blokował im dostęp do wody. Tak został „ukarany” lud plemienia Herero, który śmiał zbuntować się wobec niemieckiej kolonizacji Afryki Zachodniej. Ci, którzy...

Jesienią 1939 roku delegacja górali złożyła hołd wiernopoddańczy przed Hansem Frankiem. Za kolaboracją z hitlerowcami stało kilka wpływowych rodzin.

Druga wojna światowa | 12.07.2021

Goralenvolk – sługusy Hitlera spod samiuśkich Tater

To jeden z najbardziej wstydliwych epizodów w historii Podhala. Jesienią 1939 roku delegacja górali złożyła hołd wiernopoddańczy przed Hansem Frankiem. Za kolaboracją z hitlerowcami stało kilka wpływowych rodzin. Tuż po wybuchu wojny zaczęły szeroko propagować ideę „narodu góralskiego”...

Nowożytność | 10.07.2021

Francis Drake – pirackie początki imperium brytyjskiego 

Jak mały wyspiarski naród zawładnął aż jedną czwartą globu? Jakim cudem zdołał podporządkować sobie narody z pięciu kontynentów? Imperium Brytyjskie było największą potęgą nowożytnego świata Zachodu, kiedy Stany Zjednoczone były jeszcze w powijakach. Podwaliny pod dominację Brytyjczyków na...

Światła Europa z uczuciem wyższości, ale i fascynacją podglądała „dzikich”. Przedtem wsadziwszy ich za kraty...

XIX wiek | 01.07.2021

Ludzkie zoo, czyli podglądanie „dzikiego”

Latem 1904 roku w kolejce do „Wystawy Ludów Egzotycznych” w ogrodzie zoologicznym w Breslau ustawiło się aż 41 tysięcy osób. Na wybiegu można było podejrzeć żywe „eksponaty” z Tunezji. Światła Europa z uczuciem wyższości, ale i fascynacją podglądała...

Historia wykpienia się Leszka od wyprawy krzyżowej rozsławiła księcia wśród potomnych. Dla wielu stał się wzorem miłości do złocistego trunku, miłości, która z przyzwyczajenia stała się już jego naturą...

Średniowiecze | 23.06.2021

Bez piwa ani rusz, czyli jak Leszek Biały od krucjaty się wymigał

Odkąd papież Urban II ogłosił wyprawę krzyżową do Jerozolimy, która odbije grób pański z rąk pogan, zaczęła kiełkować idea rycerzy Chrystusa – bojowników walczących i umierających za wiarę. Nad Wisłą ruch krucjatowy nie miał jednak wielkiego znaczenia. Polskie...

Ponad 5 tysięcy lat temu w dolinie Indusu wyrastały niezwykłe miasta.

Starożytność | 21.06.2021

Mohendżo Daro – cudowne miasto starożytności

Ponad 5 tysięcy lat temu w dolinie Indusu wyrastały niezwykłe miasta. Ludzie, którzy je tworzyli, wytyczali równe ulice. Domy miały dostęp do kanalizacji i świeżej wody – dzięki systemowi potężnych basenów nigdy jej nie brakowało. Naukowcy do dziś...

To jedna z najbardziej kompromitujących kart wojny obronnej 1939 roku. Już w pierwszych dniach września dowódca okrętu podwodnego ORP Orzeł oznajmił, że z powodu nagłej choroby potrzebuje opieki lekarskiej.

Druga wojna światowa | 15.06.2021

Tchórzliwy jak Orzeł. Wstydliwa historia polskiego okrętu podwodnego we wrześniu 1939 roku

To jedna z najbardziej kompromitujących kart wojny obronnej 1939 roku. Już w pierwszych dniach września dowódca okrętu podwodnego ORP Orzeł oznajmił, że z powodu nagłej choroby potrzebuje opieki lekarskiej. Zamiast do walki z Niemcami, ruszył do estońskiego Tallina....

Urodziwe słowiańskie kobiety i silni słowiańscy mężczyźni stanowili najbardziej „chodliwy” towar wczesnego średniowiecza.

Średniowiecze | 03.06.2021

Nałożnice, wojowie i kastraci. Słowiańscy niewolnicy w krajach arabskich

Urodziwe słowiańskie kobiety i silni słowiańscy mężczyźni stanowili najbardziej „chodliwy” towar wczesnego średniowiecza. Dla nich opłacało się pokonać tysiące kilometrów. Po niewolników przybywali w naszą część świata żydowscy i arabscy kupcy z krajów Bliskiego Wschodu, Półwyspu Iberyjskiego oraz...

XIX wiek | 30.05.2021

Erebus i Terror – obłęd i kanibalizm zdobywców Arktyki

To miała być wyprawa, która potwierdzi dominację Brytyjczyków na oceanach. Arktyczną ekspedycję statków Erebus i Terror śledzono z zapartym tchem. Okazało się jednak, że happy endu nie będzie. Dwa statki z ponad setką marynarzy przepadły w lodach Arktyki....

Prawdziwi „Tarzani”, odnalezieni do tej pory w dżungli, nie byli dziećmi bogatych rodziców z Europy, a czarnoskórymi sierotami. Ich historie nie stanowią metafory ewolucjonizmu. Opowiadają raczej o ludzkich tragediach...

Zimna wojna | 15.05.2021

Dzikie dzieci wśród małp, czyli historie prawdziwych „Tarzanów”

W 1912 roku za sprawą pisarza Edgara Rice’a Burroughsa świat dowiedział się o Tarzanie – synu brytyjskich arystokratów wychowanym w stadzie małp. Poruszał się i skakał wśród drzew, był niezwykle sprawny i silny. W końcu odkrył swe człowieczeństwo,...

Zimna wojna | 13.05.2021

Emilcin: hipnoza i fałszywi kosmici. Czy w „polskim Roswell” doszło do oszustwa?

43 lata temu rolnik z Emilcina niedaleko Opola Lubelskiego napotkał przybyszów nie z tego świata. Emilcin to miejsce najsłynniejszego w Polsce bliskiego spotkania trzeciego stopnia z przedstawicielami cywilizacji pozaziemskiej. Ale czy wszystko to wydarzyło się naprawdę? Według jednego...

A może Bursztynowej Komnaty już dawno nie ma? Są świadkowie, którzy twierdzą, że nie przetrwała wojennej zawieruchy...

Druga wojna światowa | 06.05.2021

Bursztynowa Komnata, czyli Złoty Graal naszych czasów. Czy skarb już dawno nie istnieje?

To jeden z najbardziej poszukiwanych artefaktów na świecie. Ostatnim „pewnym” miejscem przechowywania skarbu był zamek w Królewcu. Pod koniec wojny Niemcy wywieźli go i gdzieś ukryli. W samej Polsce przetrząśnięto ponad 20 miejsc, w których rzekomo się znajdował....

Żołnierze 5 Wileńskiej Brygady AK

Zimna wojna | 01.05.2021

Zupy z pasty do zębów i wszy pod pachami – tak żyli Żołnierze Wyklęci

„Oświęcim to była igraszka” – mówił o więzieniu komunistycznym Witold Pilecki. Rotmistrz, podobnie do tysięcy skatowanych i zamordowanych przez Sowietów, na własnej skórze poznał terror i okrucieństwo nowego okupanta. Tuż po wojnie podziemie niepodległościowe w Polsce znalazło się...