Damy - empik

Ilu władców zawdzięczało tron Piastom?

Autor: | 10 lutego 2016 | 16,779 odsłon

Bolesław Śmiały wprowadza na tron węgierski Belę (grafika z XIX wieku, domena publiczna).

Bolesław Śmiały wprowadza na tron węgierski Belę (grafika z XIX wieku, domena publiczna).

Przez dwór średniowiecznej Polski przewinęło się kilkudziesięciu książąt z zagranicy. Każdy błagał o to samo: „Pomóżcie mi zdobyć tron!”. I nic dziwnego, że z tą prośbą przybywali właśnie do Poznania, Gniezna lub Krakowa. Mało kto był równie wprawny w obalaniu władców, co Piastowie.

Czechy. Jak nie pijak, to sadysta

Bolesławowi Chrobremu udało się wprowadzić na czeski tron dwóch kandydatów. Nie byli to jednak szlachetni władcy, wygnani z kraju przez nikczemnych poddanych. Wręcz przeciwnie. Wyglądało na to, że nasz władca instalował w Pradze bomby z opóźnionym zapłonem: najpierw alkoholika, potem psychopatę.

Rok 1002. Czechami rządził wówczas książę Bolesław III Rudy, władca okrutny nawet na tle ówczesnych realiów. Jednego ze swoich braci kazał wykastrować, innego próbował udusić w łaźni. W końcu zmęczeni jego stylem rządzenia poddani zbuntowali się i wygnali sadystę.

Bolesław Chrobry nie tylko wbijał słupy graniczne na Łabie i Saali, ale też osadzał na czeskim tronie kolejnych zwyrodnialców... (obraz z Albumu Wileńskiego Jana Kazimierza Wilczyńskiego, domena publiczna).

Bolesław Chrobry nie tylko wbijał słupy graniczne na Łabie i Saali, ale też osadzał na czeskim tronie kolejnych zwyrodnialców… (obraz z Albumu Wileńskiego Jana Kazimierza Wilczyńskiego, domena publiczna).

Bolesław Chrobry, imiennik i bliski kuzyn Rudego, był już przygotowany na taką okoliczność. Na jego dworze przebywał niejaki Władywoj. Jakie miejsce zajmował w drzewie genealogicznym czeskiej dynastii Przemyślidów – nie wiadomo. W każdym razie na tyle dobre, by móc pretendować do tronu.

Właściwie był to kandydat idealny. Polski książę spodziewał się, że będzie łatwy do manipulowania – z jednej strony miał dług wdzięczności wobec Polski za gościnę, z drugiej nie zapowiadał się na niezależnego męża stanu. Jeśli wierzyć kronikarzowi Thietmarowi – a nie ma powodu, aby mu w tym przypadku nie wierzyć – Władywoj był alkoholikiem. Pił dzień w dzień.

Biskup Merseburga Thietmar był dobrze zorientowany w sprawach wschodnich sąsiadów Niemiec - także pijackich ekscesach Władywoja. Tablica na fontannie miejskiej naprzeciwko kościoła św. Stefana w Tangermünde (fot. Harald Rossa, lic. CC BY-SA 3.0).

Biskup Merseburga Thietmar był dobrze zorientowany w sprawach wschodnich sąsiadów Niemiec – także pijackich ekscesach Władywoja. Tablica na fontannie miejskiej naprzeciwko kościoła św. Stefana w Tangermünde (fot. Harald Rossa, lic. CC BY-SA 3.0).

Polski władca srogo się rozczarował. Piastowski protegowany szybko okazał się niewdzięcznikiem i złożył hołd lenny królowi Niemiec. Co prawda zmarł już na początku 1003 roku, ale kolejny czeski władca, książę Jaromir, również nie był przychylny Polsce. Chrobry nie miał innego wyjścia: trzeba było wprowadzić na tron praski swojego człowieka.

Książę miał tylko jednego pretendenta do dyspozycji. Był nim wspomniany Bolesław Rudy, który po wygnaniu z Czech ostatecznie trafił na dwór polskiego kuzyna. Lepszy taki kandydat niż żaden – pomyślał Chrobry i pomógł krewniakowi odzyskać tron. Cynicznie liczył na zaognienie wojny czesko-czeskiej. I nie pomylił się.

Rudy zapewniał poddanych, że teraz jest człowiekiem zgody. Niedawnych politycznych przeciwników zaprosił na ucztę. Gościom zabroniono wniesienia ze sobą broni, oczywiście tłumacząc to względami bezpieczeństwa. W trakcie pijatyki czeski książę zabił swojego szwagra (tak, szwagra – wszyscy historycy piszą, że zięcia, zapominając, że kronikarz Thietmar używał słowa gener (zięć) na określenie szwagra). Był to sygnał do rozpoczęcia rzezi.

Krótko potem przed Bolesławem Chrobrym stawiło się poselstwo czeskich możnowładców z prośbą o pomoc w walce z psychopatą. Polski książę zaprosił Rudego na rozmowy do Krakowa. Wyprawił wspaniałą ucztę, a w nocy kazał uwięzić i oślepić krewniaka. Była to wówczas popularna metoda eliminacji politycznych rywali.

Bolesław Chrobry jako syn czeskiej księżniczki Dobrawy uważał, że ma wystarczające prawa do praskiego tronu (obraz Jana Matejki, domena publiczna).

Bolesław Chrobry jako syn czeskiej księżniczki Dobrawy uważał, że ma wystarczające prawa do praskiego tronu (obraz Jana Matejki, domena publiczna).

Następnego dnia po krwawej imprezie na Wawelu Bolesław Chrobry wyjechał do Pragi, której mieszkańcy jednogłośnie ogłosili go księciem. Skoro wszyscy przeciwnicy zostali wyeliminowali, to nasz Piast – jakby nie było, syn czeskiej księżniczki Dobrawy – miał największe prawa do tronu.

Kronikarz Thietmar pisze o prażanach, że radowali się zawsze z nowego panowania. To całkowicie zrozumiałe, jeśli pozna się tamtejszy scenariusz intronizacji władcy. W tym uroczystym dniu przez kraty wyższego dworu rozrzucano zwykle kilkanaście tysięcy monet. Wobec takiej perspektywy zwykłemu mieszkańcowi czeskiej stolicy było wszystko jedno, czy księciem zostawał Władywoj, Bolesław Rudy czy Chrobry.

Artykuł powstał w oparciu o materiał zebrany przez Michaela Morysa-Twarowskiego podczas pisania książki "Polskie Imperium. Wszystkie kraje podbite przez Rzeczpospolitą". Jest to najnowsza publikacja wydaną pod marką pod marką „Ciekawostek historycznych”.

Artykuł powstał w oparciu o materiał zebrany przez Michaela Morysa-Twarowskiego podczas pisania książki „Polskie Imperium. Wszystkie kraje podbite przez Rzeczpospolitą”. Jest to najnowsza publikacja wydaną pod marką pod marką „Ciekawostek historycznych”. Kliknij, aby kupić ją 30% taniej!

W marcu 1003 roku polski książę był prawdziwym zwycięzcą. Wszyscy konkurenci zostali wyeliminowani z gry o czeski tron, a co najważniejsze, po kilkunastu latach starań monarchia Piastów wchłonęła państwo Przemyślidów. Sukces był tyleż spektakularny, co krótkotrwały – już w 1004 roku Polacy musieli opuścić Pragę. Ale Chrobry pokazał, że na plecach pretendenta można wdrapać się na tron sąsiedniego kraju.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Strony: 1 2 3

Powiedz innym co myślisz:

Michael Morys-Twarowski - Absolwent prawa i amerykanistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, na tej samej uczelni obronił doktorat z historii. Współautor 3 monografii i kilkudziesięciu publikacji naukowych, poświęconych głównie historii Śląska Cieszyńskiego. W lutym 2016 ukazała się jego najnowsza książka pod tytułem "Polskie Imperium". Stały współpracownik Polskiego Słownika Biograficznego. Publikuje m.in. w "Focusie Historia".

Okupacja
Komentarze do artykułu (2)
  1. Pierwsi Piastowie zdecydowanie mieli pełne ręce roboty przy wprowadzaniu kolejnych władców… Jak na te okoliczności niezwykle rzadko obcy władcy decydowali o obsadzie polskiego tronu – oprócz Bezpryma i Kazimierza Odnowiciela nikt mi w tym momencie nie przychodzi do głowy.

    A sprawa z Kanutem V tym ciekawsza, że jego mama, polska księżniczka Ryksa, po śmierci ojca Kanuta wyszła jeszcze dwukrotnie za mąż. Syna z trzeciego małżeństwa nazwała Bolesław, a pasierbicę wydała… właśnie za Kanuta.

  2. Oto garść komentarzy z naszego profilu na Fb:
    //www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne/posts/1229764933718830

    Damian S.: Doktorat to może mieć każdy idiota – niestety takie czasy. Ale co do powyższego artykułu, to poproszę o kilkanaście (z rzekomych kilkudziesięciu książąt, z których podobno każdy prosił) przykładów. Bo sam artykuł zawiera li tylko kilka i to bardzo naciąganych.

    Michael Morys-Twarowski: Damian S*** Z tych, co się przewinęli przez sam dwór Piastów (to, że nie zawsze otrzymali pomoc, to inna sprawa), to Czechy: Władywoj, Bolesław III Rudy, Jaromir-Gebhard, Sobiesław I, Dypoldowice (siostrzeńcy Henryka Brodatego, było ich 4 albo 5); Węgry: Andrzej I, Bela I, Levente, Gejza I, Władysław Święty, Almos, Borys-Koloman, pseudo-Andrzej (brat Władysława IV); Ruś: Świętopełk Przeklęty, Izjasław I, Jaropełk Piotr, Włodzimierz halicki (1190), Roman halicki, Wasylko Romanowicz, Michał czernihowski z synem; Dania: Kanut V. A to lista, niepełna zresztą, bo podaję z pamięci, i tylko do końca XIII w.

    Marek S.: Tak btw.

    Gejza I – jakby co to podobno urodzony w Polsce, był synem córki Mieszka II Lamberta
    Bolesław III Rudy – Chrobry oslepił go i przetrzymywał do smierci.
    Jaromir-Gebhard – to nie tyle książę co biskup praski

    A tak naprawdę nie warto współczesnych zasad moralnych i innych używać do oceniania tego co działo się 1000 lat temu. Tak samo jak zagraniczni książęta prosili o pomoc Polskę tak polscy książęta i królowie występowali z prosbami o pomoc do obcych władców. I wtedy to było normalne. Dzisiejsza mafia w porównaniu do ówczesnych władców to przedszkole jeśli nie żłobek.

    Maciej W.
    : cóż obyczaje i polityka Piastów na tle innych panstw Europy tej epoki (a zwłaszcza Skandynawii) nie było wyrózniajace!

    Andrzej D.: Obalanie władzy – specjalizacja Polaków?

Dodaj swój komentarz:

Dodaj komentarz


Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu e-mail, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.
Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.

Nasze wydawnictwo

W mrokach średniowiecza Polską rządziły kobiety. I były piekielnie skuteczne

rycheza

Ich ambicja pozwoliła zbudować imperium. Ich duma unicestwiła królestwo. Bezkompromisowa opowieść przywracająca godność najważniejszym kobietom w dziejach polskiego średniowiecza. Już dzisiaj kup „Damy ze skazą” z autografem autora!

2 listopada 2016 | Czytaj dalej...

Damy ze skazą. Bez nich nie byłoby Polski

zapowiedz2-miniatura

Silne, bezwzględne i żądne władzy. Oto historia kobiet, które nie czekały bezczynnie, co przyniesie los. To właśnie one sprawiły, że początki państwa polskiego wyglądały tak, a nie inaczej. Poznaj „Damy ze skazą”, bohaterki naszej najnowszej książki, którą wydajemy wspólnie ze Znakiem Horyzont.

30 października 2016 | Czytaj dalej...

Epoki

Kategorie

Facebook


Polecamy

Imperium

Czy wiesz że...

Koniecpolski-pod-Haliczem-600x390
…hetman wielki koronny Stanisław Koniecpolski zmarł z powodu przedawkowania środków na potencję? 52-letni magnat, po ślubie z o połowę młodszą Zofią Opalińską, zażywał w wielkich ilościach konfortatywę, czyli odpowiednik dzisiejszej „viagry”. Po kilku tygodniach takiej kuracji wyzionął ducha.

12788183_1025328684191269_802950172_n
…według ostrożnych statystyk podczas i tuż po II wojnie światowej Polki urodziły niemieckim żołnierzom około 20 000 dzieci? Taka liczba pojawia się w raportach „The War and Children Identity Project” i jest zbliżona do skali zjawiska we Francji i w Belgii.

cyceron1 (1)
…w trosce o biel swoich zębów starożytni Rzymianie płukali usta ludzkim moczem? Zauważyli, że zawarte w urynie związki amoniaku mają działanie wybielające. By stłumić przykry zapach, specyficzną płukankę mieszano z innymi substancjami, dodając do niej węgiel i korę.