Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Jak wyglądała koronacja pierwszej polskiej królowej?

Koronacja Maryi Panny przedstawiona w tzw. psałterzu Oswalda (X wiek).

Koronacja Maryi Panny przedstawiona w tzw. psałterzu Oswalda (X wiek).

W 1025 roku, po ćwierćwieczu starań, wojen i podchodów, Polska stała się wreszcie królestwem. Arcybiskup Hipolit nałożył koronę na głowy Bolesława Chrobrego i jego syna Mieszka. Ale nie byli oni wcale jedynymi bohaterami wydarzeń.

Pierwszą polską koronację omawiano już w niezliczonych książkach i artykułach. Można z nich wyczytać, że na Wielkanoc, a więc w dniu najważniejszego święta w kalendarzu kościelnym, odbyła się wspólna, podwójna ceremonia. Rozwiązanie doskonale znane z Niemiec. Otton II został królem, a nawet cesarzem, jeszcze za życia swojego ojca. Podobnie rzecz wyglądała w kolejnym pokoleniu. Do dawnej tradycji niedługo wróci też Konrad II, wynosząc na tron swojego jedenastoletniego następcę.

Nie można mieć wątpliwości co do tego, że zasada pozostawała w mocy i że dało się ją łatwo przeszczepić na polski grunt. Wypada jednak podkreślić, że w 1025 roku mimo wszystko nie nastąpiła podwójna koronacja. Piastowie zostali królami tylko dlatego, że jednocześnie koronę przywdziała jeszcze trzecia osoba. Żona Mieszka II, Rycheza: siostrzenica niemieckiego cesarza stanowiąca ich żywy łącznik z tradycją Karolingów.

Pobożna ceremonia

To był rytuał do cna religijny. Wprawdzie żaden kronikarz nie opisał, co działo się tego niezwykłego dnia, ale na szczęście znane są rozliczne przykłady innych kobiecych koronacji. Przede wszystkim zaś: zachowały się do naszych czasów wczesnośredniowieczne Ordines.

Koronacja króla i królowej na francuskiej miniaturze z XIV wieku.

Koronacja króla i królowej na francuskiej miniaturze z XIV wieku.

Księgi zawierające szczegółowe zasady wynoszenia władczyń do rangi królowych. To zbiory modlitw, wypowiadanych kwestii, a zarazem swoiste programy ceremonii. Pochodzą one z czasów pierwszych następców Karola Wielkiego. Można zgadywać, że właśnie na przechowywanej w nich tradycji bazowała Rycheza, gdy wraz z nowym arcybiskupem gnieźnieńskim przygotowywała własną koronację.

Czy wiesz, że ...

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

...króla Polski Władysława Warneńczyka swatano z kobietami z trzech pokoleń jednej rodziny? Najpierw polski dwór starał się o rękę dwuletniej Anny Habsburżanki, potem Władysławowi zaproponowała małżeństwo jej babcia, czterdziestoparoletnia Barbara Cylejska. Wreszcie polskiemu władcy rajono trzydziestoletnią Elżbietę Luksemburską, matkę Anny i córkę Barbary.

...święta Jadwiga śląska znalazła nietypowe zastosowanie dla wody, w której obmywały nogi mniszki? Mianowicie polewała nią swoją twarz i głowę, a w dodatku urządzała w niej kąpiel dla... swoich wnucząt!

...papież Stefan VI „wsławił się”, każąc ekshumować swego dawnego wroga papieża Formozusa, po czym ubrać trupa w pontyfikalne szaty i osądzić? Wyrok na zmarłym brzmiał: poćwiartowanie  i wrzucenie w fale Tybru.

Komentarze (4)

  1. Patryk Odpowiedz

    A czy zdarzały się koronacje dwóch par ? Bo przecież Oda Miśnieńska bardzo prawdopodobne że wciąż żyła.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Rzeczywiście, u Długosza możemy znaleźć informację, że Oda została koronowana wraz z mężem w 1025 roku, ale historycy podkreślają, że pewności tu być nie może. Biorąc pod uwagę przybliżone daty urodzenia Matyldy, córki Chrobrego i Miśnieńskiej, można domniemywać, że Miśnieńska jeszcze żyła w 1025, ale – jak słusznie Pan zauważył – jest to tylko prawdopodobne. Pozostaje nam zatem tylko gdybanie czy taka podwójna koronacja miała miejsce.

  2. JAQ Odpowiedz

    „Pierwszą polską koronację omawiano już w niezliczonych książkach i artykułach. Można z nich wyczytać, że na Wielkanoc, a więc w dniu najważniejszego święta w kalendarzu kościelnym, odbyła się wspólna, podwójna ceremonia.”
    Jest to możliwe, ale dowodu brak.
    http://www.poczet.com/koronacja.htm

  3. Krzysztof Wosik Odpowiedz

    Więc twierdzi Pan , że Chrobry nie wywalczył sobie korony , tylko zawdzięcza ten niewątpliwy sukces Polski na arenie międzynarodowej Rychezie .To te wszystkie lata walk , nieustajacych zabiegów dyplomatycznych nic nie znaczyły gdyby Rychrza nie została królową. A kto mógłby mu zabronić Cesarz ?Jak pokazuje historia cesarstwo już niejednokrotnie próbowało zabraniac naszym władcą wielu rzeczy z wiadomym skutkiem .Pięćdziesiąt parę lat później też próbowano zabronić koronacji, albo przynajmniej okazywano wielkie niezadowolenia Z (czytaj strach)przed tym wydarzeniem jakim była koronacja Śmiałego. I znowu górą byli Piastowie , a Cesarz udał się do Canossy.Wiem , że każdy doda do tego , Śmiałego wypedzono z Polski , ale najpierw upokorzyl swoim zachowaniem Cesarza i chociaż za to jestem mu gotowy wszystko wybaczyć. Pozdrawiam.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.