Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Codzienność

Co jadano na ucztach w starożytnym Rzymie, jakich kosmetyków używały średniowieczne Polki i jak spędzali czas wolny XIX-wieczni miliarderzy? Życie w dawnych wiekach bez tajemnic.

materiał promocyjny | 21.09.2017 | Autor:

Jak wyglądało życie jagiellońskich królewien? Poznaj historię „Córek Wawelu”

Jadwiga, która stała się kaleką. Izabela, niestrudzenie walcząca o władzę. Zofia, wydana za starucha. Anna, której nikt nie chciał. I w końcu Katarzyna, więziona i upokorzona. Życie pięciu królewien udowadnia, że najważniejszą rolę w historii kreowanej przez mężczyzn...

Dziewczynki grające w szachy. Jedną z rozrywek, jakim oddawały się dzieci Bony Sforzy i Zygmunta Starego była właśnie gra królów. Sofonisba Anguissola, włoska malarka renesansowa uwieczniła na obrazie swoje siostry grające w szachy.

artykuł | 16.09.2017 | Autor:

Gorsze dzieci. Jak wyglądało dzieciństwo królewskich córek na Wawelu?

Choć niemal każda mała dziewczynka marzy, by być księżniczką, gdyby poznała losy tych królewskich córek, zapewne zmieniłaby zdanie. Gdy przychodziły na świat matka widziała w nich tylko porażkę, bo nie były upragnionymi synami. Nie poświęcała im czasu, nie...

Istnienie w starożytności zawodu lekarza nikogo nie dziwi. Ale czy wiemy na co w rzeczywistości cierpieli egipscy faraonowie i możni tamtego świata?

artykuł | 12.09.2017 | Autor:

Wielkie kłamstwo konowałów? Historia starożytnego Egiptu dowodzi, że NIE ISTNIEJĄ żadne choroby cywilizacyjne

Alkoholizm, nerwica, otyłość i miażdżyca. Wszystko to kojarzy się z XXI wiekiem i jego niewyobrażalnym tempem życia, za którym nadążają najsilniejsi. Iście Darwinowski opis z powodzeniem można jednak zastosować i do… Egiptu z czasów Nowego Państwa.

materiał promocyjny | 09.09.2017 | Autor:

Co dręczyło starożytnych? Poznaj największe tajemnice dawnej medycyny

W Egipcie aplikowali na oczy krokodyli kał. W Indiach przywracali odcięte nosy, a rany zszywali mrówkami. W Babilonii znaleźli „klucz” do leczenia chorób wenerycznych. Jürgen Thorwald w Dawnej medycynie wyrusza w podróż tropem starożytnych lekarzy i chirurgów, by...

konkurs | 05.09.2017 | Autor:

Czy miłość w czasach epidemii i krucjat miała szansę przetrwać?

W dolinie Loary powstają wsie i miasta, kościoły i warowne zamki, krzyżowcy wracają z Ziemi Świętej, na witrażach pojawiają się obrazy głodu i epidemii… Oto XII-wieczna Francja w trakcie przemiany.

Zarabianie na życie w średniowieczu to ciężki kawałek chleba. Ilustracja do "De Claris mulieribus" Giovanniego Boccaccia, 1403 r.

artykuł | 03.09.2017 | Autor:

Najlepiej płatne zawody średniowiecza

Tkaczki skarżyły się na swój los, a hafciarki opływały w luksusy. Kat… musiał dorabiać, choć i tak powodziło mu się lepiej niż wielu naukowcom. W których zawodach tysiąc lat temu naprawdę opłacało się pracować, a których należało zdecydowanie unikać?

artykuł | 31.08.2017 | Autor:

Starożytna stolica chorób wenerycznych. Czy to było najbardziej rozpustne miasto w dziejach świata? [18+]

Izajasz nazwał go drugą „Sodomą i Gomorą”. Jeremiasz ciskał na niego gromy oskarżając o spowodowanie upadku całej ziemi i zapowiadał mu zemstę. Czyżby więc plaga chorób przenoszonych drogą płciową była boską karą za nadmierne seksualne rozpasanie?

Średniowieczni kochankowie. Dante Gabriel Rossetti, "Roman de la Rose", 1864 r.

artykuł | 29.08.2017 | Autor:

Największe romanse średniowiecza

Związki zawierane dla pieniędzy, z politycznego wyrachowania i dla korzyści rodziców? Śluby z przymuszonymi do nich dziewczynkami? Średniowiecze to znacznie więcej. Te historie miłosne naprawdę warto znać.

materiał promocyjny | 26.08.2017 | Autor:

„Wielki ogień”. Miłość w cieniu gotyckich katedr

Pożar zamku Fréteval zbliża do siebie Bernolda, młodego mistrza witrażystę i hafciarkę Isambur. Młodzi się pokochali miłością czuła i namiętną, ale wuj młodej dziewczyny chce, by poślubiła ona syna młynarza… „Wielki ogień” Jeanne Bourin to historia ich miłości,...

Praca przy owcach. Ilustracja z 1524 roku.

artykuł | 20.08.2017 | Autor:

„Nie chcieli wyszorować owiec swego lorda”. Sześć naprawdę dziwacznych średniowiecznych przepisów

Kruczki prawne na każdą okazję? Absurdalne regulacje i kary? Zakazy nie mieszczące się w głowie? Mieszkańcy średniowiecznej Anglii znali to wszystko. I jeszcze więcej.

Ilustracja XIV-wiecznego wydania podręcznika zdrowego stylu życia "Tacuinum Sanitatis".

ranking | 06.08.2017 | Autor:

10 zadziwiających faktów o życiu w średniowieczu

Chodzili wiecznie brudni czy myli się z obsesyjnym zapamiętaniem? Dzień w dzień zataczali się od alkoholu czy raczej nieustannie pościli? I dlaczego właściwie tak łakomym wzrokiem spoglądali na… swoje owce i kozy?

Powstanie Warszawskie. Fotografia ze ślubu sanitariuszki Alicji Treutler „Jarmuż” i plut. pchor. Bolesława Biegi „Pałąka”, 13 sierpnia 1944 r. Zdjęcie z książki "Wielka Księga Armii Krajowej" (Znak Horyzont 2015).

artykuł | 22.07.2017 | Autor:

„Ksiądz się uparł i to nas zgubiło”. Najtragiczniejsze wesela w okupowanej Polsce

Zamiast nocy poślubnej, czekało ją ciężkie przesłuchanie; gestapowiec gasił papierosa na jej nodze, wybito jej zęby. Zmasakrowaną kobietę nad ranem gestapowcy zawlekli do domu, spodziewali się, że będzie tam czekał na nią mąż. Zastali tylko siostrę Haliny, która...

materiał promocyjny | 06.07.2017 | Autor:

Jak wyglądałoby Twoje życie, gdybyś mieszkał w średniowiecznym zamku?

W średniowiecznych warowniach, dzisiaj wyglądających pusto i posępnie, kiedyś tętniło życie. Zewsząd było słychać śmiechy ludzi zabawianych przez minstreli tańczących carole albo bawiących się w zamaskowanego kapturnika… Bezpieczeństwo wszystkim zapewniała wiecznie czujna załoga twierdzy.

Na średniowiecznym stole nie znaleźlibyśmy wielu naszych ulubionych dań. Na ilustracji fragment arrasu przedstawiającego bankiet.

artykuł | 05.07.2017 | Autor:

10 oczywistych potraw, których NIE znalazłbyś na średniowiecznym stole

Schabowy z ziemniakami? Zupa pomidorowa? A może kompot z truskawek? Zapomnij. Tych typowo polskich potraw średniowiecze zupełnie nie znało. I nie tylko ich!

konkurs | 03.07.2017 | Autor:

Jak naprawdę wyglądało życie w średniowiecznym zamku?

Salony kąpielowe, wystawne uczty, polowania i turnieje znane ze średniowiecznych rysunków właśnie ożyły. A to wszystko dzięki książce Josepha i Frances Gies „Życie w średniowiecznym zamku”, którą możecie wygrać w naszym konkursie.

Tak w kąpieli wyglądała bliska krewna naszej królowej Jadwigi, królowa Neapolu Joanna.

artykuł | 28.06.2017 | Autor:

Higiena średniowiecznych królowych. Czy nasze władczynie śmierdziały?

Święty Hieronim nauczał, że „ten, kogo chrzest oczyścił, nie musi się kąpać raz drugi”. Nakłaniał kobiety, by w trosce o swoje dusze psuły przyrodzoną krasę „rozmyślnym zaniedbaniem”. Za jego radą poszło wiele średniowiecznych arystokratek. Czy polskie władczynie też...

Podczas Powstania lekarze, pielęgniarki, sanitariuszki wykazali się ogromnym heroizmem. Dyżurowali przy łóżkach szpitalnych po 48 godzin bez przerwy. Na zdjęciu szpital w gmachu PKO przy ulicy Świętokrzyskej.

artykuł | 22.06.2017 | Autor:

Szpitale śmierci. Bolesna prawda o służbie zdrowia w Powstaniu Warszawskim

Operacje wykonywane w piwnicznych salach, które trzęsły się od wybuchających dookoła bomb. Zabiegi chirurgiczne bez znieczulenia. Chorzy leżący pokotem na podłodze. Czy trafiwszy do powstańczego szpitala, można było wyjść z niego z życiem?

Obraz z serii poświęconej mnichom i piwu, autor Eduard von Grützner (zdjęcie domena publiczna).

artykuł | 21.06.2017 | Autor:

Ile piw dziennie byli w stanie wypić średniowieczni Polacy?

Bolesława Chrobrego nazywano piwożłopem. Królowa Jadwiga wypijała ponad dwa litry browaru dziennie. Zygmunt Stary zaczynał dzień od piwnej polewki, a kończył dwoma solidnymi kuflami. Czy dawniej Polacy mieli mocniejszą głowę?

Średniowieczne luksusy na jednej ilustracji. Małżeństwo Henryka VI, króla Anglii, z Małgorzatą Andegaweńską, The Shrewsbury Book, Rouen, 1444–45.

artykuł | 15.06.2017 | Autor:

Naprawdę żyli jak królowie. Osiem luksusów, których nie spodziewałbyś się w średniowiecznym zamku

Ogrzewanie podłogowe i bieżąca woda. Potrawy gotowane na mleku migdałowym i doprawiane szafranem. Może jednak życie pana na średniowiecznym zamku nie było tak barbarzyńskie, jak sugerują popularne filmy? Czy dzisiejsi milionerzy mają czego zazdrościć krezusom sprzed tysiąca lat?

Bezpieka za wszelką cenę chciała zdobyć haki na artystów. Na zdjęciu Krzysztof Klenczon i Czesław Niemen.

artykuł | 13.06.2017 | Autor:

Jak bezpieka inwigilowała artystów w PRL-u?

Podsłuchiwano ich, śledzono, otaczano tajnymi współpracownikami, cenzurowano utwory… Wachlarz środków stosowanych przez SB wobec peerelowskich artystów był o wiele szerszy, niż by ci się wydawało. Czy Twojego ulubionego piosenkarza też śledzono? Czy zbierano brudy na ludzi, na których...

artykuł | 11.06.2017 | Autor:

Brygida tak kochała piwo, że zamieniała w nie brudną wodę po kąpieli. Poznaj sylwetki 5 świętych patronów piwa!

Mikołaj wskrzeszał piwoszy, którzy przed śmiercią nie zdążyli uiścić rachunku za wypitego browara. Brygida zamiast rozmnażać wino, multiplikowała beczki ze złotym trunkiem. A Łukasz apostoł? Był lekarzem, więc wiedział, że na każdą dolegliwość najlepszy jest schłodzony kufel.

materiał promocyjny | 10.06.2017 | Autor:

Poznaj sekrety średniowiecza. Co naprawdę działo się w mrocznych warowniach?

Miejsca schadzek, polowania, wystawne uczty znane ze średniowiecznych rysunków właśnie ożyły! Od władcy i jego pani przez rycerza, halabardnika zasypiającego przy bramie, aż po pomocnika kuchennego i jego psa. Wreszcie możemy dowiedzieć się, jak wyglądała codzienność za murami...

Na ilustracji frament obrazu Martena van Cleve Starszego "Wnętrze kuchni".

materiał promocyjny | 08.06.2017 | Autor:

Z kuchni królowej Bony. Przedsmak Jarmarku Świętojańskiego

Od 9 do 18 czerwca, w dziesięciu krakowskich restauracjach, będzie można spróbować dań inspirowanych kuchnią czasów królowej Bony. Szefowie kuchni wybranych lokali nie poskąpią drogocennego szafranu, korzeni i oraz sprowadzanych kiedyś ze słonecznej Italii produktów.

Gdanisko w estońskim zamku Vao vasallilinnus. Toaleta królewska na Wawelu wyglądała podobnie.

artykuł | 06.06.2017 | Autor:

Jak załatwiali się polscy królowie?

Kiedy w XVI w. Henryk Walezy został pierwszym elekcyjnym królem Polski, nastąpiło zderzenie dwóch odmiennych kultur. Francuski monarcha był zaskoczony wieloma obyczajami, a także wspaniałością renesansowej królewskiej rezydencji na Wawelu. Ogromne wrażenie zrobiły na nim toalety i kanalizacja...

Jeden z budynków krakowskiego szpitala dla umysłowo chorych. Fotografia przedwojenna.

ciekawostka | 02.05.2017 | Autor:

„Największe powodzenie miała Frydzia”. Pielęgniarka wyznaje, jak bawiono się w przedwojennych psychiatrykach

Nikt nie trzymał pacjentów w klatkach, nie poprawiał im humoru przez lobotomię ani nie faszerował lekami uspokajającymi. Umysłowo chorzy mieli rozrywek pod dostatkiem. I często bawili się razem z… personelem medycznym.