Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Władcy i przywódcy

Jan Olbracht. Na obrazach przedstawiano go dość niewinnie, jednak źródła malują zupełnie inny wizerunek króla (fot. domena publiczna)

artykuł | 10.11.2018 | Autor:

Alkoholik i chory na syfilis erotoman. To był zdecydowanie najbardziej wyuzdany król Polski!

Nie żałował sobie jedzenia, alkoholu ani uciech cielesnych. Przez jego łoże przewinęło się ocean kobiet – nic dziwnego, że od jednej w końcu zaraził się kiłą. A przecież był takim miłym i posłusznym chłopcem… Jak to się stało,...

Marszałek Śmigły-Rydz, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych. Pocztówka z ok. 1935 roku.

ciekawostka | 08.11.2018 | Autor:

Triumfator, wyzwoliciel, wódz narodu. Jakimi bajkami o marszałku Śmigłym-Rydzu karmiono mieszkańców II Rzeczpospolitej?

Równy był królom, grzał się w glorii chwały, a Polskę wprowadził na szlak potęgi. Z nim każdy mógł czuć się bezpieczny. Bo przecież: „Nikt nam nie ruszy nic, nikt nam nie zrobi nic, gdy z nami Śmigły-Rydz”…

Król Zygmunt w pracowni złotniczej (fot. domena publiczna)Król Zygmunt w pracowni złotniczej (fot. domena publiczna)

artykuł | 03.11.2018 | Autor:

Zygmunt III Waza. Najbardziej schorowany i zniedołężniały król Polski?

Ten polski władca już od chwili narodzin miał pod górkę. Przyszedł na świat w niewoli, podczas gdy jego szalony wuj trzymał pod kluczem jego rodziców. Gdy zjawił się w Polsce by objąć tron nazywano go niemym diabłem. A...

Ten polski książę został pozbawiony swojego dziedzictwa - i wymazany z historii Polski.

artykuł | 31.10.2018 | Autor:

Polski władca, którego wymazano z historii. Rządził krajem, ale nie znajdziesz go w pocztach królów i książąt

Wychowywano go na następcę tronu, a jego prawo do rządzenia zostało oficjalnie potwierdzone. Jeszcze za życia ojca otrzymał własną dzielnicę. Po śmierci poprzednika oficjalnie zajął jego miejsce. Dlaczego w takim razie nie ma go na liście polskich królów...

Odlewy mózgu Józefa Piłsudskiego. Ilustracje z wydanego pośmiertnie albumu Maksymiliana Rose.

ciekawostka | 27.10.2018 | Autor:

Dlaczego po śmierci Piłsudskiego jego mózg odesłano do szpitala psychiatrycznego?

Decyzja wyszła od samego Komendanta. Piłsudski wyraźnie życzył sobie, by jego mózg wyjęto, zatopiono w formalinie i… udowodniono to, co powtarzał do znudzenia od piętnastu lat.

Władysław Jagiełło na nieukończonym szkicu Jana Matejki.

artykuł | 21.10.2018 | Autor:

Prawda o unii w Krewie. Czy Władysław Jagiełło oszukał Litwinów i zdradziecko zaprzedał swoje państwo Polakom?

Polscy historycy nadal utrzymują, że w 1386 roku państwo litewskie zniknęło z mapy Europy. Litwini mówią o fałszerstwie, wielkim ludobójstwie i polskich kłamstwach. Co naprawdę nastąpiło w Krewie? I jak rozumieć dokument stojący u podstaw unii polsko-litewskiej?

Joanna Grudzińska, ukochana następcy rosyjskiego tronu (fot. domena publiczna)

artykuł | 20.10.2018 | Autor:

Dla tej Polki przyszły car zrezygnował z korony. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałeś?

Wielki książę Konstanty miał wszelkie widoki na to by zostać rosyjskim carem. Jego brat Aleksander nie miał męskiego potomka, a jego córki umarły we wczesnym dzieciństwie. Przyszły władca wolał jednak porzucić tron dla pięknej Polki, która zawładnęła jego...

Spartakus poprowadził największe powstanie niewolników w dziejach starożytnego Rzymu.

konkurs | 18.10.2018 | Autor:

Dwaj legendarni wrogowie Rzymu. Czy ich przegrana w starciu z imperium była przesądzona?

Żyli w czasach, w których potęga Rzymu dopiero się kształtowała. Jak doszło do tego, że wystąpili przeciwko Wiecznemu Miastu? Jak przebiegały ich wojny? Dowiecie się tego, sięgając po książki Bena Kane’a  „Spartakus. Gladiator” oraz „Hannibal. Pola krwi”, które...

Mao i tłumy wiwatujące na jego cześć około 1950 r. (fot. domena publiczna)

artykuł | 14.10.2018 | Autor:

Najbardziej absurdalne przejawy kultu Mao

Musimy pokładać ślepą wiarę w Przewodniczącym! Musimy być posłuszni i całkowicie oddani Przewodniczącemu! – krzyczał członek politbiura. Inni chińscy komuniści mu przyklasnęli i zaczęli szukać sposobów na pokazanie Mao swego uwielbienia. Czasami robili to na najdziwniejsze sposoby.

materiał promocyjny | 26.09.2018 | Autor:

Największe batalie starożytnego świata. Ci dwaj wojownicy nie bali się rzucić wyzwania rzymskiemu imperium

Pochodzili z różnych stron świata. Wychowali się w odmiennych kulturach. Dzieliło ich niemal wszystko, ale łączyło jedno: nienawiść do Wiecznego Miasta. Tak silna, że każdy z nich w swoim czasie zdołał doprowadzić imperium na krawędź upadku.

Jagiellonowie mieli sporo powodów do wstydu.

ranking | 23.09.2018 | Autor:

7 powodów, dla których wstydziłbyś się pochodzić z dynastii Jagiellonów

Rozpusta. Przemoc. Pogarda. Przynależność do potężnej dynastii Jagiellonów miała wiele zalet, ale przysparzała także powodów do wstydu. Udowodnimy Ci to w 7 punktach.

Gdyby Francuzom udało się przekupić Jana III Sobieskiego, to najpewniej nigdy nie doszłoby do odsieczy wiedeńskiej.

ciekawostka | 17.09.2018 | Autor:

Do odsieczy wiedeńskiej mogło nigdy nie dojść. Francuzi oferowali Sobieskiemu ogromną łapówkę za porzucenie cesarza

Szarżująca husaria. Uciekający w popłochu Turcy i jedno z największych zwycięstw polskiego oręża. Możliwe, że to wszystko nigdy nie miałoby miejsca, gdyby agentom Ludwika XIV udało się odwieść króla Jana III Sobieskiego od zawarcia sojuszu z Austriakami.

Syn Zygmunta Starego na anonimowym XVII-wiecznym portrecie.

artykuł | 15.09.2018 | Autor:

Jedyny znany bękart Jagiellonów. Ojciec go kochał i zapewnił mu nie lada karierę… w Kościele

W przeciwieństwie do poprzedników i następców, ten jeden król nie krył się ze swoimi przedmałżeńskimi przygodami. Z dawną konkubiną nadal utrzymywał kontakt. A syna uczynił biskupem.

Izabela Aragońska na portrecie pędzla Beltraffio.

artykuł | 30.08.2018 | Autor:

Cesarz nie potrafił jej odmówić, polskiego króla owinęła sobie wokół palca. Niezwykłe życie Izabeli Aragońskiej, matki królowej Bony

Los dał Izabeli Aragońskiej szansę na władzę i karierę, lecz jednocześnie wystawił ją na ciężką próbę. W młodym wieku została księżną, ale niedługo potem straciła niemal wszystko. Jak udało jej się odzyskać pozycję, a na dodatek wydać córkę...

Nocne podboje miłosne Jana Olbrachta doprowadziły do tego, że władca zmarł na chorobę weneryczną.

artykuł | 27.08.2018 | Autor:

Jak bardzo rozpustni byli Jagiellonowie?

Dynastie Walezjuszy czy Habsburgów mogły się pochwalić legionem bękartów. O nieślubnych dzieciach polskiej dynastii Jagiellonów historia milczy. Czy to jednak znaczy, że nasi władcy byli tacy grzeczni i cnotliwi, za jakich chcieli uchodzić?

Bona Sforza i Zygmunt Stary na rysunku Jana Matejki.

artykuł | 21.08.2018 | Autor:

To małżeństwo zmieniło polską historię. Dlaczego Zygmunt Stary poślubił Bonę Sforzę?

Wśród kandydatek do małżeństwa z polskim królem znajdowała się Piastówna, a także wnuczka cesarza. Wybrano jednak księżniczką z „egzotycznego” włoskiego rodu. Dlaczego?

Popiersie Aleksandra Wielkiego (fot. Yair Haklai, lic. CCA SA 3.0 U)

ciekawostka | 29.07.2018 | Autor:

Jakiej orientacji seksualnej był Aleksander Wielki?

Aleksander Wielki nie tylko prowadził wielkie podboje, ale też – bujne życie erotyczne. Najprościej nazwać go biseksualistą, choć byłoby to sporym uproszczeniem.

Dlaczego Bolesław Krzywousty podzielił swoje państwo między synów?

artykuł | 25.07.2018 | Autor:

Dlaczego Bolesław Krzywousty doprowadził do rozbicia dzielnicowego?

Kiedy w 1138 roku umarł Bolesław Krzywousty, jego państwo zostało podzielone na kilka części. Wszystko odbyło się w zgodzie z wolą zmarłego. Tylko dlaczego książę zdecydował się na rozbicie własnego dziedzictwa?

Stefan Batory i Anna Jagiellonka na portretach wykonanych za życia

artykuł | 19.07.2018 | Autor:

Noc poślubna to tylko formalność. Stefan Batory i Anna Jagiellonka

Książę siedmiogrodzki Stefan Batory nie mógłby zostać polskim królem, gdyby nie zgodził się poślubić posuniętej w latach, ekscentrycznej królewny. Anna Jagiellonka miała być jego partnerką, a nawet przeciwwagą dla jego pozycji. A kim została w rzeczywistości?

Śmierć biskupa Stanisława na obrazie Aleksandra Augustynowicza. W rzeczywistości śmierć przyszłego świętego na pewno wyglądała inaczej.

artykuł | 18.07.2018 | Autor:

Najsłynniejsza egzekucja polskiego średniowiecza. Dlaczego Bolesław Śmiały skazał na śmierć biskupa Stanisława?

O co dokładnie chodziło w najsłynniejszym sporze w dziejach wczesnośredniowiecznej Polski? Lakoniczny opis Galla Anonima, uznawany za najbardziej wiarygodny, do dzisiaj przysparza kłopotów. Czy mimo to możemy stwierdzić, czym krakowski biskup Stanisław naraził się Bolesławowi Śmiałemu?

Książę Wacław, nazywany Wacławem Świętym, na malowidle z XVII wieku

artykuł | 15.07.2018 | Autor:

Kain na tronie. Jeden z najpotężniejszych czeskich władców, Bolesław Srogi, miał na rękach krew własnego brata

Święty Wacław nie zostałby męczennikiem i patronem krakowskiej katedry, gdyby nie chorobliwa żądza władzy tocząca jego brata. Książę Bolesław Srogi – a więc ojciec naszej księżnej Dobrawy – dla przejęcia tronu był gotów własnoręcznie zamordować najbliższego krewnego.

Król Karol Robert, twórca potęgi węgierskich Andegawenów, na XVIII-wiecznej podobiźnie.

artykuł | 14.07.2018 | Autor:

Klątwa Andegawenów. Co zabiło jedną z najpotężniejszych dynastii na kontynencie?

Trąd, syfilis, a może rak skóry? Tajemnicze schorzenie od całych stuleci rozpala wyobraźnię historyków. To z jego winy rozpadło się imperium Andegawenów. To ono mogło też przyczynić się do śmierci polskiej królowej Jadwigi.

Młody Zygmunt August w wyobrażeniu Jana Matejki.

artykuł | 10.07.2018 | Autor:

Jedna z najskuteczniejszych intryg w polskich dziejach. Jak Zygmunt August poznał Barbarę Radziwiłłównę?

Zygmunt August jechał na Litwę, bo tak kazała mu matka. A z kim jak z kim, ale z matką się nie dyskutowało. Niespodziewanie beztroskie wakacje przerodziły się w najważniejszą podróż życia. To wtedy poznał Barbarę Radziwiłłównę. I wtedy...

Król Kazimierz z jedną ze swoich kochanic, w wyobrażeniu Jana Moniuszki. Obraz z pierwszej połowy XX wieku

artykuł | 05.07.2018 | Autor:

Bigamia do kwadratu. Jak to możliwe, że Kazimierz Wielki miał nie jedną, nie dwie, ale trzy żony jednocześnie?

Legalna żona Kazimierza Wielkiego, Adelajda, wciąż żyło, ta jednak nie powstrzymywało króla przed ponownym stawaniem na ślubnym kobiercu. Zawarł dwa kolejne małżeństwa, niemożliwie plącząc swoją sytuację rodzinną i polityczną. Tymczasem przepełniona pragnieniem zemsty Adelajda Heska robiła wszystko, by...

Władysław Biały w Dijon w wyobrażeniu Jana Matejki.

artykuł | 29.06.2018 | Autor:

Zamiast królowej Jadwigi mogliśmy mieć… jego. Byłego mnicha i zbankrutowanego nieudacznika, który marzył o polskiej koronie

Władysław Biały to był zupełny unikat. Rozrzutny i kapryśny ekscentryk, niepotrafiący zapanować nad własnym domem, a co dopiero – nad jakimkolwiek państwem. Zarazem był to ważny pretendent do polskiego tronu, konkurujący z samą Jadwigą Andegaweńską.