Ciekawostki Historyczne
Zimna wojna

Putin marzy o nieśmiertelności. Rosja wydaje miliardy na walkę ze starością

Władimir Putin od lat umacnia swoją władzę, ale nawet on nie może zatrzymać upływu czasu. Rosyjskie władze przeznaczają ogromne środki na badania nad przedłużaniem życia, a sam prezydent otwarcie rozmawia o możliwości osiągnięcia nieśmiertelności. Jak daleko Kreml zamierza posunąć się w walce ze starością?

Tekst jest fragmentem książki Anny Łabuszewskiej „Rosja. Szamani, carowie i tajne agentki”, wydanej nakładem Wydawnictwa MANDO w 2026 roku. 

Szkatułka z eliksirem nieśmiertelności

W bajce Puszkina O rybaku i złotej rybce zachłanna i nienasycona małżonka tytułowego rybaka eskaluje swoje życzenia – domaga się coraz to nowych bogactw i zaszczytów, a złota rybka posłusznie je spełnia. Do czasu. W bajce Putina nie występuje wprawdzie złota rybka, ale eskalacja jego życzeń coraz to nowych bogactw i zaszczytów jest obecna każdego dnia według podobnego schematu: więcej i więcej władzy.

Dzięki wycięciu politycznych alternatyw, pozbyciu się konkurentów i przeprowadzeniu kilku „operacji specjalnych” – jak posadzenie na tronie Dmitrija Miedwiediewa na jedną kadencję (2008–2012) czy wyzerowanie kadencji prezydenckich, gdy wyczerpał się ich limit określony w konstytucji – Putin zapewnił sobie doczesną władzę i nic nie wskazuje na to, aby z własnej i nieprzymuszonej woli zamierzał opuścić kremlowski stolec*. Ale władza doczesna to już od dawna zbyt mało dla marzącego o wieczności polityka. I to nie tylko o gwarantujących uwiecznienie zapisach w podręcznikach historii, ale o fizycznej nieśmiertelności.

Szczepionka nieśmiertelności

Wiceminister nauki i szkolnictwa wyższego Denis Siekirinski oznajmił 24 kwietnia 2026 roku, że „w Rosji rozpoczęto prace nad szczepionką przeciwko starości”. Chodzi o preparat, który będzie blokować gen związany ze zmianami w komórkach wraz z postępującym procesem starzenia organizmu. „Gen RAGE to receptor, który aktywizuje starzenie się komórki. Zablokowanie tego genu daje możność przedłużenia młodości” – tłumaczył wiceminister gościom konferencji w Sarańsku. Konferencja – jak i wiele innych odbywających się od pewnego czasu masowo w Rosji przedsięwzięć naukowych, paranaukowych i całkiem nienaukowych – poświęcona była długowieczności i zdrowemu stylowi życia, sprzyjającemu przedłużaniu dobrej życiowej kondycji. Wedle zapewnień urzędnika Rosja biegnie na czele wyścigu do szczepionki wiecznej młodości.

Kilka miesięcy wcześniej obietnice rychłego wyprodukowania lekarstwa przeciwko starości składała uroczyście wicepremier Tatiana Golikowa już w 2030 roku Rosja przystąpi do masowej produkcji cudownych tabletek, które w założeniu mają przywracać funkcje starzejących się komórek.

Te prozdrowotne konferencje, optymistyczne zapowiedzi i ambitne zadania związane są z zainicjowanym w 2025 roku przez Putina projektem narodowym Nowe technologie ochrony zdrowia. Projekt uroczyście odpalono – jego cel: do 2030 roku „utrzymanie przy życiu 175 tysięcy osób”. W obliczu rozpętanej przez Putina wojny, na której codziennie giną ludzie, to wiele mówi o tym, czym tak naprawdę interesują się podstarzali członkowie najwyższych władz państwowych.

Na wzmiankowany projekt przeznaczono dwa biliony rubli. Będzie co „piłować”**. A „piłować” będzie zapewne klan braci Kowalczuków. Starszy z braci, Michaił Kowalczuk*, mający duży wpływ na Putina, jest pomysłodawcą projektu, mającego dać szansę długiego życia człowiekowi. Nawet jeśli nie wszystkim ludziom – to przynajmniej jednemu człowiekowi – Władimirowi Putinowi i może jeszcze kilku członkom jego najbliższego geriatrycznego kręgu. Michaił Kowalczuk już wcześniej czynił wiele plusku wokół badań nad przedłużaniem życia w dobrej kondycji.

W 2019 roku z jego inicjatywy rozpoczęto federalny program obejmujący prace w dziedzinie genetyki. Projekt przewidziany jest na 7 lat. Ma imponujący budżet: 170 miliardów rubli (z możliwością zwiększenia do 230 miliardów). Realizację projektu nadzoruje osobiście Władimir Putin, jego pomagierami w tym dziele są: starsza córka Maria Woroncowa** oraz bliski przyjaciel z czasów młodości – wiolonczelista Siergiej Rołdugin i jego fundacja. Genetyka była w czasach sowieckich nazywana „sprzedajną dziewką imperializmu”, została wypchnięta z naukowego pola. Ale obecnie stała się ulubioną zabaweczką prezydenta.

Dlaczego? Majstrowanie przy genetyce to poboczna ścieżka, która ma doprowadzić do uzyskania celu głównego: nieśmiertelności. A co najmniej maksymalnego wydłużenia ludzkiego życia.

We wrześniu 2025 roku przebojem światowych mediów stał się wyłuskany przez korespondenta agencji Reuters fragment dialogu pomiędzy Putinem a przywódcą ChRL, Xi Jinpingiem. Rosyjski prezydent gościł wówczas w Pekinie, tematami rozmów na szczycie była strategiczna rozgrywka na głównej światowej szachownicy, ale uwagę komentatorów przykuła głównie krótka fraza rzucona podczas spaceru, gdy Xi i Putin udawali się na defiladę z okazji 80-lecia zakończenia II wojny światowej. Chiński lider zauważył: „Niegdyś ludzie rzadko dożywali siedemdziesiątki, a teraz w tym wieku to jest się jeszcze dzieckiem”. Putin z namaszczeniem odrzekł, że rozwój biotechnologii i przeszczep organów mogą w perspektywie przybliżyć człowieka do nieśmiertelności.

fot.ANGELOS TZORTZINIS/AFP/East News

Chiny i Rosja – wieczna przyjaźń czy chwilowy sojusz?

Xi dodał: „Szansa na dożycie do 150 lat pojawi się już w tym stuleciu”. Ten wielce smakowity dialog za Reutersem zacytowały redakcje na całym świecie. Tymczasem chińska telewizja, do której należał materiał nakręcony podczas owego spaceru, zażądała od agencji wycofania tego fragmentu, powołując się na prawa autorskie i zwracając uwagę na niedozwoloną manipulację. Reuters posłusznie zwinął żagiel, ale wiadomość już rozeszła się po świecie.

Co ciekawe, Putin nie zaprzeczył, że taka rozmowa miała miejsce. Nie wyparł się też swojego zainteresowania tematem nieśmiertelności. Odpowiadając na pytanie rosyjskiego dziennikarza, uściślił: „Tak, przewodniczący Xi rzeczywiście zagaił rozmowę na ten temat, gdy szliśmy na defiladę. Swego czasu tematem interesował się pan Berlusconi*. Współczesne środki, w tym operacje chirurgiczne, związane z przeszczepem organów, pozwalają ludzkości mieć nadzieję, że długość życia się zwiększy”. Bezpośrednio z Chin Putin pojechał do Kraju Krasnodarskiego na południu Rosji, by odwiedzić jedną ze swoich ulubionych placówek naukowych – Technologiczny Uniwersytet „Sirius”. W laboratorium oprowadzający gości po obiekcie przewodniczący rady naukowej uniwersytetu Roman Iwanow podprowadził Putina do lodówki.

Wskazał stojące w niej modyfikowane truskawki pełne antyoksydantów: „To taki odmładzający gatunek” – zapewnił ucieszonego Putina. Jeśli jeszcze nie ma gatunków dających nieśmiertelność, to trzeba się zadowolić owocami pozwalającymi zachować przynajmniej ułudę młodości.

Ale temat nieśmiertelności powrócił już dwa miesiące później – w listopadzie 2025 roku na konferencji Podróż w głąb świata sztucznej inteligencji. Podczas plenarnej dyskusji, na której obecny był Putin, szef banku Sbier German Gref zwrócił się do obecnego na wydarzeniu znanego chińskiego pisarza, autora książek fantastycznonaukowych, Chen Qiufana, z pytaniem, jak ocenia on przewidywania amerykańskiego futurologa Raya Kurzweila, że za 6–7 lat ludzie mogą faktycznie osiągnąć nieśmiertelność. Chen Quifan uchylił się od udzielenia jednoznacznej odpowiedzi.

Natomiast Putin żywo zainteresował się tematem: „Kiedyś człowiek żył do 20, 30, 40 lat i to uważano za normalne, a potem średnia długość życia zaczęła rosnąć. Teraz w niektórych krajach to nawet 80 lat. Kobiety żyją trochę dłużej, mężczyźni krócej. Można osiągnąć granicę 150 lat. Ale to i tak zawsze będzie za mało. Jak pieniędzy. Zawsze. Moim zdaniem, najważniejsze jest nie to, ile się przeżyje, ale to, jak się żyje, po co i dla czego się żyje. Na te pytania odpowiadają nasze tradycyjne wartości” – zakończył patetycznie. Komentujący wypowiedź prezydenta internauci zażartowali, że w takim razie realna jest perspektywa przechodzenia na emeryturę w wieku 149 lat.

Tekst jest fragmentem książki Anny Łabuszewskiej „Rosja. Szamani, carowie i tajne agentki”, wydanej nakładem Wydawnictwa MANDO w 2026 roku. 

Zobacz również

Zimna wojna

Rosja. Szamani, carowie i tajne agentki

Jak działa Rosja? Co się dzieje za murami Kremla i na dalekiej prowincji? Dlaczego społeczeństwo akceptuje wojnę, dyktaturę i coraz bardziej absurdalną rzeczywistość?

20 października 2026 | Autorzy: Redakcja

XIX wiek

Zamach na Fiodora Berga. Zemsta Rosjan wstrząsnęła Warszawą

19 września 1863 roku w centrum Warszawy doszło do zamachu na Fiodora Berga, rosyjskiego namiestnika Królestwa Polskiego. Starannie przygotowana akcja powstańców styczniowych miała jednak nieoczekiwany...

18 października 2026 | Autorzy: Sławomir Koper

XIX wiek

Jak Rosja stała się supermocarstwem? Droga od Piotra Wielkiego do Związku Radzieckiego

Przez stulecia Rosja próbowała dorównać największym potęgom Zachodu. Dysponowała ogromnym terytorium, milionami mieszkańców i potężną armią, ale jednocześnie pozostawała gospodarczo i technologicznie zapóźniona. Dopiero zwycięstwo...

10 września 2026 | Autorzy: Brian D. Taylor

Dwudziestolecie międzywojenne

Rosyjska polityka

Książka zawiera syntetyczny, a zarazem przekrojowy opis rosyjskiej polityki – od uwarunkowań geograficznych i historycznych przez konstrukcję państwa i gospodarki aż po współczesny autorytaryzm Władimira...

1 września 2026 | Autorzy: Redakcja

Druga wojna światowa

Wyzwolenie czy początek nowej okupacji? Armia Czerwona w Polsce

Związek Sowiecki wyzwolił Polskę w czasie drugiej wojny światowej. O Armii Czerwonej należy wypowiadać się tylko jako o życzliwym sojuszniku - fakt czy legenda?

27 lipca 2026 | Autorzy: Tymoteusz Pawłowski

Druga wojna światowa

Leningrad: narodziny oblężonego miasta

Wrzesień 1941 roku. Leningrad jeszcze żyje rytmem wielkiego miasta, ale wokół niego zamyka się niemiecki pierścień. W piwnicach płaczą dzieci, nad dachami wyją syreny, a...

15 maja 2026 | Autorzy: Simon Parkin

KOMENTARZE

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

W tym momencie nie ma komentrzy.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Przeglądaj książki historyczne w najlepszych cenach

Odkryj najciekawsze książki historyczne w atrakcyjnych cenach. Sekcja powstała we współpracy z Lubimyczytac.pl, największą społecznością miłośników literatury w Polsce – dzięki temu możesz wybierać spośród tytułów najwyżej ocenianych przez czytelników.