Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Dobry Żyd to… polski Żyd. Siedmiu najbardziej zasłużonych dla Rzeczpospolitej Żydów

Na naszej liście nie mogło zabraknąć Abrahama Sterna, jednego z ojców cybernetyki. Portret Sterna pędzla  Antoni Blank (źródło: domena publiczna).Paskarze, zdrajcy, drobni krętacze? Internet pełen jest historii o Żydach kopiących dołki pod Polską. My opowiemy o zupełnie innych bohaterach. O siedmiu wspaniałych, dzięki którym Rzeczpospolita stała się lepszym krajem. Najwyższa pora docenić ich zasługi.

Dow Ber Meisels. Razem przeciw caratowi

Zanim jeszcze został rabinem w Krakowie, uczestniczył w dostarczaniu broni powstańcom listopadowym. W powstaniu krakowskim brał już udział osobiście. Nie tylko otwarcie postulował równouprawnienie Żydów, ale również wzywał ich do popierania polskich dążeń niepodległościowych.

Solidarność z Polakami nie tylko deklarował, ale i demonstrował. Gdy Kozacy zbezcześcili warszawskie kościoły i duchowieństwo zdecydowało o ich zamknięciu, Meisels – już jako nadrabin Warszawy – nakazał zamknąć także synagogi.

Rabin Dow Ber Meisels był prawdziwym polskim patriotą (fot. Karol Beyer; źródło: domena publiczna).

Rabin Dow Ber Meisels był prawdziwym polskim patriotą (fot. Karol Beyer; źródło: domena publiczna).

Władze carskie miały już Meiselsa na oku po tym, jak przedstawiciele społeczności żydowskiej dołączyli do pogrzebu tak zwanych pięciu poległych (ofiar stłumienia studenckiej demonstracji przez wojsko w 1861 roku) i uroczystość zmieniła się w wielką manifestację przeciw caratowi. Natychmiast po wybuchu powstania styczniowego zmuszono go do opuszczenia Królestwa.

Gdy rabin Meisels umarł w 1878 roku, jego pogrzeb stał się okazją do zamanifestowania polsko-żydowskiej solidarności w oporze przeciw zaborcy.

Szymon Askenazy. Historyk, biograf, dyplomata

W galerii jego przodków był między innymi słynny talmudysta Chacham Cwi, ale Szymon Askenazy – mimo wychowania w ortodoksyjnie religijnej rodzinie – kształcił się już po świecku. Z powodu pochodzenia nie mógł jednak rozwijać kariery w Warszawie i musiał wyjechać do Lwowa.

Profesor Szymon Askenazy (pierwszy z prawej) na zdjęciu wykonanym podczas wręczania mu nagrody miasta stołecznego Warszawy, 1934 rok (źródło: domena publiczna).

Profesor Szymon Askenazy (pierwszy z prawej) na zdjęciu wykonanym podczas wręczania mu nagrody miasta stołecznego Warszawy, 1934 rok (źródło: domena publiczna).

Tam zapracował na miano jednego z najwybitniejszych polskich historyków swoich czasów – mówiono wręcz o szkole historycznej Askenazego. Zajmował się dziejami Polski w XVIII i XIX wieku, osadzając je w szerszym międzynarodowym kontekście.

Napisał między innymi biografie księcia Józefa Poniatowskiego i działacza niepodległościowego Waleriana Łukasińskiego. Zawzięcie polemizował z tak zwaną szkołą krakowską. Wychował całe pokolenie historyków.

Podczas Wielkiej Wojny znalazł się w Szwajcarii i stamtąd prowadził działalność na rzecz Polaków, między innymi zakładając wraz z Henrykiem Sienkiewiczem Komitet Pomocy dla Ofiar Wojny w Polsce.

Już po odzyskaniu niepodległości był przedstawicielem Polski przy Lidze Narodów, z połowicznymi sukcesami wspierał sprawę „polskiego Gdańska”, a stanowisko utracił wskutek protestów endeków. Nigdy nie zdołał objąć profesury na UW – odmówiono mu jej z powodu protestów innych naukowców i do śmierci mógł wykładał na uczelni tylko gościnnie.

Samuel Orgelbrand. Encyklopedia i Talmud

Jest chyba najważniejszym spośród wszystkich żydowskich wydawców, którzy w XIX wieku zasłużyli się dla rozwoju polskiej kultury. Zaczynał jako księgarz i drobny wydawca, potem kupił małą drukarnię, którą następnie rozbudował i unowocześnił.

Samuel Orgelbrand . To właśnie jemu zawdzięczamy pierwszą polską wielotomową encyklopedię (autor: Jan Styfi; źródło: domena publiczna).

Samuel Orgelbrand . To właśnie jemu zawdzięczamy pierwszą polską wielotomową encyklopedię (autor: Jan Styfi; źródło: domena publiczna).

Dwie dekady później jako pierwszy na ziemiach polskich wprowadził do użytku maszynę drukarską o napędzie parowym. Zatrudniał już wtedy w swoich zakładach poligraficznych około dwieście osób, a czcionki z jego odlewni kupowano w całym Królestwie.

Orgelbrand wydawał nie tylko Fredrę, Słowackiego i Józefa Ignacego Kraszewskiego (trzydzieści dzieł tego ostatniego), ale także wspierał niezamożnych polskich literatów. Wydał ponad pięćset wydawnictw po polsku, a oprócz tego około stu po hebrajsku.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Komentarze (19)

  1. Czytacz Odpowiedz

    Ciekawy artykuł. Brakło mi jednak rozwinięcia postaci Wawelberga, Szymona Askenazego. Do końca nie wiem jaką rolę pełnił w Lidze.

  2. awersrewers Odpowiedz

    Drogi Znaku i Ty, Mateuszu Zimmermanie! „Źródło: domena publiczna” nie sprawia, że drogi Znak i Mateusz Zimmerman nie muszą podać autora dzieła. Nie podając go, łamią ustawę o prawach autorskich (są to nieprzedawniające się prawa osobiste autora). Naprawdę: to nie domena publiczna wykonała te portrety.

    Zdjęcie Meiselsa: Karol Beyer, portret Sterna: Antoni Blank, reszty sobie poszukajcie.

    • Członek redakcji | Rafał Kuzak Odpowiedz

      Drogi awersrewersie, dziękujemy za komentarz. Brak przypisania autorstwa przy niektórych ilustracjach nie wynikał ze złej woli, a raczej tego, że nie zawsze udaje nam się ustalić wszystkie dane. Tam gdzie się nam to udało dodaliśmy brakujące informacje.

      Pozdrawiam

      • ramirez Odpowiedz

        hahahahhaha to lepiej zapodać obrazek nie wiedząc o co autorowi chodziło???? Poważnie tak to przyznajesz nieuku i manipulatorze, tępoto na zamówienie piszące artykuły?

        • Członek redakcji | Rafał Kuzak

          Drogi ramirezie, gdybyś raczył stosować się do zasad polskiej pisowni i kultury osobistej, to bardzo chętnie odniósłbym się do tego, co napisałeś.

        • ramirez

          kolejny pseudo… no właśnie kto? MCDonald fries manager? nie pozwala odpowiedzieć na swój podły komentarz? żal mi was sprzedawczyki. ni jak nie pozwalacie na polemikę ale oczerniać kogoś możecie. Napiszmy paszkwil, wyłączmy komentarze i jest GIT! A agonia płaci!!

  3. Andrzej Olkiewicz Odpowiedz

    Oj wredny!, fałszywy od wieków to naród!.Przygarnięte przez Polskę! wieki temu dziecię , niemające wówczas ojca ni matki na świecie!. Dzisiaj ,niewdzięczne, wredne,fałszywe i chciwe!, przychodzą żądać od matki zapłaty! za co! za to że była przez niemiecki naród 6 lat okupowana! katowana!, bita!,gwałcona!, mordowana!,niszczona! a w końcu cała zhańbiona i zniewolona!!! Cóż to za dziecię? wyrodne dzisiaj oskarża ją przed całym światem?! że przez nią! przez Polskę! dzieciństwa one nie miały?, bo ich nie obroniła! jako matka ,gdy ich Niemcy mordowały!. Więc stwierdzam stanowczo ! wredny, bez skrupułów, chciwie fałszywy od wieków to naród !. Polsko! matko! piękna, kochana ! powstań z kolan! już czas najwyższy! by unieś wyżej głowę! i spojrzeć bez wstydu!, z honorem!, wysoko podniesionym czołem! prosto w oczy powiedzieć stanowczo! dość! twym dzieciom przybranym! co światu całemu na ciebie złorzeczą kłamiąc, ohydnie mącą mu w głowie! szantażując że, jak nie dasz, nie zapłacisz to jeszcze coś ohydnie kłamliwego na ciebie dopowie!.

    • Kazimierz Starski Odpowiedz

      Człowieku zanim zaczniesz bluzgać i wygłaszać swoją wersję historii, poczytaj ilu Żydów walczyło pod Monte Cassino, Loreto, Bolonią, podczas kampanii wrześniowej, a potem wydawaj opinię. W Stanach są Żydzi którzy podobnie do ciebie mają swoją wersję historii i patrzą tylko na jedną stronę medalu, ty na jedną, oni na drugą. Większość z nich nie ma zbyt wiele wspólnego z Polską i ich postawa spowodowana jest manipulacją mediów. Nie można wybielać Polaków a Żydów mieszać z błotem i odwrotnie – i oni i my mamy swoje za uszami. Żydzi zrobili bardzo wiele dobrego dla Polski, tego nie da się podważyć. Król Kazimierz Wielki sprowadził ich do Polski znając ich obrotność w handlu i interesach. Stopniowo dzięki ciężkiej pracy wzbogacali się, a zarazem przynosili wiele pożytku Polsce. Nikt kto nienawidzi Żydów nie może nazywać się chrześcijaninem, ponieważ obrażając i przeklinając naród Żydowski, przeklina samego Pana Jezusa i Jego Uczniów.

  4. Konrad Odpowiedz

    zabrakło mi tutaj postaci jeszcze wspanialszych z okresu I Rzeczpospolitej z XVI i z XVII wieku. Tych wybitnych postaci było więcej , znacznie więcej i w sumie nie spodobał mi się ten wybór. Zastanawia mnie fakt wyborów wybitnych postaci ( nie tylko w tym artykule) z czasów świetności Państwa Polskiego. Im wspanialsze było Państwo, tym wspanialsze były postacie.
    Może zastanowimy się wspólnie dlaczego są takie, a nie inne wybory ?

  5. Czytacz Odpowiedz

    Dobór postaci rzeczywiście zastanawiający. Czemu nie ma nikogo z czasów świetności Rzeczypospolitej? Czemu nie ma nikogo z czasów po II Wojnie Światowej? Czyżby zabrakło przykładów?

  6. Bożena B-K Odpowiedz

    Jak widać Żydzi piszą historię Polski po wymordowaniu Polaków i obecnie po przejęciu Polskich nazwisk pomordowanych arystokratów a nawet już moich rodziców mojego nazwiska aby kraść w bankach nasze depozyty przez wykorzystanie skradzionych dzieci. Niszcząc prawdziwą Historię Polski niszczona jest celowo tożsamość Narodu Polskiego a niszczą ją celowo z premedytacją mimo, że jest wielu Żydów uczciwych, ale bardzo nielubianych przez Żydów którzy dbają aby ich wspominać.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.