Ciekawostki Historyczne

Hryniewicki nie był jedynym polskim terrorystą w XIX wieku. Antoni Berezowski w 1867 r. próbował zabić Aleksandra II w Paryżu. Mało brakowało, by mu się udało.

W drugiej połowie XIX wieku w Rosji stał się popularny ruch rewolucyjny. Rewolucjoniści, wśród których prym wiedli „narodnicy”, dążyli do unicestwienia obowiązującego tam ustroju. A to wiązało się z wyeliminowaniem ówczesnego cara Aleksandra II, który stał na straży rosyjskiego imperium.

Rewolucjoniści kilkukrotnie podejmowali próby zabicia Aleksandra II. Po raz pierwszy targnęli się na jego życie w 1866 roku. Nastąpiło to podczas przechadzki Aleksandra po ogrodzie Pałacu Letniego w Petersburgu. Niestety zamachowiec, Dmitrij Karakazow, nie potrafił wówczas oddać celnego strzału w kierunku władcy z bliskiej odległości, w efekcie czego cały plan rozpadł się niczym domek z kart. Za swój błąd Karakazow zapłacił najwyższą cenę. Najpierw wtrącono go do lochu, a następnie poddano straszliwym torturom. Na sam koniec go powieszono, aby odstraszyć każdego śmiałka, próbującego pozbawić władcę życia.

W oczekiwaniu na zemstę

Nie upłynęło wiele czasu i śmierć ponownie zajrzała w oczy Aleksandrowi II. Doszło do tego w czerwcu 1867 roku w Paryżu, gdy car składał oficjalną wizytę na międzynarodowej konferencji z udziałem cesarza Napoleona III i króla Prus Wilhelma I. 5 czerwca 1867 roku Aleksander uczestniczył w przedstawieniu w operze paryskiej. W tłumie znajdował się przyszły zamachowiec – niewysoki, dwudziestoletni Polak Antoni Berezowski, który po upadku powstania styczniowego znalazł schronienie i pracę w Belgii.

Berezowski nigdy nie zapomniał o swoich korzeniach i tylko czekał na okazję, by zemścić się na Rosjanach. Kiedy więc usłyszał o przyjeździe cara do Francji, nie zastanawiał się długo i po zaopatrzeniu się w broń pojechał do Paryża.

Zobacz również:

Gazety nie tylko do czytania!

Polak nie działał impulsywnie ani bezplanowo. Zanim ośmielił się dokonać zamachu, przyglądał się przez jakiś czas swej ofierze. Chciał mieć pewność, że podjęty przez niego wysiłek nie pójdzie na marne. Ze źródeł dowiadujemy się, iż Berezowski codziennie kupował gazety, by zapoznać się z planem podróży delegacji rosyjskiej, którą we Francji przywitano nie najlepiej. Obrzucono ją nawet kamieniami i kapustą na znak sprzeciwu wobec zbrodni, jakich Rosjanie dopuścili się podczas tłumienia powstania styczniowego, o czym wcześniej trąbiła francuska prasa. Reakcja mieszkańców Paryża, wykrzykujących: „Niech żyje Polska!”, tylko utwierdziła Berezowskiego w przekonaniu, że to, co ma zamiar zrobić, jest słuszne.

Antoni Berezowski niemal zdołał zabić carafot.domena publiczna

Antoni Berezowski niemal zdołał zabić cara

Zobacz również: Car traktował żonę jak zwierzę, które można „pogłaskać lub wychłostać”

Tylko czy aż 10 metrów?

6 czerwca w Lasku Bulońskim pod Paryżem odbyła się wielka parada wojskowa z udziałem kilkudziesięciu tysięcy żołnierzy. Wśród obserwujących to wydarzenie był i Berezowski z nabitym pistoletem, ukrytym głęboko w kieszeni. Mężczyzna szukał tylko sposobności, aby znaleźć się jak najbliżej cara i wprowadzić w życie swój plan. Niedoszły carobójca widział wprawdzie karetę, w której siedział Aleksander, ale był zbyt daleko, aby oddać celny strzał.

W związku z powyższym Berezowski szybko opuścił Lasek Buloński i skierował się ku śródmieściu, zajmując miejsce w pierwszym rzędzie widzów zgromadzonych przy bulwarze Sewastopolskim. Liczył po cichu na to, że właśnie tędy rosyjski imperator będzie wracał z parady. I się nie pomylił, choć dużo ryzykował, ustawiając się akurat w tej okolicy.

Grafika przedstawiająca zamach Antoniego Berezowskiego na Aleksandra IIfot.Nouvelle Imaqerie d’Epinal 6 juin 1867№14./domena publiczna

Grafika przedstawiająca zamach Antoniego Berezowskiego na Aleksandra II

Można sobie tylko wyobrazić, jaka radość ogarnęła Berezowskiego, gdy z daleka zobaczył podążający w jego kierunku korowód żołnierzy. Gdy powóz cesarza przejeżdżał tuż obok, Polak wyjął pistolet i wymierzył prosto we władcę. Choć odległość, z jakiej oddał strzał, wynosiła zaledwie dziesięć metrów, chybił. Nie dane mu było natomiast nacisnąć kolejny raz spustu, ponieważ szybko został obezwładniony.

Czytaj też: Zabić cara! Pierwszy polski terrorysta

Zamiast szafotu więzienie

Niedoszłego carobójcę oddano w ręce francuskiego wymiaru sprawiedliwości. Co zrozumiałe, Aleksander II spodziewał się najwyższej kary dla pojmanego Polaka, lecz srogo się przeliczył. Ostatecznie zamachowca skazano na dożywocie, z czym głęboko dotknięty car nie potrafił się pogodzić.

Aleksander liczył, że zamachowiec zostanie surowo ukarany. Przeliczył się jednak.fot.Charles Porion/domena publiczna

Aleksander liczył, że zamachowiec zostanie surowo ukarany. Przeliczył się jednak.

Incydent ten zaważył na dalszych stosunkach francusko-rosyjskich, które od tej pory stały się chłodne. Legenda mówi, że Aleksander w Paryżu dał sobie powróżyć z ręki i dowiedział się, że jeszcze pięciokrotnie będzie musiał stawiać czoła zamachom, przy czym ten ostatni będzie skuteczny. Najbliższa przyszłość miała potwierdzić tę wersję wydarzeń. Sam Aleksander raczej nie przywiązywał większej uwagi do tego typu opowiastek, starając się pozytywnie patrzeć w przyszłość…

Polecamy video: Tak zawsze kończą tyrani…i nielubiani królowie. 

Źródło:

O tym, co działo się później z Aleksandrem II wyczerpująco pisze dr Mariusz Samp w swojej książce „Szach mat. Jak umierali władcy Rosji” (Hi:story 2024), która przybliża okoliczności towarzyszące śmierci najważniejszych rosyjskich władców do XX wieku włącznie.

Niniejszy tekst stanowi fragment książki Mariusza Sampa „Szach mat. Jak umierali władcy” (Kraków 2024), w której można znaleźć wiele ciekawych informacji na temat ostatnich chwil rosyjskich władców.

KOMENTARZE (1)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

PI Grembowicz

Lepiej trzeba było tow.:
Marxa, Lenina Engelsa, Stalina, KGB/NKWD etc.
Real Life

Zobacz również

Dwudziestolecie międzywojenne

„Niech żyje Polska niepodległa!” – brzmiały jego ostatnie słowa. Patriota, buntownik, rewolucjonista i terrorysta, który walczył z caratem

Jego życie to gotowy scenariusz na film. Nieustraszony Józef Mirecki „Montwiłł” – podobnie jak Piłsudski – napadał na pociągi, by walczyć z caratem.

18 lutego 2024 | Autorzy: Herbert Gnaś

Nowożytność

Car traktował żonę jak zwierzę, które można „pogłaskać lub wychłostać”. Przemocowe małżeństwo Piotra Wielkiego i Katarzyny I

Katarzyna I jako żona cara nie miała życia usłanego różami. W ich związku dochodziło do rękoczynów. Piotr Wielki znęcał się nad żoną fizycznie i psychicznie…

27 stycznia 2024 | Autorzy: Mariusz Samp

Średniowiecze

Tak zawsze kończą tyrani... i nielubiani królowie. 5 władców, których zamordowali ich właśni poddani!

Nie każdemu królowi dane jest panować długo i szczęśliwie. W historii bywało, że z zemsty, żądzy władzy lub zwykłego niezadowolenia ginęli z rąk własnego ludu.

8 września 2023 | Autorzy: Maria Procner

Druga wojna światowa

Polacy próbowali wykończyć Hitlera już w październiku 1939 roku! Dlaczego perfekcyjnie przygotowany zamach się nie udał?

II wojny światowej, obozów koncentracyjnych i milionów ofiar można było uniknąć dzięki Polakom, gdyby ich plan się udał. I gdyby nie pechowy splot okoliczności.

29 sierpnia 2023 | Autorzy: Herbert Gnaś

XIX wiek

Bracia Józef i Bronisław Piłsudscy w młodości byli... terrorystami! Za udział w zamachu zostali skazani na katorgę

Zanim jeden został Marszałkiem Polski, a drugi – wybitnym etnografem, bracia Piłsudscy byli członkami organizacji terrorystycznej, którą stworzył brat Lenina.

6 grudnia 2022 | Autorzy: Przemysław Słowiński

XIX wiek

Zabić cara! Pierwszy polski terrorysta

1 marca 1881 roku Rosją wstrząsnęła wiadomość o śmierci Aleksandra II. W samym sercu Petersburga, przy Kanale Katarzyny, w monarchę rzucił bombę Polak Ignacy Hryniewiecki,...

9 grudnia 2020 | Autorzy: Violetta Wiernicka

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.