Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Epoka

Dla żołnierzy UPA (na zdj. upowcy w 1947 roku) zbrodnia w Parośli była próbą generalną przed rzezią, jaką zamierzali urządzić Polakom na Wołyniu.

artykuł | 16.07.2019 | Autor:

To tu wszystko się zaczęło. Gdzie Ukraińcy dokonali pierwszej masowej zbrodni, która zapoczątkowała rzeź wołyńską?

Kiedy mieszkańcy Parośli zobaczyli nad ranem nadciągający oddział żołnierzy w sowieckich mundurach, zaniepokoili się, ale nie wpadli w panikę. Pozwolili nawet się związać, by uniknąć kary, którą Niemcy mogliby wymierzyć za „pomaganie partyzantom”. Nie wiedzieli, że czeka ich...

Edmund Baranowski "Jur" walczył między innymi na Woli, w Śródmieściu i na Czerniakowie. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

artykuł | 15.07.2019 | Autor:

„Decyzję o wybuchu Powstania oceniam krytycznie”. Gorzkie słowa powstańca

„Jur” walczył na Woli, w Starym Mieście, Śródmieściu i na Czerniakowie. Nie wahał się raz po raz narażać swojego życia – za swoje bohaterstwo w powstaniu warszawskim otrzymał szereg odznaczeń. Po latach przyznaje jednak, że nie wszystko poszło...

Wjazd Jana Henryka Dąbrowskiego do Poznaniana obrazie Gładysza.

ciekawostka | 14.07.2019 | Autor:

Spektakularny rajd na Wielkopolskę. Tak powinny wyglądać wszystkie polskie powstania

Tadeusz Kościuszko nie mógł chyba wybrać lepszego człowieka, zlecając Janowi Henrykowi Dąbrowskiemu zadanie wywołania powstania w Wielkopolsce. Świeżo upieczony generał zabrał się do rzeczy wzorowo – i odniósł błyskotliwy sukces.

Czym zajmował się Josef Mengele zanim wybuchła wojna? Na ilustracji kadr z filmu dokumentalnego "Polowania na nazistów: Joseph Mengele".

artykuł | 13.07.2019 | Autorzy: i

Co Josef Mengele robił przed II wojną światową?

W młodości Anioł Śmierci niespecjalnie interesował się polityką. Jego pasją już w szkole były nauki przyrodnicze. Gdy zdecydował się na studia medyczne, nic nie zapowiadało jego zbrodniczej kariery. Jak to się stało, że marzenia o uzdrawianiu zastąpiły pseudonaukowe...

ciekawostka | 12.07.2019 | Autor:

To tam odkryto najstarszą biżuterię wykonaną ze złota. I wcale nie chodzi o Egipt

Staroegipskie piramidy, grobowce starożytnych władców Babilonu, a może asyryjskie cmentarzyska? Nic z tych rzeczy. Najstarsze ozdoby wykonane ze złota znaleziono w pobliżu miejsca nierozerwalnie związanego z polską historią!

Lekcja tańca na plaży? Czemu nie! Przed wojną turyści również lubili korzystać z wakacyjnych rozrywek.

artykuł | 11.07.2019 | Autor:

Parawany to jeszcze nic! Nie uwierzysz, jak Polacy przed wojną zachowywali się na plaży!

Rzędy parawanów i sterty śmieci to dziś ponura codzienność nadmorskich plaż. 80 lat temu sytuacja nie wyglądała wcale lepiej, choć nasi pradziadkowie borykali się z nieco innymi problemami. Walka z nagością, wiklinowe kosze i opalanie według instrukcji –...

Robert Oppenheimer przeszedł do historii jako ojciec bomby atomowej.

artykuł | 10.07.2019 | Autor:

„Niszczyciel światów”. Kim był człowiek, który stworzył bombę atomową?

16 lipca 1945 roku pustynię koło Alamogordo w stanie Nowy Meksyk rozświetlił potężny błysk. 300 kilometrów od miejsca eksplozji w budynkach zatrzęsły się szyby. Wybuch miał siłę 21 tysięcy ton trotylu. Widząc to, Robert Oppenheimer stwierdził: „Teraz stałem...

Wspomnienia ludzi, którzy przeżyli wołyńską rzeź budzą grozę. Na zdj. ocaleni mieszkający w obozie samoobrony Przebraże (zdj. stanowi fragment wystawy poświęconej rzezi wołyńskiej z Sanoka).

artykuł | 09.07.2019 | Autor:

„Myśmy się nie bali śmierci. Baliśmy się sposobu, w jaki umrzemy”. Szokujące relacje ocalałych z rzezi wołyńskiej [18+]

Przed oprawcami nie było ucieczki. Bezlitośnie dźgali ofiary nożami i widłami, rozrąbywali siekierami. Upowcy urządzili Polakom na Wołyniu piekło na ziemi. Jednak nie wszystkich udało im się zabić. Co ocaleni opowiadali o potwornościach, których doświadczyli?

Wanda Tkaczyk miała siedemnaście lat, gdy wybuchło powstanie. Zdjęcie z książki "Powstańcy".

artykuł | 08.07.2019 | Autor:

Siedemnastolatka, która chciała zabijać Niemców. Niezwykła historia z powstania warszawskiego

Kiedy wybuchło powstanie warszawskie, Wanda Traczyk miała zaledwie siedemnaście lat. Nie miała jednak wątpliwości, że chce wziąć w nim udział – i to z bronią w ręku! Jak udało jej się przekonać dowódców, by włączyli ją w szeregi...

materiał promocyjny | 07.07.2019 | Autor:

Wojna bez zwycięzców. Czy nadal grozi nam konflikt nuklearny?

6 sierpnia 1945 roku, godzina 8.15, Hiroszima. Na tle nieba pojedynczy samolot zrzuca bombę. 43 sekundy później miasto wraz z mieszkańcami wyparowuje, znika z powierzchni ziemi. Tak zaczyna się nowa era w dziejach świata. Czas atomu. Tyle tylko,...

Zawadkę Morochowską spalili Niemcy. Ledwie mieszkańcy wystawili nędzne szałasy na miejscu dawnych domów, a Polacy puścili je z dymem.

ciekawostka | 07.07.2019 | Autor:

Zbrodnia w Zawadce Morochowskiej. Polscy żołnierze mordowali niewinnych cywilów

„W ciągu 10-20 minut wyrżnęli, dosłownie wyrżnęli 68 kobiet, dzieci i starców. Czegoś podobnego nie widziałem nigdy w życiu” – pisano w relacji z podkarpackiej wsi Zawadka Morochowska. Zbrodni dokonali polscy żołnierze. Nigdy ich nie osądzono.

Hetman Jan Karol Chodkiewicz miał gadane jak mało kto.

ciekawostka | 06.07.2019 | Autor:

Ten złotousty hetman jak nikt potrafił zagrzać żołnierzy do walki. Jak dobrym mówcą był Jan Karol Chodkiewicz?

Na polu bitwy nie miał sobie równych. Jednak jego wielki talent objawiał się nie tylko w trafnych decyzjach, ale również w słowach, którymi porywał żołnierzy do walki, a także… przeciągał wrogów na swoją stronę!

Poza przysłowiową szklanką wody dorosłe dzieci musiały zapewniać swoim rodzicom miejsce do zamieszkania, jedzenie i wszelkie niezbędne im sprzęty.

ciekawostka | 05.07.2019 | Autorzy: i

Czy w średniowieczu były emerytury? Kto opiekował się starymi ludźmi tysiąc lat temu?

Jako że w średniowieczu nie istniał ZUS ani żaden jego odpowiednik, ciężar utrzymania starzejących się rodziców spoczywał w całości na dzieciach – szczególnie na wsi. Chcąc nie chcąc musiały one łożyć na ojca i matkę – a lista...

materiał promocyjny | 05.07.2019 | Autor:

Dlaczego dowództwo AK porzuciło Polaków w Wołyniu na pastwę UPA?

W latach 1943–1945 na Wołyniu i w Galicji Wschodniej ukraińscy nacjonaliści wymordowali 100 tysięcy Polaków. Gdzie wtedy była Armia Krajowa? Gdzie było Polskie Państwo Podziemne? Dlaczego nic nie zrobiono, by ratować polską ludność cywilną? Dlaczego Wołyniacy konali w...

Tak Hitlera jeszcze w maju 1939 roku przedstawiała satyryczna „Mucha”, nazywając go „zuchem z zastrzeżeniami”.

ciekawostka | 04.07.2019 | Autor:

„Kawaler z rozklekotanymi nerwami”. Co wiosną i latem 1939 roku pisano w Polsce o Hitlerze?

W 1939 roku dziennikarze na całym świecie odmieniali nazwisko „Hitler” przez wszystkie przypadki. Führer niepodzielnie królował na czołówkach gazet. Również w polskiej prasie był tematem numer jeden. Co dokładnie o nim pisano?

artykuł | 03.07.2019 | Autor:

Z kołyski do… fabryki lub kopalni. Najniebezpieczniejsze zawody wykonywane dawniej przez dzieci

Rewolucja przemysłowa zmieniła świat – choć nie zawsze na lepsze. Dla milionów dzieci oznaczała nędzę i konieczność szukania zatrudnienia. Mali robotnicy masowo zaludnili fabryki, kopalnie oraz dachy angielskich domów, a zadania, jakie wykonywali, nie miały nic wspólnego z...

Gdyby 27 Wołyńska Dywizja Piechoty AK powstała wcześniej, bilans ofiar rzezi byłby zdecydowanie zmniejszy. Dlaczego powołano ją do życia dopiero w 1944 roku?

artykuł | 02.07.2019 | Autor:

Odsiecz, która nie nadeszła. Dlaczego Armia Krajowa nie zareagowała, gdy Ukraińcy mordowali Polaków w Wołyniu?

Rzeź wołyńska stanowi jedną z najmroczniejszych kart w historii relacji polsko-ukraińskich. Mordy na Polakach w latach 1943–1945 pochłonęły od 80 do nawet 130 tysięcy istnień. Ofiar mogło być znacznie mniej, lecz zabijanym… nikt nie pomógł. Gdzie była AK,...

Dla najmłodszych obywateli amerykański rząd przygotował instruktaż w formie kreskówki o sympatycznym żółwiu Bercie pod tytułem „Duck and cover” (dosłownie: „Padnij i kryj się”).

artykuł | 01.07.2019 | Autor:

Jak przeżyć wybuch bomby atomowej? Poradnik przetrwania według Amerykanów

Wskoczyć do rowu i… spokojnie przeczekać – oto jedna z rad udzielanych pół wieku temu obywatelom Stanów Zjednoczonych na wypadek ataku nuklearnego. Jak wyglądały amerykańskie programy obrony cywilnej w razie trzeciej wojny światowej? I czy w ogóle mogły...

Charakterystyczne, czerwone puszki Pomocy Zimowej.

ciekawostka | 30.06.2019 | Autor:

Dziura budżetowa? Adolf Hitler miał na to świetny sposób. Przekonajcie się jaki...

Jednym z charakterystycznych elementów życia w III Rzeszy były liczne kwesty uliczne na Pomoc Zimową (Winterhilfswerk). Ta ogólnokrajowa akcja charytatywna niewiele miała jednak wspólnego z wspieraniem potrzebujących – chodziło przede wszystkim o… załatanie dziury budżetowej.

Amon Göth na zdjęciu wykonanym w polskim więzieniu. Sierpień 1945 rok.

artykuł | 29.06.2019 | Autor:

Największy zwyrodnialec wśród komendantów niemieckich obozów? Wszystkie zbrodnie Amona Götha

Amon Göth, komendant obozu pracy w Płaszowie, miał swoją poranną rutynę. Po przebudzeniu chwytał za lornetkę i broń, a następnie strzelał do więźniów, którzy jego zdaniem pracowali za wolno. Było to tylko jedno z wielu przerażających okrucieństw, których...

Tatarzy w XVII wieku porwali setki tysięcy mieszkańców Rzeczpospolitej. Na ilustracji obraz Antoniego Piotrowskiego "W jasyr".

artykuł | 28.06.2019 | Autor:

Prawdziwe piekło na ziemi. Jaki los czekał Polaków, którzy dostali się do tatarskiej niewoli?

Porywano ich z rodzinnych miejscowości, bito, gwałcono, pędzono pieszo setki kilometrów i jak zwierzęta sprzedawano na targu. Potem musieli ciężko pracować dla swoich właścicieli. Setki tysięcy mieszkańców Rzeczypospolitej trafiło do tatarskiej, a potem tureckiej niewoli i już nigdy...

Sławomir Petelicki forsował koncepcję stworzenia jednostki komandosów mimo sprzeciwów w gronie generalicji.

artykuł | 27.06.2019 | Autor:

To on wymyślił GROM. Jak generał Petelicki zorganizował naszą najbardziej elitarną jednostkę?

Jeszcze za życia niektórzy nazywali go wizjonerem. Od najmłodszych lat był wyjątkowo zadziornym człowiekiem i łatwo wdawał się w konflikty. Może to właśnie ta cecha zdecydowała, że w latach 90., wbrew opinii reszty generalicji, stworzył pierwszą w pełni...

Poszukiwania grobu świętego Piotra trwały wiele lat.

ciekawostka | 26.06.2019 | Autor:

Te kości należały podobno do najsławniejszego z apostołów. Niewiele brakowało, by nigdy ich nie znaleziono

W miejscu, w którym przeleżały całe stulecia, złożył je najprawdopodobniej sam cesarz Konstantyn. Odkryto je w apogeum wojny, w niezwykłych okolicznościach… i po cichu przeniesiono. Jak udało się ponownie wpaść na trop jednych z najcenniejszych relikwii chrześcijaństwa i...

konkurs | 26.06.2019 | Autor:

Jak Polacy i Ukraińcy wspominają akcję Wisła? Wstrząsające relacje uczestników wydarzeń

Czym właściwie była akcja Wisła? Zemstą na Ukraińcach? Koniecznym ze względu na „rację stanu” posunięciem politycznym? A może kolejnym epizodem wielowiekowej, bratobójczej wojny? Odpowiedzieć na te pytania pomoże Wam książka „Zostały tylko kamienie”, która jest nagrodą w naszym...

Konsekwencje zdrady były dla średniowiecznych kobiet bardzo dotkliwe...

artykuł | 25.06.2019 | Autor:

Chłosta, wygnanie lub śmierć. Jak karano za zdradę w średniowieczu?

Podwójne standardy? Szowinizm? Dyskryminacja? Średniowieczne kobiety znały to aż za dobrze – zwłaszcza w dziedzinie seksualności. O ile więc mężczyźni niemal bezkarnie mogli sobie pozwalać na „skoki w bok” to już panie, które przyprawiły mężowi rogi, musiały liczyć się...

Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.