Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Najciekawsza książka tygodnia. Historia nie dla idiotów

Stańczyk na obrazie Jana Matejki "Hołd pruski".

fot.Jan Matejko/domena publiczna Stańczyk na obrazie Jana Matejki „Hołd pruski”.

Chrzest Mieszka I. Unia polsko-litewska. Rozbiory i odzyskanie niepodległości. Czy dla dzisiejszych Polaków wydarzenia te mają jeszcze jakiekolwiek znaczenie? A może jest więcej niż jeden sposób, w jaki można o nich opowiadać? I jak na te pytania odpowiedzieliby najwybitniejsi współcześni historycy?

Aby dowiedzieć się, dlaczego historia jest (lub powinna być) tak ważna z punktu widzenia współczesnego obywatela, warto sięgnąć po książkę Andrzeja Nowaka. Oprócz tego wybierzemy się dzisiaj z wizytą do Bułgarii i poznamy słowa, które dla nas brzmią obco, a których nasi rodzice używali na co dzień. Dowiemy się też, jak wielkie nadzieje Polacy wiązali z Napoleonem, a na koniec przypomnimy największych zbrodniarzy z nazistowskich Niemiec.

Nowak A., O historii nie dla idiotów, Wydawnictwo Literackie 2019

Historia jest nieodłączną pomocnicą polityki – przekonuje w najnowszej książce profesor Andrzej Nowak. W czasach fachowego zarządzania zbiorową pamięcią i ścierania się najróżniejszych polityk historycznych apeluje – zarówno do historyków, jak i do wszystkich uczestników życia politycznego – by zachowywać umiar, doceniać różnorodność, a nade wszystko: nie upraszczać. Zgromadzone w obszernym tomie eseje i rozmowy z kolegami po fachu, między innymi Stefanem Kieniewiczem, Richardem Pipesem czy Andrzejem Walickim, służą za przykład tego podejścia.

Nowak porusza szereg ważnych dla historii Polski tematów – od unii w Horodle przez imperialne ambicje Rzeczpospolitej, różne odmiany polskiego patriotyzmu, aż po rozpad Związku Radzieckiego. Zadaje pytania, analizuje, rozkłada na czynniki pierwsze; pozwala czytelnikowi śledzić swój – często skomplikowany – sposób myślenia. Efektem tych zmagań jest lektura wymagająca, ale zdecydowanie warta poświęconego na nią czasu.

Genow M., Bułgaria. Złoto i rakija, Wydawnictwo Poznańskie 2019

Dla tych, którzy nie mają pomysłu na letnie podróże, książka filolożki i politolożki Magdaleny Genow z pewnością okaże się cenną inspiracją. Autorka, urodzona w Bułgarii, zabiera czytelników w fascynującą (i bardzo osobistą) podróż po kraju swojego dzieciństwa. Teraźniejszość przeplata się u niej z historią, co daje niezwykły wgląd w bogatą tradycję i kulturę jednego z najciekawszych krajów Europy, ojczyzny Orfeusza i Spartakusa, monastyrów i… rakii (której, jak upomina Magdalena Genow, wcale nie pije się „na eks”!). Niejeden z czytelników od razu po skończeniu lektury pobiegnie pakować walizkę. I nic dziwnego: autorka przestrzega, że pisze o kraju, który pustoszeje, i narodzie, który znika. Już niedługo piękne, spokojne bułgarskie wioski, w których pije się kawę – i nigdy herbaty! – i je sarmi ot łozowi lista czy gjuwecz, mogą być tylko wspomnieniem.

Czekierda F., Zapomniane słowa z PRL-u i nie tylko, BoSZ 2019

Czym była jazda „na łepka”? Co określał „normatyw mieszkaniowy”? Kiedy polski rynek zalały wyroby czekoladopodobne? Franciszek Czekierda już od kilku dekad prowadzi listę pojęć – i zjawisk – znikających tak z języka, jak z codziennego doświadczenia Polaków. „Zapomniane słowa z PRL-u i nie tylko”, kontynuacja „Cmentarzyska zapomnianych słów” jego autorstwa, to dużo więcej niż słownik: spomiędzy kolejnych haseł wyłania się bowiem cała peerelowska rzeczywistość, w której ludzie jak winogrona wiszą na przepełnionych tramwajach, „Solidaruchy” znajdują się na celowniku władz, a „poziomki” marzą o odnowie partii. Starsi sięgną po tę książkę z nostalgią, młodsi – z ciekawości.

Leśniewski S., Napoleoński amok Polaków, Wydawnictwo Literackie 2019

Polska utraciła niepodległość w momencie, w którym cały kontynent ogarniało coraz większe wrzenie. Rewolucja francuska daleka była od zakończenia, a jej kolejni przywódcy, zwracający się przeciwko Austrii, Prusom i Rosji, wydawali się Polakom wymarzonymi wręcz sojusznikami. Nic dziwnego, że już wkrótce Legiony Polskie wyruszyły do walki u boku Francuzów. Ale czy wiara w Napoleona naprawdę nam się opłaciła?

Na to i wiele innych pytań związanych z pierwszymi latami po upadku Rzeczpospolitej odpowiada popularyzator historii, Sławomir Leśniewski. Wartka akcja, wciągająca narracja i „ludzka” perspektywa stały się już znakami rozpoznawczymi jego książek. Tym razem nie jest inaczej: to doskonała lektura na wakacje.

Hernández J., Nazistowskie bestie. Kaci z SS, Bellona 2019

Jak wykazały badania, niemieckie społeczeństwo z entuzjazmem uczestniczyło w represyjnej polityce państwa. Wśród obywateli III Rzeszy byli jednak i tacy, którzy z wyjątkową, sadystyczną wręcz satysfakcją realizowali bestialskie wizje Hitlera.

W podporządkowanych SS obozach koncentracyjnych i obozach zagłady odkrywali najmroczniejsze strony swojej natury. Czwórce z nich: Amonowi Göthowi, Josefowi Mengele, Ilse Koch i Oskarowi Dirlewangerowi, ich życiu, zbrodniom i motywacjom, przygląda się Jesus Hernandez, starając się znaleźć odpowiedź na pytanie, jak daleko zdolni są posunąć się ludzie, gdy przestają ich obowiązywać moralne zakazy.

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Lubimyczytać.pl sp. z o.o. i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.