Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Agnieszka Bukowczan-Rzeszut

Antropolog kultury, dziennikarka, tłumaczka i autorka związana z krakowskimi wydawnictwami Astra, Znak i Otwarte. Zastępca redaktora naczelnego w kwartalniku "Creatio Fantastica". Publikowała m.in. w "Focus Historia" i "Świecie Wiedzy", regularnie pisze na łamach "Ciekawostek Historycznych". Specjalizuje się w tematach kontrowersyjnych oraz badaniu mrocznych tajemnic historii i kulturowych zagadek.

Najnowsze publikacje:

Nawet monarcha może zginąć w wyniku żenującego przypadku. Tak samo było między innymi w przypadku Henryka I Beauclerka. Jak zginął?

artykuł | 02.07.2018

Historyczna nagroda Darwina. Siedem najgłupszych śmierci w dziejach

Pogryzienie przez… trupa. Rąbnięcie głową we framugę. Niepohamowany śmiech po zjedzeniu całej gęsi. Nie brzmi groźnie? A jednak w taki właśnie, z pozoru niewinny, sposób ginęły nawet koronowane głowy. O kogo chodzi i dlaczego ofiar tych i innych,...

Niechlujstwo służącej mogło stać się tragedią dla całego domu. Jak mogło do tego dojść?

artykuł | 15.06.2018

To przez nich wybuchały największe epidemie w dziejach. Jak do tego doszło?

Niechlujna służąca. Niemowlę z biegunką. Samotna starsza kobieta. Albo… kichający kucharz. Jeden, często nieświadomy nosiciel wystarczył, by zarazić dziesiątki, a nawet setki osób, które przekazywały chorobę dalej. Jak to w ogóle możliwe?

Przyczynę rozprzestrzeniania się tyfusu zidentyfikował dopiero Charles Nicolle w XX w.

artykuł | 06.06.2018

Wystarczał uścisk dłoni, by zabić. Ta choroba uśmiercała więcej ludzi, niż najbardziej krwawe wojny

By się zarazić, wystarczył łyk wody ze strumienia. Nic dziwnego, że ta choroba rozprzestrzeniała się z niesamowitą prędkością. Dziesiątkowała biedotę, ale zabijała też koronowane głowy. Kto padł jej ofiarą i czy nadal powinniśmy się jej bać?

Leżą zabici: Kazimierz Torbicz "Kazik" (z lewej) i Edward Taraszkiewicz "Żelazny" (z prawej). W środku siedzi Stanisław Marciniak "Niewinny", skazany na karę śmierci, zamordowany wraz z Józefem Domańskim "Łukaszem" 12 stycznia 1953 r. w więzieniu na Zamku w Lublinie (fot. domena publiczna).

artykuł | 05.04.2018

Tak ubecja pastwiła się nad żołnierzami wyklętymi. Najbardziej brutalne tortury stosowane przez polską bezpiekę [18+]

Przypalanie, wyrywanie włosów i paznokci, miażdżenie genitaliów oraz palców, rany zadawane wszystkim, co tylko wpadło w ręce. Chociaż brzmi to jak sceny z horroru, tak wyglądały realia życia byłych AK-owców w powojennej Polsce.

Amerykański sen dla wielu dziewcząt w XIX wieku okazywał się koszmarem. Zamiast zdobyć dobrą pracę i polepszyć swój los zostawały służącymi traktowanymi jak przedmioty... Na ilustracji fragment obrazu Georga Dunlopa Leslie'go "Jej pierwsze miejsce".

artykuł | 29.01.2018

Nawet psy traktowali lepiej od nich. Amerykanie innych uczyli „demokracji” i „postępu”, a sami widzieli w kobietach niewolnice i zwierzęta

Młode dziewczęta wyruszały do USA, krainy snów i marzeń o wielkiej karierze, w nadziei na lepszą przyszłość. Kończyły jako pokojówki-„niewolnice”, traktowane gorzej niż zwierzęta…

Dziewiętnastowieczna aktorka musiała starannie nakładać grubą warstwę makijażu (fot. domena publiczna).

artykuł | 22.12.2017

Najbardziej zabójcze kosmetyki w dziejach

Ołów, arszenik, rtęć… To nie lista trucizn, a substancje, po które sięgały dawne piękności. Traciły nie tylko pieniądze, czas i wygodę, ale zdrowie, a nawet życie. Co jeszcze były gotowe znieść w pogoni za urodą i wieczną młodością?

Jedna z aktorek, które poświęciły dla sławy zbyt wiele. Natalie Wood w 1958 roku.

artykuł | 19.12.2017

Co największe aktorki musiały poświęcić dla sławy?

Gwiazdy Hollywood gotowe były na wielkie ofiary. Jedne poświęcały dzieciństwo lub rodzinę, inne rezygnowały z dumy i ambicji, aby powoli wspinać się na szczyt. Nawet te, których marzenia się spełniły, płaciły za sukces bardzo wysoką cenę. Czy było...

Adolf Eichmann w sądzie podczas izraelskiego procesu w 1961 roku. To wtedy na światło dzienne wyszły wszystkie zbrodnie nazistowskiego oficera. Eichmann nie czuł jednak żadnych wyrzutów sumienia...

artykuł | 08.12.2017

Wszystkie zbrodnie Adolfa Eichmanna [18+]

Na procesie podkreślał, że nie ma żadnych wyrzutów sumienia. Nie tylko nie czuł się winny, ale w jego głosie słychać było dumę z wojennych dokonań. A zwłaszcza z jednego – ludobójstwa na niespotykaną dotąd w historii skalę. Jakie...

W wojsku niemalże każdego kraju nie brakowało żołnierzy o orientacji homoseksualnej. Czy jednak byli oni traktowani tak samo jak i heteroseksualni koledzy? Na ilustracji zdjęcie z okresu II wojny światowej przedstawiające dwóch oficerów: amerykańskiego i radzieckiego.

artykuł | 07.11.2017

Jak traktowano homoseksualistów w czasie II wojny światowej?

Porzekadło głosi, że w miłości i na wojnie wszystkie chwyty dozwolone. Co jednak, gdy w czasie wojny na miłość nie ma miejsca wcale? A przynajmniej na taką, która nie mieści się w głowie wojskowym i cywilnym stróżom moralności?

Zarabianie na życie w średniowieczu to ciężki kawałek chleba. Ilustracja do "De Claris mulieribus" Giovanniego Boccaccia, 1403 r.

artykuł | 03.09.2017

Najlepiej płatne zawody średniowiecza

Tkaczki skarżyły się na swój los, a hafciarki opływały w luksusy. Kat… musiał dorabiać, choć i tak powodziło mu się lepiej niż wielu naukowcom. W których zawodach tysiąc lat temu naprawdę opłacało się pracować, a których należało zdecydowanie unikać?

Tak w kąpieli wyglądała bliska krewna naszej królowej Jadwigi, królowa Neapolu Joanna.

artykuł | 28.06.2017

Higiena średniowiecznych królowych. Czy nasze władczynie śmierdziały?

Święty Hieronim nauczał, że „ten, kogo chrzest oczyścił, nie musi się kąpać raz drugi”. Nakłaniał kobiety, by w trosce o swoje dusze psuły przyrodzoną krasę „rozmyślnym zaniedbaniem”. Za jego radą poszło wiele średniowiecznych arystokratek. Czy polskie władczynie też...

Roman Polański - jedna z najbardziej zagadkowych postaci w historii hollywoodzkiego kina.

artykuł | 24.05.2017

Czy jeden z najbardziej znanych polskich filmowców był satanistą?

W dzieciństwie doświadczył zła. Podejrzewano go o chorobliwą fascynację zbrodnią. W filmach chętnie wykorzystywał motywy okultystyczne, ale wielu podejrzewało, że także prywatnie związał się z ciemnymi mocami. Czy naprawdę złożył żonę i nienarodzonego synka w ofierze diabłu w...

Jednym z pierwszych przywódców, który wysłał depeszę potępiającą zamach był Wojciech Jaruzelski.

artykuł | 17.05.2017

Co tyrani i dyktatorzy mieli do powiedzenia o zamachu na Jana Pawła II?

Gdy ważyło się życie Jana Pawła II, z całego globu do Watykanu płynęły modlitwy i życzenia szybkiego powrotu do zdrowia. Depesze słali przywódcy światowych mocarstw, rządy krajów Afryki i Azji, a nawet komunistyczni dygnitarze. Co można w nich odnaleźć?

artykuł | 12.12.2016

Clubbing z Bierutem. Nocne życie stalinowskiej Warszawy

Lejąca się strumieniami wódka, tańce do białego rana i dziewczyny wypatrujące celebrytów w ciasnych, zadymionych barach… Czy to obrazek z jednej ze współczesnych knajpianych dzielnic wielkiego miasta? Nie. To noc w polskiej stolicy w czasach… Stalina, Bieruta, Gomułki...

artykuł | 20.11.2016

Dyplomacja na podwójnym gazie. Jak mocną głowę musi mieć ambasador?

Dobry dyplomata wie, że służba Ojczyźnie wymaga poświęceń. Szczególnie ze strony wątroby. Gdy ryzykuje własne zdrowie pijąc obowiązkowe morze wódki, musi pamiętać, by czegoś nie chlapnąć. I nie skompromitować siebie ani swojego kraju…

artykuł | 29.10.2016

Odważniejsze od Macierewicza. Co musiały znosić kobiety walczące z komuną?

W czasach największej próby nie straciły ducha. Nie złamały ich prześladowania ani więzienie. Nie zrezygnowały z walki o wolną Polskę mimo przemocy i represji władzy ludowej. Poznajcie najodważniejsze dziewczyny z „Solidarności”.

artykuł | 16.10.2016

Jak żyły celebrytki w państwie Stalina?

Gdy miliony ludzi umierały z głodu, a przez kraj przetaczały się stalinowskie czystki, one pławiły się w luksusach. Bywały na wystawnych balach, nosiły wspaniałe suknie, miały drogie klejnoty i wytworne wille, żyły jak księżniczki. Ale w każdej chwili...

Lech Wałęsa podczas Strajku Sierpniowego w Stoczni Gdańskiej im. Lenina (fotografik: Giedymin Jabłoński, licencja: CC BY-SA 3.0 PL).

artykuł | 28.09.2016

„Anna nie miała siuraka, bo gdyby miała siuraka, to…”. Czy Lech Wałęsa nienawidził kobiet?

Zasłużony mąż stanu, autorytet, lider Solidarności, laureat Pokojowej Nagrody Nobla… A może męski szowinista, który ani razu nie kupił niedocenianej żonie kwiatów, a zdolne i charyzmatyczne koleżanki z Solidarności odsunął, by mu nie zagrażały? Oto Lech Wałęsa w...

Katownie UB nie wyglądały lepiej (fot. Klearchos Kapoutsis, CC BY 2.0).

artykuł | 17.09.2016

„Oświęcim to była igraszka”. Co działo się w katowniach UB?

Wymyślne i okrutne tortury trwały całe miesiące. Taryfy ulgowej nie stosowano nawet wobec ciężarnych kobiet czy dzieci. W czasach stalinowskiego terroru w więzieniach, aresztach tymczasowych i obozach pracy życie straciły dziesiątki tysięcy ludzi poddanych bestialskim metodom śledczym.

historia obrazkowa | 31.08.2016

Ulubienice carów. Polki, które kochali władcy Rosji

Miłość cara mogła być dla jego wybranki wygraną na loterii lub przekleństwem. Przynosiła władzę i bogactwo lub poniżenie i okrutną śmierć. Przychylność panów na Kremlu była bowiem niestała, a ich gusta i upodobania – często, delikatnie mówiąc, kontrowersyjne.

historia obrazkowa | 29.08.2016

Najpiękniejsze Włoszki. Kobiety, które uwiodły świat

Ognisty temperament, posągowa uroda, zmysłowe kształty i talia osy. Te kobiety już dawno napisały historię kina, teatru, mody. Boginie, ikony piękna i kobiecości, kopiowane w nieskończoność. Oto boskie Włoszki, które kochamy do dziś.

Cała plejada świetnych, rzymskich pomysłów na robienie bliźniemu krzywdy. Albrecht Dürer, "Męczeństwo dziesięciu tysięcy chrześcijan" (fragment, źródło: domena publiczna).

historia obrazkowa | 25.07.2016

Najokrutniejsze metody kaźni w starożytnym Rzymie [18+]

Jeśli chodzi o techniki zadawania ludziom bólu w sposób tyleż okrutny, co widowiskowy, wyobraźnia starożytnych Rzymian nie znała granic. Wprost prześcigali się w pomysłach na jak najbardziej kreatywne zrobienie z człowieka krwawej miazgi. Ku chwale cezara i uciesze...

artykuł | 21.07.2016

Czy Twój pupil pójdzie do nieba? Odpowiedź ludzi średniowiecza Cię zaskoczy…

Święty pies, psotna suczka w raju, wskrzeszona gęś… Czy „bracia mniejsi” mogą dostać się do nieba nie mając duszy? Jak najbardziej. Wystarczy, że… zjedzą człowieka. Absurd? Nie w takie rzeczy wierzono w średniowieczu!

historia obrazkowa | 05.07.2016

Pokusy grzesznego ciała. Galeria średniowiecznej erotyki [18+]

Codzienne życie ludzi średniowiecza często było dalekie od ideału ora et labora. Ich głowy zaprzątały kosmate myśli, a wokół roiło się od zakazanych pokus. Jakie to były pokusy i w jaki sposób im ulegano? To trzeba zobaczyć!

artykuł | 09.06.2016

Czy Elżbieta I była mężczyzną?

Zarost miała skrywać gruba warstwa makijażu, a jabłko Adama marszczone kołnierze. Zbyt długie palce, upodobanie do polowań i niespożyte siły witalne miały dowodzić niezbicie, że najsłynniejsza władczyni Europy w rzeczywistości wcale nie była kobietą!