Ciekawostki Historyczne

Bona Sforza (1494-1557)

Bona Sforza, Jan Matejkofot.domena publiczna

Bona Sforza, Jan Matejko

Bona Sforza

Polska królowa, żona Zygmunta I Starego z dynastii Jagiellonów. Była córką mediolańskiego księcia Giangaleazza Sforzy i neapolitańskiej królewny Izabeli Aragońskiej. Jej ojciec został zamordowany, gdy miała osiem miesięcy; dzieciństwo spędziła najpierw na dworze wuja, który zabił jej tatę, a następnie na tułaczce po Włoszech wspólnie z matką. Dopiero w wieku ośmiu lat osiadła z matką w Bari, które to księstwo Izabela otrzymała od Habsburgów. Dziewczynka była wychowywana na przyszłą władczynię. Za pośrednictwem cesarza, Maksymiliana I Habsburga, w 1515 roku zaproponowano rękę Bony świeżo owdowiałemu królowi Polski. Bona przybyła do nowej ojczyzny z początkiem 1518 roku, a 18 dnia miesiąca odbyły się jej ślub i koronacja.

Była władczynią ambitną, aktywną i niezwykle gospodarną. Dzięki umiejętnemu zarządzaniu otrzymanymi od męża majątkami szybko dorobiła się olbrzymiej osobistej fortuny, tylko w Koronie nabywając ponad dwieście wsi i kilkanaście miast. Wywierała też istotny wpływ na politykę kraju, tak że o drugim dziesięcioleciu jej pobytu w Polsce mówi się wręcz, że był to okres współrządów Zygmunta i Bony. W 1530 roku doprowadziła do koronacji swojego jedynego syna, Zygmunta Augusta, jeszcze za życia ojca („vivente rege”). Na Litwie przeprowadziła szeroko zakrojoną reformę gospodarczą (zwaną „pomiarą włóczną”). W 1537 roku opór szlachty wobec projektów królowej doprowadził do buntu określanego mianem „wojny kokoszej”. Mimo rokoszu królowa zachowała przemożny wpływ na sprawy państwa aż do śmierci swojego męża w 1548 roku. Skłócona z synem wycofała się następnie na Mazowsze, a wreszcie, w 1556 roku – wbrew Zygmuntowi Augustowi – wyjechała z Polski, wywożąc znaczną część swojego prywatnego, ruchomego majątku. Już we Włoszech pożyczyła olbrzymią sumę 430 000 dukatów wicekrólowi Neapolu – a tym samym Habsburgom, których ten reprezentował. Umarła nieco ponad rok później, otruta przez habsburskiego agenta Jana Wawrzyńca Pappacodę.

Dowiedz się więcej o Bonie Sforzy:

Średniowiecze

Zabójczy poród, trucizna w winie, kiła…

W naszej historii było więcej królowych niż królów. I to bynajmniej nie dlatego w czasach monarchii Polska była jakoś wybitnie feministycznym krajem. Po prostu paniom…

28 czerwca 2020 | Autorzy: Maria Procner

Nowożytność

Królowa Bona w pigułce. Co koniecznie…

Bony Sforzy nie trzeba nikomu przedstawiać. Ambitna Włoszka, która rządziła Rzeczpospolitą u boku Zygmunta I Starego, jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych polskich władczyń. Ale czy…

19 listopada 2018 | Autorzy: Anna Winkler

Nowożytność

Jak bardzo rozpustni byli Jagiellonowie?

Dynastie Walezjuszy czy Habsburgów mogły się pochwalić legionem bękartów. O nieślubnych dzieciach polskiej dynastii Jagiellonów historia milczy. Czy to jednak znaczy, że nasi władcy byli…

27 sierpnia 2018 | Autorzy: Agnieszka Bukowczan-Rzeszut

Ciekawe materiały na temat Bony Sforzy z portalu TwojaHistoria.pl:

Średniowiecze

Która z polskich władczyń jest najpopularniejsza?…

Na jakąkolwiek uwagę mogą liczyć tylko, jeśli przysłużyły się Kościołowi. Ambicja? Polityczne talenty? Obiektywne zasługi dla kraju i dynastii? Na silne i niezależne kobiety wciąż…

25 października 2017 | Autorzy: Kamil Janicki

Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.