Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ciekawostka

Ciekawostki to kwintesencja naszego portalu. Krótkie materiały poświęcone interesujących anegdotom, zaskakującym detalom z przeszłości, dziwnym wiadomościom z dawnej prasy. Lektura, która zajmie ci nie więcej niż 3 minuty, oparta na pojedynczych źródłach.

ciekawostka 19.09.2019 | Autor:

Fantastyczne zwierzęta – kto je wymyślił?

Ludzie od wieków katalogowali i opisywali przyrodę. Nie zawsze jednak robili to na podstawie faktów – bardzo często zamiast rzetelnych informacji czytelnicy znajdowali wyssane z palca bzdury…

ciekawostka 18.09.2019 | Autor:

Czy przez ten mit upadła Rzeczpospolita?

Z jednej strony podgolone szlacheckie głowy, tureckie kontusze, ciemnota, pijaństwo, wyzysk chłopstwa, upadek miast, z drugiej patriotyzm, wspaniałe bitwy i polska tożsamość. Czym tak naprawdę jest mit sarmacki?

ciekawostka 16.09.2019 | Autor:

Klinika aniołów śmierci. To tu naziści torturowali i mordowali niepełnosprawne dzieci

W 1940 roku w Wiedniu otwarto klinikę Am Spiegelgrund. Trafiały do niej austriackie dzieci. Skojarzenia z medycyną są jednak mylące – za ceglanym murem od śmierci małych pacjentów dzieliła jedynie diagnoza. Wystarczyło, że w karcie choroby pojawiło się...

ciekawostka 15.09.2019 | Autor:

Barbarzyńcy z Zakopanego. Jak wyglądało życie w sercu Tatr, zanim przybyła cywilizacja?

Jeszcze w połowie XIX wieku Zakopane było zacofaną wsią, a w okolicy królowała legenda o rozbójnikach i kłusownikach. W Zakopanem brakowało rozwiniętej infrastruktury noclegowej i rozrywkowej, a na domiar złego podróż turysty z Krakowa do Zakopanego trwała pół...

ciekawostka 12.09.2019 | Autor:

Przypiekanie i łamanie stawów – tortury w nowożytności

Tortury sądowe rozpalają wyobraźnię od wielu dziesięcioleci. Z ożywieniem dyskutuje się nad sensem ich stosowania, z fascynacją podziwia wymyślne narzędzia rzekomo stosowane przez nowożytnych katów. Czy wszystko co myślimy na temat tortur stosowanych przed polskimi sądami miejskimi jest...

ciekawostka 10.09.2019 | Autor:

To oni mordowali Żydów w okupowanej Polsce

Ze zwykłych ludzi przemienili się w bestie. W jaki sposób Niemcom udało się zorganizować i przeprowadzić akcję eksterminacyjną na rozległych obszarach okupowanej Polski?

ciekawostka 09.09.2019 | Autor:

Ten silny narkotyk sprzedawano jako lekarstwo i dodawano do cukierków. Oto 5 rzeczy, które powinniście o nim wiedzieć

Z tym niewielkim krzakiem walczą władze na całym świecie. Wyizolowana z niego substancja jest jednym z najbardziej uzależniających narkotyków, jednak liście, z których się ją wytwarza, nie powodują uzależnień wśród ludności autochtonicznej Ameryki Południowej. Oto 5 interesujących faktów...

ciekawostka 08.09.2019 | Autor:

Pierwszy napad na amerykański bank. Historia niczym z najlepszego kryminału

Pierwsze obrabowanie banku w Stanach Zjednoczonych odbyło się bez żadnych ofiar, a nawet… śladów włamania. Podczas napadu skradziono równowartość dzisiejszych 3 milionów dolarów. Miało ono jedną zaletę, gdyż przyczyniło się do rozpoczęcia walki o prawa obywateli USA.

Królowa Elżbieta I odeszła w pokoju, choć zapewne nie byłaby taka spokojna, gdyby wiedziała, co spotka jej ciało...

ciekawostka 07.09.2019 | Autor:

To był jeden z najbardziej makabrycznych pogrzebów w dziejach. Ciało Elżbiety I… eksplodowało

Pewnej nocy damy dworu czuwające przy zwłokach władczyni obudził potężny huk. Komnata wypełniła się potwornym smrodem. Okazało się, że ciało Królowej Dziewicy… wybuchło. Ale dlaczego ostatnia droga Elżbiety zmieniła się w jatkę?

ciekawostka 06.09.2019 | Autor:

Samobójstwo w starożytnej Grecji i Rzymie

Cykuta, żyły podcięte w wannie i jadowite żmije. Jaki był stosunek starożytnych Greków i Rzymian do samobójstwa? Traktowano je jako tchórzostwo, a może wręcz przeciwnie – akt odwagi?

Pranie mózgu niemieckich dzieci trwało od najmłodszych lat (na il. kadr z filmu krótkometrażowego Disneya „Education for Death” z 1943 roku.

ciekawostka 04.09.2019 | Autor:

Podstawa programowa według Hitlera. Czego uczono dzieci w szkołach w III Rzeszy?

Hitler i jego współpracownicy doskonale rozumieli przysłowie „czym skorupka za młodu nasiąknie…” i ochoczo wcielali je w życie w narodowosocjalistycznych szkołach. By zapewnić trwałość swych idei, stworzyli gigantyczną edukacyjną machinę propagandy. Jakimi dokładnie informacjami „karmili” dzieci i młodzież?

ciekawostka 03.09.2019 | Autor:

Robin Hood – czy opowieść o szarmanckim banicie to tylko mit?

Niezrównany mistrz w strzelaniu z łuku, oddany królowi Ryszardowi Lwie Serce, przywódca leśnej drużyny walczący z niegodziwym szeryfem z Nottingham. Od czasów średniowiecza legenda bohatera ubogich urzeka, a zarazem fascynuje całe pokolenia.

Seks w średniowieczu miał służyć przede wszystkim prokreacji.

ciekawostka 30.08.2019 | Autor:

Czy w średniowieczu orgazm był grzechem? Tak podchodzono do seksu 800 lat temu…

Akty seksualne – nie do końca zgodne z regułami mówiącymi o obowiązku małżeńskim i prokreacji – były w średniowieczu powszechne. Znalazło się dla nich nawet miejsce w podręcznikach dla spowiedników! Ostatecznie przyjemność sama w sobie była grzeszna. Zwłaszcza...

ciekawostka 24.08.2019 | Autor:

Jak zginął Napoleon Bonaparte, czyli zagadkowa śmierć cesarza w niewoli

Pośmiertna diagnoza wskazywała na raka żołądka, ale późniejsze badania wskazują, że powody śmierci przymusowego rezydenta wyspy Świętej Heleny mogły być inne… Czy Napoleon zmarł z powodu choroby, czy może ktoś przyspieszył działanie natury?

ciekawostka 23.08.2019 | Autor:

Miejski oprawca i okrutnik? Kat – mistrz małodobry

Ze wszystkich postaci zaangażowanych w przebieg wczesnonowożytnego procesu sądowego, żadna nie budzi dziś tak wielkiej fascynacji i nie rozbudza wyobraźni tak potężnie, jak osoba kata – oprawcy, który, nieczuły na ból innych, bezwzględnie torturował przed sądem oskarżonych, a...

ciekawostka 22.08.2019 | Autor:

Od beztroskiej zabawy do bezbolesnego wyrywania zębów. Historia znieczulenia

Co wspólnego miały małomiasteczkowe zabawy, Indianie, dentysta i ucieczka ze stołu operacyjnego? Odkrycie znieczulenia w medycynie wymagało trochę czasu i nieudanych eksperymentów.

ciekawostka 21.08.2019 | Autor:

„(…) bo się właśnie objawił niezwykły znak: człowieka, który muły oporządzał, konsulem obrano” – Formy nacisku politycznego u schyłku Republiki Rzymskiej

Oskarżenie o chęć zdobycia władzy królewskiej, teatralne rozdzieranie szat i wylewanie łez, a ostatecznie wymyślne obelgi i inwektywy (również wierszowane!). Jak wywierano wpływ polityczny w starożytnym Rzymie?  

ciekawostka 18.08.2019 | Autor:

O tym, jak w nowożytnej Rzeczypospolitej zoofilię karano

Prawo karne obowiązujące w późnym średniowieczu i w nowożytności w polskich miastach przewidywało surowe kary, włącznie z karą główną, w przypadku wielu przestępstw: za uprawianie czarów, świętokradztwo, bezczeszczenie zwłok, czasami nawet za kradzieże. Niewiele było jednak zbrodni tak...

ciekawostka 17.08.2019 | Autor:

Magia, pijaństwo i las płynący krwią dziewic. Jak starożytni Rzymianie wchodzili w nowy rok?

Nowy rok w starożytnym Rzymie był związany przede wszystkim z dniem, w którym konsulowie obejmowali swoje urzędy. Początkowo obchodzono go 1 marca, czyli w dniu święta ku czci Marsa i Junony, później świętowanie przeniesiono na 1 stycznia. W...

ciekawostka 16.08.2019 | Autor:

Bojowniczka uniknęła plutonu egzekucyjnego. W ostatniej chwili!

Prowadziła salon urody we Francji, ale wybuch II wojny światowej spowodował, iż wstąpiła do francuskiego ruchu oporu. Cudem uniknęła śmierci. Zmarła w wieku… 105 lat. Kim była Andrée Peel?

Wład Palownik w masowej wyobraźni funkcjonuje jako okrutny władca otoczony lasem ofiar ponabijanych na pale. Czy jednak faktycznie był aż tak zły?

ciekawostka 13.08.2019 | Autor:

Dlaczego Wład został Palownikiem? Zaskakująca geneza okrutnego przydomku słynnego władcy

Wład Palownik, pierwowzór słynnego hrabiego Draculi, jest znany przede wszystkim ze względu na przykry zwyczaj nabijania ludzi na pal z byle powodu. Okazuje się jednak, że prawda na jego temat nie jest taka prosta, bo po pierwsze władca...

ciekawostka 08.08.2019 | Autor:

Krwiożercze piękności – w poszukiwaniu starożytnego przodka Drakuli

Wampir – postać szeroko wykorzystywana w kulturze. Jego obraz zawdzięczamy głośnej książce Brama Stokera. Drakula nie był jednak ojcem rodu wampirów, a jego przodków należy szukać wszędzie tam, gdzie ludzie bali się nagłej śmierci – zatem również w...

PRECZ Z (U)PAŁAMI -happening Pomarańczowej Alternatywy, Wrocław lipiec 1988,
Literki: Ł – Adam Lipiński, M – Waldemar Fydrych

ciekawostka 06.08.2019 | Autor:

„Końcem każdej formacji społeczno-ekonomicznej jest jej komedia”*. Waldemar Fydrych śmiechem zwalczał komunizm

Krasnoludki, happeningi i kpiny z władzy – to była jego metoda na walkę z system komunistycznym. Sam przyznał, że „Gdyby nie komuniści i prowadzona przez nich gospodarka planowa, świat, sztuka i Major nie istnieliby na takim poziomie”. Kim...

Wśród powstańców krążyło wiele różnych przesądów. Zdjęcie poglądowe.

ciekawostka 01.08.2019 | Autor:

Powstańcze przesądy. W co wierzyli walczący warszawiacy?

W ekstremalnych warunkach łatwo popaść w tendencję do magicznego myślenia. Nie inaczej było z uczestnikami powstania warszawskiego, którzy na każdym kroku musieli walczyć o przeżycie. Co ich zdaniem zwiastowało nieszczęście i przynosiło pecha?

Wanda z Peemkiem, maskotką małpką, którą dostała na koniec Powstania Warszawskiego od swoich kolegów. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

ciekawostka 28.07.2019 | Autor:

„To był najokropniejszy dzień w życiu”. Które momenty walk uczestnicy powstania warszawskiego wspominali najgorzej?

Przez 63 dni heroicznie stawali do walki z nadzieją, że wyzwolą stolicę. W tym czasie widzieli i przeżyli – ci, którym dane było przeżyć – rzeczy straszne. Śmierć przyjaciół, metodyczne niszczenie miasta i upadek marzeń o wolności. Czy...