Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Rafał Kuzak

Rafał Kuzak

Historyk, absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego, fan muzyki rockowej i dobrej książki. Jak nikt potrafi obalać historyczne mity. Współautor "Wielkiej Księgi Armii Krajowej" (Znak Horyzont 2015). Autor wielu spośród naszych najbardziej kontrowersyjnych tekstów: poświęconych obronie Westerplatte, zbrodniczym dyktatorom i przedwojennej sanacji. Jest czepialskim i częstokroć irytującym detalistą. Zapewne właśnie przez to świetnie sprawdza się jako weryfikator książek historycznych. W "Ciekawostkach historycznych" od 2011 roku. Jako zastępca redaktora naczelnego nadzoruje bieżącą pracę redakcji i odpowiada za współpracę z reklamodawcami.

Napisz do autora: kuzak@ciekawostkihistoryczne.pl

Zadzwoń do autora: (+48) 661 469 779

Najnowsze publikacje:

Polacy we Włoszech byli wykorzystywani do krwawego tłumienia powstań miejscowej ludności. Na ilustracji wjazd Jana Henryka Dąbrowskiego do Rzymu.

ciekawostka | 20.05.2019

Żołnierze Legionów Polskich we Włoszech dokonywali bezwzględnej eksterminacji włoskich powstańców. Tak twierdzi ten poczytny autor

Karne ekspedycje przeciw buntującej się ludności. Mordowanie kobiet i dzieci. Zrównanie z ziemią całego miasteczka. To nie opis zbrodni dokonanych przez Niemców czy Rosjan. To „dorobek” polskich legionistów, pacyfikujących walczących o wolność mieszkańców Półwyspu Apenińskiego.

"Olek wcale nie jest alkoholikiem" - twierdzi były doradca prezydenta ds. bezpieczeństwa.

ciekawostka | 02.05.2019

Prawda o „chorobie filipińskiej” Aleksandra Kwaśniewskiego. Co mówi o niej Jerzy Dziewulski?

Rzekoma słabość Aleksandra Kwaśniewskiego do napojów wyskokowych stała się pożywką dla niezliczonych żartów i internetowych memów. Choroba filipińska na stałe weszła zaś do naszego języka. Czy jednak były prezydent rzeczywiście ma problem z nadużywaniem alkoholu? Zdaniem szefa jego...

historia obrazkowa | 18.04.2019

Najdziwniejsze (i najlepsze) przedwojenne reklamy wódki

Dzisiaj takich reklam już nie ma. Jak promowano wódkę w czasach, gdy nie obowiązywały niemal żadne prawne restrykcje? I czy takie anonse skusiłyby was do zakupu?

Egzekucja Marii Stuart na obrazie pędzla Abela de Pujola.

ciekawostka | 12.04.2019

Stracenie Marii Stuart. Najbardziej makabryczna królewska egzekucja w historii?

Przez trzy dekady Maria Stuart rywalizowała z jedną z najpotężniejszych kobiet w dziejach – Elżbietą Tudor. Ostatecznie przegrała i musiała zapłacić za to najwyższą cenę. Egzekucja przerodziła się makabryczny spektakl, który zszokował nawet jej najbardziej zagorzałych przeciwników.

Mamy wielowiekową tradycję w produkcji wódki, ale czy byliśmy pierwsi?

ciekawostka | 10.04.2019

Czy Polacy jako pierwsi zaczęli produkować wódkę?

Produkcja wódki nad Wisłą ma długą i bogatą historię, ale czy możemy sobie przypisać palmę pierwszeństwa na tym polu? A może jednak uprzedził nas ktoś inny? Kilkadziesiąt lat temu sprawę spróbował rozstrzygnąć tajemniczy trybunał…

Za uwolnienie Ryszarda Lwie Serce Anglicy musieli zapłacić górę srebra.

artykuł | 29.03.2019

Najwyższy okup średniowiecza? Ile Anglicy musieli zapłacić za uwolnienie Ryszarda Lwie Serce?

Ryszard Lwie Serce władał Anglią zaledwie przez 10 lat. Mimo to zapisał się w historii jako wielki wódz, pogromca niezwyciężonego wcześniej Saladyna oraz człowiek, za którego zapłacono astronomiczny okup. Jego wysokość nawet dzisiaj przyprawia o zawrót głowy.

Zdaniem Lawrence'a Freedmana Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny jak zwykło się uważać.

ciekawostka | 19.03.2019

Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny, jak powszechnie się uważa – twierdzi Lawrence Freedman

Szybki podbój Polski. Błyskawiczne opanowanie krajów Beneluksu. Druzgocząca klęska Francji i piorunujące postępy operacji „Barbarossa” latem 1941 roku. Wszystko to podaje się jako dowód na morderczą skuteczność Blitzkriegu. Tymczasem profesor Lawrence Freedman ocenia niemiecką strategię zupełnie inaczej.

Rząd Władysława Sikorskiego potrzebował kozła ofiarnego. Wywiad wojskowy wydawał się do tego celu idealny (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 15.03.2019

Polscy kryptolodzy odpowiedzialni za klęskę we wrześniu 1939 roku?

W międzywojniu uchodzili za największych bohaterów polskiego wojska. Przyczynili się do zwycięstwa nad bolszewikami i do uzyskania kluczowego atutu w konfrontacji z III Rzeszą. Dlaczego więc to właśnie ich obciążono winą za przegraną wojnę obronną 1939 roku?

Dopiero w XIX wieku lekarze odważyli się na operowanie serca. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka | 28.02.2019

George Callender, Axel Cappelen, Ludwig Rehn. XIX-wieczni pionierzy kardiochirurgii

Starożytni chirurdzy mogli poszczycić się wieloma osiągnięciami. Przeprowadzali z powodzeniem trepanacje czaszek. Zdejmowali zaćmę. Potrafili nawet zatrzymać krwawienie, podwiązując naczynia krwionośne. Serca jednak nie dotykali. Kto pierwszy się na to odważył?

Jaką strategię powinno przyjąć polskie dowództwo, aby nasze wojsko dłużej stawiało czoła niemieckiej inwazji?

ciekawostka | 19.02.2019

Jak zdaniem Ericha von Mansteina Polska powinna się bronić przed niemiecką inwazją w 1939 roku?

Wyczerpujące nocne odwroty. Ciągłe zagrożenie okrążeniem i niemieckie zagony pancerne pojawiające się w najmniej spodziewanym momencie. Tak dla wielu polskich żołnierzy wyglądał wrzesień 1939 roku. Czy można było temu zapobiec?

Głód sprawiał, że ludzie byli gotowi kraść żywność nawet najbliższej rodzinie. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka | 15.02.2019

Pamiętniki z Leningradu. Unikatowa relacja konającego nastolatka z oblężonego miasta

Dla mieszkańców Leningradu trwające niemal 900 dni oblężenie było prawdziwym piekłem na ziemi. W ludziach budziły się najciemniejsze instynkty, a więzy rodzinne przestawały się liczyć. Na własnej skórze doświadczył tego Jura Riabinkin, który… kradł jedzenie własnej matce i siostrze.

Czy to uchwalenie konstytucji 3 maja doprowadziło do rozbiorów?

ciekawostka | 31.01.2019

Czy konstytucja 3 maja doprowadziła do rozbiorów? Tak twierdzi jeden z najbardziej znanych krakowskich historyków

Co roku obchodzimy ten dzień jako jeden z najważniejszych w historii Polski. Zdaniem prof. Andrzeja Chwalby - wcale nie ma czego świętować.

ciekawostka | 29.11.2018

„Zygmuś krzyknął, a ciałko jego natychmiast sczerniało”. Ten polski nastolatek został bestialsko zamordowany przez nazistkę, bo nie chciał być Niemcem

Fanatyczna nazistka kazała mu skatować koleżankę tylko dlatego, że ta mówiła po polsku. Zygmunt jednak nie zamierzał wypełniać poleceń butnej Niemki. Za swój czyn zapłacił najwyższą cenę.

historia obrazkowa | 02.10.2018

Krwawa ofiara stolicy. Powstanie Warszawskie w liczbach

W nocy z 2 na 3 października podpisano honorowy akt o kapitulacji Powstania Warszawskiego. Przez 63 dni żołnierze polskiego podziemia toczyli zacięty bój z niemieckim okupantem. Te liczby pokazują heroizm powstańców oraz ogrom niemieckiego bestialstwa.

historia obrazkowa | 25.09.2018

Oglądałeś „Czterech pancernych”? Te liczby pokazują prawdę o tym kto służył w 1. Brygadzie Pancernej im. Bohaterów Westerplatte

Wojenną epopeję czterech pancernych i ich psa znają niemal wszyscy. Prawda historyczna wyglądała jednak zupełnie inaczej niż prawda ekranu. Możecie się o tym przekonać dzięki naszej infografice.

Gdyby Francuzom udało się przekupić Jana III Sobieskiego, to najpewniej nigdy nie doszłoby do odsieczy wiedeńskiej.

ciekawostka | 17.09.2018

Do odsieczy wiedeńskiej mogło nigdy nie dojść. Francuzi oferowali Sobieskiemu ogromną łapówkę za porzucenie cesarza

Szarżująca husaria. Uciekający w popłochu Turcy i jedno z największych zwycięstw polskiego oręża. Możliwe, że to wszystko nigdy nie miałoby miejsca, gdyby agentom Ludwika XIV udało się odwieść króla Jana III Sobieskiego od zawarcia sojuszu z Austriakami.

historia obrazkowa | 10.09.2018

To każdy Polak musi wiedzieć o bitwie pod Wiedniem. Najważniejsze liczby i fakty

Starcie pod Wiedniem w 1683 roku przesądziło o losach całego kontynentu. Armia Imperium Osmańskiego stanęła u bram habsburskiej stolicy i tylko polska odsiecz mogła uratować miasto i imperium. Co koniecznie powinieneś wiedzieć o starciu i udziale w nim...

Ludmiła Pawliczenko uważana jest za najskuteczniejszą snajperkę w historii. Ile w tym prawdy?

ciekawostka | 16.05.2018

Zmyślona bohaterka. Czy Ludmiła Pawliczenko naprawdę była najskuteczniejszą snajperką w historii?

Setki zabitych wrogów. Najwyższe sowieckie odznaczenia. Tournée po Anglii, Kanadzie i USA oraz miano najskuteczniejszej snajperki w historii. Ludmiła Pawliczenko była prawdziwą gwiazdą Armii Czerwonej. Wiele jednak wskazuje, że wszystko co wiemy o jej dokonaniach, to tak naprawdę...

Stalin przelał całe morze krwi. Oto niektóre z jego zbrodni.

ranking | 08.04.2018

Niewyobrażalne cierpienia i morze przelanej krwi. Przypominamy 7 okrutnych zbrodni Stalina

Egzekucje przeprowadzane na nastoletnich dziewczynkach. Setki tysięcy Polaków deportowanych na Syberię oraz miliony ofiar głodu na Ukrainie. To tylko niektóre ze zbrodniczych „dokonań” Józefa Stalina.

Ernest Hemingway na pokładzie łodzi "Pilar", którą chciał wykorzystać do zatapiania U-Bootów.

ciekawostka | 06.04.2018

Najbardziej absurdalny pomysł na walkę z U-Bootami. Tylko Ernest Hemingway mógł na niego wpaść

Niszczyciele, łodzie latające, sonary, bomby głębinowe? A na co to komu. Niemieckie okręty podwodne można przecież zwalczać ze znacznie większą fantazją… Przynajmniej tak uważał jeden z najsłynniejszych pisarzy XX wieku.

Pasażerowie stoją przed rozkładem lotów. Warszawa 1933 rok.

artykuł | 27.02.2018

Ceny biletów lotniczych w przedwojennej Polsce. Czy Twój pradziadek latał samolotem?

Bajecznie drogie czy zadziwiająco tanie? Ile kosztował lot samolotem w II Rzeczpospolitej? Kogo było na to stać, jakie istniały linie i gdzie lądowały samoloty?

Śmierć Bronisława Mansperla w bitwie pod Kuklami.

artykuł | 31.01.2018

Żydzi w Legionach Piłsudskiego. Ilu ich było i czy naprawdę walczyli za Polskę?

Prawicowi przeciwnicy twierdzili, że była ich garstka i siedzieli na tyłach „przelewając” atrament, a nie krew. Prawda wyglądała zupełnie inaczej. Najwyższa pora przypomnieć o żydowskich bohaterach walk o polską niepodległość.

Wreszcie wiemy ile pocisków w kierunku Westerplatte wystrzelił „Schleswig-Holstein”. Na ilustracji fragment okładki książki Pawła Chochlewa i Aldony Rogulskiej-Batory "Tajemnica Westerplatte (SIW Znak 2013).

news | 22.01.2016

Tajemnica Westerplatte rozwikłana. Wiemy ile pocisków wystrzelił „Schleswig-Holstein”

Setki artykułów, dziesiątki książek, a nawet komiksy. Obrona Westerplatte, to jeden z najczęściej opisywanych epizodów września 1939 roku. Musieliśmy jednak czekać ponad 75 lat, aby ktoś wreszcie ustalił jak w rzeczywistości wyglądał ostrzał słynnej placówki.

Antysemicki plakat z okresu Pierwszej Republiki Słowackiej (źródło: domena publiczna).

artykuł | 21.12.2015

Najwięksi antysemici? Słowacy dopłacali Niemcom za Holokaust

Wiele państw kolaborowało z Hitlerem, przykładając dłoń do eksterminacji swoich żydowskich obywateli. Ale tylko jeden kraj był gotów dopłacić Niemcom za każdego zagazowanego Żyda. Była to rządzona przez księdza Tisę Słowacja.

historia obrazkowa | 20.11.2015

[Infografika] Dzięki tym procentom zupełnie inaczej spojrzysz na Holokaust

Niewyobrażalne cierpienie, getta, komory gazowe i miliony niewinnych ofiar pomordowanych w imię chorej ideologii. „Ostatecznie rozwiązanie kwestii żydowskiej”, stanowi jeden z najczarniejszych epizodów w historii ludzkości. To zestawienie pokazuje skalę zbrodni jaka dokonała się w czasie Holokaustu.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.