Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Czy Barbara Radziwiłłówna czegokolwiek dokonała?

Helena Modrzejewska jako Barbara Radziwiłłówna w 1865 roku (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Helena Modrzejewska jako Barbara Radziwiłłówna w 1865 roku (fot. domena publiczna)

Niemal żadna z polskich władczyń nie może się równać z Barbarą Radziwiłłówną pod względem sławy i rozpoznawalności. Każdy choćby w zarysie zna jej tragiczną historię. Ale czy Barbara była więcej niż tylko bohaterką romansu? Co osiągnęła i jak wpłynęła na dzieje Polski?

Na tronie Barbara Radziwiłłówna zasiadała niezwykle krótko. Koronowana już u kresu swej śmiertelnej choroby. Wcześniej – bohaterka wielkiego skandalu i więźniarka zamknięta przez własnego męża w położonym na uboczu dworze. Osobiście niewiele zdołała osiągnąć. Ale mimo to na zawsze zmieniła dzieje kraju.

1. Dzięki niej rozkwitła potęga Radziwiłłów

Nazwisko Radziwiłłów pada po raz pierwszy w dokumencie unii wileńsko-radomskiej, oddającej rządy na Litwie księciu Witoldowi. Od tego czasu ród ów rósł w siłę. Nieco ponad sto lat później Radziwiłłowie byli jedną z najbogatszych i najpotężniejszych familii na Litwie. Król Zygmunt August w młodości wychowywał się nawet z jednym z Radziwiłłów, Mikołajem „Czarnym”, który od 1529 do 1533 roku przebywał na dworze, by nabrać ogłady.

Gdy władca przyjechał na Litwę, zaczął promować starego znajomego i jego rodzinę. W międzyczasie wdał się w romans z piękną i niedawno owdowiałą Barbarą. By ułatwić sobie schadzki z nią, wyremontował nawet wileńską siedzibę jej brata Mikołaja „Rudego” i zaczął obsypywać jego i „Czarnego” kolejnymi godnościami. Po ślubie i koronacji Barbary, hojność króla bynajmniej nie zmalała.

fot.domena publiczna Byli obrzydliwie bogaci. A mimo to ich zachłanność ciągle rosła. Tak bardzo, że w końcu zapragnęli nawet korony Rzeczpospolitej. Na ilustracji fragment obrazu Aleksandra Orłowskiego „Uczta u Radziwiłłów”.

Obaj Mikołajowie otrzymali tytuły ziemskie przynoszące ogromne dochody, fortunę w gotówce, a „Czarny” zdołał nawet wyrwać dla siebie stanowisko kanclerza wielkiego litewskiego i 100 000 talarów.

Spowinowacenie z domem Jagiellonów, potwierdzenie przez króla tytułów książęcych nadanych przez cesarza oraz ogromne nabytki ziemskie ugruntowały pozycję Radziwiłłów. Ku niezadowoleniu szlachty i innych magnatów, wkrótce stali się oni jednym z najpotężniejszych rodów na kontynencie. Bez Barbary raczej by to nie nastąpiło.

2. Przyczyniła się do wymarcia rodu Jagiellonów

Zrzucanie na Barbarę Radziwiłłównę całej odpowiedzialności za wymarcie jednej z najpotężniejszych dynastii w Europie to zdecydowanie przesada, jednak nie można zaprzeczyć, że walnie się do tego przyczyniła. Jednym z najważniejszych obowiązków każdego króla jest zapewnienie ciągłości władzy, najlepiej przez spłodzenie syna.

Czy wiesz, że ...

...pewna amerykańska kucharka była prawdziwie zabójczą kobietą. Choć sama zdrowa jak rydz, była nosicielką tyfusu. Przenosiła się z domu do domu, zatrudniając się jako kucharka. Niedługo po tym, jak poczęstowała swoich pracodawców swoimi pysznymi potrawami, zaczynali umierać ludzie.

… Maurycy Beniowski został cesarzem Madagaskaru? Pomogła w tym… plotka. Pewna stara Malgaszka, która po latach wróciła z niewoli, zaczęła rozpowiadać, że podróżnik jest wnukiem lokalnego władcy, Ramini Larizona. Dzięki tej pogłosce 10 października 1776 roku przywódcy plemion obwołali go Wielkim Ampanskabe, czyli cesarzem.

...do dzisiaj nie wiadomo, co stało się z mieszkańcami Zaginionej Kolonii na wyspie Roanoke? Gdy w 1590 roku dotarła tam kolejna ekspedycja, zastała osadę całkowicie opuszczoną. Mieszkańcy zniknęli. Nie było zwłok ani śladów walki. Jedyną wskazówkę dla poszukiwaczy stanowiło wyryte na palisadzie słowo „Croatoan”. 

...podczas pobytu w Polsce słynny Giovanni Casanova najwięcej czasu spędzał w bibliotece biskupa kijowskiego? Przebywał tam prawie każdego poranka, przeglądając autentyczne dokumenty dotyczące intryg i tajemnych spisków mających na celu obalenie starego porządku w Polsce, którego biskup był jednym z głównych orędowników.

Komentarze (1)

  1. Eve Odpowiedz

    Cały czas powtarzanie tych samych informacji, nie ma tu żadnych nowych odkryć czy nawet ciekawych spostrzeżeń więc muszą naciągane kontrowersje („więźniarka zamknięta przez własnego męża”) Mało mieliśmy par w dziejach? Jest jeszcze Sobieski i Marysieńka więc po co wałkować to samo? A do książki zostałam skutecznie zniechęcona mimo że fascynuje mnie ten temat

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.