Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Marcin Moneta

Marcin Moneta

Absolwent filologii polskiej i kulturoznawstwa na Uniwersytecie Wrocławskim. Dziennikarz, publicysta, redaktor TVP3 Wrocław. Od lat współpracuje z czasopismami popularnonaukowymi, historycznymi i kryminalnymi. Publikował teksty m.in. w magazynach "Świat Wiedzy", "Focus Historia", "Wiedza i Życie", "Detektyw" i "Śledztwo".

Najnowsze publikacje:

Przez 37 lat nie opuszczał malutkiej platformy umieszczonej 18 metrów nad ziemią.

Starożytność | 28.02.2021

Żył na wywyższeniu – i to dosłownie. Niesamowita historia Szymona Słupnika

Przez 37 lat nie opuszczał malutkiej platformy umieszczonej 18 metrów nad ziemią. Tu jadł to, co dostał od ludzi, tu spał, modlił się, wygłaszał kazania. Jego jedyną ochroną przed zimnem, deszczem, śniegiem, palącym słońcem i wiatrem była peleryna...

Jeremi Wiśniowiecki na czele swej armii.

Nowożytność | 21.02.2021

Młot na Kozaków – czarna legenda kniazia Wiśniowieckiego

Słynął z bezkompromisowości, talentu do wojaczki i okrucieństwa. Jeremi Wiśniowiecki krwawo tłumił bunt kozacki na Ukrainie. Dla wrogów nie miał litości, nie respektował też zawieszenia broni. Tych, którzy trafili w ręce krwawego magnata, czekał straszny los. Równocześnie ten...

tanowisko archeologiczne w Biskupinie

Dwudziestolecie międzywojenne | 11.02.2021

Ilirowie w Urstätt, czyli Biskupin według hitlerowskiej propagandy

Na ślad jednej z największych i najważniejszych pradziejowych osad na ziemiach polskich jako pierwsze natrafiły dzieci. To one, gdy poziom wody w miejscowym jeziorze opadł, zaczęły przynosić do domów pozostałości glinianych naczyń. Pochwaliły się odkryciami miejscowemu nauczycielowi –...

W krwawych litewskich najazdach na Polskę brał udział m.in. książę Witold oraz Jagiełło, który później zasiadł na tronie naszego kraju.

Średniowiecze | 04.02.2021

Litewska pożoga – czyli o największym wrogu średniowiecznej Polski

Pojawiali się nagle, wyłaniali z lasów, palili i mordowali, kradli i brali w niewolę całe rodziny, które pędzili na północ, by obsadzać nimi ziemię wzdłuż Niemna. To nie Ruś ani żywioł niemiecki, ani nawet Tatarzy, a Litwini budzili...

Wojsko rosyjskie demoluje pałac Zamoyskich po zamachu na Berga

XIX wiek | 24.01.2021

Sztyletnicy – egzekutorzy powstania styczniowego

Nieśli śmierć konfidentom, zdrajcom, carskim urzędnikom i żandarmom. Pojawiali się nagle, w ciemnej bramie, przed drzwiami mieszkania. Wyrok wykonywali na miejscu. Kilka uderzeń nożem – w szyję klatkę piersiową i brzuch – natychmiast pozbawiało życia skazanego. Tak działali...

Najsłynniejsze polskie grobowce megalityczne znajdują się w Wietrzychowicach.

Starożytność | 20.01.2021

Groby olbrzymów. Gdzie znajdują się „polskie piramidy”?

5500 lat temu tereny dzisiejszej Polski usiane były potężnymi megalitycznymi konstrukcjami, starszymi od egipskich piramid i brytyjskiego kręgu głazów Stonehenge. Pozostałości gigantycznych budowli to dziedzictwo ludzi żyjących tu w epoce neolitu, w czasach, gdy człowiek zaczął podporządkowywać sobie...

Stefan Czarniecki na stałe „zasiadł” w panteonie narodowym jako wzór żołnierza i patrioty.

Nowożytność | 15.01.2021

Stefan Czarniecki – bohater narodowy, krwawy dowódca i… pazerny hetman

Jego nazwisko pojawia się w hymnie Polski, gdzie wymieniany jest jako ten, co dla ojczyzny ratowania „wrócił się przez morze”. Stefan Czarniecki na stałe „zasiadł” w panteonie narodowym jako wzór żołnierza i patrioty. Nie była to jednak postać...

Kolej podziemna była dla niewolników- uciekinierów z Południa jedyną szansą na wolność.

XIX wiek | 06.01.2021

Kolej podziemna – droga do wolności dla niewolników z amerykańskiego Południa

Termin Underground Railroad – czyli kolej podziemna – nie odnosi się do torów czy spiętych ze sobą wagonów kursujących po wydrążonych pod powierzchnią trasach. Chodzi o zgoła inny skład, który jednak również miał dostarczyć podróżnika do stacji docelowej....

Bitwa pod Mątwami po potopie szwedzkim okazała się kolejnym gwoździem do trumny Rzeczpospolitej.

Nowożytność | 05.01.2021

Mątwy 1666, czyli rzeź polsko-polska

Po dziesięcioleciach krwawych wojen z Turkami, Tatarami, Moskwą, Kozakami, tuż po dramatycznie wyniszczającym potopie szwedzkim polska szlachta zafundowała Rzeczpospolitej wojnę domową. Jej najkrwawszym, a zarazem najbardziej wstydliwym epizodem była bitwa pod Mątwami w 1666 roku. Do dziś uważa...

Jim Corbett z jedną ze swoich ofiar

XIX wiek | 26.12.2020

Łowca ludojadów. Nie bez powodu nazywano go myśliwym wszech czasów

Brał na celownik bestie, które rozsmakowały się w ludzkim mięsie. To od jego kul zginęła tygrysica z Champawat w Indiach mająca „na koncie” co najmniej 434 ofiary. Nic dziwnego, że Jim Corbett przeszedł do historii jako pogromcą ludojadów...

Podczas wrześniowej wyprawy zespół Batlictech pod przewodnictwem Tomasza Stachury odnalazł niemiecki parowiec Karlsruhe

Druga wojna światowa | 14.12.2020

Rejs śmierci – ostatnie chwile parowca Karlsruhe

Gdy przeraźliwy huk zatrząsnął 66-metrowym parowcem, wielu pasażerów wiedziało, co się stało – radzieckie samoloty osiągnęły cel. Bomba wyrwała dziurę z boku statku. Przerażeni ludzie próbowali się ratować, ale żywioł napierał zewsząd. Karlsruhe szedł na dno zaledwie trzy...

Marcin Mikołaj Radziwiłł był jedną z najmroczniejszych postaci czasów saskich.

Nowożytność | 01.12.2020

Fritzl po sarmacku – najbardziej odrażająca postać Rzeczpospolitej szlacheckiej

Przez lata przetrzymywał w zamknięciu żonę i dzieci. Sam w tym czasie zażywał rozkoszy z młodymi dziewczętami porywanymi z okolicznych wsi, z grupą wiernych żołdaków napadał na kupców i przejezdnych, a w prywatnym laboratorium poszukiwał kamienia filozoficznego. Zapraszamy...

Wśród Indian nie brakowało żądnych krwi wojowników (na zdj. Geronimo i jego kompani)

Nowożytność | 29.11.2020

Szlachetny Indianin? Nic podobnego! Mit mija się z rzeczywistością

Uczciwy, sprawiedliwy, skłonny do wybaczenia i pomocy uciśnionym, walczący fair i nieatakujący bezbronnych – taki był Winnetou, syn wodza indiańskiego plemienia Apaczów i główny bohater serii książek Karola Maya. To właśnie ten pisarz w dużym stopniu odpowiada za...

Jeden z „napastników” upolowany przez Pattersona

XIX wiek | 27.11.2020

Ludojady z Tsavo. Miały zabić nawet ponad 100 bezbronnych ludzi

Pojawiały się nocą, pokonywały ogrodzenia, omijały zasieki, niestraszny był im ogień. Wdzierały się do namiotów i wywlekały swoje ofiary na zewnątrz, by ostrymi kłami wbijać się w ich ciała, wyrywać i pożerać płaty mięsa. Pod koniec XIX wieku...

Wojny wandejskie zwane są czasem pierwszym ludobójstwem w historii nowożytnej Europy

Nowożytność | 04.10.2020

Powstanie wandejskie, czyli ludobójstwo Francuzów rękami… Francuzów

Ci, którzy mieli na sztandarach wolność, równość i braterstwo, wysłali do Wandei tzw. kolumny piekielne, które utopiły prowincję w morzu krwi i ognia. Tamte wydarzenia zwane są czasem pierwszym ludobójstwem w historii nowożytnej Europy. I nie ma w...

Gilles de Rais mordował dzieci i wykorzystywał ich ciała do makabrycznych rytuałów.

Średniowiecze | 27.09.2020

Gwałcił i mordował dzieci, by wkraść się w łaski demona – historia (z piekła rodem) Gilles’a de Rais

Gwałcił porywanych ze wsi chłopców, torturował ich i zabijał, czepiąc perwersyjną przyjemność z bezczeszczenia zwłok. Wszystko, by zasłużyć na wdzięczność demona, któremu oddawał cześć… Biografia Gilles’a de Rais, XV-wiecznego francuskiego rycerza, arystokraty i bohatera wojny stuletniej, jest tak...

„Trupi synod”, czyli pośmiertny sąd nad papieżem Formozusem

Średniowiecze | 25.09.2020

Pornokracja – najbardziej wstydliwy okres w dziejach Watykanu

To czasy, które Kościół katolicki wolałby wymazać z kart historii. Nigdy wcześniej ani później obyczaje i standardy moralne w Stolicy Piotrowej nie upadły tak nisko. Zamiast czystości i wstrzemięźliwości, kolejni papieże hołdowali raczej mamonie, żądzy zbytków i władzy...

Funty podrabiano w obozach koncentracyjnych

Druga wojna światowa | 10.08.2020

Operacja Bernhard – czyli jak trefne funty produkowane w obozach koncentracyjnych miały wygrać Hitlerowi wojnę

Uważa się, że było to największe fałszerstwo finansowe w historii ludzkości. Miało przeważyć szalę zwycięstwa w II Wojnie Światowej na stronę Niemców. Pod koniec wojny hitlerowcy rozpoczęli na masową skalę emisję idealnie podrobionych funtów brytyjskich. Nad podróbkami pracowały...

O wierzeniach Słowian wiemy bardzo niewiele. Obraz Józefa Ryszkiewicza Wróżba przed bitwą

Starożytność | 02.08.2020

Czy pradawni Słowianie składali ofiary z ludzi?

Wianki na wodzie w Noc Kupały, święte gaje, postrzyżyny dorastających chłopców – takie są typowe wyobrażenia dotyczące obrzędowości dawnych Słowian żyjących nad Wisłą i Odrą. Romantyczną wizję obyczajów i religii naszych przodków ukształtowały dzieła literackie, ze słynną „Starą...

Gra Majów nazywana mogłaby być... biodrówką

Starożytność | 25.07.2020

Mecz na śmierć i życie – w taką piłkę grali starożytni Majowie

Ciężkie kontuzje, agresja, niezwykła brutalność i… ofiary z ludzi. Majowie w specyficzny sposób rozumieli grę w piłkę, nic więc dziwnego, że rozrywkę bardzo szybko potępił Kościół. Jak wyglądała najstarsza gra zespołowa w historii?

W Rzeczypospolitej spotkać można było całkiem sporo osób czarnoskórych. Obraz "Wyjazd Jana III i Marysieńki z Wilanowa"

Nowożytność | 29.06.2020

Czarnoskórzy Sarmaci w szlacheckiej Polsce

Rzeczpospolita Obojga Narodów, w przeciwieństwie do państw Europy Zachodniej, nie uczestniczyła w wyścigu o zamorskie kolonie, nie czerpała również zysków z handlu niewolnikami z odległych kontynentów. Nie znaczy to jednak, że takie osoby nie trafiały do kraju Sarmatów....

Zdaniem niektórych w 1949 roku prawdziwy Bierut od dawna już nie żył. W jego miejsce podstawiono sobowtóra.

Zimna wojna | 08.06.2020

Matrioszki Stalina. Czy Polską Ludową rządziły sobowtóry?

Bolesław Bierut, Józef Światło, a może także i ci, którzy rządzili PRL w latach 80? Komunistyczni kacykowie, którzy zarządzali Polską Ludową byli jedynie sobowtórami, wyszkolonymi przez Moskwę! Tak brzmi sensacyjna hipoteza oparta na relacjach wysokiego rangą oficera NKWD....

Jaka kara miała spotkać niewierne żony?

Średniowiecze | 25.05.2020

Jak król Bolesław niewierne żony ukarał

Bolesław Śmiały (Szczodry) marzył o odbudowie pozycji Polski z czasów pradziada – Bolesława Chrobrego. Hojny, ambitny, ale zarazem pyszałkowaty, porywczy i okrutny władca zanim ostatecznie stracił wszystko wskutek zabójstwa biskupa krakowskiego – Stanisława i ucieczki z kraju, z...

Czy teoria zakładająca, że Rzym upadł m.in przez ołów jest prawdziwa?

Starożytność | 24.05.2020

Ołowiane szaleństwo. Czy przez ten pierwiastek upadł Rzym?

Czy szkodliwy pierwiastek doprowadził do upadku jednego z największych mocarstw w historii ludzkości? To niewykluczone. Badania kości rzymskich patrycjuszy, wykazały znacznie przekroczone stężenie ołowiu w ich organizmach. Rzymianie używali tego mocno toksycznego metalu na masową skalę w życiu...

Bitwa pod Legnicą zakończyła się tragicznie

Średniowiecze | 08.04.2020

Wojownicy z piekła rodem i książę bez głowy

Przybywali z dalekich azjatyckich stepów, nieśli śmierć i zniszczenie. Nie okazywali strachu ani litości. Pojawiali się nagle i nagle znikali pozorując odwrót i wciągając przeciwnika w pułapkę. W 1241 roku na rozbite na dzielnice państwo polskie z wielkim...