Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Stanisław August Poniatowski (1732-1798)

Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego w stroju koronacyjnym, obraz Marcello Bacciarellego.

fot.domena publiczna Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego w stroju koronacyjnym, obraz Marcello Bacciarellego.

Stanisław August Poniatowski (1732-1798) – elekcyjny król Polski, ostatni władca I Rzeczpospolitej. Był synem wpływowego, ale niezbyt zamożnego arystokraty, Stanisława Poniatowskiego. Starannie wykształcony, w 1748 roku rozpoczął karierę w kancelarii litewskiej. Był posłem na sejmy, od 1755 roku stolnikiem litewskim. Przez kilka lat przebywał w Petersburgu, wpierw jako sekretarz posła angielskiego, a następnie poseł saski. Wdał się wówczas w romans z żoną rosyjskiego następcy tronu, przyszłą carycą Katarzyną Wielką. Przy jej wsparciu, wysunięty przez rodzinę Czartoryskich, którym się wysługiwał, został w 1764 roku obrany polskim królem.

Mecenas sztuki i reformator, podejmował w większości nieudane próby unowocześnienia polskiego systemu politycznego i ukrócenia panującej niemocy państwa. Od 1768 roku zmagał się z zawiązaną przez część szlachty konfederacją barską. W 1772 roku nie zdołał powstrzymać pierwszego rozbioru państwa, dokonanego wspólnie przez Prusy, Austrię i Rosję. Jego projekt zmiany ustroju stał się podstawą konstytucji 3 maja przyjętej w 1791 roku. Rok później do kraju wkroczyły wojska rosyjskie, a w roku 1793 doszło do drugiego rozbioru Polski. Stanisław August stracił realną władzę, a po wybuchu insurekcji kościuszkowskiej stał się zakładnikiem powstańców. W 1795 roku, na polecenie carycy Katarzyny II, wyjechał z Warszawy do Grodna i podpisał akt swojej abdykacji. Od państw zaborczych otrzymał dożywotnią pensję. Zmarł 12 lutego 1798 roku w Petersburgu.

 

Dowiedz się więcej o Stanisławie Auguście Poniatowskim:

Marcello Bacciarelli namalował ponad 30 portretów Stanisława Augusta Poniatowskiego. Oczywiście nie zrobił tego za darmo.

artykuł | 15.05.2015 | Autor:

Stanisław August Poniatowski. Najbardziej zadłużony król Europy?

Długi były dla większości monarchów codziennością, do której musieli szybko przywyknąć. Wśród wielu koronowanych dłużników najbardziej patologicznym przypadkiem był prawdopodobnie ostatni elekcyjny król Polski, Stanisław August Poniatowski.

artykuł | 19.12.2014 | Autor:

Wszystko, co chciałbyś wiedzieć o polskich masonach, ale boisz się zapytać

Rozrywka monarchów. Pasja ludzi władzy. Siła napędowa polskiej polityki. Masoneria przez całe wieki wpływała na losy Rzeczpospolitej – na dobre i na złe.

Stanisław August Poniatowski w rozmarzeniu. Czyżby śnił na jawie o pięknej Katarzynie?

ciekawostka | 20.10.2013 | Autor:

Jak Stanisław Poniatowski został kochankiem Katarzyny Wielkiej?

Romans ostatniego polskiego króla z rosyjską carycą to nie żaden sekret. Tajemnicą nie jest też znaczenie tego romansu dla objęcia tronu przez „króla Stasia”. Jak to się jednak stało, że drugorzędny polski możnowładca trafił do łożnicy jednej z…

 

Ciekawe materiały o Stanisławie Auguście Poniatowskim z portalu TwojaHistoria.pl:

Wieszanie podobizn zdrajców. 1794 rok

artykuł | 23.11.2017 | Autor:

Targowica. Co każdy powinien wiedzieć o konfederacji, która stała się symbolem zdrady?

Caryca Katarzyna II utrzymywała, że tylko wspiera „prawdziwych polskich patriotów” w walce z gwałcącym wolność „rewolucyjnym sejmem”. Przywódcy Targowicy myśleli o własnym interesie. A król? Nie miał złudzeń i sam przystąpił do konfederacji targowickiej.

Stanisław August Poniatowski na rycinie ks. Pillatiego. Zdecydowanie nie jest mu do śmiechu.

ciekawostka | 09.11.2017 | Autor:

Stanisław August Poniatowski bał się o własne życie. Miał powody podejrzewać, że Polacy zaprowadzą go na szafot

Jeszcze w 1792 roku Stanisław August Poniatowski podkreślał z patosem: „Król z narodem, naród z królem”. Ale nawet te słowa były nie deklaracją poglądów, lecz tylko: politycznym trikiem, z którego niewiele wyszło.

Kazimierz Wielki. Najpopularniejszy z polskich królów?

artykuł | 10.10.2017 | Autor:

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy dane wyszukiwarki Google

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju ranking oparty na twardych danych. Wyniki zaskakują.