Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Anna Winkler

Anna Winkler

Doktor nauk społecznych, absolwentka filozofii i politologii. Interesuje się historią najnowszą i historią rewolucji, chętnie poznaje też dzieje kultur pozaeuropejskich. Zajmuje się przede wszystkim losami radykalizmu społecznego

Najnowsze publikacje:

historia obrazkowa | 11.11.2018

Pamięć o nich do dzisiaj jest ośmieszana. Ale bez ich hartu ducha i determinacji żadnej Polski by nie było

Walczyły z bronią w ręku. Zbierały fundusze. Organizowały pomoc dla legionistów. Były ich tysiące. Niepokornych i nieugiętych. Prawdziwych wojowniczek. Najwyższa pora przypomnieć o ich wkładzie w odzyskanie przez Polskę niepodległości.

Adolf Hitler (fot. Bundesarchiv, Bild 102-13774, Heinrich Hoffmann, lic. CC-BY-SA 3.0)

rekomendacja | 10.11.2018

Najciekawsza książka tygodnia. Czy o Holokauście da się napisać cokolwiek nowego?

Czy zadaliście sobie kiedykolwiek pytanie, kiedy właściwie zaczął się Holokaust? Czy wtedy gdy założono pierwszy obóz zagłady? A może wówczas, gdy nieznany nikomu kiepski malarz nazwiskiem Hitler wysłał swojemu przyjacielowi list, w którym przestrzegał go przed „nieniemiecką rasą”?

Dlaczego ten pochodzący z polskiej rodziny pisarz występował pod obcym nazwiskiem?

artykuł | 01.11.2018

To jeden z najsławniejszych pisarzy na świecie. Dlaczego nie chciał używać swojego polskiego nazwiska?

Jego książki pojawiają się na niemal każdej liście 100 największych dzieł światowej literatury. On sam pochodził z polskiej rodziny, ale wszyscy znają go pod obcym nazwiskiem. Czy ten genialny pisarz nie chciał być Polakiem?

historia obrazkowa | 29.10.2018

Car na kolanach przed polskim królem. Jeden z największych sukcesów Rzeczpospolitej w wojnach z Rosją

29 października 1611 roku zdetronizowany przez Polaków car Wasyl IV złożył hołd królowi Zygmuntowi III Wazie. Był to jeden z największych sukcesów Rzeczpospolitej w trakcie wojny polsko-rosyjskiej z początku XVII wieku. Dzięki tej infografice dowiesz się więcej na...

Dzieci, które nie zostały uznane za wartościowe rasowo, były przez nazistów przetrzymywane w nieludzkich warunkach. Na zdjęciu jeden z młodych więźniów obozu przejściowego w Lublinie.

artykuł | 25.10.2018

Ile polskich niemowląt zamordowali naziści?

W czasie II wojny światowej polskie dzieci uznane za „wartościowe rasowo” przeznaczano do germanizacji. Jaki los czekał pozostałe? Nawet te najmłodsze trafiały do obozów i specjalnych ośrodków, gdzie zabijano je od razu lub czekano, aż umrą z braku...

historia obrazkowa | 24.10.2018

Historia rozbiorów Rzeczpospolitej. Daty i liczby, które powinien znać każdy Polak

24 października władcy Rosji, Prus i Austrii podpisali warunki III rozbioru Polski. W jego wyniku Rzeczpospolita zniknęła z mapy Europy. Na tej infografice znajdziesz najważniejsze fakty dotyczące kolejnych etapów upadku naszego kraju.

Maria Skłodowska-Curie odkryła rad w 1898 roku.

ciekawostka | 16.10.2018

Czy Maria Skłodowska-Curie była dobrym PR-owcem? Sprawdź jak promowała swoje śmiercionośne odkrycie

Polska noblistka wraz z mężem przez wiele lat prowadziła badania nad promieniotwórczymi pierwiastkami. Dwa z nich odkryła i opisała jako pierwsza. Dwadzieścia lat później, podczas odczytu wygłaszanego w USA, miała okazję zastanowić się nad znaczeniem tych osiągnięć. Do...

historia obrazkowa | 16.10.2018

Wanda Rutkiewicz. Co powinieneś wiedzieć o pierwszej Polce, która zdobyła Mount Everest?

16 października 1978 roku Wanda Rutkiewicz, jako trzecia kobieta (i pierwsza Europejka) w historii, zdobyła Mount Everest. Przed nią nie dokonał tego żaden Polak. Dzięki naszej infografice dowiesz się więcej o tej niezwykłej himalaistce.

Stalin nie miał najlepszego zdania o swoim chińskim partnerze.

artykuł | 06.10.2018

Dlaczego Stalin tak bardzo gardził swoim najcenniejszym sojusznikiem?

Kiedy komuniści przejęli władzę w Chinach, ich sojusz z ZSRR wydawał się najbardziej naturalną rzeczą na świecie. Stosunki między czerwonymi mocarstwami nie ułożyły się jednak zgodnie z przewidywaniami. Głównie dlatego, że Stalin wcale nie cieszył się ze zwycięstwa...

Spośród wszystkich proroków islamu, to Mahomet jest najbardziej znanym i czczonym.

artykuł | 23.08.2018

Czy muzułmanom naprawdę nie wolno portretować Mahometa?

Formalne protesty. Masowe manifestacje. Zamachy. Publikowanie wizerunków Mahometa, zwłaszcza tych karykaturalnych, niemal zawsze wywołuje gwałtowne reakcje muzułmanów na całym świecie. Dlaczego? Czy rzeczywiście religia zabrania wyznawcom islamu tworzenia wizerunków Proroka?

Pasy wykonane z paciorków były przyjętym w Nowym Świecie środkiem wymiany.

ciekawostka | 22.08.2018

Indianie wcale nie byli takimi frajerami. Brytyjczycy i Holendrzy też używali paciorków jako waluty

Dawni Europejczycy patrzyli z góry na kultury nieużywające pieniędzy. Paciorki, koraliki i inne środki wymiany traktowano z pobłażaniem, a nieznajomość kruszcowej waluty bezlitośnie wykorzystywano. Tylko czy nasz system naprawdę jest lepszy? Nie zawsze. Przekonali się o tym pierwsi...

W momencie wybuchu wojny na terenie Polski znajdowały się rezerwy złota o wadze 79 ton.

ciekawostka | 04.08.2018

Na polskie złoto czyhali w czasie II wojny światowej nie tylko Niemcy. Próbowali je przejąć także… Francuzi i Brytyjczycy!

Jeśli chodzi o złoto, nikomu nie można ufać. Polacy przekonali się o tym w czasie II wojny światowej, próbując znaleźć bezpieczną kryjówkę dla narodowego skarbu. Po dziesiątki ton rezerw cennego kruszcu wyciągali ręce nawet ich najbliżsi sojusznicy. Na...

Dym nad płonącym obozem był widoczny z daleka. Zdjęcie z książki "Treblinka 43. Bunt w fabryce śmierci".

artykuł | 02.08.2018

Zemsta za milion pomordowanych. Spektakularny bunt w obozie śmierci w Treblince, o którym każdy powinien pamiętać

Tym razem nie chodziło tylko o ucieczkę. „Postanowiliśmy zniszczyć obóz” – opowiada jeden z ocalałych. Więźniowie, którzy byli świadkami śmierci nawet miliona Żydów, pragnęli wolności, ale też zemsty. To właśnie dostali. Ale za jaką cenę?

Witalis Skorupka był jednym z członków sekcji likwidacyjnej siedleckiego Kedywu. Którą ze swoich akcji zapamiętał najlepiej? Zdjęcie z książki "Ja, Orzeł. Z Kedywu do celi śmierci".

ciekawostka | 20.07.2018

Byłem egzekutorem AK. Porażające wyznania członka sekcji likwidacyjnej Kedywu

Zabijał konfidentów, agentów i nazistowskich funkcjonariuszy, na których AK wydała wyrok śmierci. „Wykonywanie wyroków nie było dla nas proste” – przyznaje po latach. Jakie akcje pamięta najlepiej? Czy ręka nigdy mu nie zadrżała, nawet, gdy jego celem stała...

Rządu Mao Zedonga kosztowały życie dziesiątek milionów ludzi.

artykuł | 21.06.2018

Najkrwawszy tyran w dziejach? Wszystkie zbrodnie Mao Zedonga

W rankingu najbardziej krwawych tyranów w dziejach przewodniczący Chińskiej Partii Komunistycznej z pewnością miałby miejsce na podium. Jego kolejne wielkie kampanie kosztowały życie dziesiątki milionów ludzi. Dlaczego nikt nie zdołał go powstrzymać?

Ta rewolucja przez wielu uważana była za wzorcową... Ale czy słusznie?

ciekawostka | 01.06.2018

Najgorzej zorganizowany przewrót w dziejach. Jak bolszewikom udało się wygrać rewolucję październikową?

Rewolucja październikowa stała się wzorem dla kolejnych pokoleń buntowników. Próbowano powtórzyć ją w najróżniejszych częściach globu. Według niektórych jej  organizacja pozostawiała jednak wiele do życzenia. Dlaczego więc zakończyła się sukcesem?

Wino jako dzieło szatana? Tak miał ponoć uznać Mahomet. Na ilustracji fragment średniowiecznego rękopisu przedstawiającego proroka głoszącego kazanie.

ciekawostka | 30.05.2018

Dlaczego muzułmanom nie wolno pić alkoholu?

Niektóre religie bardzo szczegółowo regulują różne aspekty codziennego życia swoich wyznawców. Zawarte w świętych księgach przepisy czasem znajdują zdroworozsądkowe wytłumaczenie, niekiedy natomiast wydają się raczej dziełem przypadku. A jak było z muzułmanami i ich stosunkiem do alkoholu? Dlaczego...

Ten pierwszy nowoczesny konflikt o zasięgu światowym próbowano rozstrzygnąć za pomocą strategii z minionej epoki. Skutki były katastrofalne.

artykuł | 12.05.2018

Wybuch pierwszej wojny światowej. Największa pomyłka w historii wojen

W momencie jej wybuchu nikt nie brał pod uwagę, że wojna ta może trwać dłużej niż kilka miesięcy. Każda ze stron wierzyła w szybkie zwycięstwo. I niewiele myśląc, zaangażowała się w wieloletni, wyniszczający konflikt. Jak można było aż...

Badacz i odkrywca, który już za życia stał się legendą. Kim był Amundsen i jak zdobył biegun?

artykuł | 09.05.2018

Jeden z najsławniejszych odkrywców w historii świata. Jak udało mu się zdobyć najbardziej niedostępne miejsce na ziemi?

Na początku XX wieku era wielkich odkryć dobiegała końca. Na mapach widniało coraz mniej białych plam, a podróżnicy zdwajali wysiłki, by przed innymi dotrzeć w niezdobyte dotąd miejsca. Ostatni wyścig okazał się jednym z najbardziej niezwykłych. Tak jak...

Czy można być kolonialistą i ksenofobem, nawet o tym nie wiedząc?

artykuł | 01.05.2018

Używasz tych określeń? Jeżeli tak, to uważaj, bo mogą cię uznać za polskiego imperialistę

Czy można być kolonialistą i ksenofobem, nawet o tym nie wiedząc? Zdaniem niektórych, jak najbardziej. Wystarczy… poprawnie używać języka polskiego.

Kobiety, które trafiły do obozowych domów publicznych, dopiero po wielu latach zdecydowały się opowiedzieć swoją historię.

artykuł | 22.04.2018

Musiały oddawać swoje ciała w Buchenwaldzie i Auschwitz. Jak po wojnie traktowano kobiety, które pracowały w obozowych domach publicznych?

Były nagrodą i zachętą do pracy dla innych więźniów. Codziennie musiały przyjmować nawet po dziesięciu „klientów”. Gdy zachodziły w ciążę, zmuszano je do aborcji lub odbierano im dzieci. Te kobiety przeszły w obozach prawdziwe piekło. Ale do niedawna...

Gdy osięgnęła szczyt swojej potęgi, wdała się w serię wojen z Rzzymem, które zakończyły się zagładą miasta. Kartagina nie była jednak łatwym przeciwnikiem.

artykuł | 17.04.2018

To państwo mogło zastąpić rzymskie imperium. Poznaj 5 powodów, dla których do tego nie doszło

W trzecim stuleciu przed naszą erą wzrastający w siłę Rzym rozpoczął walkę na śmierć i życie o dominację w basenie Morza Śródziemnego. Konkurował z potęgą, która od wieków umacniała tam swoje wpływy i nie zamierzała łatwo się poddać....

Za początek imperialnej epoki Songhaju uznaje się rządy króla Sonniego Alego, który dzięki swoim podbojom nie tylko rozbudował swoje państwo, ale i zyskał autorytet w całej Afryce.

artykuł | 14.04.2018

Prymitywizm i brak cywilizacji? To czarne imperium zawstydziłoby niejedno europejskie królestwo

Europejczycy długo wierzyli, że „nigdy nie było cywilizowanego narodu o innej skórze niż biała”. I nie mogli bardziej się pomylić. Historia Afryki zna imperia, które nie ustępowały wielkim europejskim królestwom. A jedno z nich było prawdziwą światową potęgą.

Nazistom nie wystarczała niewolnicza praca więźniów obozów. Szukali dodatkowych możliwości zarobku. Na zdjęciu więźniowie obozu Wöbbelin tuż po wyzwoleniu.

artykuł | 03.04.2018

Najbardziej ohydne nazistowskie metody zarabiania na Holokauście

„Ostateczne rozwiązanie kwestii żydowskiej” od początku miało dla nazistów wyraźny wymiar ekonomiczny. Przed Zagładą planowano do cna wykorzystać tkwiący w eksterminowanym narodzie potencjał. Ale darmowa, niewolnicza praca była tylko jednym ze sposobów bezwzględnego bogacenia się na Holokauście.

Co sprawilo, że Hemingway zgodził się zostać sowieckim szpiegiem?

artykuł | 23.03.2018

Stary człowiek i… Stalin. Czy wiedziałeś, że słynny Hemingway był agentem NKWD?

„Przed wyjazdem do Chin został zwerbowany do naszej pracy z pobudek ideologicznych”. Ta notatka na temat Hemingwaya pochodzi z poświęconej pisarzowi tajnej teczki NKWD. Dlaczego amerykański noblista zgodził się zostać sowieckim agentem i jak rozwinęła się jego współpraca...