Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Kto sfinansował dojście Hitlera do władzy?

Kto tak naprawdę finansował wyborczy sukces Hitlera?

fot.Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0 Kto tak naprawdę finansował wyborczy sukces Hitlera?

Naziści nie wygraliby wyborów bez pomocy wielkiego niemieckiego kapitału. W kluczowym okresie od jesieni 1932 do wiosny 1933 roku koncerny wypłaciły NSDAP kilkadziesiąt milionów reichsmarek. Kto tak naprawdę stworzył Hitlera? I czy wobec tych firm kiedykolwiek wyciągnięto konsekwencje?

Przed wyborami 5 marca 1933 roku kampanię narodowych socjalistów sponsorowali na niespotykaną wcześniej skalę niemieccy przemysłowcy. Postawili na Adolfa Hitlera skuszeni perspektywą intratnych kontraktów. Uwierzyli, że naziści obronią ich przed komunistami, których notowania poszybowały w górę podczas wielkiego kryzysu lat 1929-1933. Potrzebowali kogoś, kto nie pozwoli zaprowadzić w Niemczech komunizmu na wzór sowieckiej Rosji.

Płacić, bo będzie rzeź!

11 lutego 1933 roku świeżo upieczony kanclerz Hitler otworzył międzynarodową wystawę motoryzacyjną w Berlinie. Zaprezentował ambitny program budowy dróg oraz ulg podatkowych dla producentów aut. Dziewięć dni później na spotkaniu z przedstawicielami największych koncernów oświadczył, że demokracja w wydaniu Republiki Weimarskiej jest sprzeczna z interesami biznesu, a rosnący w siłę marksizm trzeba zmiażdżyć.

Gdy tylko opuścił spotkanie, Hjalmar Schacht, znany finansista o szerokich kontaktach politycznych, ogłosił zbiórkę na rządowy fundusz wyborczy nazistów.

Hjalmar Schacht (pierwszy od lewej) posiadał szerokie kontakty wśród niemieckich i międzynarodowych przedsiębiorców. Były one nieocenione dla Hitlera.

fot.Bundesarchiv/CC-BY-SA 3.0 Hjalmar Schacht (pierwszy od lewej) posiadał szerokie kontakty wśród niemieckich i międzynarodowych przedsiębiorców. Były one nieocenione dla Hitlera.

Jak pisze brytyjski historyk z Cambridge, profesor Richard J. Evans, autor książki Nadejście Trzeciej Rzeszy, Schacht zażądał od przemysłowców trzech milionów reichsmarek. Wszyscy bez szemrania zapłacili, dzięki czemu tuż przed decydującymi marcowymi wyborami do Reichstagu Joseph Goebbels mógł sfinansować kampanię w iście amerykańskim stylu. Przedstawił Führera jako germańskiego mesjasza i wykorzystał radio, które było najlepszym narzędziem dotarcia do szerokich mas elektoratu.

Zarówno profesor Evans, jak i niemiecki historyk Götz Aly, autor książki „Państwo Hitlera”, twierdzą, iż łożenie przez niemieckich przemysłowców na partię Hitlera nie wynikało z powodów ideologicznych, lecz było jedynie wybiegiem, mającym na celu ochronę własnych interesów. Na wszelki wypadek przez całe lata 20., 30. i 40. XX wieku biznesmeni z Rzeszy i tak transferowali za granicę gigantyczny kapitał.

Czy wiesz, że ...

…pierwowzorem stereotypowego fryzjera geja był polak Antoni Cierplikowski? Żona tego króla fryzjerów musiała patrzeć, jak trwonił pokaźny majątek na utrzymanków.

...podczas I wojny światowej choroby weneryczne stały się najlepszym pretekstem, aby choć na chwilę uciec od koszmaru walk? Innym rozwiązaniem były samopostrzały. Karano je jednak sądem wojennym, podczas gdy syfilis dawał wojennym bohaterom i dekownikom upragnione szpitalne łóżko.

...jednym ze sposobów na przeżycie w gułagu było samookaleczanie? W ten sposób można było uniknąć pracy ponad siły. Można było symulować chorobę przez wsypywanie do oczu pyłku z ołówka albo wstrzykiwanie ropy naftowej pod skórę, a pewna kobieta przebiła sobie palec u nogi na wylot wielkim gwoździem.

...królowa Afganistanu od 1926 roku Soraja założyła pierwsze kobiece czasopismo w tym kraju i była ministrem edukacji? Z kolei jej szwagierka, Kobra, dała początek Organizacji Ochrony Kobiet, otwarcie zwalczającej stare zwyczaje, uprzedzenia, akty dyskryminacji.

Komentarze (8)

  1. Graz Odpowiedz

    Ciekawe, bo przed wojna Niemcy byly bankrutem (poczytajcie: niemiecka hyperinflacja z 1923r.), a zaraz po wojnie maja drugie co do wielkosci zasoby zlota na swiecie. I co ciekawsze- wszystko zdeponowane w Stanach. Dlaczego Niemcy uznali, ze tam to zloto bedzie bezpieczne i Stany nie beda chcialy go zwrocic prawowitym wlascicielom?

  2. Rafal Odpowiedz

    Stalin również w pewnym sensie wspierał hitlera, komuniści byli za słabi a socjaldemokraci opowiadali się za sojuszem z zachodem. Więc zadowolony był gdy władze objął kontrowersyjny austriak.

  3. Waldemar Gegotek Odpowiedz

    Oczywiste bujdy na resorach.
    Sytuacja Niemcow (teraz obywateli Republiki Weimarskiej ) po przegranej pierwszej wojnie swiatowej -rok 1933 :
    – nedza, inflacja, glod , panstwo potwornie zadluzone , konfiskaty fabryk i odszkodowania dla zwyciezcow tej wojny ,po chleb trzeba jechac taczka pelna D Mark.

    Az tu nagle przemyslowcy wyciagaja z materacow jeszcze po kilka taczek DMark i sponsoruja nimi Hitlera . Czys sie Pan , Panie autorze szaleju najadl ?
    W 33 panstwo w rozsypce – na dnie , a 6 lat pozniej w 1939r najsiliejsze panstwo swiata ! To czemu my jestesmy po 30 latach wolnosci zebrakami ? Skoro to takie proste , a w dodatku pozyczylismy 6 bln dollarow . To ile musieli dostac Niemcy , zeby w 6 lat zbudowac supermocarstwo ?
    Doprawdy Stalin krzywde uczynil uczac pisac parobkow i lumpow ,bo teraz musimy ich wypociny trawic, a mogli przeciez pasac kozy.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      @Waldemar Gegotek: Szanowny Panie, czy w dyskusji nie można poprzestać na argumentach? Skoro jest Pan pewny swojego stanowiska rzeczowe argumenty z pewnością by wystarczyły. Obrażanie autora artykułu, który skądinąd oparł się na szeregu konkretnych źródeł, jest bardzo niskim zagraniem. Poza tym Pana poczucie wyższości i dzielenie ludzi na lepszych oraz „parobków pasących kozy” jest doprawdy słabe.

  4. Poo7 Odpowiedz

    „ultraprawicowy” – ekhem, to że włoscy faszyści się deklarowali się jako prawica to jednak mały ma to związek z faktem. W niemieckim wydaniu ma to się gorzej, bowiem już w nazewnictwie partii jak i ideologii wskazuje na lewy nurt. Narodowy socjalizm = prawica?

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.