Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ciekawostka

Ciekawostki to kwintesencja naszego portalu. Krótkie materiały poświęcone interesujących anegdotom, zaskakującym detalom z przeszłości, dziwnym wiadomościom z dawnej prasy. Lektura, która zajmie ci nie więcej niż 3 minuty, oparta na pojedynczych źródłach.

Bank państwa w Kijowie, fotografia sprzed 1900 roku

ciekawostka | 16.12.2018 | Autor:

Piłsudski planował napad na bank. W tym skoku WSZYSTKO poszło nie tak, jak powinno

Akcja pod Bezdanami, gdzie grupa bojowców z Piłsudskim na czele napadła na pociąg wiozący setki tysięcy rubli, przeszła do historii. To było jednak przedsięwzięcie awaryjne. Wcześniej planowano coś znacznie grubszego.

"Stalagi" na początku lat 60. stały się w Izraelu prawdziwymi bestsellerami.

ciekawostka | 13.12.2018 | Autor:

Żydowskie powieści pornograficzne o obozach? W Izraelu czytały je dziesiątki tysięcy ludzi [18+]

Ich bohaterami byli torturowani i wykorzystywani seksualnie przez strażników więźniowie niemieckich obozów, którzy na koniec sami zamieniali się w katów. Ta mieszanka brukowej erotyki i brutalnej zemsty na nazistach okazała się bestsellerem. „Pogromowa” pornografia rozchodziła się jak świeże bułeczki!

Gdyby został przyjęty na akademię, być może II wojny światowej by nie było, a w galeriach sztuki, obok "Słoneczników" van Gogha wisiałyby "Kwiaty" Hitlera!

ciekawostka | 05.12.2018 | Autor:

Czy Adolf Hitler był dobrym malarzem?

Jeśli wierzyć wersji przedstawionej w Mein Kampf, Adolf Hitler postanowił zostać artystą w wieku 12 lat. Rozpieszczany przez uwielbiającą go owdowiałą matkę, był przeświadczony, że zostanie w przyszłości sławnym malarzem.

Calek Perechodnik zaciągnął się do Żydowskiej Służby Bezpieczeństwa w Otwocku w lutym 1941 roku.

ciekawostka | 01.12.2018 | Autor:

Byłem policjantem w getcie. Wstrząsające wspomnienia członka Żydowskiej Służby Porządkowej

Wybrał współpracę z Niemcami, by ratować rodzinę. Ramię w ramię z nazistowskimi żandarmami wsadzał mieszkańców getta do wagonów, które wiozły ich na śmierć. Zbyt późno przekonał się o tym, że obietnicom okupanta nie można ufać…

ciekawostka | 29.11.2018 | Autor:

„Zygmuś krzyknął, a ciałko jego natychmiast sczerniało”. Ten polski nastolatek został bestialsko zamordowany przez nazistkę, bo nie chciał być Niemcem

Fanatyczna nazistka kazała mu skatować koleżankę tylko dlatego, że ta mówiła po polsku. Zygmunt jednak nie zamierzał wypełniać poleceń butnej Niemki. Za swój czyn zapłacił najwyższą cenę.

Aleksander Jagiellończyk na portrecie z roku 1645.

ciekawostka | 29.11.2018 | Autor:

To chyba najbardziej zapomniany Jagiellon – a przecież tyle zrobił dla Polski!

Umocnił nadszarpniętą władzę królewską, dzięki sprytnym reformom zdołał wypełnić opustoszały skarbiec i zabezpieczyć granice atakowanego zewsząd państwa. A mimo to o jego zasługach – a nawet o nim samym – rzadko się wspomina. Dlaczego?

Żołnierze POW Zaboru Pruskiego nie zamierzali pozwolić Niemcom wywieźć złota do Berlina.

ciekawostka | 28.11.2018 | Autor:

Niewiele brakowało, a Niemcy wywieźliby z Poznania olbrzymie zasoby złota. Jak Polacy temu zapobiegli?

Zasoby poznańskiej filii Banku Rzeszy zostały zapakowane w skrzynie i załadowane na ciężarówki. Czekano już tylko na sygnał do wyjazdu. Jak polskim działaczom udało się temu zapobiec?

Stanisław Leszczyński na portrecie autorstwa Jeana Girardeta.

ciekawostka | 21.11.2018 | Autor:

Ten król Polski sam chciał przeprowadzić rozbiory i płaszczył się przed Szwedami. Dlaczego wspominamy go tak pozytywnie?

O polski tron walczył przez kilkadziesiąt lat. Zostawił po sobie legendę króla oświeconego, dobrze wykształconego i łaskawego. Jak się okazuje, za tą fasadą krył rozbuchane ego, a za cenę korony gotowy był doprowadzić nawet do podziału Rzeczpospolitej.

Wyzwolenie obozu w Buchenwaldzie w 1945 roku nie oznaczało, że zacznie on świecić pustkami. Już w sierpniu Sowieci zaadaptowali go na obóz specjalny dla internowanych Niemców.

ciekawostka | 12.11.2018 | Autor:

Buchenwald był dla mnie jak wakacje! Wspomnienia nazistki z obozu koncentracyjnego

Gorące kąpiele, trzy posiłki dziennie, bogaty program rozrywkowy i brak troski o jutro. Jeśli wierzyć sekretarce Goebbelsa, Brunhilde Pomsel, hitlerowcy uwięzieni po wojnie w byłych obozach zagłady wiedli całkiem niezłe życie. Zwłaszcza w porównaniu do wcześniejszych „lokatorów” fabryk...

Marszałek Śmigły-Rydz, Generalny Inspektor Sił Zbrojnych. Pocztówka z ok. 1935 roku.

ciekawostka | 08.11.2018 | Autor:

Triumfator, wyzwoliciel, wódz narodu. Jakimi bajkami o marszałku Śmigłym-Rydzu karmiono mieszkańców II Rzeczpospolitej?

Równy był królom, grzał się w glorii chwały, a Polskę wprowadził na szlak potęgi. Z nim każdy mógł czuć się bezpieczny. Bo przecież: „Nikt nam nie ruszy nic, nikt nam nie zrobi nic, gdy z nami Śmigły-Rydz”…

Józef Konrad Korzeniowski z żoną Jessie i synem Borysem (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 07.11.2018 | Autor:

Najgorsze oświadczyny XIX wieku? Dowiedz się, jak NIE prosić o rękę

Wszystko powinno się odbyć z pompą. Kwiaty, połyskujący w świetle świec brylant i uklęknięcie na jedno kolano. I oczywiście wzruszająca przemowa. Tymczasem on zrobił wszystko na opak, a potem w dodatku zniknął na kilka dni. Czy to były...

Odlewy mózgu Józefa Piłsudskiego. Ilustracje z wydanego pośmiertnie albumu Maksymiliana Rose.

ciekawostka | 27.10.2018 | Autor:

Dlaczego po śmierci Piłsudskiego jego mózg odesłano do szpitala psychiatrycznego?

Decyzja wyszła od samego Komendanta. Piłsudski wyraźnie życzył sobie, by jego mózg wyjęto, zatopiono w formalinie i… udowodniono to, co powtarzał do znudzenia od piętnastu lat.

Po wybuchu gazu, który uszkodził strukturę budynku, podjęto decyzję o kontrolowanym wysadzeniu bloku. Strażacy prowadzili akcję ratunkową na gruzowisku.

ciekawostka | 23.10.2018 | Autor:

Czy krwawa eksplozja w gdańskim wieżowcu była tak naprawdę tajną operacją UOP-u?

Wybuch jedenastopiętrowego wieżowca w Gdańsku w 1995 roku wstrząsnął Polską. Strażacy przez kilka dni przeczesywali rumowisko w poszukiwaniu ocalałych, znajdując głównie trupy. Szybko wyszło na jaw, że eksplozja nie była wypadkiem. Ale kto w takim razie ponosił za...

Polscy szlachcice „na siłę" szukali dowodów na swoje starożytne sarmackie pochodzenie.

ciekawostka | 22.10.2018 | Autor:

Najbardziej absurdalne dowody na sarmackie pochodzenie Polaków

Obsesja szukania starożytnych korzeni, która w XVI wieku opanowała polską szlachtę, doprowadziła do stworzenia całej ideologii. Ale Sarmatom znad Wisły nie wystarczało, że sami w nią wierzyli. Żeby przekonać resztę świata, wysunęli szereg argumentów. W większości kompletnie wyssanych...

W latach 70., gdy władzę przejął Gierek, sytuacja finansowa polskich sportowców nieco się poprawiła. Wcześniej za swoje sportowe osiągnięcia dostawali grosze.

ciekawostka | 19.10.2018 | Autor:

Bajońskie sumy? Bez żartów. Sprawdź, ile jeszcze do niedawna zarabiali piłkarze

Kwoty rzędu kilkudziesięciu milionów euro za sezon na kontach gwiazd piłki nożnej nikogo już chyba nie dziwią. Ale nie zawsze piłkarze opływali w luksusy. Zanim świat ogarnęło futbolowe szaleństwo, ich gaże były co najwyżej marne. A niektórym za...

Maria Skłodowska-Curie odkryła rad w 1898 roku.

ciekawostka | 16.10.2018 | Autor:

Czy Maria Skłodowska-Curie była dobrym PR-owcem? Sprawdź jak promowała swoje śmiercionośne odkrycie

Polska noblistka wraz z mężem przez wiele lat prowadziła badania nad promieniotwórczymi pierwiastkami. Dwa z nich odkryła i opisała jako pierwsza. Dwadzieścia lat później, podczas odczytu wygłaszanego w USA, miała okazję zastanowić się nad znaczeniem tych osiągnięć. Do...

Fragment obrazu Artura Olegowicza Orłionowa pt. Halickie sztandary w bitwie pod Grunwaldem 1410

ciekawostka | 12.10.2018 | Autor:

Brytyjski historyk udowadnia: Polacy nie doceniają zwycięstwa pod Grunwaldem!

Przegapiona szansa? Zwycięstwo z którego nie wyciągnięto żadnych korzyści? Brytyjski profesor historii Robert Frost jest zupełnie innego zdania. Patrząc z dystansu stanowczo stwierdza: wielki triumf pod Grunwaldem zmienił dzieje Europy.

T. rex miał tak silną szczękę, że bez problemu kruszył kości innych zwierząt. Tylko czy rzeczywiście sam polował?

ciekawostka | 04.10.2018 | Autor:

Czy tyranozaur był… padlinożercą?

Pojawiają się głosy, że tyranozaury były zbyt głupie i zbyt ciężkie, by polować. Podobno najbardziej lubiły zgniłe mięso. Ale czy naprawdę tak było? Co wiemy o diecie tych mrożących krew w żyłach jaszczurów?

Żelazny tron Zapolyi nie przypominał tego, który stanowi motyw Gry o tron. Prawdziwy tron okazywał się zreszta o wiele bardziej niebezpieczny... (fot. materiały prasowe).

ciekawostka | 29.09.2018 | Autor:

Żelazny tron. To była jedna z najbardziej bezwzględnych, nieludzkich i sadystycznych tortur epoki renesansu

Rozgrzany do czerwoności, żelazny tron. Katowskie obcęgi rwące ciało ofiary. I podwładni torturowanego, zmuszeni, by… gryźć jego ciało, pożerać kęsy ludzkiego mięsa i spijać krew maltretowanego.

Hanna Reitsch obok szybowca akrobacyjnego; zdjęcie wykonane w 1938 roku (fot. Im Auftrag des Fieseler-Flugzeugbau, Kassel, lic. CCA SA 3.0 G)

ciekawostka | 19.09.2018 | Autor:

„Operacja samobójstwo”. Szwadron niemieckich pilotów kamikadze istniał naprawdę i był pomysłem tej kobiety!

Kazano im podpisywać dokument, w którym potwierdzali, że przygotowują się do samobójstwa. Pomysłodawczyni akcji ubolewała, że nigdy nie dano im takiej szansy. A przecież kierowali się pasją „zrodzoną z gorącego i świętego idealizmu”. Gotowi złożyć życie za tysiącletnią...

Gdyby Francuzom udało się przekupić Jana III Sobieskiego, to najpewniej nigdy nie doszłoby do odsieczy wiedeńskiej.

ciekawostka | 17.09.2018 | Autor:

Do odsieczy wiedeńskiej mogło nigdy nie dojść. Francuzi oferowali Sobieskiemu ogromną łapówkę za porzucenie cesarza

Szarżująca husaria. Uciekający w popłochu Turcy i jedno z największych zwycięstw polskiego oręża. Możliwe, że to wszystko nigdy nie miałoby miejsca, gdyby agentom Ludwika XIV udało się odwieść króla Jana III Sobieskiego od zawarcia sojuszu z Austriakami.

Adolf Hitler (fot. Recuerdos de Pandora, lic. CC BY SA 2.0 G)

ciekawostka | 13.09.2018 | Autor:

Gdy reszta Europy wiwatowała, oni słali Niemcom wyrazy współczucia. Które kraje składały kondolencje po śmierci Hitlera?

Nieopisana radość lub… przygnębienie. Obojętność, poczucie pustki, a nawet głęboka rozpacz. Samobójcza śmierć Adolfa Hitlera wyzwoliła w mieszkańcach naszego kontynentu skrajne emocje. A co z rządami zrujnowanej przez wojnę Europy? Były i takie, które składały Trzeciej Rzeszy kondolencje.

Takie równe i proste przeprawy można znaleźć w dzisiejszych skansenach. Ale ludzie wczesnego średniowiecza na pewno nie mieli z nimi do czynienia

ciekawostka | 11.09.2018 | Autor:

Jak się podróżowało po Polsce tysiąc lat temu?

Wąskie, wyboiste trakty pozbawione drogowskazów. Dzikie bestie czyhające w kniei na nieuważnych podróżnych. I tempo potwierdzające, że kiedyś naprawdę życie biegło wolniej.

Mimo że w Wieluniu nie było polskich wojsk Niemcy obrócili miasto w gruzy.

ciekawostka | 01.09.2018 | Autor:

Bestialskie bombardowanie Wielunia. Już w pierwszym dniu wojny niemieccy zbrodniarze pokazali swoje prawdziwe oblicze

Pierwsze niemieckie bomby spadły na Wieluń o godzinie 4:40. Wystarczyło kilka godzin, by nadgraniczne miasto zamieniło się w stertę gruzów. Niemcy przeprowadzili atak, mimo że miasto było celem niebronionym i że nie było w nim żadnych znaczących celów...

Pasy wykonane z paciorków były przyjętym w Nowym Świecie środkiem wymiany.

ciekawostka | 22.08.2018 | Autor:

Indianie wcale nie byli takimi frajerami. Brytyjczycy i Holendrzy też używali paciorków jako waluty

Dawni Europejczycy patrzyli z góry na kultury nieużywające pieniędzy. Paciorki, koraliki i inne środki wymiany traktowano z pobłażaniem, a nieznajomość kruszcowej waluty bezlitośnie wykorzystywano. Tylko czy nasz system naprawdę jest lepszy? Nie zawsze. Przekonali się o tym pierwsi...

  • Wybierz: