Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

„Pogląd, że można jeść ludzkie mięso, z dnia na dzień się umacnia”. Kanibalizm w Związku Radzieckim [18+]

Umierająca z wycieńczenia rodzina w czasie klęski głodu na początku lat dwudziestych (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Umierająca z wycieńczenia rodzina w czasie klęski głodu na początku lat dwudziestych (fot. domena publiczna)

Polska placówka wywiadowcza „B. 18” działająca na Ukrainie donosiła 2 czerwca 1933 roku: „Ludzie zabiedzeni i wychudzeni. Najgorzej wyglądają dzieci. Śmierć z głodu jest powszechnym zjawiskiem. Ludożerstwo – na porządku dziennym”. Bolszewicki „raj” okazał się najprawdziwszym piekłem, w którym ludzina została jeszcze jednym gatunkiem białego mięsa.

Kilka miesięcy po zakończeniu pierwszej wojny światowej Kongres Stanów Zjednoczonych powołał do życia American Relief Administration (Amerykańską Administrację Pomocy). Była to organizacja mająca na celu dostarczanie pomocy humanitarnej do Europy. Kiedy Rosję bolszewicką nawiedziła w tym czasie klęska głodu i Moskwa poprosiła o wsparcie, Amerykanie i tam skierowali strumień wsparcia.

Późnym latem 1921 roku grupa pracowników ARA przybyła do Samary z pomocą humanitarną. Na miejscu przekonali się szybko, że klęska głodu przybrała tak katastrofalny rozmiar, iż w praktyce nie da się nad nią zapanować. Natychmiast złożyli Moskwie raport w tej sprawie, co jednak nie przyniosło żadnej reakcji ze strony władz rosyjskich. Tymczasem ludność była zdesperowana.

Trupożerstwo i ludożerstwo

W Europie niewiele wiedziano o prawdziwej skali katastrofy humanitarnej. Jeszce mniej wiedzieli sami Rosjanie, żyjący w atmosferze narastającego czerwonego terroru. Dr I.A. Wiolin wspominany przez Bertranda M. Patenaude w książce „The Big Show in Bololand”, obliczał, że dochodziło do tysięcy przypadków pożerania ludzi. W samej Samarze (w której zdarzało się, że jatki zamykano za za sprzedaż ludzkiego mięsa!) udało mu się udokumentować 260, z czego 200 były to wypadki trupożerstwa, a 60 ludożerstwa. Skąd rozróżnienie? Otóż ludzkie mięso można było pozyskać na dwa sposoby – albo pożywiając się trupami, albo zabijając człowieka tylko w celu zjedzenia go.

Rosjanie sprzedający ludzkie mięso w czasie klęski głodu 1921 roku. (fot. domena publiczna)

fot.domena publiczna Rosjanie sprzedający ludzkie mięso w czasie klęski głodu 1921 roku. (fot. domena publiczna)

Inny naukowiec przywoływany przez Bertranda M. Patenaude, dr L.M. Wasilewski, także dokumentował przypadki kanibalizmu. Pokusił się przy tym o głębszą refleksję. Porównał panującą wówczas klęskę głodu z innymi, znanymi z bliskiej historii. Okazało się, że ta z początku lat dwudziestych była jedną z największych dotychczas. Dodatkowo zaznaczył, że wystąpiła ona po wojnie domowej. Każdy tego rodzaju konflikt prowadzi do zdeprecjonowania życia ludzkiego i godności człowieka. Połączenie tych czynników jego zdaniem doprowadziło do wystąpienia aktów kanibalizmu na niespotykaną skalę.

Czy w kanibalizmie może być coś romantycznego

Z powodu wygłodzenia ludzkie umysły zaczęły ulegać halucynacjom i otępieniu. Ciała dopadała puchlina głodowa i ulatywały z nich resztki sił. Wiele osób traciło zmysły, o czym świadczyć miało to, że zamiast ludzkiego mięsa zjadali na przykład same jelita, lub odcinali od zwłok głowę i to ją gotowali. Ludzie pożerali nie tylko obcych, ale i swoich najbliższych. Alexis Babine w swoim dzienniku z Saratowa w Walentynki 1922 roku zanotowała historię jednocześnie makabryczną i… w dziwacznym sensie romantyczną.

Czy wiesz, że ...

...liczba tajnych współpracowników Służby Bezpieczeństwa była najwyższa w ostatniej dekadzie istnienia PRL i mogła sięgnąć nawet 100 tysięcy?

...Elżbieta Zawacka była jedyną kobietą wśród cichociemnych awansowaną na stopień generała brygady? Jako łączniczka podróżowała po Europie, przenosząc meldunki i informacje. Wielokrotnie przekraczała granicę Rzeszy, zawsze szczęśliwie wracając do kraju, czasami w brawurowy sposób.

...w zamachu na Jana Pawła II 13 maja 1981 roku ranna została Ann Odre? Kobieta była amerykanką polskiego pochodzenia i według prasy urodziła się tego samego dnia i w tym samym miejscu, co papież. W rzeczywistości urodziła się ona w USA i była trzy lata młodsza od Jana Pawła II… Z Wadowic pochodziła natomiast jej matka.

...Adolf Eichmann w ciągu zaledwie roku, między 1942 a 1943, zawłaszczył żydowski dobytek o wartości ok. 200 mln marek? To właśnie z jego rozkazu zamordowanym Żydom odbierano cenne przedmioty i wyrywano złote zęby.

Komentarze (25)

  1. Jarek Odpowiedz

    „Stalin podjął decyzję, która w ostatecznym rozrachunku kosztowała życie milionów ludzi – postanowił wydusić zboże z całego kraju siłą i sprzedać zagranicę.”

    Stalin mógł sprzedać wiele rzeczy, ale zagranicy nie posiadał, to jak mógł ją sprzedać?

    • Członek redakcji | Autor publikacji | Aleksandra Zaprutko-Janicka Odpowiedz

      I to jest najważniejsze w całym artykule? Aby nie zaśmiecać merytorycznej dyskusji kwestiami literówek, czy przejęzyczeń przygotowaliśmy specjalny formularz służący do zgłaszania podobnych potknięć, który znajduje się na dole strony. W przyszłości polecamy z niego korzystać :)

        • Członek redakcji | Autor publikacji | Aleksandra Zaprutko-Janicka

          Wyciąga Pan ten wniosek na podstawie jednej literówki, a nie lektury artykułu? Jeśli tak, to pozostaje mi przyjęcie z pokorą tej wyjątkowo solidnie uargumentowanej krytyki.

        • Sławek

          „Niechlujstwo jest wskazówką, że autor równie niechlujny merytorycznie”… Pozwoli Pan – ale Pan także pisze niechlujnie, i to ledwie w pojedynczym zdaniu. Powinien Pan napisać: ‚Niechlujstwo jest wskazówką, że autor jest równie niechlujny merytorycznie.” Pomijam oczywiście, że takie rozumowanie jest z gruntu wadliwe logicznie.

  2. stefan Odpowiedz

    Pani Anna lubi wytykać innym narodom przeszłość, chętne bym za to przeczytał o zbrodniach anglików z epoki kolonialnej, ciekawe czy kiedykolwiek podejmnie taki temat.

    • Członek redakcji | Autor publikacji | Aleksandra Zaprutko-Janicka Odpowiedz

      Jeśli chce się kogoś wywoływać po imieniu, to najpierw wypadałoby sprawdzić, jak ta osoba ma na imię ;-) Nie uważam, że artykuł w jakikolwiek sposób „wytyka” innym narodom przeszłość. Nie oceniam w nim, raczej przytaczam twarde dane i konkretne historie, by uświadomić czytelnika o skali problemu i tragedii, jaka popchnęła ludzi do złamania tego gigantycznego tabu.

      Jeśli chodzi o zbrodnie brytyjskiego kolonializmu, taki artykuł z pewnością prędzej, czy później. Do tej pory pisaliśmy o kolonializmie nie raz, na przykład w wydaniu belgijskim: https://goo.gl/exHrGi

      • esce Odpowiedz

        To dość zabawne, że autorka artykułu wszystko bierze do siebie. Podpowiem więc, że komentujący Stefan pisał o autorce książki wielokrotnie cytowanej w artykule.

        • Członek redakcji | Autor publikacji | Aleksandra Zaprutko-Janicka

          „stefan” wypowiedział się nieprecyzyjnie i nie jest to kwestia brania do siebie. Komentatorom dość często zdarza się przekręcać imię autora tekstu stąd reakcja. Jeśli chodzi o panią Applebaum, to jako Amerykanka występuje ona pod imieniem Anne, nie Anna. Spolszcza się zwyczajowo imiona przywódców i władców, jak królowej Elżbiety, czy Józefa Stalina. Boris Akunin nie zostaje Borysem, a Paulo Coelho Pawłem. Dlatego nie przyszło mi do głowy, że może chodzić o nią.

          Co do wielokrotnego przytaczania wywodów Applebaum – serdecznie polecam jej nową książkę (tę cytowaną), szalenie interesująca lektura, jednocześnie przeraża i wciąga.

  3. adamiela Odpowiedz

    Temat ciekawy. Bojkotuję wszystko, co ta pani (żona Radosława Sikorskiego) napisze i wyda. Chyba że odszczeka szkalujące Polskę wypowiedzi i publikacje w USA>

  4. Zdzisław Odpowiedz

    Straszne czasy. Często zarzucamy dawnym cywilizacjom bestialstwo, ale zezwierzęcenie człowieka w dwudziestym wieku osiągnęło rozmiary o których nikomu się nie śniło. Strach pomyśleć co jeszcze przed nami. Wszystko musi się dokonać i wtedy nadejdzie koniec.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi Panie Zdzisławie, skąd takie katastroficzne wizje? To, co Pan napisał to niestety prawda, ale zawsze warto mieć nadzieję, że człowiek zacznie uczyć się na własnych błędach. Może to naiwne podejście, ale czasem warto pozwolić sobie na odrobinę naiwności. Pozdrawiam serdecznie.

      • Anonim Odpowiedz

        Szanowna Pani Anno. Moje wizje nie są katastroficzne staram się tylko być nieco bardziej spostrzegawczym. Jedno wiem napewno, że ludzka natura przy wsparciu technik cywilizacyjnych sprowadzi na ziemię armagedon. Jest to tylko kwestią czasu. Teraz zaś cieszmy się i korzystajmy z życia mając nadzieję że nie będziemy zmuszeni zjadać siebie nawzajem jak bohaterowie tego artykułu. Pozdrawiam serdecznie.

        • Członek redakcji | Anna Dziadzio

          Szanowny Panie Zdzisławie, dziękuję za uzupełnienie. Dołączam się do porady: cieszmy się i korzystajmy z życia. Ale dodam: miejmy nadzieję, że dawne czasy nie wrócą oraz, że nie przyjdą nowe, gorsze od poprzednich… Pozdrawiam również serdecznie.

  5. BM Odpowiedz

    Przydałaby się jeszcze informacja jacy byli główni odbiorcy zboża z Rosji i czy wiedzieli jakimi sposobami jest pozyskiwane i jakie są tego efekty.

  6. Członek redakcji | Autor publikacji | Aleksandra Zaprutko-Janicka Odpowiedz

    Wśród odbiorców była między innymi Francja i Wielka Brytania. Nie da się stwierdzić z całą pewnością, jaki dokładnie był ich stan wiedzy w temacie. Jednego z zagranicznych dziennikarzy koledzy po fachu zniszczyli za opublikowanie prawdziwej relacji z głodującego ZSRR. Przylepiono mu łatkę nierzetelnego kłamcy. Inni korespondenci uwierzyli w teatrzyk, jaki im zaprezentowała Moskwa.

  7. Anonim Odpowiedz

    Komunizm był tylko łagodną formą satanizmu.
    PRZYJDZIE CZAS,GDY ZAPANUJE NA CAŁEJ ZIEMI I TAMTE
    CZASY WYDADZĄ SIĘ POTWORNE ALE WYJĄTKOWE.
    WŁADCA TEGO ŚWIATA,ZA KTÓRYM IDZIE TZW. POSTĘP,
    JEST WROGIEM CZŁOWIEKA I MA JESZCZE
    POTWORNIEJSZE SPOSOBY WYGUBIENIA CZŁOWIEKA
    Z OBLICZA ZIEMI.IDĄ ZA NIM MILIONY.GARDZĄ TYM WSZYSTKIM
    CO JEST NA NIEJ DOBREGO I PIĘKNEGO DZIĘKI

    PANU,
    KTÓRY NARODZIŁ SIĘ TEJ NOCY I NAS WYRWAŁ Z CZARTA MOCY.
    CZY NIE WIECIE CO WYPRAWIAJĄ DLA NIEGO CI SŁAWNI
    I MOŻNI TEGO ŚWIATA?

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.