Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Czy Zygmunt August został zmuszony do ślubu?

Zakochani w sobie Zygmunt August i Barbara Radziwiłłówna na obrazie Jana Matejki (źródło: domena publiczna).

Zakochani w sobie Zygmunt August i Barbara Radziwiłłówna na obrazie Jana Matejki (źródło: domena publiczna).

Wielka miłość króla Zygmunta Augusta do Barbary Radziwiłłówny przysporzyła mu mnóstwa kłopotów. Biorąc ślub z własną poddaną, sprzeniewierzył się racji stanu i wywołał prawdziwą burzę polityczną. Czy młody Jagiellon został zmuszony do ożenku? A może wszystko z premedytacją zaplanował?

Na początek przypomnijmy. Prawdopodobnie w 1543 roku rozpoczął się romans królewicza Zygmunta Augusta z Barbarą z Radziwiłłów. Parę połączyła podobno tak wielka miłość, że zakochany monarcha poślubił potajemnie swą kochankę w 1547 r., a kiedy prawda wyszła na jaw, zawzięcie walczył o uznanie małżeństwa i koronację żony na królową.

Ożenek z litewską magnatką oznaczał mezalians i był sprzeczny z interesem państwa, wzbudził więc powszechne oburzenie i przysporzył królowi mnóstwa kłopotów. Dlaczego rozsądny skądinąd władca popełnił tak duży błąd polityczny?

Prawda czy legenda?

Według źródeł Zygmunt August stał się ofiarą podstępu: został zwabiony przez Barbarę na nocną schadzkę, a następnie przyłapany z nią in flagranti przez jej brata Mikołaja Rudego i brata stryjecznego Mikołaja Czarnego. Pełni udawanego oburzenia, zażądali, by król przestał okrywać ich ród hańbą. Zaślepiony miłością król zgodził się na ślub. Sprowadzony zawczasu ksiądz czekał już za drzwiami…

Czy to możliwe, że ślub Zygmunta Augusta i Barbary naprawdę zawczasu zaplanował Mikołaj Rudy Radziwiłł? Tutaj na obrazie Jana Matejki (źródło: domena publiczna).

Czy to możliwe, że ślub Zygmunta Augusta i Barbary naprawdę zawczasu zaplanował Mikołaj Rudy Radziwiłł? Tutaj na obrazie Jana Matejki (źródło: domena publiczna).

Anna Sucheni-Grabowska, autorka ostatniej biografii Zygmunta Augusta, uznała jednak, że opowieść ta to tylko literacki topos. Jej zdaniem ostatni z Jagiellonów „nie znosił być do niczego zmuszanym” i był zbyt rozsądny, by dać się w tak prosty sposób zapędzić w kozi róg. Jej zdaniem ślub był rzeczywiście potajemny, ale zaplanowany przez władcę, który w pełni kontrolował sytuację.

Serce nie sługa

Z uczoną polemizuje w Damach złotego wieku Kamil Janicki. Twierdzi on, iż nie sposób zgodzić się z jej interpretacją wydarzeń, gdyż:

Nie ma na jej potwierdzenie żadnych źródeł, a i tok rozumowania Anny Sucheni-Grabowskiej nie jest bezbłędny. Zdaniem autorki Zygmunt August był zbyt rozsądny, by wpaść w pułapkę zastawioną przez Radziwiłłów. Prawda jest jednak taka, że w tym jednym konkretnym przypadku rozsądny wcale nie był.

Czy wiesz, że ...

...pierwsza francuska feministka skończyła na gilotynie? Mogła uniknąć śmierci gdyby wyrzekła się swoich poglądów, ale ani myślała kapitulować. Zwolennicy Robespierre’a nie zamierzali zaś po prostu ściąć jej głowy. Postanowili najpierw ją upokorzyć.

...podczas pobytu w Polsce słynny Giovanni Casanova najwięcej czasu spędzał w bibliotece biskupa kijowskiego? Przebywał tam prawie każdego poranka, przeglądając autentyczne dokumenty dotyczące intryg i tajemnych spisków mających na celu obalenie starego porządku w Polsce, którego biskup był jednym z głównych orędowników.

...Pietro Aretino, papieski kronikarz piszący zwykle utwory głęboko religijne, zasłynął jako ojciec literatury pornograficznej? Stało się tak za sprawą jego „Ragionamenti” i „Żywotów kurtyzan”, czyli dialogów opisujących życie kobiet lekkich obyczajów.

Komentarze (3)

    • Nasz publicysta |Agnieszka Wolnicka Odpowiedz

      Powszechną praktyką w dawnych możnych rodach było nadawanie dzieciom imion po najbliższych krewnych – dziadkach, rodzicach, wujkach itp. Dziadek Barbary Radziwiłłówny nosił imię Mikołaj i trudno się dziwić, że i brat rodzony i stryjeczny tej królowej, obaj otrzymali imię Mikołaj. A ze względu na sławę Mikołajów Radziwiłłów jeszcze przez kilka pokoleń często nadawano to imię. Uważa się, że było to jedno z „imion rodowych”.

  1. Piotr Odpowiedz

    Panie Janicki, gdy używa się swojego argumentu to używanie w nim słów ” prawda jest jednak taka” wygląda mało profesjonalne. Myślę że rozumie Pan to kiedyś.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.