Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Janczarzy. Elita osmańskiej armii, przed którą drżała połowa Europy

Oddziały janczarów działały w wojsku osmańskim od XIV do XIX wieku.

fot.domena publiczna Oddziały janczarów działały w wojsku osmańskim od XIV do XIX wieku.

Przez wieki stanowili elitę tureckich sił zbrojnych. Uważano ich za najlepszą piechotę ówczesnego świata. Tę formację „najwierniejszych z wiernych” często wykorzystywano do walki z chrześcijanami. A przecież tworzyli ją… chrześcijańscy brańcy siłą odebrani rodzinom!

Był 10 listopada 1444 roku. Od kilku godzin na równinach pod miastem Warna trwała zacięta bitwa między wojskami króla Polski i Węgier Władysława Jagiellończyka a siłami sułtana tureckiego Murada II. Mimo że Turcy mieli liczebną przewagę, wyglądało na to, że chrześcijanie zaczynają wygrywać. Najpierw odparli turecki atak na swoje prawe skrzydło. Potem uderzenie chrześcijańskiego centrum odrzuciło Turków i zmusiło ich do wycofania się. Rozproszono też wojska rumelijskie na muzułmańskim lewym skrzydle.

Gdy wydawało się, że zwycięstwo jest już w zasięgu ręki, doszło do katastrofy. Młody król Władysław uznał, że przeciwnika wystarczy tylko dobić. Na czele swojego nadwornego hufca ruszył na stanowisko dowodzenia sułtana, osłanianego przez korpus piechoty janczarskiej. Ciężkozbrojni rycerze przypuścili szarzę i wbili się z impetem w szeregi janczarów.

Ci jednak nie dali się rozproszyć. Dobrze wyszkoleni i zdyscyplinowani, wytrzymali uderzenie, a następnie otoczyli napastników. Koń polskiego monarchy potknął się, a on sam spadł na ziemię. Błyskawicznie dopadli go janczarzy -jeden z nich odrąbał mu głowę. Śmierć władcy wywołała panikę w chrześcijańskich szeregach, które poszły w rozsypkę. Zwycięska bitwa zmieniła się w rzeź…

Bitwa pod Warną była jednym z wielu starć, w których to janczarzy zapewnili zwycięstwo sułtańskiej armii. Ta doborowa jednostka, złożona z chrześcijańskich brańców, była jedną z najlepszych formacji piechoty w dziejach. Przez kilka wieków jej członkowie budzili postrach na polach bitew Europy i niewiele wojsk potrafiło skutecznie im się przeciwstawić w walce.

Janczarzy przyczynili się między innymi do zwycięstwa tureckiego w bitwie pod Warną w 1444 roku.

fot.Stanisław Chlebowski/domena publiczna Janczarzy przyczynili się między innymi do zwycięstwa tureckiego w bitwie pod Warną w 1444 roku.

Podbici są niewolnikami zwycięzców

Skąd wzięli się janczarzy? Ich oddział powstał w XIV wieku. Zdaniem niektórych do istnienia powołał go sułtan Orchan, panujący od 1324 do 1362 roku. Była to jedna z wielu licznych przeprowadzonych przez niego wojskowych reform. Według innej wersji korzeni elitarnej jednostki należy szukać w czasach panowania następcy Orchana, Murada I. To za jego rządów w imperium osmańskim ustanowiono zwyczaj przekazywania Porcie jednego z każdych pięciu jeńców wziętych na wyprawach wojennych. Z nich właśnie sułtan stworzył podległy tylko jemu doborowy korpus.

Nazwa formacji wzięła się z tureckiego terminu yeni çeri, oznaczającego „nowe wojsko”. A jako że liczebność armii osmańskiej stale się zwiększała, rychło okazało się, że także jeńców do służby jest zbyt mało. Sięgnięto wtedy po dodatkowe źródło. Dopływ kandydatów do korpusu zapewnił system przymusowej branki, nazywany dewszirme (czyli zbieranie).

Czy wiesz, że ...

...w noc poślubną Piotr, mąż przyszłej carycy Katarzyny II nie spieszył się do żony, bo w międzyczasie… zamówił kolację. A gdy w końcu zjawił się w komnacie, śmierdzący alkoholem i tytoniem, niemal natychmiast zasnął.

...w czasie kryzysu lat czterdziestych XVII wieku kolonie złagodziły problemy finansowe Nowej Anglii, wykorzystując wampum, czyli pas wykonany z muszelkowych paciorków, jako legalny środek płatniczy? 

...Zofia Jagiellonka została upokorzona jak żadna inna królewna w polskich dziejach? Wydano ją za sześćdziesięcioletniego starca, którego stała metresa urodziła aż dziesięcioro dzieci!

Komentarze

brak komentarzy

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.