Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kłamstwa i mity

Nic nie sprawia nam takiej przyjemności jak odbrązawianie historii i obalanie mitów. Czy II Rzeczpospolita była krajem mlekiem i miodem płynącym? Kto naprawdę był najlepszym a kto najgorszym królem w naszej historii? I po co właściwie Westerplatte broniło się tak długo? Odpowiadamy, wyjaśniamy i… znowu komuś podpadamy.

Istnienie w starożytności zawodu lekarza nikogo nie dziwi. Ale czy wiemy na co w rzeczywistości cierpieli egipscy faraonowie i możni tamtego świata?

artykuł | 12.09.2017 | Autor:

Wielkie kłamstwo konowałów? Historia starożytnego Egiptu dowodzi, że NIE ISTNIEJĄ żadne choroby cywilizacyjne

Alkoholizm, nerwica, otyłość i miażdżyca. Wszystko to kojarzy się z XXI wiekiem i jego niewyobrażalnym tempem życia, za którym nadążają najsilniejsi. Iście Darwinowski opis z powodzeniem można jednak zastosować i do… Egiptu z czasów Nowego Państwa.

artykuł | 04.09.2017 | Autor:

Co naprawdę zabiło Aleksandra Wielkiego?

Trucizna dosypana do wina? Zemsta żony lub nienawistnego żołnierza? A może raczej… zwyczajna choroba, wywołała przez ugryzienie muchy? Co naprawdę było przyczyną śmierci jednego z największych wodzów w dziejach?

Ilustracja z księgi "Liber Floridus" Lamberta z Saint-Omer, ok. 1460 r.

ranking | 13.08.2017 | Autor:

10 historycznych faktów, które brzmią jak z powieści fantastycznej

Gwiazdę Śmierci wymyślono już w XIX wieku. Wiedźmini naprawdę bronili polskich wsi przed potworami. Drakula faktycznie nurzał się we krwi. Jakie jeszcze postacie z baśni i powieści fantastycznych znajdziecie… na kartach podręczników historii?

Śmierć Władysława Warneńczyka pozostaje jedną z najbardziej tajemniczych w historii Polski. Na ilustracji podobizna króla pędzla Jana Matejki.

artykuł | 19.05.2017 | Autor:

Gdy ten polski władca zginął, podszywały się pod niego tabuny oszustów. Dlaczego?

W filmach klasy B chorzy psychicznie nieodmiennie podają się za Napoleona. W prawdziwej, polskiej historii też mamy króla, który zapoczątkował prawdziwą modę na swoich sobowtórów. Nawet w Hiszpanii odnajdywano ludzi, który uważali się za… 

Ile jest prawdy w stwierdzeniu, że Władysław Warneńczyk był gejem? Na ilustracji portret króla pędzla Bacciarellego.

artykuł | 04.05.2017 | Autor:

Czy Władysław Warneńczyk był gejem?

Męskie rozkosze, noc spędzona w ramionach tureckiego chłopca, a nawet stały związek ze starszym mężczyzną. Osoby homoseksualne odwiedzają grób młodego króla, uznając go niemal za swojego patrona. Orientacja tego syna Jagiełły wciąż budzi kontrowersje. A jak było naprawdę?

ranking | 26.03.2017 | Autor:

10 najbardziej szkodliwych i przekłamanych mitów na temat historii Polski. Czy ty też dotąd w nie wierzyłeś?

Nasza przeszłość wciąż skrywa się w cieniu wielkich mitów. Legenda niezwyciężonej husarii sąsiaduje z bujdami na temat obrony Westerplatte. Wiara w to, że byliśmy spichlerzem Europy miesza się z przekonaniem o cudowności walk o Częstochowę. A jak było naprawdę?

artykuł | 15.03.2017 | Autor:

Ile jest prawdy w mitach o templariuszach?

Co stało się z legendarnym zakonnym skarbem? Czy rycerze w białych płaszczach byli heretykami i bluźniercami? A może strzegli – lub strzegą nadal – tajemnicy świętego Graala? Otaczające Zakon Świątyni zagadki wciąż rozpalają wyobraźnię historyków… i nie tylko....

"Henryk Sienkiewicz i jego wizje", Czesław Tański (domena publiczna)

artykuł | 21.02.2017 | Autor:

Zniszczymy twoje dzieciństwo. Pora sprawdzić ile prawdy jest w „Potopie” Sienkiewicza

Cudowna obrona Jasnej Góry? Niezłomny przeor Kordecki? Podły zdrajca Janusz Radziwiłł? Obraz szwedzkiego najazdu, jaki odmalował w swojej powieści Henryk Sienkiewicz, przekonał nie tylko laików. Poszły za nim całe pokolenia badaczy. Gdzie jednak kończy się prawda historyczna, a...

Na współczesnych okrucieństwa, których dopuszczały się wojska napoleońskie, robiły wielkie wrażenie. Francisco Goya rozstrzeliwanie jeńców po skierowanym przeciw Francuzom powstaniu w Madrycie w 1808 roku uwiecznił na obrazie "Trzeci maja" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 15.02.2017 | Autor:

Ten krwawy tyran doprowadził do śmierci milionów ludzi. Nadal uważa się go za bohatera

Ma na sumieniu 3 miliony ofiar. Uważał, że „wojsko tworzy się po to, żeby można było zabić żołnierzy”, i lekką ręką wysyłał własne zastępy na śmierć. W swoim imperium przywrócił niewolnictwo, a wybuchające przeciw jego władzy bunty topił...

Kim naprawdę był Jerzy Kalibabka? Polskim Don Juanem, żyjącym z miłości, czy... brutalnym przestępcą? (fot. Ja Fryta, lic. CC BY-SA 2.0).

artykuł | 13.02.2017 | Autor:

Casanova z Dziwnowa. Poznaj prawdę o najgłośniejszym uwodzicielu PRL-u [18+]

Media go uwielbiały. Od rozhisteryzowanych fanek dostawał listy miłosne. I to nawet, gdy siedział już w więzieniu, skazany za uwodzenie nieletnich, oszustwa i pobicia. Kim był Jerzy Kalibabka? Amantem o zniewalającym uśmiechu, który zabierał jednym, by obdarować inne?...

artykuł | 21.01.2017 | Autor:

Porywał, gwałcił i mordował. Czy zarzuty wobec tego biskupa zostały sfabrykowane?

Mówiono, że jego namiętnością były kobiety. Na swoim dworze utrzymywał podobno cały harem, a zakonnicę, która nie chciała mu ulec, po prostu porwał. Nie cofnął się nawet przed zabójstwem! Ale czy naprawdę? Czas przyjrzeć się z bliska czarnej...

artykuł | 09.01.2017 | Autor:

Czy Albert Einstein bił żonę?

Nazywano go „świeckim świętym”, ale prywatnie Albert Einstein bynajmniej święty nie był. Porzucił córeczkę, a żonę poniżał, znęcając się nad nią psychicznie i fizycznie. I czuł, że jako geniusz zwyczajnie może sobie na to pozwolić.

artykuł | 03.01.2017 | Autor:

Einstein kłamał. Czy to jego żona wymyśliła teorię względności?

Najwybitniejszy fizyk w dziejach czy nieuczciwy naukowiec, który okradł żonę z jej dorobku? Pewne fakty wskazują na to, że Albert Einstein nie opracował teorii względności samodzielnie. 

artykuł | 22.12.2016 | Autor:

Azjatyckie hordy ludojadów. Żaden naród w średniowieczu nie miał gorszej prasy!

Pożerali dzieci swoich wrogów. Żyli niczym zwierzęta. Pod ich wpływem zmieniły się nawet modlitwy. W kościołach wołano z przerażeniem: „Przed strzałami Węgrów obroń nas, Panie!”. Ale ile właściwie jest prawdy w tym image’u Madziarów?

Pierwsza polska królowa na obrazie Wojciecha Gersona (źródło: domena publiczna).

artykuł | 09.11.2016 | Autor:

Niemka, która ukradła koronę Chrobrego. Dlaczego Rycheza zdradziła Polskę?

Sprzeniewierzyła się wszystkiemu, na co jej teść i mąż pracowali przez ćwierć wieku. W tajemnicy wywiozła z Polski insygnia koronacyjne i oddała je uradowanemu cesarzowi Niemców. Za jej sprawą Polska znowu spadła do rangi księstwa. Ale czy tak...

Gdy w 1940 skapitulowała Francja Wielka Brytania stanęła do samotnego boju przeciwko Hitlerowi. Właśnie wtedy Winston Churchil powołał Special Operations Executive. Na ilustracji telegraf napędzany dynamo z roweru (źródło: domena publiczna).

artykuł | 08.11.2016 | Autor:

Największe bohaterki francuskiego ruchu oporu wcale nie były Francuzkami!

Szpiegowały, ratowały jeńców i lotników, organizowały oddziały partyzanckie, dowodziły w walce. Oto pięć bohaterek francuskiego ruchu oporu, które… wcale nie były Francuzkami.

artykuł | 07.11.2016 | Autor:

Wcale nie rzucał pantoflem w telewizor. Ile jest prawdy w mitach na temat Gomułki?

Był tępym skąpiradłem. Nie znosił Kaliny Jędrusik. Miał wąskie horyzonty i był mściwy. Ślepo wykonywał polecenia Moskwy. To tylko niektóre z rozpowszechnionych mitów na temat Władysława Gomułki. Czas naprostować czarną legendę towarzysza „Wiesława”.

artykuł | 03.11.2016 | Autor:

Ilu Francuzów naprawdę służyło w Ruchu Oporu?

Bohaterowie czy tchórze? Cały naród przeciw nazizmowi czy garstka komunistów palących papierosy Gauloises i wariatki w prochowcach? Jaki był naprawdę Francuski Ruch Oporu i ile osób zrzeszał?

artykuł | 18.10.2016 | Autor:

Ilu Polaków naprawdę zginęło w czasie rzezi wołyńskiej?

O konflikcie polsko-ukraińskim na Kresach nie umiemy mówić bez emocji. Każdy naród wystawia własny rachunek krzywd, których wzajemnie nie potrafimy uznać. A już co do liczby polskich ofiar historycy po obu stronach granicy zupełnie nie potrafią się zgodzić.

ranking | 01.10.2016 | Autor:

10 niezwykłych rzeczy, których nie wiedzieliście o tajnych organizacjach

Asasyni i masoni. Thugowie i Yakuza. Świat zna wiele sekretnych stowarzyszeń, które wpychały swoje brudne palce w tryby historii. Ich czyny mrożą krew w żyłach, albo… przyprawiają o salwy śmiechu. Jedno jest pewne – nie chcielibyście z nimi...

artykuł | 19.09.2016 | Autor:

Obalamy wszystkie mity dotyczące asasynów

Odurzeni haszyszem, pozbawieni wszelkich hamulców moralnych, bezwzględni zabójcy.  Taką legendę zapewnili asasynom wyznawcy islamu, a przejęli i spopularyzowali krzyżowcy. Niewiele w tym wszystkim prawdy… Poza faktem, że asasyni, od czasu do czasu, rzeczywiście kogoś zabijali.

artykuł | 15.09.2016 | Autor:

Czy papież próbował uśmiercić Adolfa Hitlera?

„Kardynał na usługach Hitlera”. „Ojciec Święty, który nigdy nie odważył się sprzeciwić nazizmowi”. Taki obraz Piusa XII, papieża czasów wojny, jest powszechnie znany. Daleki jest on jednak od prawdy. Zwierzchnik Kościoła katolickiego był w pełni świadomy grozy nazizmu....

artykuł | 05.09.2016 | Autor:

Inne oblicze Rzezi Wołyńskiej. Ilu Ukraińców ratowało życie Polakom?

Ich heroizm często był anonimowy. Płacili za niego własnym życiem i nie ma dla nich miejsca w niczyjej pamięci. Ówcześni Ukraińcy uważali ich za zdrajców. Polacy ocaleni z rzezi pamiętali głównie śmierć i niewyobrażalne okrucieństwo…

Wokół husarii narosło wiele mitów. Czas się z nimi rozprawić. Na ilustracji fragment obrazu Artura Orlionowa „Bitwa pod Beresteczkiem” (lic. CC BY-SA 3.0).

artykuł | 29.07.2016 | Autor:

Obalamy 10 najpopularniejszych mitów dotyczących husarii. Nie czytaj jeśli jesteś „prawdziwym patriotą”!

Nie przegrała żadnej bitwy przez 126 lat. Nie używała w boju skrzydeł. A pod Hodowem rozgromiła 40 000 Tatarów. To tylko niektóre z popularnych mitów na temat husarii. Najwyższa pora się z nimi rozprawić!

Adriaen van Ostade, "Chłopi pijący i grający na instrumentach w stodole" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 27.07.2016 | Autor:

Polska wcale nie była spichlerzem Europy!

Bez bałtyckiego handlu zbożem nigdy nie usłyszelibyśmy o Rembrandcie czy Vermeerze. Ale rozpowszechnione przeświadczenie o tym, że polskie czarnoziemy żywiły całą Europę, dowodzi tylko jednego – szlacheckiej megalomanii!