Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ciekawostka

Ciekawostki to kwintesencja naszego portalu. Krótkie materiały poświęcone interesujących anegdotom, zaskakującym detalom z przeszłości, dziwnym wiadomościom z dawnej prasy. Lektura, która zajmie ci nie więcej niż 3 minuty, oparta na pojedynczych źródłach.

ciekawostka | 19.04.2019 | Autor:

Nie uwierzysz, że oni tym handlowali. Najdziwniejsze pomysły na biznes z czasów PRL-u

Piloci polskich wycieczek zorganizowanych za komuny widzieli niejedno. Po latach pamiętają przede wszystkim, że niemal nikt z „wczasowiczów” nie miał czasu na odpoczynek. Zamiast wypełniać spokojnie program wycieczki, wypełniali swoje kieszenie dewizami. Na ich zdobycie miewali szalone pomysły.

Więźniowie, trafiający na "Przeklętą Wyspę", w zimie walczyli z zabójczym mrozem. Zdjęcie poglądowe (1957 rok).

ciekawostka | 15.04.2019 | Autor:

„Palce jeden za drugim wpadały z łoskotem do wiadra”. Dramatyczne wspomnienia więźnia, który przeżył syberyjski mróz

Gdy temperatura na Kołymie spadała poniżej minus pięćdziesięciu jeden stopni, więźniowie mogli zostać w barakach. Przy minus pięćdziesięciu spędzali dzień na powietrzu, przy pracy. Przed mrozem nie chroniło ich nic – byli źle ubrani, głodni i przemęczeni. Po...

Za panowania Fiodora III polski był językiem carskiego dworu, a najmodniejszym strojem wśród mężczyzn był polski kontusz.

ciekawostka | 15.04.2019 | Autor:

Jak niewiele brakowało, by w Moskwie mówiono po polsku?

W 1680 roku szczytem mody na carskim dworze był… polski kontusz. To, co polskie, uchodziło za lepsze i bardziej wyrafinowane. Nawet prosty lud wtrącał w rozmowach polskie słówka. Jak to możliwe, że w XVII wieku carska Rosja sama...

Egzekucja Marii Stuart na obrazie pędzla Abela de Pujola.

ciekawostka | 12.04.2019 | Autor:

Nawet katu trzęsły się ręce. Najbardziej makabryczna królewska egzekucja w historii

Przez trzy dekady Maria Stuart rywalizowała z jedną z najpotężniejszych kobiet w dziejach – Elżbietą Tudor. Ostatecznie przegrała i musiała zapłacić za to najwyższą cenę. Egzekucja przerodziła się makabryczny spektakl, który zszokował nawet jej najbardziej zagorzałych przeciwników.

Po smutnych realiach peerelu bułgarskie kurorty, jak Złote Piaski (na zdjęciu) wydawały się rajem urlopowym i... handlowym (fot. karel291, lic. CCA 3.0 U)

ciekawostka | 10.04.2019 | Autor:

Za PRL-u Polki na potęgę szmuglowały do Rumunii biseptol i aspirynę. Wszystko przez zakaz aborcji

Można było zarabiać na szmuglu prezerwatyw. Ale chyba dużo bardziej opłacało się przewożenie… leków na ból głowy i na zakażenia pęcherza. Co robiły z nimi zdesperowane Rumunki, którym odebrano prawo do antykoncepcji?

Mamy wielowiekową tradycję w produkcji wódki, ale czy byliśmy pierwsi?

ciekawostka | 10.04.2019 | Autor:

Czy Polacy jako pierwsi zaczęli produkować wódkę? Tajemniczy trybunał wydał jednoznaczny wyrok

Produkcja wódki nad Wisłą ma długą i bogatą historię, ale czy możemy sobie przypisać palmę pierwszeństwa na tym polu? A może jednak uprzedził nas ktoś inny? Kilkadziesiąt lat temu sprawę spróbował rozstrzygnąć tajemniczy trybunał…

Jak to możliwe, że Stefan Czarnieckie zaczynając jako prosty żołnierz zaszedł aż tak wysoko?

ciekawostka | 09.04.2019 | Autor:

Najdziwniejsza kariera żołnierska w dziejach Polski. Jak Czarnieckiemu udało się przebić szklany sufit?

Kiedy stawiał pierwsze kroki w żołnierskim życiu, wydawało się, że jest na z góry przegranej pozycji. Ubogi, niewykształcony i nieokrzesany, dzięki odrobinie szczęścia i dużej dozie sprytu doszedł na sam szczyt. Jak tego dokonał?

Jeśli mieli dobrego dowódcę, Bizantyńczycy potrafili zwyciężać. Tak było w bitwie pod Niniwą w 627 roku.

ciekawostka | 04.04.2019 | Autor:

Drugi Rzym? Na pewno nie, jeśli chodzi o armię…

Bizantyńczycy przez cały okres istnienia swojego imperium nazywali się „Rzymianami”. Uważali, że po upadku Wiecznego Miasta centrum cesarstwa przeniosło się do Konstantynopola. Pod pewnymi względami nie dorastali jednak do pięt swoim poprzednikom – a przynajmniej tak sugeruje pewien...

Pożary szybów naftowych są niezwykle groźne. Na zdj. strażacy gaszą płonący szyb w Iraku (ilustracja poglądowa).

ciekawostka | 30.03.2019 | Autor:

Tego dnia Polska niemal stała się naftową potęgą. Dlaczego jednak do tego nie doszło?

Tego dnia oczy całego świata zwróciły się w stronę Polski. W niewielkim Karlinie na Pomorzu w niebo wzbił się słup naftowego ognia. Płomienie szalały, a tymczasem media okrzyknęły PRL nowym Kuwejtem. Jednak zainteresowanie polską ropą zgasło równie szybko,...

Ofiary cudownej broni Bizantyńczyków ginęły, płonąc żywcem.

ciekawostka | 27.03.2019 | Autor:

Najbardziej przerażająca broń średniowiecza. Jej ofiary konały w męczarniach

Uważa się tę broń za pierwowzór napalmu i ładunków termonuklearnych. U współczesnych samo jej wspomnienie budziło lęk. Nie było przed nią ratunku: gdy się pojawiała, niosła grozę i zniszczenie. Nic dziwnego, że sekret tej broni był pilnie strzeżony…...

W sławnego potwora wcielił się między innymi Boris Karloff.

ciekawostka | 24.03.2019 | Autor:

Narodziny najsłynniejszego monstrum w dziejach. Skąd wziął się pomysł na tego potwora?

Potwór Frankensteina, pozszywany z fragmentów ludzkich i zwierzęcych ciał, zrodził się w głowie niepozornej młodej kobiety. Skąd Mary Shelley czerpała inspirację?

Żołnierz YPG (fot. Kurdishstruggle, lic. CC BY 2.0)

ciekawostka | 22.03.2019 | Autor:

Tak mnie szkolili do walki z islamistami. Wstrząsająca relacja ochotnika

Uzbrojeni po zęby, doskonale wyszkoleni i bezgranicznie zdeterminowani? Jeżeli w Twojej głowie tkwi taki obraz ludzi zwalczających terrorystów to jesteś… w błędzie. Ich szkolenie można nazwać morderczym wyłącznie dlatego, że poziom wiedzy robi z nich co najwyżej mięso...

Zdaniem Lawrence'a Freedmana Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny jak zwykło się uważać.

ciekawostka | 19.03.2019 | Autor:

Blitzkrieg wcale nie był tak skuteczny, jak powszechnie się uważa. Tak twierdzi ten znany angielski historyk

Szybki podbój Polski. Błyskawiczne opanowanie krajów Beneluksu. Druzgocząca klęska Francji i piorunujące postępy operacji „Barbarossa” latem 1941 roku. Wszystko to podaje się jako dowód na morderczą skuteczność Blitzkriegu. Tymczasem profesor Lawrence Freedman ocenia niemiecką strategię zupełnie inaczej.

Czy ofensywę na miasto Hue przygotowały kobiety?

ciekawostka | 18.03.2019 | Autor:

Czy to te kobiety sprawiły, że Amerykanie przegrali wojnę w Wietnamie?

Z całej siły nienawidziły wspieranego przez USA południowowietnamskiego reżimu, dlatego zaangażowały się w działanie komunistycznej partyzantki. Ich wkład w organizację natarcia ze stycznia 1968 roku okazał się bezcenny. Czy to możliwe, że ofensywa zawdzięczała początkowe sukcesy jedenastu dziewczynom?

Percy Shelley był wybitnym poetą... i naprawdę złym mężem.

ciekawostka | 16.03.2019 | Autor:

Popełniła samobójstwo, a on i tak ciągał ją po sądach. Czy to był najgorszy mąż XIX wieku?

Uciekła dla niego z domu. Urodziła mu dwójkę dzieci. Gdy ją porzucał, błagała go o jeszcze jedną szansę. Kilka lat później popełniła samobójstwo – a on nie przepuścił żadnej okazji, by nawet po śmierci zszargać jej reputację. Jak...

Rząd Władysława Sikorskiego potrzebował kozła ofiarnego. Wywiad wojskowy wydawał się do tego celu idealny (fot. domena publiczna)

ciekawostka | 15.03.2019 | Autor:

Kto był odpowiedzialny za klęskę wrześniową? Rząd na emigracji szybko wskazał winnego

W międzywojniu uchodzili za największych bohaterów polskiego wojska. Przyczynili się do zwycięstwa nad bolszewikami i do uzyskania kluczowego atutu w konfrontacji z III Rzeszą. Dlaczego więc to właśnie ich obciążono winą za przegraną wojnę obronną 1939 roku?

Ostatnie słowa skazańców nie zawsze były wzniosłe...

ciekawostka | 11.03.2019 | Autor:

Najbardziej kuriozalne ostatnie słowa w historii

Prośba o przebaczenie, a może garść obelg wobec sędziego? Nie każdy skazaniec  potrafił się zdobyć na podniosłe, godne upamiętnienia, okrągłe zdania. Oto kilka przykładów naprawdę DZIWACZNYCH ostatnich słów wypowiedzianych tuż przed egzekucją. 

W oblężonym Leningradzie dobrze odżywione kobiety od razu były posądzane o prostytucję. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka | 05.03.2019 | Autor:

Po czym rozpoznawano prostytutki w oblężonym Leningradzie?

Oznaki były oczywiste dla każdego, a ludzie – okazywali się absolutnie bezlitośni. Czy jednak rzeczywiście każda taka kobieta trudniła się płatną miłością?

Brytyjski plakat propagandowy z czasów II wojny światowej (fot. z kolekcji Imperial War Museum, domena publiczna)

ciekawostka | 02.03.2019 | Autor:

Brytyjski historyk przyznaje: moi rodacy zachowali się haniebnie na wieść o złamaniu Enigmy przez Polaków

Tajemnica złamania szyfru Enigmy do dziś budzi emocje. Aby pokonać niemieckich kryptologów Brytyjczycy, Francuzi i Polacy pracowali razem. Kiedy okazało się, że to nad Wisłą doszło do przełomu, jeden z Brytyjczyków zaczął nas oskarżać o oszustwo!

Poszukiwacze złota zabierali na wyprawy najniezwyklejsze rzeczy - ale czy wszystkie były potrzebne?

ciekawostka | 01.03.2019 | Autor:

XIX-wieczny poradnik dla poszukiwaczy złota… napisany przez Polaka. Zobacz, co w nim zalecano

Gdzie szukać cennego kruszcu? Co zabrać ze sobą? Jak zadbać o zdrowie? Autor „Przewodnika po krainie złota” twierdził, że zna odpowiedzi na każde pytanie. I choć sam nie dorobił się na złotej gorączce, jego książka stała się wyrocznią...

Radosna dziewczyna przy wuju straciła pogodę ducha i ostatecznie popełniła samobójstwo.

ciekawostka | 28.02.2019 | Autor:

Czy Hitler sypiał ze swoją siostrzenicą i skłonił ją do samobójstwa?

Gdy w 1931 roku Geli Raubal, siostrzenica Hitlera, popełniła samobójstwo, przyszły dyktator na tydzień zamknął się w domu. W Niemczech zawrzało od plotek. Mówiono, że dziewczyna była w ciąży z wujem i że to on kazał ją zabić....

Dopiero w XIX wieku lekarze odważyli się na operowanie serca. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka | 28.02.2019 | Autor:

„Palec ześlizgiwał się i krew buchała na nowo”. To oni jako pierwsi przełamali największe tabu w medycynie

Starożytni chirurdzy mogli poszczycić się wieloma osiągnięciami. Przeprowadzali z powodzeniem trepanacje czaszek. Zdejmowali zaćmę. Potrafili nawet zatrzymać krwawienie, podwiązując naczynia krwionośne. Serca jednak nie dotykali. Kto pierwszy się na to odważył?

Kobiecy strój często bywał najlepszym przebraniem dla mężczyzny!

ciekawostka | 21.02.2019 | Autor:

Sławni szpiedzy udający kobiety

Gdyby James Bond naprawdę znał się na szpiegowskim fachu, wiedziałby że od śmiesznych gadżetów przydatniejsze są… sukienki. Poznaj historię wielkich agentów, którzy osiągali sukcesy w kobiecym przebraniu. I to jakie!

Jaką strategię powinno przyjąć polskie dowództwo, aby nasze wojsko dłużej stawiało czoła niemieckiej inwazji?

ciekawostka | 19.02.2019 | Autor:

Jak Polska powinna się bronić przed Niemcami w 1939 roku? Zdaniem tego nazistowskiego feldmarszałka popełniliśmy poważny błąd

Wyczerpujące nocne odwroty. Ciągłe zagrożenie okrążeniem i niemieckie zagony pancerne pojawiające się w najmniej spodziewanym momencie. Tak dla wielu polskich żołnierzy wyglądał wrzesień 1939 roku. Czy można było temu zapobiec?

Głód sprawiał, że ludzie byli gotowi kraść żywność nawet najbliższej rodzinie. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka | 15.02.2019 | Autor:

"Jestem niegodziwcem. Życie się dla mnie skończyło". Unikatowa relacja konającego nastolatka z oblężonego Leningradu

Dla mieszkańców Leningradu trwające niemal 900 dni oblężenie było prawdziwym piekłem na ziemi. W ludziach budziły się najciemniejsze instynkty, a więzy rodzinne przestawały się liczyć. Na własnej skórze doświadczył tego Jura Riabinkin, który… kradł jedzenie własnej matce i siostrze.

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.