Ciekawostki Historyczne
Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Medycyna

James Barry (na zdj. z czarnoskórym służącym) przez ponad 50 lat ukrywał swoją prawdziwą płeć.
21.01.2021 | Autor:

Sekretne życie Jamesa Barry’ego. Dlaczego wybitny lekarz przez 50 lat ukrywał swoją prawdziwą płeć?

James Barry zasłynął jako pierwszy lekarz, któremu udało się z sukcesem przeprowadzić cesarskie cięcie w Afryce. Gdy opuszczał ten świat, miał tylko jedno życzenie – by zostać pochowanym w takim stanie, w jakim wyda ostatni oddech. Niestety nie...

Leonid Rogozow przeprowadził pierwszą w historii operację... na samym sobie. Było to ratujące życie wycięcie wyrostka robaczkowego.
19.01.2021 | Autor:

Chirurg i pacjent w jednym? Ten lekarz przeprowadził operację na własnym ciele podczas szalejącej burzy śnieżnej!

30 kwietnia 1961 roku 27-letni chirurg Leonid Rogozow przeprowadził pierwszą w historii operację… na samym sobie. Było to ratujące życie wycięcie wyrostka robaczkowego. Zabieg odbył się w iście spartańskich warunkach – w radzieckiej stacji polarnej Nowołazariewskaja na Antarktydzie,...

W języku malezyjskim koro oznacza dosłownie „głowa żółwia”.
10.01.2021 | Autor:

Koro. Epidemia, która przeraża mężczyzn

Tajemniczo brzmiące koro to zaburzenie lękowe występujące u mężczyzn. Choremu wydaje się, że jego penis… zostanie wciągnięty w głąb brzucha, aż całkowicie zniknie w jego wnętrzu. Bywa, że na schorzenie zapadają na raz tysiące osób. W historii zdarzało...

Ludzkość zna dżumę od tysiącleci, jednak dopiero Tatarzy wpadli na to, by wykorzystać ją w charakterze broni biologicznej (na il. „Triumf Śmierci” Petera Breughela Starszego.
29.12.2020 | Autor:

Najprawdopodobniej pierwszy przypadek użycia broni biologicznej w dziejach, czyli oblężenie Kaffy i początek pandemii

Czy czarną śmierć można wykorzystać jako broń biologiczną? Tak! W Kaffie przekonano się o tym wyjątkowo boleśnie. Spadające zwłoki były dla mieszkańców miasta dopiero początkiem nieszczęść. Jak się wkrótce okazało – nie tylko dla nich…

Przypadłość zwaną współcześnie halitozą leczono na najróżniejsze sposoby, czasem skutecznie, a czasem wręcz przeciwnie...
19.12.2020 | Autor:

Najstarsza miętówka na świecie, czyli tysiące lat walki z nieświeżym oddechem

Zmagania z niewidzialnym wrogiem – brzydkim zapachem z ust – trwają tak długo, jak istnieje ludzka cywilizacja. Przypadłość zwaną współcześnie halitozą leczono na najróżniejsze sposoby, czasem skutecznie, a czasem wręcz przeciwnie…

Z dolegliwościami „czerwonej stajni pełnej białych koni” usiłowano walczyć od zarania dziejów.
04.11.2020 | Autor:

Zębowe robaki, nadmiar współżycia i czarny omen, czyli trudne początki stomatologii

Zęby bolą ludzi od zawsze i od zawsze ludzie starają się ten ból zwalczać. Pytanie tylko, czy stosowana metoda zadziała, czy jedynie zwiększy cierpienie, a nawet… uśmierci pacjenta?

Władze ZSRR musiały zmagać się m.in. z nawrotami cholery.
02.11.2020 | Autor:

Maseczka? To zdecydowanie za mało! Jak walczono z epidemiami w ZSRR?

W Związku Radzieckim udało się zwalczyć wiele chorób zakaźnych w latach 30. ubiegłego wieku. Mimo to od czasu do czasu kraj musiał mierzyć się z epidemiami „z importu”, sprowadzonymi z Azji czy Afryki przez sowieckich obywateli. Metody walki...

Dawniej leczenie zębów ograniczało się do ich usuwania.
29.10.2020 | Autor:

Boisz się dentysty? Ciesz się, że nie żyjesz w średniowieczu, kiedy wyrwanie zęba kończyło się… śmiercią

Horror? Mało powiedziane! Połamane kości czaszki, krwotoki, sepsa, a nawet śmierć – tak często kończyły się wizyty u średniowiecznych „dentystów”. Trudno się dziwić, że ówcześni ludzie omijali specjalistów od zębów szerokim łukiem…

Tortury to nieodłączny element współczesnej wizji średniowiecza.
10.10.2020 | Autor:

Jak katować, a potem… leczyć? Średniowieczna rehabilitacja po wizycie w sali tortur

Tortury to nieodłączny element współczesnej wizji średniowiecza. Niezbyt często wspomina się jednak, że po męczarniach przychodził czas na leczenie, a bólem – przed lekarzami – zaczęli zajmować się prawnicy…

Przed opracowaniem metod balsamowania pogrzeby – nawet pogrzeby królów – odbywały się w pewnym pośpiechu. Istotne było, by nie pokazywać szerszej publiczności ciała, które zaczyna się rozkładać
06.10.2020 | Autor:

Król w przyprawach, czyli dziwaczne sposoby na balsamowanie władców Francji

Techniki pozwalające na zachowanie ciała zmarłej osoby we (względnie) nienaruszonym stanie doskonalono już w starożytności – zresztą z doskonałymi efektami. Ale balsamowanie królów Francji odbywało się w nieco innym celu. I innymi metodami…

Historia Mary Toft wzbudziła w XVIII w. Anglii prawdziwe zdumienie.
19.09.2020 | Autor:

Mary Toft – makabryczna historia kobiety, która rodziła króliki

Anglia za panowania króla Jerzego I (1660-1727) była niezwykłym miejscem. Sam król nie cieszył się popularnością w społeczeństwie. Nie lubiano go za nieznajomość angielskiego, przedkładanie spraw niemieckich nad angielskie. Popularności nie przyniosło mu również trzymanie żony w więzieniu...

Komórki bakteryjne muszą też utrzymywać odpowiednią objętość płynów w celu zachowania zdrowia; jeśli wody jest za dużo, komórka eksploduje, a jeśli za mało – imploduje.
18.09.2020 | Autor:

Co ma człowiek do mikroba? Wspólną historię! Sekretne życie bakterii

LUCA, wspólny przodek wszystkich organizmów żywych na Ziemi, przekazał swoim potomkom cechy związane z przetrwaniem w postaci genów. Część jego potomstwa – przypuszczalnie duża – nie przetrwała. Ale jednej grupie się to udało. Przed 3,5 miliarda lat pojawiły...

W trakcie porodu królowej Marii Teresy w pomieszczeniu przebywało kilka tuzinów dworzan: księżniczek, książąt, urzędników.
13.09.2020 | Autor:

Nawet 150 osób asystowało przy porodzie na europejskich dworach. Publiczne porody były normą w epoce nowożytnej

Monarchinie i księżniczki były pozbawione prywatności podczas jednej z najbardziej intymnych czynności – wydania na świat swojego dziecka. Narodziny dziedzica lub dziedziczki były sprawą wagi państwowej, dlatego należało wyeliminować ryzyko podmiany noworodka. 

Phineas Gage pozuje z prętem, który przebił mu czaszkę
11.09.2020 | Autor:

Pręt przebił mu czaszkę na wylot i uszkodził mózg. Mężczyzna cudem przeżył i... zrewolucjonizował naukę

Makabryczny wypadek, nieprawdopodobne zrządzenie losu i zwyczajny pech – niekiedy naukowcy zdobywają wiedzę na temat funkcjonowania ludzkiego organizmu w bardzo niekonwencjonalny sposób. Tak było w przypadku Phineasa Gage’a, który wraz z fragmentem mózgu stracił część osobowości…

Schorzenie początkowo kojarzono z trądem, jednak ze względu na dość szybki jego przebieg, z czasem odrzucono tę hipotezę.
10.09.2020 | Autor:

Mógł jeszcze tyle osiągnąć, ale zabrała go tajemnicza choroba. Czy najbardziej zapomniany polski król miał syfilis?

Klątwa Wenery nie oszczędzała nikogo. Dopadała sprawiedliwie mieszczan, wieśniaków i szlachetnie urodzonych. Z powodu syfilisu cierpiało co najmniej kilku polskich władców. Czy był wśród nich Aleksander Jagiellończyk? Przecież – w odróżnieniu od starszego brata – nie słynął z...

Cztery miliardy lat. Tyle czasu trzeba było, by wyewoluował myślący i czujący ludzki mózg
08.09.2020 | Autor:

Myślę, więc jestem – ale dlaczego myślę? Krótka historia długiej ewolucji neuronów

Trwało to – bagatela – cztery miliardy lat. Tyle czasu trzeba było, by wyewoluował myślący i czujący ludzki mózg. A wszystko dlatego, że nawet najprostsze organizmy jednokomórkowe, żyjące niewyobrażalnie dawno temu, musiały rozwiązywać te same problemy, z którymi...

Rembrandt, Lekcja anatomii doktora Tulpa
26.08.2020 | Autor:

Niewydolność nerek, otrucie, błąd lekarski czy kiła? Co zabiło Jana III Sobieskiego?

W ostatnich latach życia Jan III Sobieski coraz bardziej zapadał na zdrowiu. Nadworni lekarze bezradnie rozkładali ręce, przyglądając się powolnej agonii monarchy. Nawet kiedy zmarł, nie byli zgodni w kwestii diagnozy. Wśród możliwych przyczyn zgonu władcy wymieniali atak...

Przez długi czas spekulowano, że nazwa cesarskiego cięcia związana była z narodzinami Cezara
25.08.2020 | Autor:

Wyjątkowo twarda matka, czyli jak świat przekonał się do cesarskiego cięcia

Cesarskie cięcia przeprowadzano już w starożytności, ale bezpieczne stały się dopiero niedawno… W czym bardzo pomogła pewna niezwykle wytrzymała mieszkanka Holsztyna.

Kim był legendarny Kuba Rozpruwacz?
09.08.2020 | Autor:

Wnuk królowej Wiktorii legendarnym Kubą Rozpruwaczem?

W grudniu 1970 roku ponad 2000 tytułów prasowych na całym świecie zamieściło sensacyjną informację dotyczącą możliwej tożsamości Kuby Rozpruwacza, która pozostawała nieznana od roku 1888, to jest od chwili popełnienia brutalnych morderstw. Dziennikarze wysunęli hipotezę, że przestępcą był...

Odbieranie porodów przez mężczyzn przez długi czas rodziło wiele kontrowersji
03.08.2020 | Autor:

Położne kontra chirurdzy, czyli wojna o porodówkę

Od początku cywilizacji, aż do niedawna położnictwo było domeną kobiet. Sytuacja uległa zmianie dopiero w połowie XVIII wieku, i to nie bez poważnej awantury…

Fronton z Ole Worm w książce Muzeum Wormianum od 1655 roku
20.07.2020 | Autor:

Smoki, ludzkie zwłoki i perpetuum mobile – jak wyglądały renesansowe gabinety osobliwości?

Od ponad 20 lat wystawa Body Works bije rekordy popularności. Okazuje się jednak, że pomysł na ekspozycję nie jest niczym nowym…

Karol II umierał w agonii przez 4 dni...
13.07.2020 | Autor:

Zmasakrowany przez lekarzy, czyli śmierć Karola II

Kiedy król Karol II obudził się ze złym samopoczuciem, nie spodziewał się, że wkrótce zginie… z rąk nadwornych medyków! Oto, dlaczego nie tylko w średniowieczu nie należało ufać lekarzowi!

Aleksandra Fedorowna z rodziną i Rasputinem
12.07.2020 | Autor:

Zawrotna kariera Rasputina – od „leczenia” hemofilii do doradcy cesarzowej

Oszałamiająca kariera Grigorija Rasputina na carskim dworze zaczęła się… w Polsce. A dokładniej w cesarskiej rezydencji w Spale znajdującej się wówczas w Królestwie Polskim. Właśnie tam jesienią 1912 roku ten syberyjski chłop zdobył zaufanie carycy Aleksandry i jej...

Kazimierz Jagiellończyk i Elżbieta Rakuszanka doczekali się kilkunastu dzieci
11.07.2020 | Autor:

Najpłodniejsi królowie, czyli liczne potomstwo wybranych władców Polski

Królewskie małżeństwa miały najczęściej charakter polityczny i parom nie zawsze udawało się osiągnąć sukces na polu miłości czy pożycia. Liczyły się efekty, czyli potomstwo…

Strój lekarza czasów dżumy do dziś przyprawia o ciarki
03.07.2020 | Autor:

Doktor plagi – ptasi strój lekarza dżumy

Wszechobecny odór siarki i palonych zwłok. Jęki konających i płacz tych, którzy uporczywie trzymają się życia. Bijące dzwony kościołów i świst biczów smagających ciała grzeszników. Obraz kręgów piekielnych? Nie, to dzień z życia doktora plagi.