Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Paweł Stachnik

Paweł Stachnik

Dziennikarz i redaktor, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego. Autor wielu artykułów historycznych zamieszczanych na łamach krakowskiego „Dziennika Polskiego”, miesięczników „Kraków”, „Sowiniec”, „MMS Komandos” i innych. Napisał również książkę "Ludzie 4 czerwca" poświęconą wydarzeniom 1989 roku.

Najnowsze publikacje:

Przez lata historycy próbowali oszacować faktyczną liczbę ofiar obozu Auschwitz.

artykuł | 11.10.2018

Ilu Żydów naprawdę zginęło w Auschwitz?

Pięć milionów? Cztery? A może „zaledwie” milion? Ile właściwie osób Niemcy bestialsko zamordowali w obozie Auschwitz? I jaką część z nich stanowili Żydzi? Przez dziesięciolecia oficjalnie podawano przekłamaną liczbę ofiar hitlerowskiej fabryki śmierci. Zatem jak było naprawdę?

W 1936 roku w Berlinie Kwaśniewska nie tylko wygrała brązowy medal, ale i została okrzyknięta miss olimpiady.

artykuł | 08.10.2018

Ta Polka powiedziała Hitlerowi prosto w twarz, że jest… kurduplem

Maria Kwaśniewska nie była zwyczajną kobietą. Wszechstronnie utalentowana, uprawiała siedem dyscyplin sportu – i w każdej odnosiła sukcesy. Lecz to nie brązowy medal na olimpiadzie w Berlinie przyniósł jej największą sławę, ale bezczelny komentarz, który rzuciła w twarz...

Najgorszą sławę zdobył KL Ravensbrück utworzony już w 1938 r. Przeznaczony był wyłącznie dla kobiet.

artykuł | 23.09.2018

Aryjskie bestialstwo wobec polskich kobiet w III Rzeszy. Jaki los im zgotowano?

Głód. Upokorzenia. Praca ponad siły i seksualne wykorzystywanie. To wszystko czekało Polki, które w czasie wojny przymusowo trafiły do hitlerowskich Niemiec. Czy kiedyś dowiemy się, jaka była prawdziwa skala tego zjawiska?

artykuł | 05.09.2018

Skąd w krajach skandynawskich wzięło się tak wielu muzułmanów?

Imigranci z krajów arabskich stanowią nawet 20% ludności niektórych miast w Skandynawii. Ich populację w poszczególnych krajach regionu liczy się w setkach tysięcy. Jak do tego doszło i jakie są tego konsekwencje?

Mordercy i poganie? A może... gościnni gospodarze?

artykuł | 04.09.2018

Co pierwsi koloniści naprawdę sądzili o Indianach?

Dzicy i prymitywni poganie. Mordercy kobiet i dzieci. Dobry Indianin to martwy Indianin. Takie opinie o rdzennych mieszkańcach Ameryki Północnej wygłaszali XIX-wieczni biali osadnicy. Ale nie zawsze tak myślano. Pierwsi przybysze ze Europy patrzyli na czerwonoskórych zupełnie inaczej.

artykuł | 01.08.2018

Jedyny kapelan w Powstaniu Warszawskim z bronią w ręku. Dlaczego zdecydował się walczyć?

Mimo że przysługiwał mu stopień oficerski, z własnej woli służył jako szeregowiec. Sam zdobył dla siebie broń. Sprawdzał się tak dobrze, że powierzono mu zastępstwo w dowodzeniu całym oddziałem. Dlaczego, zamiast ograniczyć się do niesienia duchowej pociechy innym, zdecydował się...

Za pomocą tego helikoptera dokonano jednego z największych napadów w historii Skandynawii. Szczęście czy misternie zaplanowany skok?

artykuł | 04.07.2018

Najbardziej zuchwały napad w historii Skandynawii

To była operacja jak z hollywoodzkiego filmu. Drobiazgowo zaplanowana i świetnie przeprowadzona mimo zaskakujących zwrotów akcji. Jak udało się dokonać skoku, który kosztował Szwecję miliony? 

Rdzenni mieszkańcy Liberii byli traktowani przez przybyszy z Ameryki jak niewolnicy.

artykuł | 19.06.2018

Jedyne niepodległe państwo czarnoskórych w kolonialnej Afryce. Raj byłych niewolników czy… piekło dla rdzennych mieszkańców?

Do stworzenia państwa byłych amerykańskich niewolników w rodzimej Afryce przyczyniły się nie tylko szczytne idee. Chodziło o… pozbycie się czarnoskórych z Nowego Świata. W zamian zaoferowano im własną ziemię. Jak ją wykorzystali?

artykuł | 17.06.2018

Najbardziej makabryczne śmierci astronautów w wyniku kosmicznych eksperymentów

Uduszenie, spalenie żywcem, rozerwanie w eksplozji, zmiażdżenie. To tylko niektóre ze sposobów, na jakie tracili życie astronauci, biorący udział w morderczym wyścigu o panowanie w kosmosie.

Dzieci urodzone w ośrodku Lebensborn.

artykuł | 03.06.2018

To tu Niemcy zmuszali Polki do seksu, aby rodziły idealne aryjskie dzieci

Z pozoru był to zwykły obóz dla młodzieży, łączący naukę ze sportem i wycieczkami. W rzeczywistości przetrzymywane w nim nastoletnie polskie dziewczęta zmuszano do udziału wynaturzonym eugenicznym eksperymencie.

Patrząc na tę szczęśliwą rodzinę, aż trudno uwierzyć z czym na co dzień musieli się zmagać Inuici. Zdjęcie z 1930 roku.

artykuł | 22.05.2018

Lodowe piekło. Jak ludzie radzili sobie przez tysiąclecia w najgorszym miejscu na ziemi?

Ekstremalnie niskie temperatury. Porywisty wiatr i nieustający śnieg. Brak schronienia, opału i jedzenia. Groźne, dzikie zwierzęta. Trudno wyobrazić sobie warunki gorsze od tych panujących na najdalszej Północy. A mimo to od tysięcy lat mieszkają tam ludzie. Jak to...

Doświadczenia wojenne mocno odbijały się na psychice żołnierzy.

artykuł | 07.05.2018

Rażono ich prądem, głodzono i rozstrzeliwano. Na tę przypadłość zapadały setki tysięcy żołnierzy i dowódcy nie mieli dla nich żadnej litości

Początkowo nikt nawet nie wierzył, że ta przypadłość istnieje. Żołnierzy, którzy się na nią uskarżali uznawano za tchórzy i symulantów. Mogli liczyć na traktowanie niewiele lepsze od dezerterów. Liczba chorych rosła jednak lawinowo i nie dało się dłużej...

W bitwie zginął między innymi jeden z rzymskich konsulów.

artykuł | 29.04.2018

Największa rzeź starożytnego świata. Kto stoczył tę bitwę i ile osób w niej zginęło?

To starcie starożytnych potęg mogło kosztować życie prawie 60 tysięcy ludzi. Naprzeciwko siebie stanęły dwie ogromne armie. Zwyciężyły determinacja i strategia, tak pomysłowa, że wzorują się na niej nawet współcześni dowódcy.

Sympatia Polaków do człowieka, który wymordował ich tysiące? Stalina nie tylko lubiano, ale i kochano. Na ilustracji fragment plakatu propagandowego.

artykuł | 23.04.2018

Dlaczego Polacy pokochali Stalina?

Kazał więzić i torturować. Przesiedlał całe narody, skazał na śmierć miliony ludzi. Zniewolił nasz kraj oraz pozbawił go połowy terytorium. Trudno sobie wyobrazić, by ta odrażająca postać mogła budzić czyjąkolwiek sympatię. A jednak byli Polacy, którzy Józefa Stalina...

Żołnierze 506. Pułku Piechoty Spadochronowej w trakcie szkolenia w Camp Toccoa. 1942 rok.

artykuł | 12.04.2018

Tak szkolono „Kompanię braci”. Ci, którzy przetrwali, mogli się uważać za elitę

Wielokilometrowe marsze. Forsowny bieg pod górę choćby po sutym posiłku. Skoki spadochronowe, biegła obsługa najróżniejszych rodzajów broni, a nawet jazda konna. Szkolenie amerykańskich spadochroniarzy robiło z nich elitę armii… o ile oczywiście udało im się je przetrwać.

artykuł | 26.03.2018

Afrykańskie Eldorado. Czy to było najbogatsze miasto średniowiecznego świata?

Chodniki i domostwa pokryte szczerym złotem. Takie legendy krążyły o mieście założonym przez lud, który bogacił się na sprzedawaniu w niewolę swoich współrodaków. Czy afrykańskie Eldorado naprawdę istniało? A jeśli tak, co doprowadziło do jego upadku?

artykuł | 25.03.2018

Dobrzy sąsiedzi. Przypominamy jak Polacy pomagali Żydom zamkniętym w warszawskim getcie

Często pisze się, że gdy Niemcy mordowali Żydów, Polacy obojętnie przyglądali się zbrodni. W rzeczywistości jednak wielu naszych rodaków z narażeniem życia starało się pomóc ofiarom zamkniętym za murem. Przypominamy o ich bohaterstwie.

Cudotwórca? Antychryst? Hipnotyzer? Członek sekty? A może zwykły oszust? Jedno jest pewne, Rasputin był jednym z największych ludzi w historii Rosji.

artykuł | 04.03.2018

Czy to temu człowiekowi Polska zawdzięcza niepodległość? Dzięki niemu upadła carska Rosja

Prosty chłop z Syberii, który zrobił niewiarygodną karierę: stał się jednym z najpotężniejszych ludzi w Rosji początku XX wieku. Trząsł nie tylko carską parą, ale i całym Imperium Rosyjskim. I to on doprowadził do ich upadku.

artykuł | 02.03.2018

Wszystkie zbrodnie ajatollahów. Zbrodniczy reżim rządzący Iranem

Obiecywali wolność, demokrację i swobodę wyboru, a wprowadzili totalitarny reżim oparty na fundamentalistycznej religii. Krwawo rozprawili się z wszelką opozycją i cofnęli kraj niemal do średniowiecza. Czy można było przewidzieć, że rewolucja przeciw rządom szacha przyniesie Irańczykom jeszcze...

Zakon krzyżacki był jednym z trzech największych chrześcijańskich zakonów rycerskich. Powstał na fali krucjat w XI i XII wieku. Z podbitym w wyniku "chrystianizacji" ziem, stworzył własne państwo.

artykuł | 26.02.2018

Ile Krzyżacy zarobili na „nawracaniu” pogan?

Swoje potężne państwo zbudowali na krwi i cierpieniu ludzi, których mieli nawracać. Zamiast chrystianizować – mordowali, grabili i palili. Nie gardzili też ziemiami i dobrami chrześcijańskich sąsiadów. Ile Krzyżacy zarobili na swoich występkach?

Życie XVIII-wiecznego rekruta było prawdziwym koszmarem. Na ilustracji bitwa pod Malplaquet.

artykuł | 07.02.2018

Szkoleni tylko po to, by dać się prowadzić na rzeź. Odrażająca prawda o losie rekrutów 300 lat temu

Prześladowania. Upokarzające kary za najdrobniejsze przewinienia. Chłosta do utraty przytomności. I bitwy, które przeżyć można tylko cudem. Może i to stulecie było wiekiem oświecenia, ale na pewno nie dla szeregowych żołnierzy. 

James FitzJames na portrecie pędzla Pierre'a Mignarda.

artykuł | 01.02.2018

Bękart angielskiego króla, hiszpański książę i francuski marszałek w jednej osobie. Niezwykłe życie legendarnego psa wojny

Walczył na Węgrzech, w Irlandii, Holandii, Hiszpanii i Francji. Został generałem, zanim skończył 18 lat. Europejscy władcy uwielbiali go i obsypywali go tytułami i majątkami. Jak to możliwe, że nieślubny syn upadłego króla zrobił aż taką karierę?

artykuł | 27.01.2018

Byli najpotężniejszym rodem w dziejach Rzeczypospolitej. Ich apetyt na władzę nie znał granic, a jednak nigdy nie zdobyli korony

Aby dodać sobie powagi, sfałszowali swój rodowód. Aby zarobić, nie wahali się zdradzić. Byli wśród nich wybitni wodzowie i wielcy politycy, ale i zwykli utracjusze, skandaliści i dziwacy. Przeklęty ród, którego marzenia o koronie nigdy się nie spełniły.

Filantrop czy milioner z wyrzutami sumienia? Kim był Andrew Carnegie i jak został jednym z najbogatszych ludzi XIX-wiecznej Ameryki? Na ilustracji fragment karykatury Louisa Dalrymple przedstawiającej Carnegie (magazyn "Puck" 1903).

artykuł | 22.01.2018

Był tak obrzydliwie bogaty, że do dzisiaj uważa się go za jednego z najzamożniejszych ludzi w dziejach. Jak dorobił się swojej fortuny?

Zgromadził niewyobrażalny na swoje czasy majątek. Gdy miał 65 lat sprzedał firmę i zajął się… rozdawaniem pieniędzy. Czyżby miał wyrzuty sumienia? Chociaż do sukcesu doszedł głównie własną pracą i zdolnościami, nie wahał się bezwzględnie wyzyskiwać swoich robotników…

Prezydent USA, Franklin Roosevelt, był jednym z głównych architektów powojennego ładu. Czy mógł wywalczyć coś więcej dla Polski?

artykuł | 10.01.2018

Zdrada Roosevelta. Dlaczego Amerykanie wydali Polskę na pastwę Stalina?

Dzięki poparciu Amerykanów Polska mogłaby odrodzić się większa i silniejsza. Ale pielgrzymki naszych premierów i ministrów za ocean były skazane na porażkę. Dlaczego?