Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Elżbieta tronująca. Wyobrażenie królowej Elżbiety Łokietkówny z pieczęci wykonanej wkrótce po jej koronacji

artykuł | 31.07.2018 | Autor:

Ostatnia wola wielkiej królowej. To najstarszy zachowany testament polskiej władczyni

Wybitna królowa Węgier i Polski. Pierwsza w dziejach naszego kraju kobieta, która rządziła samodzielnie całym państwem, nie oglądając się na żadnego mężczyznę. Szara eminencja europejskiej polityki. Umrzeć zamierzała tak, jak żyła: zachowując pełną kontrolę nad sytuacją.

Jedną z ofiar agentów był najprawdopodobniej przechwycony w 1941 roku przez NKWD Leopold Okulicki.

artykuł | 30.07.2018 | Autor:

Ci dwaj agenci mogli realnie zagrozić Armii Krajowej. Jak ich powstrzymano?

Pieniądze na ulubione rozrywki – alkohol i hazard – zdobywali dzięki szantażowi, rabunkom i morderstwom. Ich współpraca z NKWD na wschodzie doprowadziła do aresztowania szeregu wysokich oficerów AK. Do stolicy ruszyli już jako agenci gestapo. Co udało im...

Popiersie Aleksandra Wielkiego (fot. Yair Haklai, lic. CCA SA 3.0 U)

ciekawostka | 29.07.2018 | Autor:

Jakiej orientacji seksualnej był Aleksander Wielki?

Aleksander Wielki nie tylko prowadził wielkie podboje, ale też – bujne życie erotyczne. Najprościej nazwać go biseksualistą, choć byłoby to sporym uproszczeniem.

rekomendacja | 29.07.2018 | Autor:

Najciekawsza książka tygodnia. Zdrajcy!

W obecnej debacie politycznej coraz częściej padają ciężkie argumenty oraz oskarżenia wysokiego kalibru. Zarówno politycy, jak i zwyczajni obywatele nie  krępują się nazwać tego, czy owego zdrajcą swego kraju. A czy da się spojrzeć na casus tego „zdrajcy”...

Witalis Skorupka był jednym z uczestników akcji "Burza" w Siedlcach. Co zapamiętał? Zdjęcie z książki "Ja, Orzeł. Z Kedywu do celi śmierci".

ciekawostka | 28.07.2018 | Autor:

Przeżyłem akcję „Burza”. Jak zasłużony żołnierz AK wspomina pierwsze zetknięcie z Armią Czerwoną?

Plan polskiego dowództwa zakładał wyzwalanie ziem polskich tuż przed wkroczeniem na nie Armii Czerwonej. Chciano, by oddziały AK występowały wobec Sowietów w roli gospodarzy. W praktyce akcja „Burza” okazała się dużo trudniejsza. A spotkanie z krasnoarmiejcami – niezapomniane…

Goście jeden z krakowskich kawiarni. Zdjęcie z 1941 roku.

artykuł | 27.07.2018 | Autor:

Jak bardzo niebezpieczne było wyjście na kawę podczas niemieckiej okupacji?

Jeśli Niemcy polowali na konkretne osoby, wyłuskiwali je precyzyjnie. Czasem jednak po prostu zabierali wszystkich gości zatłoczonej kawiarni czy restauracji wraz z personelem, najlepszą żywnością i utargiem. Biorąc za zakładników zwykłych klientów, naziści chcieli wywrzeć presję na polskim podziemiu.

Przedwojenna niemiecka klasa szkolna.

ciekawostka | 26.07.2018 | Autor:

Potwory a nie nauczyciele. Najbardziej zwyrodniali polscy pedagodzy [18+]

O jednym pisano, że „zwabiał uczennice do pustych klas szkolnych”. Inny nawet nie był w rzeczywistości pedagogiem. Podawał się za niego i każdy mu wierzył. Ile mieli ofiar na sumieniu?

Dlaczego Bolesław Krzywousty podzielił swoje państwo między synów?

artykuł | 25.07.2018 | Autor:

Dlaczego Bolesław Krzywousty doprowadził do rozbicia dzielnicowego?

Kiedy w 1138 roku umarł Bolesław Krzywousty, jego państwo zostało podzielone na kilka części. Wszystko odbyło się w zgodzie z wolą zmarłego. Tylko dlaczego książę zdecydował się na rozbicie własnego dziedzictwa?

Nadmiar alkoholu szkodził. Także w średniowieczu

ciekawostka | 24.07.2018 | Autor:

Tylko w Polsce: Rebelianci zajęli zamek bez walki, bo… upili całą załogę łącznie z komendantem

Alkohol był za darmo, więc nawet wieści o nadciągającym wrogu nie zniechęciły gwardzistów. Wszyscy pili tak chętnie, że trzeba aż było posłać po dodatkowe beczułki wina. O tym triumfie przebiegłości nigdy nie słyszałeś.

Do zbrodni doszło w lasach siekierzyńskich, będących częścią Puszczy Świętokrzyskiej.

artykuł | 23.07.2018 | Autor:

Dlaczego żołnierze Armii Krajowej zamordowali 50 uciekinierów z niemieckiego obozu pracy?

17 sierpnia 1944 roku w lesie niedaleko wioski Siekierno rozstrzelano około pięćdziesięcioosobową grupę Żydów. Byli to uciekinierzy z likwidowanego właśnie obozu pracy. Zbrodni dokonano… na rozkaz porucznika Armii Krajowej. 

Antoni Macierewicz uczestniczył między innymi w I Walnym Zebraniu Delegatów NSZZ "Solidarność" Regionu Mazowsze w 1981 roku. Zdjęcie z książki "Antoni Macierewicz. Biografia nieautoryzowana".

konkurs | 23.07.2018 | Autor:

To jeden z ostatnich liderów opozycji demokratycznej w Polsce, który wciąż utrzymuje się w grze. Jak mu się to udało?

Protestował w marcu ’68. Współtworzył KOR. W czasie stanu wojennego siedział w więzieniu. Antoni Macierewicz od wczesnej młodości działa w głównym nurcie polskiej polityki. Jego fascynujące losy opowiada książka „Antoni Macierewicz. Biografia nieautoryzowana”, będąca nagrodą w naszym konkursie.

artykuł | 22.07.2018 | Autor:

Ilu polskich księży wzięło udział w kampanii wrześniowej?

Przed II wojną światową wojsko mogło wezwać na służbę około 250 kapłanów. We wrześniu 1939 roku, dzięki napływowi ochotników, pojawiło się ich jednak na froncie znacznie więcej. Ilu dokładnie i jakie były ich losy?

Kresy pamiętamy (fot. Bladyniec, lic. CCA SA 4.0 I)

rekomendacja | 22.07.2018 | Autor:

 Najciekawsza książka tygodnia. Pożegnanie z mitem Kresów

W polskiej mitologii narodowej urosły do rangi pełnej cudów Atlantydy, której oderwanie od kraju był niczym wyrwanie serca Rzeczypospolitej. Wiele rodzin ma własną opowieść o kresowych miastach i miasteczkach, w których przed wojną mieszkała. A jak ma się...

Mistrz fryzjerów Antoine Cierplikowski przy pracy (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

ciekawostka | 21.07.2018 | Autor:

Jak często twoja prababka myła włosy? (I czy w ogóle to robiła?)

Przedwojenne porady odnośnie mycia włosów mogą się wydawać ekscentryczne, a nawet odpychające. Niesłusznie. Jest w nich zaskakująco dużo słuszności. Jak często dawniej myto włosy? I dlaczego warto robić tak samo?

Witalis Skorupka był jednym z członków sekcji likwidacyjnej siedleckiego Kedywu. Którą ze swoich akcji zapamiętał najlepiej? Zdjęcie z książki "Ja, Orzeł. Z Kedywu do celi śmierci".

ciekawostka | 20.07.2018 | Autor:

Byłem egzekutorem AK. Porażające wyznania członka sekcji likwidacyjnej Kedywu

Zabijał konfidentów, agentów i nazistowskich funkcjonariuszy, na których AK wydała wyrok śmierci. „Wykonywanie wyroków nie było dla nas proste” – przyznaje po latach. Jakie akcje pamięta najlepiej? Czy ręka nigdy mu nie zadrżała, nawet, gdy jego celem stała...

Stefan Batory i Anna Jagiellonka na portretach wykonanych za życia

artykuł | 19.07.2018 | Autor:

Noc poślubna to tylko formalność. Stefan Batory i Anna Jagiellonka

Książę siedmiogrodzki Stefan Batory nie mógłby zostać polskim królem, gdyby nie zgodził się poślubić posuniętej w latach, ekscentrycznej królewny. Anna Jagiellonka miała być jego partnerką, a nawet przeciwwagą dla jego pozycji. A kim została w rzeczywistości?

Śmierć biskupa Stanisława na obrazie Aleksandra Augustynowicza. W rzeczywistości śmierć przyszłego świętego na pewno wyglądała inaczej.

artykuł | 18.07.2018 | Autor:

Najsłynniejsza egzekucja polskiego średniowiecza. Dlaczego Bolesław Śmiały skazał na śmierć biskupa Stanisława?

O co dokładnie chodziło w najsłynniejszym sporze w dziejach wczesnośredniowiecznej Polski? Lakoniczny opis Galla Anonima, uznawany za najbardziej wiarygodny, do dzisiaj przysparza kłopotów. Czy mimo to możemy stwierdzić, czym krakowski biskup Stanisław naraził się Bolesławowi Śmiałemu?

Na zdjęciu osadnik wojskowy z rodziną (fot. materiały prasowe wydawnictwa Znak Horyzont)

artykuł | 17.07.2018 | Autor:

Jak można było przetrwać rzeź wołyńską? Tym Polakom się to udało

Kiedy pogrążoną we śnie wieś otaczał tłum uzbrojonych i zdeterminowanych oprawców, mieszkańcy mieli niewiele czasu. Zaraz rozlegały się pierwsze strzały i rozdzierające ciemność krzyki. Jeśli chcieli przeżyć, musieli działać natychmiast. Ci ludzie zdołali ocalić życie i ujść cało...

Jednym z niepożądanych skutków powstania był nieunikniony wzrost przestępczości.

artykuł | 16.07.2018 | Autor:

Największe gangi powstania warszawskiego

W cieniu bohaterskiej walki o wyzwolenie Warszawy powstały grupy przestępcze, które siały terror w całych dzielnicach. Korzystając z powstańczego chaosu, organizowały rozboje, kradzieże, a nawet morderstwa. Kim byli ich członkowie i czy udało się ich powstrzymać?

Książę Wacław, nazywany Wacławem Świętym, na malowidle z XVII wieku

artykuł | 15.07.2018 | Autor:

Kain na tronie. Jeden z najpotężniejszych czeskich władców, Bolesław Srogi, miał na rękach krew własnego brata

Święty Wacław nie zostałby męczennikiem i patronem krakowskiej katedry, gdyby nie chorobliwa żądza władzy tocząca jego brata. Książę Bolesław Srogi – a więc ojciec naszej księżnej Dobrawy – dla przejęcia tronu był gotów własnoręcznie zamordować najbliższego krewnego.

Król Karol Robert, twórca potęgi węgierskich Andegawenów, na XVIII-wiecznej podobiźnie.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Klątwa Andegawenów. Co zabiło jedną z najpotężniejszych dynastii na kontynencie?

Trąd, syfilis, a może rak skóry? Tajemnicze schorzenie od całych stuleci rozpala wyobraźnię historyków. To z jego winy rozpadło się imperium Andegawenów. To ono mogło też przyczynić się do śmierci polskiej królowej Jadwigi.

Bitwa pod Kostiuchnówką. Spieszony 1 Pułk Ułanów Legionów Polskich w okopach (fot. domena publiczna)

rekomendacja | 14.07.2018 | Autor:

Najciekawsza książka tygodnia. Pozdrowienia z frontu wschodniego. Za kilka miesięcy zginę

Ze wszystkich możliwych opisów walk na wojennych frontach najbardziej sugestywne są zawsze te pozostawione przez żołnierzy. Jerzy Pałosz opowiada o okropnościach pierwszej wojny światowej oddając głos właśnie jej uczestnikom.

Skandynawskie kryminały podbiły świat. Ile jednak jest w nich prawdy, a ile fikcji? Kadr z filmu "Zabójcy bażantów" (reż. M. Nørgaard, 2014).

artykuł | 13.07.2018 | Autor:

Jak naprawdę wygląda przestępczość w Skandynawii? Pora sprawdzić ile prawdy jest w kryminałach!

Bezwzględni politycy, brutalne morderstwa i wszechobecne drobne przestępstwa. Taki obraz Skandynawii wyłania się z kart powieści kryminalnych. Fikcja literacka czy odwzorowanie prawdy policyjnych kartotek? 

W Niemczech od dawna przestrzegano kobiety, by uważały co mężczyźni dosypują im do drinków. Na ilustracji niemiecka pocztówka z początku XIX wieku

ciekawostka | 12.07.2018 | Autor:

Tabletki gwałtu w przedwojennej Polsce [18+]

Polacy uparcie twierdzili, że śpiącej czy nieprzytomnej kobiety nie da się wykorzystać. I to mimo, że w tym samym czasie niemieccy profesorowie ostrzegali studentki, by zawsze sprawdzały czy towarzysze zabawy… nie wsypują im czegoś do drinków.

Historię Titanica znają wszyscy. Jaki los czekałby Cię gdybyś był jednym z jego pasażerów? Na zdjęciu kadr z filmu „Titanic” (reż. J. Cameron, 1977).

artykuł | 11.07.2018 | Autorzy: i

Co by było, gdybyś… był pasażerem Titanica i nie dał rady dotrzeć do szalupy ratunkowej?

Legendarny transatlantyk wyruszył w swój dziewiczy rejs 10 kwietnia 1912 roku. Już cztery dni później jego pasażerowie stanęli oko w oko ze śmiercią w głębi mroźnego oceanu. Jakie mieli szanse na przeżycie?