Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Generic selectors
Tylko dokładne dopasowania
Szukaj w tytułach
Szukaj w treściach
Szukaj w postach
Search in pages

Triumfator, wyzwoliciel, wódz narodu. Jakimi bajkami o marszałku Śmigłym-Rydzu karmiono mieszkańców II Rzeczpospolitej?

Marszałek Śmigły-Rydz, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych. Pocztówka z ok. 1935 roku.

Marszałek Śmigły-Rydz, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych. Pocztówka z ok. 1935 roku.

Równy był królom, grzał się w glorii chwały, a Polskę wprowadził na szlak potęgi. Z nim każdy mógł czuć się bezpieczny. Bo przecież: „Nikt nam nie ruszy nic, nikt nam nie zrobi nic, gdy z nami Śmigły-Rydz”…

Nowa książka Michała Ogórka – „100 lat. Jak w ostatnim stuleciu czciliśmy przywódców” – rzuca światło na niewygodny i nieco zapomniany wątek historii II Rzeczpospolitej. Powszechnie wiadomo, że przed wojną postać Józefa Piłsudskiego otaczano oficjalną czcią, przypominającą niemal kult religijny. Nie mówi się natomiast o tym, że Komendant nie był jedyny.

Pod koniec lat trzydziestych kultem, którego nie powstydziłby się sam Józef Stalin zaczęto otaczać nowego naczelnego wodza: Edwarda Śmigłego-Rydza. W przejawy kierowanej ku niemu czci aż trudno uwierzyć, szczególnie że Rydz nie był ani głową państwa, ani premierem. Ot, generałem niespodziewanie wywindowanym do roli następcy Marszałka.

Poniżej kilka szczególnie barwnych przykładów przytoczonych we wspomnianej książce.

Wielki triumf wodza

Piłsudski miał prawo uważać się za współtwórcę polskiej niepodległości. Rydzowi też trzeba było znaleźć wiekopomny triumf zbrojny. Dla państwowej propagandy stało się nim zajęcie spornego Zaolzia, które wydarto południowym sąsiadom, wykorzystując rozbiór Czechosłowacji przez Adolfa Hitlera.

Wprawdzie Czesi nie podjęli żadnej walki, ale prasa i tak pisała, że na drugi brzeg Olzy wkroczyła „nasza zwycięska armia”. Sam Rydz-Śmigły natomiast jako triumfator wizytował… opuszczone przez wroga posterunki graniczne, gdzie nie oddano ani jednego strzału.

Gwałt zadany siłą... Słynny plakat propagandowy z 1939 roku ze Śmigłym-Rydzem w roli głównej

Gwałt zadany siłą… Słynny plakat propagandowy z 1939 roku ze Śmigłym-Rydzem w roli głównej

Nikt nie zauważał, że atmosfera przesiąknięta jest absurdem. Jak pisze Michał Ogórek:

„Odzyskano dla Polski” m.in. miejsce w Czechach, gdzie rozbili się lotnicy Żwirko i Wigura, gdzie pod transparentem: „Witamy Cię Wodzu w Cierlicku Dolnym” uroczyście przejęto „dwa złamane świerki, które spowodowały katastrofę”.

Z Tobą i dla Ciebie chcemy żyć!

W widowisku szkolnym z tego okresu śpiewano:

Dzięki Ci, Marszałku, za Twój trud / Żeś wyzwolił cały śląski lud / Wdzięczność, radość trudno nam jest skryć / Z Tobą i dla Ciebie chcemy żyć!

Czy wiesz, że ...

...w powstaniu wielkopolskim zginęło 2289 osób? Są to jedne z najdokładniejszych danych dotyczących poległych w walce o granice II Rzeczypospolitej.

...chcąc zwrócić na siebie uwagę i skłonić Hitlera do małżeństwa z nią, Ewa Braun dwukrotnie próbowała popełnić samobójstwo, w 1932 i 1935 roku. Mimo to Hitler pozostawał niewzruszony na jej wołanie o uwagę i nie zamierzał wchodzić z nią w formalny związek.

...największy zjazd monarchów przed I wojną światową odbył się z okazji pogrzebu króla Wielkiej Brytanii Edwarda VII? Zgromadzeni władcy dalecy byli jednak od żałobnego nastroju.

...Adolf Hitler w każdą podróż zabierał szczoteczkę do pielęgnacji swojego charakterystycznego zarostu. Był przekonany, że jego ikoniczny wąsik stanie się ostatnim krzykiem mody. Do pewnego stopnia miał rację – "na Hitlera" goliła się nie tylko partyjna wierchuszka, ale i zwyczajni Niemcy.

Komentarze (9)

  1. zxc Odpowiedz

    Niemcy podczas okupacji kazali Żydom, gdy ich prowadzili do pracy, śpiewać taką piosenkę:
    Marszałek Śmigły Rydz
    nie nauczył Żydów nic,
    A Hitler złoty
    nauczył Żydów roboty.

  2. baba-ryba Odpowiedz

    Lepsze to niż hymny na cześć Stalina, Bieruta i innych dziadów, którzy pozostawili po sobie sforę swołoczy do dziś plującej na Polaków jak, nie szukając daleko, lada gross i całe kodziarstwo.

    • Gh Odpowiedz

      Postać tragiczna ale walczył o naszą sprawę gdy upadał stary system po Wielkiej Wojnie. A Bierut i stalinowska świta słuzyła moskwie.

      • moorek Odpowiedz

        Cosik nie rozumiem. Po I Wielkiej Wojnie było wielu, którzy – bez wątpienia – zrobili więcej. A po II Rydz raczej nie zrobił nic, bo… od 1941 roku już nie żył. Zatem kiedy tak ze Stalinem się nawalczył? Na moście nad Czeremoszem?

    • :) Odpowiedz

      Ech, przydałby się wehikuł czasu, aby powysyłać takich jak wy do KL Auschwitz. Tam to dopiero byście śpiewali wesołe piosenki pod dyktando kapo Ernsta Krankemanna…

  3. Charlie Odpowiedz

    nie rozumiem ironicznej narracji artykułu.
    1. ZAOLZIE zostało Polsce zabrane w okresie wojny polsko-bolszewickiej – odzyskaliśmy co swoje, niestety, ale w okresie niefortunnym z punktu widzenia historycznego bo podczas aneksji Czechosłowacji przez niemiecką III Rzeszę.
    2. marszałek Rydz Śmigły był bohaterem wojny polsko – bolszewickiej – następcą marszałka Piłsudskiego
    3. WOJNA we wrześniu 1939 roku została przegrana z powodu tego, że Francja i Anglia nie przyszły nam z odsieczą do czego zobowiązywały ich ówczesne traktaty – osobiście uważam, że te państwa powinny zrekompensować nam nie dotrzymanie umów międzynarodowych. Oczywiście 17 września wojska Związku Radzieckiego tzw. Sowiety, zadały cios w plecy Polsce przekraczając granice ówczesnej Polski – osobiście uważam, że powinniśmy wołać rekompensatę za ten fakt i wreszcie podpisać Akt Pokoju czyli zakończyć wojnę jaką wywołał Związek Radziecki, którego spadkobiercą jest dzisiejsza Rosja. De facto sama Polska nie mogła wygrać z Rosją Sowiecką co i dzisiaj jest też pewnikiem dlatego jesteśmy w NATO i mamy nadzieję, że w przypadku „W” jednak dostaniemy natychmiastową pomoc ze strony tzw. Zachodu :)
    4. marszałek Śmigły Rydz przedostał się na teren okupowanej Polski z myślą o kontynuowaniu walki o niepodległość – niestety, ale zmarł na zawał serca.
    5. generał Sikorski jako antypiłsudczyk zmarginalizował piłsudzczyków, których spora część przez okres wojny była uwięziona na wyspie w Anglii. Na terenie okupowanej Polski sytuacja wyglądała odwrotnie – piłsudczyków darzono pełnym zaufaniem. W okresie tzw. zamachu stanu stanął po przeciwnej stronie barykady na moście.
    6. Generalnie w przedwojennej Europie była moda na autorytety wojskowe co było poniekąd efektem I WŚ i walki o niepodległość krajów takich jak Polska.

  4. hauptmann Odpowiedz

    „w których ten oskarżał Stanisława Augusta Poniatowskiego o tchórzostwo. I podkreślał, że zamiast abdykować, przywódca kraju powinien walczyć do końca i zginąć w obronie ojczyzny”, po czym sam zwiał do Rumuni, pozostawił armie polskie bez kontaktu i rozkazów (kazał schować anteny radiostacji, by nie zbombardowały go niemieckie bombowce), gdy czaił się pod granicą rumuńską a główno-dowodzący polskimi armiami mieli obowiązek wykonywać cokolwiek tylko za zgodą Śmigłego. Ten i wiele absurdów wiążą się z tym okresem, najgorsze dla nas jest to,że od tamtych czasów aż po dzień dzisiejszy nikt z tych, którym dane było rządzić Polakami – nie odpowiadają i nie odpowiedzieli za swoje decyzje i czyny.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.