Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Miejsce

artykuł | 22.07.2018 | Autor:

Ilu polskich księży wzięło udział w kampanii wrześniowej?

Przed II wojną światową wojsko mogło wezwać na służbę około 250 kapłanów. We wrześniu 1939 roku, dzięki napływowi ochotników, pojawiło się ich jednak na froncie znacznie więcej. Ilu dokładnie i jakie były ich losy?

Mistrz fryzjerów Antoine Cierplikowski przy pracy (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

ciekawostka | 21.07.2018 | Autor:

Jak często twoja prababka myła włosy? (I czy w ogóle to robiła?)

Przedwojenne porady odnośnie mycia włosów mogą się wydawać ekscentryczne, a nawet odpychające. Niesłusznie. Jest w nich zaskakująco dużo słuszności. Jak często dawniej myto włosy? I dlaczego warto robić tak samo?

Witalis Skorupka był jednym z uczestników akcji "Burza" w Siedlcach. Co zapamiętał? Zdjęcie z książki "Ja, Orzeł. Z Kedywu do celi śmierci".

ciekawostka | 20.07.2018 | Autor:

Byłem egzekutorem AK. Porażające wyznania członka sekcji likwidacyjnej Kedywu

Zabijał konfidentów, agentów i nazistowskich funkcjonariuszy, na których AK wydała wyrok śmierci. „Wykonywanie wyroków nie było dla nas proste” – przyznaje po latach. Jakie akcje pamięta najlepiej? Czy ręka nigdy mu nie zadrżała, nawet, gdy jego celem stała...

Stefan Batory i Anna Jagiellonka na portretach wykonanych za życia

artykuł | 19.07.2018 | Autor:

Noc poślubna to tylko formalność. Stefan Batory i Anna Jagiellonka

Książę siedmiogrodzki Stefan Batory nie mógłby zostać polskim królem, gdyby nie zgodził się poślubić posuniętej w latach, ekscentrycznej królewny. Anna Jagiellonka miała być jego partnerką, a nawet przeciwwagą dla jego pozycji. A kim została w rzeczywistości?

Śmierć biskupa Stanisława na obrazie Aleksandra Augustynowicza. W rzeczywistości śmierć przyszłego świętego na pewno wyglądała inaczej.

artykuł | 18.07.2018 | Autor:

Najsłynniejsza egzekucja polskiego średniowiecza. Dlaczego Bolesław Śmiały skazał na śmierć biskupa Stanisława?

O co dokładnie chodziło w najsłynniejszym sporze w dziejach wczesnośredniowiecznej Polski? Lakoniczny opis Galla Anonima, uznawany za najbardziej wiarygodny, do dzisiaj przysparza kłopotów. Czy mimo to możemy stwierdzić, czym krakowski biskup Stanisław naraził się Bolesławowi Śmiałemu?

Na zdjęciu osadnik wojskowy z rodziną (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 17.07.2018 | Autor:

Jak można było przetrwać rzeź wołyńską? Tym Polakom się to udało

Kiedy pogrążoną we śnie wieś otaczał tłum uzbrojonych i zdeterminowanych oprawców, mieszkańcy mieli niewiele czasu. Zaraz rozlegały się pierwsze strzały i rozdzierające ciemność krzyki. Jeśli chcieli przeżyć, musieli działać natychmiast. Ci ludzie zdołali ocalić życie i ujść cało...

Jednym z niepożądanych skutków powstania był nieunikniony wzrost przestępczości.

artykuł | 16.07.2018 | Autor:

Największe gangi powstania warszawskiego

W cieniu bohaterskiej walki o wyzwolenie Warszawy powstały grupy przestępcze, które siały terror w całych dzielnicach. Korzystając z powstańczego chaosu, organizowały rozboje, kradzieże, a nawet morderstwa. Kim byli ich członkowie i czy udało się ich powstrzymać?

Książę Wacław, nazywany Wacławem Świętym, na malowidle z XVII wieku

artykuł | 15.07.2018 | Autor:

Kain na tronie. Jeden z najpotężniejszych czeskich władców, Bolesław Srogi, miał na rękach krew własnego brata

Święty Wacław nie zostałby męczennikiem i patronem krakowskiej katedry, gdyby nie chorobliwa żądza władzy tocząca jego brata. Książę Bolesław Srogi – a więc ojciec naszej księżnej Dobrawy – dla przejęcia tronu był gotów własnoręcznie zamordować najbliższego krewnego.

Król Karol Robert, twórca potęgi węgierskich Andegawenów, na XVIII-wiecznej podobiźnie.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Klątwa Andegawenów. Co zabiło jedną z najpotężniejszych dynastii na kontynencie?

Trąd, syfilis, a może rak skóry? Tajemnicze schorzenie od całych stuleci rozpala wyobraźnię historyków. To z jego winy rozpadło się imperium Andegawenów. To ono mogło też przyczynić się do śmierci polskiej królowej Jadwigi.

Skandynawskie kryminały podbiły świat. Ile jednak jest w nich prawdy, a ile fikcji? Kadr z filmu "Zabójcy bażantów" (reż. M. Nørgaard, 2014).

artykuł | 13.07.2018 | Autor:

Jak naprawdę wygląda przestępczość w Skandynawii? Pora sprawdzić ile prawdy jest w kryminałach!

Bezwzględni politycy, brutalne morderstwa i wszechobecne drobne przestępstwa. Taki obraz Skandynawii wyłania się z kart powieści kryminalnych. Fikcja literacka czy odwzorowanie prawdy policyjnych kartotek? 

W Niemczech od dawna przestrzegano kobiety, by uważały co mężczyźni dosypują im do drinków. Na ilustracji niemiecka pocztówka z początku XIX wieku

ciekawostka | 12.07.2018 | Autor:

Tabletki gwałtu w przedwojennej Polsce [18+]

Polacy uparcie twierdzili, że śpiącej czy nieprzytomnej kobiety nie da się wykorzystać. I to mimo, że w tym samym czasie niemieccy profesorowie ostrzegali studentki, by zawsze sprawdzały czy towarzysze zabawy… nie wsypują im czegoś do drinków.

Historię Titanica znają wszyscy. Jaki los czekałby Cię gdybyś był jednym z jego pasażerów? Na zdjęciu kadr z filmu „Titanic” (reż. J. Cameron, 1977).

artykuł | 11.07.2018 | Autorzy: i

Co by było, gdybyś… był pasażerem Titanica i nie dał rady dotrzeć do szalupy ratunkowej?

Legendarny transatlantyk wyruszył w swój dziewiczy rejs 10 kwietnia 1912 roku. Już cztery dni później jego pasażerowie stanęli oko w oko ze śmiercią w głębi mroźnego oceanu. Jakie mieli szanse na przeżycie?

Młody Zygmunt August w wyobrażeniu Jana Matejki.

artykuł | 10.07.2018 | Autor:

Jedna z najskuteczniejszych intryg w polskich dziejach. Jak Zygmunt August poznał Barbarę Radziwiłłównę?

Zygmunt August jechał na Litwę, bo tak kazała mu matka. A z kim jak z kim, ale z matką się nie dyskutowało. Niespodziewanie beztroskie wakacje przerodziły się w najważniejszą podróż życia. To wtedy poznał Barbarę Radziwiłłównę. I wtedy...

Do walki w wojnie polsko-bolszewickiej wzywały Polaków liczne plakaty propagandowe.

artykuł | 09.07.2018 | Autor:

Bitwa pod Komarowem. Największe starcie polskiej kawalerii w XX wieku

Mimo zwycięstwa nad bolszewikami, odniesionego w bitwie warszawskiej, na froncie południowym walka wciąż trwała. Moment zwrotny naszedł 31 sierpnia 1920 roku, kiedy pod Komarowem starło się około ośmiu tysięcy kawalerzystów. Jak garstce Polaków udało się pokonać siejącą postrach...

Rodzina Janiny Wójcik, jednak z bohaterek książki Anny Herbich (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 08.07.2018 | Autor:

Co działo się z ciałami Polaków pomordowanych na Wołyniu?

Historie osób, które zdołały przetrwać rzeź wołyńską pełne są trupów i niewyobrażalnej ludzkiej tragedii. Gdy ocaleni uciekali, musieli pozostawić za sobą ciała swoich bliskich. Co działo się ze zwłokami ludzi, którzy zginęli z rąk ukraińskich nacjonalistów?

Życie średniowiecznych wieśniaków miało swoje zalety. Jakie?

ranking | 07.07.2018 | Autor:

7 powodów, dla których chciałbyś zostać średniowiecznym wieśniakiem

Brud, głód i poddaństwo? Niekoniecznie! Życie średniowiecznych wieśniaków miało swoje zalety, i to niemałe. Udowodnimy Ci to w 7 punktach.

Parmezan. Ser, który stał się podstawą jednej z wielkich afer XVI stulecia...

artykuł | 06.07.2018 | Autor:

„Babskie fochy” czy mistrzowskie zagranie polityczne? O co naprawdę chodziło w słynnej aferze o ser parmezański?

Historycy lubią przytaczać niesławną aferę parmezanową jako naczelny dowód małostkowości i nadpobudliwości Bony Sforzy. Czy nie należałoby w niej widzieć raczej chytrego i mistrzowsko przeprowadzonego spisku przeciwko wrogiemu agentowi?

Król Kazimierz z jedną ze swoich kochanic, w wyobrażeniu Jana Moniuszki. Obraz z pierwszej połowy XX wieku

artykuł | 05.07.2018 | Autor:

Bigamia do kwadratu. Jak to możliwe, że Kazimierz Wielki miał nie jedną, nie dwie, ale trzy żony jednocześnie?

Legalna żona Kazimierza Wielkiego, Adelajda, wciąż żyło, ta jednak nie powstrzymywało króla przed ponownym stawaniem na ślubnym kobiercu. Zawarł dwa kolejne małżeństwa, niemożliwie plącząc swoją sytuację rodzinną i polityczną. Tymczasem przepełniona pragnieniem zemsty Adelajda Heska robiła wszystko, by...

Za pomocą tego helikoptera dokonano jednego z największych napadów w historii Skandynawii. Szczęście czy misternie zaplanowany skok?

artykuł | 04.07.2018 | Autor:

Najbardziej zuchwały napad w historii Skandynawii

To była operacja jak z hollywoodzkiego filmu. Drobiazgowo zaplanowana i świetnie przeprowadzona mimo zaskakujących zwrotów akcji. Jak udało się dokonać skoku, który kosztował Szwecję miliony? 

Zatłoczony tramwaj. Idealne miejsce dla froterystów. Fotografia Ilustrowanego Kuryera Codziennego z 1930 roku

ciekawostka | 03.07.2018 | Autor:

„Szczególna kategoria fetyszystów”. Erotyczne ocieractwo, froteryzm w przedwojennej Polsce [18+]

„W miejscach publicznych stają z tyłu za kobietą, możliwie tęgą” – tłumaczył zachowanie froterystów słownik z 1933 roku. A wpływowy badacz dopowiadał: „fetyszyzm tego rodzaju (…) stwierdzamy u sporej ilości młodzieży, przede wszystkim męskiej”.

Nawet monarcha może zginąć w wyniku żenującego przypadku. Tak samo było między innymi w przypadku Henryka I Beauclerka. Jak zginął?

artykuł | 02.07.2018 | Autor:

Historyczna nagroda Darwina. Siedem najgłupszych śmierci w dziejach

Pogryzienie przez… trupa. Rąbnięcie głową we framugę. Niepohamowany śmiech po zjedzeniu całej gęsi. Nie brzmi groźnie? A jednak w taki właśnie, z pozoru niewinny, sposób ginęły nawet koronowane głowy. O kogo chodzi i dlaczego ofiar tych i innych,...

Na zdjęciu Stefan i Stanisława Bojko wraz z dziećmi Rozalią i Edwardem. Z rzezi wołyńskiej ocalała tylko dziewczynka (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 01.07.2018 | Autor:

Dzieci Wołynia. Co działo się z sierotami po zamordowanych Polakach?

Tragedia Wołynia jest wprost niewyobrażalna. Polacy ginęli pod ciosami oprawców bez względu na wiek – starcy, dorośli, a nawet niemowlęta. Czasem jedynymi ocalałymi członkami rodziny były dzieci. Jaki los spotykał polskie sieroty ocalone z rzezi wołyńskiej 1943 roku?

artykuł | 30.06.2018 | Autor:

Najbardziej bezwzględne kobiety despotów. Gorsze od krwawych tyranów, którym umilały życie?

Gdy miliony cierpiały pod butem ich mężczyzn, te kobiety bawiły się, wydawały fortunę, lub przekonywały świat, że wszystko jest w jak najlepszym porządku. Co więcej, nie tylko wiernie stały u boku dyktatorów, ale i same potrafiły ubrudzić ręce...

Władysław Biały w Dijon w wyobrażeniu Jana Matejki.

artykuł | 29.06.2018 | Autor:

Zamiast królowej Jadwigi mogliśmy mieć… jego. Byłego mnicha i zbankrutowanego nieudacznika, który marzył o polskiej koronie

Władysław Biały to był zupełny unikat. Rozrzutny i kapryśny ekscentryk, niepotrafiący zapanować nad własnym domem, a co dopiero – nad jakimkolwiek państwem. Zarazem był to ważny pretendent do polskiego tronu, konkurujący z samą Jadwigą Andegaweńską.

Elżbieta Habsburżanka na anonimowym portrecie

artykuł | 28.06.2018 | Autor:

Nieszczęsna Elżbieta Habsburżanka. Dlaczego królowa Bona tak nieludzko pastwiła się nad swoją synową?

Mówiono, że próbuje ją zagłodzić, albo i zabić. Maltretowała Elżbietę Habsburżankę psychicznie i emocjonalnie. Robiła też wszystko, by zniszczyć pożycie młodej królowej z mężem. Ale właściwie – dlaczego?