Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ciekawostka

Ciekawostki to kwintesencja naszego portalu. Krótkie materiały poświęcone interesujących anegdotom, zaskakującym detalom z przeszłości, dziwnym wiadomościom z dawnej prasy. Lektura, która zajmie ci nie więcej niż 3 minuty, oparta na pojedynczych źródłach.

Goebbelsowie z 6 dzieci stanowili wzorową nazistowską rodzinę.

ciekawostka | 22.06.2019 | Autor:

500+ według Hitlera. Za co w III Rzeszy przyznawano tak zwany Mutterkreuz?

W III Rzeszy wszystko było zmilitaryzowane. Nastoletni chłopcy w Hitlerjugend szykowali się do służby wojskowej, a robotnicy ze Służby Pracy Rzeszy defilowali z łopatami na ramieniu zamiast karabinów. Nawet macice niemieckich kobiet stały się polem politycznej walki.

Ręka wdowy w XIII-wiecznej Anglii kosztowała zaledwie 100 marek. Za małżeństwo z ekskrólową trzeba było zapłacić wielokrotnie więcej (ilustracja poglądowa).

ciekawostka | 17.06.2019 | Autor:

Za ile można było kupić sobie żonę w średniowieczu?

Ręka dziedziczki i prawo do jej wiana? Małżeństwo z nieźle uposażoną wdową? Bajkowy ślub z byłą królową? Dla chcącego nic trudnego! W średniowieczu wszystko było możliwe – również zakup panny młodej. Wystarczyło poprosić. I odpowiednio głęboko sięgnąć do...

Niemieckich żołnierzy w Polsce w 1939 roku w równej mierze napędzała wola walki, co... amfetamina.

ciekawostka | 11.06.2019 | Autor:

Pervitin. Czy ten narkotyk mógł pozwolić Niemcom wygrać II wojnę światową?

Według niektórych historyków blitzkrieg był napędzany w równym stopniu przez czołgi i samochody, jak przez… amfetaminę. Niemieccy żołnierze łykali tabletki zawierające ten narkotyk niczym cukierki. Czy jednak pervitin faktycznie mógł pomóc III Rzeszy wygrać wojnę?

Pod Tarutino książę Józef Poniatowski dał popis swoich umiejętności.

ciekawostka | 04.06.2019 | Autor:

Jak polski książę ocalił pijanych Francuzów przed pewną zagładą

Gdyby nie książę Józef Poniatowski, dla przynajmniej części oficerów i żołnierzy Wielkiej Armii marsz na Rosję skończyłby się dużo wcześniej. Dowodzona przez marszałka Murata straż przednia znalazła się w śmiertelnym niebezpieczeństwie – na szczęście Polak w odpowiednim momencie...

Miłość do zwierząt skłoniła Hitlera do porzucenia jedzenia mięsa. Ale dyktator miał też inny, bardziej egoistyczny powód do zmiany diety.

ciekawostka | 03.06.2019 | Autor:

Dlaczego Hitler został wegetarianinem?

Hitler miał w życiu wiele obsesji. Paradoksalnie, zważywszy na jego znieczulicę wobec bliźnich, jedną z nich był… fanatyczny wegetarianizm. Ponoć planował wprowadzenie w Europie prawa, które całkowicie zakazałoby jedzenia mięsa. Czy robił to z miłości do zwierząt? A...

W wyniku wybuchu sala konferencyjna, w której Hitler odbywał narady, została niemal doszczętnie zniszczona.

ciekawostka | 31.05.2019 | Autor:

Jak mało brakowało, by zamach na Hitlera w Wilczym Szańcu zakończył się sukcesem?

20 lipca 1944 roku w kwaterą główną Führera wstrząsnęła eksplozja. Jedna osoba zginęła na miejscu, trzy kolejne zmarły później z powodu odniesionych ran. Hitler ucierpiał tylko powierzchownie, ale była to najpoważniejsza z wymierzonych weń prób zabójstwa. Jak niewiele...

Josef František potrzebował tylko miesiąca, aby zestrzelić 17 niemieckich maszy.

ciekawostka | 27.05.2019 | Autor:

Sekret najskuteczniejszego asa Dywizjonu 303 w trakcie bitwy o Anglię. Czy zestrzelił tylu Niemców tylko dlatego, że…

Josef František potrzebował zaledwie miesiąca, aby zestrzelić aż 17 niemieckich samolotów. W trakcie bitwy o Anglię żaden inny pilot Dywizjonu 303 nie mógł poszczycić się takim wyczynem. Jego taktyka budziła jednak wiele kontrowersji.

Jakie kary czekały na templariuszy?

ciekawostka | 26.05.2019 | Autor:

Tak karano templariuszy. Za co można było wylecieć z elitarnego zakonu?

Templariusze byli prawdziwą elitą, ale wymagano od nich ścisłego przestrzegania zasad, które wyznaczała ich Reguła. Nawet za – zdawać by się mogło – drobne przewinienie walecznym zakonnikom z czerwonym krzyżem na piersi groziły surowe kary, łącznie z wykluczeniem...

Polacy we Włoszech byli wykorzystywani do krwawego tłumienia powstań miejscowej ludności. Na ilustracji wjazd Jana Henryka Dąbrowskiego do Rzymu.

ciekawostka | 20.05.2019 | Autor:

Polacy dokonywali bezwzględnej eksterminacji włoskich powstańców. Tak twierdzi ten poczytny autor

Karne ekspedycje przeciw buntującej się ludności. Mordowanie kobiet i dzieci. Zrównanie z ziemią całego miasteczka. To nie opis zbrodni dokonanych przez Niemców czy Rosjan. To „dorobek” polskich legionistów, pacyfikujących walczących o wolność mieszkańców Półwyspu Apenińskiego.

Amerykańscy pielgrzymi idący do kościoła (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 17.05.2019 | Autor:

Amerykanie zawsze byli specyficzni… Tymi obrzydlistwami leczyli się mieszkańcy słynnego Salem

Gdy Europejczycy dopiero rozgaszczali się w Ameryce, wierzyli że za każdym zakrętem czai się zło. Purytanie bali się diabła, Indian i wszechobecnych czarownic. Wierzyli, że te ostatnie sprowadzają na nich choroby. Mieli na to swoje remedia, od których...

Ile prawdy jest w sensacyjnej hipotezie, jakoby ojciec Fryderyka Chopina również był z pochodzenia... Polakiem?

ciekawostka | 16.05.2019 | Autor:

Sercem Polak, a pochodzeniem…? Na ile Fryderyk Chopin faktycznie był Polakiem?

Przyszedł na świat na Mazowszu, lecz komponował głównie za granicą. Na dodatek jego ojciec był Francuzem, więc formalnie – zgodnie z kodeksem Napoleona – był nim również Fryderyk Chopin. Od lat Francja i Polska „wydzierają” sobie najsłynniejszego pianistę...

Volvo 760 GLE kupiono dla Wojciecha Jaruzelskiego, ale używał go także Lech Wałęsa, a przez jakiś czas - jeszcze Aleksander Kwaśniewski.

ciekawostka | 10.05.2019 | Autor:

Ochrona prezydenta po polsku. Jakimi gruchotami przewożono Wałęsę i Kwaśniewskiego?

Słowo prowizorka zrobiło w XX wieku niemałą karierę. W Polsce zasłużyło na pomnik, bo bez „tymczasowych” rozwiązań nie udałoby się nam praktycznie nic. Zaczynając od naprawy cieknącego kranu, a kończąc na… ochronie najważniejszych osób w państwie.

"Olek wcale nie jest alkoholikiem" - twierdzi były doradca prezydenta ds. bezpieczeństwa.

ciekawostka | 02.05.2019 | Autor:

"Olek wcale nie jest alkoholikiem". Jak szef ochrony Aleksandra Kwaśniewskiego wyjaśnia jego "chorobę filipińską"?

Rzekoma słabość Aleksandra Kwaśniewskiego do napojów wyskokowych stała się pożywką dla niezliczonych żartów i internetowych memów. Choroba filipińska na stałe weszła zaś do naszego języka. Czy jednak były prezydent rzeczywiście ma problem z nadużywaniem alkoholu? Zdaniem szefa jego...

Czy władze PRL widziały w pontyfikacie Jana Pawła II jakieś korzyści dla siebie?

ciekawostka | 27.04.2019 | Autor:

Czy władze PRL ucieszyły się z tego, że Karol Wojtyła został papieżem? Tak twierdzi znany polityk

Dla przywódców Polski Ludowej Kościół był wrogiem publicznym numer jeden. Nie cofali się przed niczym, by ograniczyć wpływy „psujących państwo” duchownych. Wydawało się, że wybór Polaka na papieża będzie dla władz sporym ciosem. Okazał się jednak całkiem korzystny...

Śmierć hetmana Stanisława Żółkiewskiego pod Cecorą na obrazie Walerego Eljasza Radzikowskiego.

ciekawostka | 26.04.2019 | Autor:

W tej kampanii jeden hetman stracił życie, a drugi trafił do niewoli. Co przyczyniło się do tak porażającej klęski?

Hetman Żółkiewski zrobił wiele, by do wojny z Turcją nie doszło. W 1620 roku konflikt jednak się zaognił, a dowództwo sił polsko-litewskich powierzono właśnie jemu. Wyprawa do Mołdawii skończyła się tragicznie – choć klęski być może dałoby się...

Chang i Eng zawarli związki małżeńskie w 1843 roku. Ich portret jest o trzy lata późniejszy - pochodzi z 1846 roku.

ciekawostka | 25.04.2019 | Autor:

Ich życie erotyczne zszokowało świat. Jaka jest prawda o małżeństwach tych braci syjamskich?

„Czyż żony braci syjamskich nie powinny być postawione przed sądem za poślubienie czworonoga?” – pytali dziennikarze „Louisville Journal”. Sama myśl o pożyciu małżeńskim zrośniętych bliźniąt wywoływała szok w wiktoriańskiej Ameryce. A może szukano skandalu tam, gdzie go nie...

Gdzie zniknął Eugeniusz Bodo? Dla niego samego byłoby lepiej, gdyby wylądował na egzotycznej wyspie, jak odgrywany przez niego bohater „Czarnej perły” (na zdj.). Los miał jednak wobec niego inne plany.

ciekawostka | 25.04.2019 | Autor:

Co stało się z Eugeniuszem Bodo? Tajemnica zaginięcia największego amanta w polskim kinie

W międzywojniu był prawdziwym celebrytą – jego twarz pojawiała się w filmach i reklamach. Znali go wszyscy i raczej trudno byłoby mu się ukryć. Mimo to w pewnym momencie nagle zniknął jak kamfora i przez lata nikt nie...

Kobieta korzystająca ze swoich praw wyborczych. Na zdjęciu wybory do Sejmu w 1930 roku (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 23.04.2019 | Autor:

Żeby nie brakło jej energii na „pracę nocną w alkowie”… Jak reagowano na pierwsze polskie posłanki?

Tego się polscy politycy nie spodziewali. Gdy kobiety uzyskały prawa wyborcze, masowo ruszyły do urn i wybrały swoje przedstawicielki do sejmu. Była to sytuacja tak nietypowa, że Piłsudski zaczął przemowę do zwycięzców od słów „Panowie posłowie!”, jak gdyby...

ciekawostka | 19.04.2019 | Autor:

Nie uwierzysz, że oni tym handlowali. Najdziwniejsze pomysły na biznes z czasów PRL-u

Piloci polskich wycieczek zorganizowanych za komuny widzieli niejedno. Po latach pamiętają przede wszystkim, że niemal nikt z „wczasowiczów” nie miał czasu na odpoczynek. Zamiast wypełniać spokojnie program wycieczki, wypełniali swoje kieszenie dewizami. Na ich zdobycie miewali szalone pomysły.

Więźniowie, trafiający na "Przeklętą Wyspę", w zimie walczyli z zabójczym mrozem. Zdjęcie poglądowe (1957 rok).

ciekawostka | 15.04.2019 | Autor:

„Palce jeden za drugim wpadały z łoskotem do wiadra”. Dramatyczne wspomnienia więźnia, który przeżył syberyjski mróz

Gdy temperatura na Kołymie spadała poniżej minus pięćdziesięciu jeden stopni, więźniowie mogli zostać w barakach. Przy minus pięćdziesięciu spędzali dzień na powietrzu, przy pracy. Przed mrozem nie chroniło ich nic – byli źle ubrani, głodni i przemęczeni. Po...

Za panowania Fiodora III polski był językiem carskiego dworu, a najmodniejszym strojem wśród mężczyzn był polski kontusz.

ciekawostka | 15.04.2019 | Autor:

Jak niewiele brakowało, by w Moskwie mówiono po polsku?

W 1680 roku szczytem mody na carskim dworze był… polski kontusz. To, co polskie, uchodziło za lepsze i bardziej wyrafinowane. Nawet prosty lud wtrącał w rozmowach polskie słówka. Jak to możliwe, że w XVII wieku carska Rosja sama...

Egzekucja Marii Stuart na obrazie pędzla Abela de Pujola.

ciekawostka | 12.04.2019 | Autor:

Nawet katu trzęsły się ręce. Najbardziej makabryczna królewska egzekucja w historii

Przez trzy dekady Maria Stuart rywalizowała z jedną z najpotężniejszych kobiet w dziejach – Elżbietą Tudor. Ostatecznie przegrała i musiała zapłacić za to najwyższą cenę. Egzekucja przerodziła się makabryczny spektakl, który zszokował nawet jej najbardziej zagorzałych przeciwników.

Po smutnych realiach peerelu bułgarskie kurorty, jak Złote Piaski (na zdjęciu) wydawały się rajem urlopowym i... handlowym (fot. karel291, lic. CCA 3.0 U)

ciekawostka | 10.04.2019 | Autor:

Za PRL-u Polki na potęgę szmuglowały do Rumunii biseptol i aspirynę. Wszystko przez zakaz aborcji

Można było zarabiać na szmuglu prezerwatyw. Ale chyba dużo bardziej opłacało się przewożenie… leków na ból głowy i na zakażenia pęcherza. Co robiły z nimi zdesperowane Rumunki, którym odebrano prawo do antykoncepcji?

Mamy wielowiekową tradycję w produkcji wódki, ale czy byliśmy pierwsi?

ciekawostka | 10.04.2019 | Autor:

Czy Polacy jako pierwsi zaczęli produkować wódkę?

Produkcja wódki nad Wisłą ma długą i bogatą historię, ale czy możemy sobie przypisać palmę pierwszeństwa na tym polu? A może jednak uprzedził nas ktoś inny?

Jak to możliwe, że Stefan Czarnieckie zaczynając jako prosty żołnierz zaszedł aż tak wysoko?

ciekawostka | 09.04.2019 | Autor:

Najdziwniejsza kariera żołnierska w dziejach Polski. Jak Czarnieckiemu udało się przebić szklany sufit?

Kiedy stawiał pierwsze kroki w żołnierskim życiu, wydawało się, że jest na z góry przegranej pozycji. Ubogi, niewykształcony i nieokrzesany, dzięki odrobinie szczęścia i dużej dozie sprytu doszedł na sam szczyt. Jak tego dokonał?

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.