Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Paweł Stachnik

Paweł Stachnik

Dziennikarz i redaktor, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor wielu artykułów historycznych zamieszczanych na łamach krakowskiego „Dziennika Polskiego”, miesięczników „Kraków”, „Sowiniec”, „MMS Komandos” i innych. Napisał również książkę "Ludzie 4 czerwca" poświęconą wydarzeniom 1989 roku.

Najnowsze publikacje:

Żołnierze 506. Pułku Piechoty Spadochronowej w trakcie szkolenia w Camp Toccoa. 1942 rok.

artykuł | 12.04.2018

Tak szkolono „Kompanię braci”. Ci, którzy przetrwali, mogli się uważać za elitę

Wielokilometrowe marsze. Forsowny bieg pod górę choćby po sutym posiłku. Skoki spadochronowe, biegła obsługa najróżniejszych rodzajów broni, a nawet jazda konna. Szkolenie amerykańskich spadochroniarzy robiło z nich elitę armii… o ile oczywiście udało im się je przetrwać.

artykuł | 26.03.2018

Afrykańskie Eldorado. Czy to było najbogatsze miasto średniowiecznego świata?

Chodniki i domostwa pokryte szczerym złotem. Takie legendy krążyły o mieście założonym przez lud, który bogacił się na sprzedawaniu w niewolę swoich współrodaków. Czy afrykańskie Eldorado naprawdę istniało? A jeśli tak, co doprowadziło do jego upadku?

artykuł | 25.03.2018

Dobrzy sąsiedzi. Przypominamy jak Polacy pomagali Żydom zamkniętym w warszawskim getcie

Często pisze się, że gdy Niemcy mordowali Żydów, Polacy obojętnie przyglądali się zbrodni. W rzeczywistości jednak wielu naszych rodaków z narażeniem życia starało się pomóc ofiarom zamkniętym za murem. Przypominamy o ich bohaterstwie.

Cudotwórca? Antychryst? Hipnotyzer? Członek sekty? A może zwykły oszust? Jedno jest pewne, Rasputin był jednym z największych ludzi w historii Rosji.

artykuł | 04.03.2018

Czy to temu człowiekowi Polska zawdzięcza niepodległość? Dzięki niemu upadła carska Rosja

Prosty chłop z Syberii, który zrobił niewiarygodną karierę: stał się jednym z najpotężniejszych ludzi w Rosji początku XX wieku. Trząsł nie tylko carską parą, ale i całym Imperium Rosyjskim. I to on doprowadził do ich upadku.

artykuł | 02.03.2018

Wszystkie zbrodnie ajatollahów. Zbrodniczy reżim rządzący Iranem

Obiecywali wolność, demokrację i swobodę wyboru, a wprowadzili totalitarny reżim oparty na fundamentalistycznej religii. Krwawo rozprawili się z wszelką opozycją i cofnęli kraj niemal do średniowiecza. Czy można było przewidzieć, że rewolucja przeciw rządom szacha przyniesie Irańczykom jeszcze...

Zakon krzyżacki był jednym z trzech największych chrześcijańskich zakonów rycerskich. Powstał na fali krucjat w XI i XII wieku. Z podbitym w wyniku "chrystianizacji" ziem, stworzył własne państwo.

artykuł | 26.02.2018

Ile Krzyżacy zarobili na „nawracaniu” pogan?

Swoje potężne państwo zbudowali na krwi i cierpieniu ludzi, których mieli nawracać. Zamiast chrystianizować – mordowali, grabili i palili. Nie gardzili też ziemiami i dobrami chrześcijańskich sąsiadów. Ile Krzyżacy zarobili na swoich występkach?

Życie XVIII-wiecznego rekruta było prawdziwym koszmarem. Na ilustracji bitwa pod Malplaquet.

artykuł | 07.02.2018

Szkoleni tylko po to, by dać się prowadzić na rzeź. Odrażająca prawda o losie rekrutów 300 lat temu

Prześladowania. Upokarzające kary za najdrobniejsze przewinienia. Chłosta do utraty przytomności. I bitwy, które przeżyć można tylko cudem. Może i to stulecie było wiekiem oświecenia, ale na pewno nie dla szeregowych żołnierzy. 

James FitzJames na portrecie pędzla Pierre'a Mignarda.

artykuł | 01.02.2018

Bękart angielskiego króla, hiszpański książę i francuski marszałek w jednej osobie. Niezwykłe życie legendarnego psa wojny

Walczył na Węgrzech, w Irlandii, Holandii, Hiszpanii i Francji. Został generałem, zanim skończył 18 lat. Europejscy władcy uwielbiali go i obsypywali go tytułami i majątkami. Jak to możliwe, że nieślubny syn upadłego króla zrobił aż taką karierę?

artykuł | 27.01.2018

Byli najpotężniejszym rodem w dziejach Rzeczypospolitej. Ich apetyt na władzę nie znał granic, a jednak nigdy nie zdobyli korony

Aby dodać sobie powagi, sfałszowali swój rodowód. Aby zarobić, nie wahali się zdradzić. Byli wśród nich wybitni wodzowie i wielcy politycy, ale i zwykli utracjusze, skandaliści i dziwacy. Przeklęty ród, którego marzenia o koronie nigdy się nie spełniły.

Filantrop czy milioner z wyrzutami sumienia? Kim był Andrew Carnegie i jak został jednym z najbogatszych ludzi XIX-wiecznej Ameryki? Na ilustracji fragment karykatury Louisa Dalrymple przedstawiającej Carnegie (magazyn "Puck" 1903).

artykuł | 22.01.2018

Był tak obrzydliwie bogaty, że do dzisiaj uważa się go za jednego z najzamożniejszych ludzi w dziejach. Jak dorobił się swojej fortuny?

Zgromadził niewyobrażalny na swoje czasy majątek. Gdy miał 65 lat sprzedał firmę i zajął się… rozdawaniem pieniędzy. Czyżby miał wyrzuty sumienia? Chociaż do sukcesu doszedł głównie własną pracą i zdolnościami, nie wahał się bezwzględnie wyzyskiwać swoich robotników…

Prezydent USA, Franklin Roosevelt, był jednym z głównych architektów powojennego ładu. Czy mógł wywalczyć coś więcej dla Polski?

artykuł | 10.01.2018

Zdrada Roosevelta. Dlaczego Amerykanie wydali Polskę na pastwę Stalina?

Dzięki poparciu Amerykanów Polska mogłaby odrodzić się większa i silniejsza. Ale pielgrzymki naszych premierów i ministrów za ocean były skazane na porażkę. Dlaczego?

Uwięzienie przywódców NSZZ „Solidarność” i KSS "KOR" w latach 1981–1984 to jedna z najgłośniejszych spraw politycznych doby PRL. Czy znamy kulisy tego słynnego procesu? Na ilustracji fragment okładki z książki prof. Andrzeja Friszke "Sprawa jedenastu".

artykuł | 04.01.2018

To był jeden z najgłośniejszych procesów politycznych PRL-u. Co powinieneś o nim wiedzieć?

To miał być pokazowy triumf partii. Oczekiwano, że wraz z końcem postępowania, kresu dobiegnie też historia uciążliwej opozycji. Cała sprawa okazała się jednak kompromitującą porażką rządzących. Jak to możliwe, że nie udało im się wygrać ustawionego z góry...

Nawet jeśli udało im się przetrwać transport do obozu Zagłady czy przeżyć obóz, wielu z nich czekała śmierć po wojnie i to z rąk współobywateli. Czy znamy dokładną liczbę Żydów, których zabili Polacy po wojnie?

artykuł | 21.12.2017

Ofiary, o których wciąż nie mamy odwagi mówić. Ilu Żydów zginęło z rąk Polaków po zakończeniu II wojny światowej?

Szykany, pobicia, pogromy i zabójstwa – to czekało w powojennej Polsce na wychodzących z ukrycia i wracających z obozów Żydów. Polscy współobywatele eksplodowali nienawiścią wobec ocalałych z Holokaustu. Jak wielu z nich straciło życie w latach 1945-1947?

Wydać rozkaz wymordowania tysięcy ludzi? Stalinowi tego typu decyzje przychodziły wyjątkowo łatwo. Na ilustracji fragment sowieckiego plakatu propagandowego.

artykuł | 14.12.2017

Dlaczego Stalin postanowił zamordować wszystkich polskich komunistów?

Rozdyskutowani liberałowie, trockiści, agenci wywiadu i Żydzi – tak Józef Stalin postrzegał polskich komunistów. Komunistycznej Partii Polski nie znosił od samego początku. Gdy już stał się potężny, doprowadził do jej rozwiązania, a polskim towarzyszom zgotował naprawdę krwawą łaźnię.

XVIII-wieczna klasa szkolna niedaleko polskich granic - w Zlatej Korunie koło Czeskiego Krumlova.

artykuł | 16.11.2017

Najgłupsze rzeczy, jakich uczono w polskiej szkole w czasach rzekomego oświecenia

Wszechogarniająca dewocja i fanatyzm religijny. Idiotyczne wierszyki. Przywiązanie do przestarzałych teorii i… fizyka tłustości. Czy uczniowie w szkołach „oświeceniowych” uczyli się w ogóle czegokolwiek wartościowego?

Rzeź Pragi na obrazie Aleksandra Orłowskiego z 1810 roku.

artykuł | 11.11.2017

„Oni wszyscy są psami, muszą zginąć”. Bestialskie zbrodnie Rosjan na Polakach, którzy walczyli o wolność [18+]

Ludzie konający w straszliwych mękach. Niemowlęta przebijane żywcem i wrzucane w ogień. Kobiety bezbronne i wystawione na żądzę żołdaków. Przedstawiamy najbardziej odrażające przykłady moskiewskiej brutalności w okupowanym kraju.

Do dzisiaj największe emocje budzi likwidacja przez służby specjalne PRL polskiego podziemia niepodległościowego. Na zdjęciu obchody Narodowego Dnia Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" w Krakowie w 2014 roku.

artykuł | 06.11.2017

Największe zbrodnie peerelowskiej bezpieki [18+]

Brutalne tortury fizyczne i psychiczne. Ciężkie pobicia, okaleczanie zwłok, szantaż. Skryte i jawne zabójstwa. Funkcjonariusze peerelowskiej bezpieki nie cofali się przed niczym. W końcu państwowa „sprawiedliwość” zawsze była po ich stronie…

Kobiety w nikabach.

artykuł | 03.11.2017

Kobiety odpowiedzialne za śmierć setek ofiar. Czy to one napędzają islamski terror?

Zbierają pieniądze, przekazują informacje, zapewniają zaplecze logistyczne, popychają mężów do walki i zbrodni. Żony dżihadystów – to one odgrywają zakulisową rolę w przygotowywaniu terrorystycznych ataków muzułmańskich fundamentalistów. A już niebawem same zastąpią małżonków w walce o prawdziwą wiarę.

Hitler siał pożogę nie tylko za granicami Niemiec. Fragment amerykańskiego plakatu propagandowego z czasu II wojny światowej.

artykuł | 02.10.2017

Ilu Niemców zabili naziści?

Masowe aresztowania, napady, pobicia, morderstwa polityczne. Pełne więzienia i piwnice, 70 obozów koncentracyjnych, kara śmierci wykonywana toporem. Takimi sposobami hitlerowcy zdobywali władzę i pacyfikowali niemieckie społeczeństwo.

Zofia Jagiellonka uchodziła za najmądrzejszą z córek Bony. Los jej jednak nie oszczędził. Czy którąś z jej sióstr upokarzano równie mocno? Na ilustracji portret Zofii pędzla Lucasa Cranacha Młodszego.

artykuł | 19.09.2017

Żadnej innej polskiej królewny tak nie upokorzono. Bolesna historia Zofii Jagiellonki

Pochodziła ze znamienitego rodu, była wykształcona i inteligentna. A jednak, matka nie kwapiła się, by wydać ją za mąż. Gdy już sobie o niej przypomniała - wybrała dziewczynie kandydata prostackiego, biednego i pozbawionego wpływów. Człowieka, który nie mógł jej zapewnić ani szczęścia, ani nawet szacunku.

Bolesław Chrobry od samego początku swych rządów wykazywał się bezwzględnością i okrucieństwem. Na ilustracji XIX-wieczna podobizna władcy. Koloryzacja: Rafał Kuzak.

artykuł | 06.09.2017

Początki Polski skąpane w krwi. Jak bardzo brutalni i nieludzcy byli pierwsi Piastowie? [18+]

Ludzie transportowani jak bydło, mężczyźni o zmiażdżonych jądrach, kobiety – codziennie gwałcone. Poddani pozbawieni rąk, dłoni, języków. Niepokorni władcy: z wypalonymi oczodołami. Sadyzm? Nie. To Polska.

Czy to możliwe, że król Jerzy V został poddany eutanazji?

artykuł | 09.08.2017

Czy na tym brytyjskim władcy dokonano eutanazji?

Pozornie odszedł tak, jak panował – spokojnie i niepostrzeżenie. W ostatnich chwilach towarzyszyli mu rodzina i zaufany lekarz. Okoliczności jego śmierci trzymano jednak w tajemnicy przez pięćdziesiąt lat. Nie bez powodu.

Niemiecki żołnierz wzięty do niewoli przez powstańców 20 sierpnia 1944 roku.

artykuł | 31.07.2017

Ilu Niemców naprawdę zginęło w Powstaniu Warszawskim?

Dwanaście, siedemnaście, a może zaledwie dwa tysiące? Ilu właściwie Niemców zabili akowcy podczas walk o stolicę? Czy jest prawdą, że zabijali cywilów i jeńców?

Transport sowieckich jeńców we wrześniu 1941 roku. Wielu żołnierzy ZSRR, wziętych do niewoli przez wojska III Rzeszy, umierało już w trakcie podróży do obozów.

artykuł | 13.07.2017

Bilans bestialstwa. Kto gorzej traktował jeńców: Sowieci czy hitlerowcy?

Głód, bicie, poniżanie, praca ponad siły, zabójstwa. Tak wyglądała codzienność w hitlerowskich i radzieckich obozach jenieckich podczas II wojny światowej. Czy można ocenić, kto miał więcej szczęścia: wzięci do niewoli Niemcy czy Sowieci? I kto miał większe szanse na przeżycie...

Aby uniknąć służby wojskowej w czasach Polski Ludowej młodzi chwytali się najróżniejszych sposobów.

artykuł | 24.06.2017

Jak Polacy w PRL-u migali się od wojska? Poznaj pomysły, w które aż trudno uwierzyć

Samobójcze deklaracje. Nadprodukcja lekarskich zaświadczeń. A nawet łamanie kończyn. Potencjalni rekruci byli gotowi na wszystko, byle wymigać się od poboru. Co działało najlepiej, a co nie mogło się udać… ale i tak tego próbowano?