Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Średniowiecze

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze średniowieczne ciekawostki: od czasów Justyniana Wielkiego, przez Francję Merowingów i Karolingów, po Polskę pierwszych Piastów, turnieje rycerskie, początki dynastii Jagiellonów i wielkie epidemie schyłku średniowiecza. Polecamy też ciekawostki spoza Europy, poświęcone średniowiecznej Afryce, Chinom czy Japonii.

Za początek imperialnej epoki Songhaju uznaje się rządy króla Sonniego Alego, który dzięki swoim podbojom nie tylko rozbudował swoje państwo, ale i zyskał autorytet w całej Afryce.

artykuł | 14.04.2018 | Autor:

Prymitywizm i brak cywilizacji? To czarne imperium zawstydziłoby niejedno europejskie królestwo

Europejczycy długo wierzyli, że „nigdy nie było cywilizowanego narodu o innej skórze niż biała”. I nie mogli bardziej się pomylić. Historia Afryki zna imperia, które nie ustępowały wielkim europejskim królestwom. A jedno z nich było prawdziwą światową potęgą.

artykuł | 26.03.2018 | Autor:

Afrykańskie Eldorado. Czy to było najbogatsze miasto średniowiecznego świata?

Chodniki i domostwa pokryte szczerym złotem. Takie legendy krążyły o mieście założonym przez lud, który bogacił się na sprzedawaniu w niewolę swoich współrodaków. Czy afrykańskie Eldorado naprawdę istniało? A jeśli tak, co doprowadziło do jego upadku?

XIV-wieczne niemieckie malowidło przedstawiające scenę miłości dworskiej

artykuł | 24.03.2018 | Autor:

Czy w średniowieczu były rozwody?

W świetle kościelnego prawa małżeństwa były nierozerwalne i dożywotnie. Od tej zasady znano jednak pełno wyjątków. Co trzeba było zrobić, by dostać rozwód w średniowieczu?

Odbudowany zamek Kazimierzowski w Bobolicach. Stan obecny. W przeciwieństwie do Bobolic po zamku w Żarnowcu przetrwały tylko zarysy fosy

artykuł | 20.03.2018 | Autor:

Kazimierz Wielki zamknął swoją żonę w wieży. Dla Adelajdy to nie była historia z bajki, ale najprawdziwszy koszmar

Król Kazimierz nie odegrał roli rycerza w lśniącej zbroi. Wręcz przeciwnie. To on zamknął niechcianą i niekochaną żonę w twierdzy, próbując złamać jej wolę i przymusić ją do rozwodu. Hart ducha Adelajdy Heskiej okazał się jednak o wiele...

Elżbieta Bośniaczka w wyobrażeniu Jana Matejki

artykuł | 07.03.2018 | Autor:

Chyba żadne małżeństwo w dziejach Polski nie przyniosło tylu szkód naszemu krajowi. Jak doszło do tego przeklętego związku?

Nigdy nie odwiedziła Polski, a po śmierci męża doprowadziła do niszczycielskiej wojny domowej nad Wisłą. Nieudolna, roszczeniowa i zadufana w sobie. Jakim cudem w ogóle została polską królową?

Zakon krzyżacki był jednym z trzech największych chrześcijańskich zakonów rycerskich. Powstał na fali krucjat w XI i XII wieku. Z podbitym w wyniku "chrystianizacji" ziem, stworzył własne państwo.

artykuł | 26.02.2018 | Autor:

Ile Krzyżacy zarobili na „nawracaniu” pogan?

Swoje potężne państwo zbudowali na krwi i cierpieniu ludzi, których mieli nawracać. Zamiast chrystianizować – mordowali, grabili i palili. Nie gardzili też ziemiami i dobrami chrześcijańskich sąsiadów. Ile Krzyżacy zarobili na swoich występkach?

Adelajda Heska na szkicu Jana Matejki

artykuł | 25.02.2018 | Autor:

To małżeństwo zatruło życie Kazimierzowi Wielkiemu. Jak doszło do związku, przez który wymarła dynastia Piastów?

Przebiegły podstęp, związek z martwą kobietą i pospieszne małżeństwo z podstawioną zamiast niej zastępczynią. Drugie małżeństwo Kazimierza Wielkiego było więcej niż nieporozumieniem. Król dał z siebie zrobić zupełnego głupca.

Historyczny obraz Prusów to do dziś zbiór półprawd, faktów i mitów, relacji, ale i manipulacji. Czy był to prosty pogański lud czy agresywni i prymitywni barbarzyńcy?

artykuł | 18.02.2018 | Autor:

Czy pogańscy Prusowie naprawdę byli barbarzyńcami i prymitywami?

Mordowali kapłanów, gwałcili zakonnice, niszczyli kościoły. Ale nie tylko. Ponoć wbijali na pal niewinne kobiety, a nawet niemowlęta. Brutalni i prymitywni nie oszczędzali nikogo. Ale czy ta czarna legenda odpowiada historycznej prawdzie?

Drahomira zleca zamordowanie Ludmiły. Ilustracja z XIV-wiecznej Kroniki Dalimila

artykuł | 16.02.2018 | Autor:

Zabiła własną teściową, by zagarnąć pełnię władzy. Krwiożercza babka księżnej Dobrawy

Bezwzględna, podejrzliwa, nienawistna. Dla żony Mieszka I to ona była wzorem władczyni. Babka z piekła rodem.

Jadwiga Andegaweńska

ciekawostka | 15.02.2018 | Autor:

Czy królowa Jadwiga parała się czarną magią?

Pełna złych przeczuć Jadwiga Andegaweńska szukała wsparcia nie tylko w Kościele, ale też – w okultyzmie. W jej czasach nikogo to nie gorszyło.

artykuł | 27.01.2018 | Autor:

Byli najpotężniejszym rodem w dziejach Rzeczypospolitej. Ich apetyt na władzę nie znał granic, a jednak nigdy nie zdobyli korony

Aby dodać sobie powagi, sfałszowali swój rodowód. Aby zarobić, nie wahali się zdradzić. Byli wśród nich wybitni wodzowie i wielcy politycy, ale i zwykli utracjusze, skandaliści i dziwacy. Przeklęty ród, którego marzenia o koronie nigdy się nie spełniły.

artykuł | 23.01.2018 | Autor:

Czego dzieci uczyły się w szkole w czasach Bolesława Chrobrego?

Nie było wtedy podstawówek, a i istnienia szkół katedralnych nie sposób potwierdzić. Władcy tworzyli jednak własne, prywatne szkoły: na dworze, ściśle na potrzeby swoich córek i synów. Czego można się było w nich nauczyć?

Kadr z serialu "Korona królów"

ranking | 21.01.2018 | Autor:

Prawda historyczna w „Koronie królów”. 10 artykułów, które powinieneś przeczytać, jeśli chcesz wiedzieć jak było naprawdę

Czy koronę można było kupić? Za ile? Jak naprawdę układały się relacje Kazimierza Wielkiego z jego matką, a jak z żoną? Jeśli oglądając „Koronę królów” zastanawiasz się czasem, ile prawdy pokazuje szklany ekran, koniecznie czytaj dalej.

Nagrobek Władysława Łokietka w katedrze wawelskiej. Rysunek z początku XIX wieku.

artykuł | 11.01.2018 | Autor:

Śmierć Władysława Łokietka. Jak umierał król, który zjednoczył Polskę?

Relacji jest kilka i nie mogłyby się bardziej od siebie różnić. Czy w chwili śmierci Łokietek groził synowi hańbą, jeśli ten okaże się nieudacznikiem czy przeciwnie – błagał doradców, by „ukochali” Kazimierza tak samo, jak ojca?

Kazimierz Wielki na obrazie pędzla M. Bacciarellego.

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Gdy Kazimierz Wielki zasiadł na tronie, Polska była na skraju upadku. Jak król uratował kraj przed katastrofą?

Do starcia, które zdecydowało o losach Polski nie doszło na polu bitwy, ale w pałacowych komnatach, w toku potajemnych negocjacji. Kazimierz Wielki zgodził się zapłacić kwotę, za którą można było kupić 20 zamków, 60 miasteczek, albo… 40 000...

Marta Bryła jako Aldona Anna w serialu Korona królów

artykuł | 06.01.2018 | Autor:

Teściowa zrobiła z niej pośmiewisko, biskup nią poniewierał, mąż życzył jej śmierci. Dlaczego życie Aldony Anny zamieniło się w koszmar?

Aldona Anna budziła politowanie dworzan oczekujących narodzin królewicza i wstręt księży, widzących w niej frywolną utracjuszkę. Nie szanował jej papież. A mąż? Po dziesięciu latach małżeństwa chyba tylko życzył jej śmierci.

Aldona Anna na portrecie wedłu wzoru Michała Stachowicza

artykuł | 03.01.2018 | Autor:

Kazimierz Wielki i Aldona Anna. Jak doszło do małżeństwa między polskim królewiczem i poganką z Litwy?

Dla jednych Aldona Anna była pozbawioną powagi siksą, która więcej myśli o zabawach i muzyce, niż o sprawach tronu. Inni widzieli w niej fałszywą chrześcijankę i córkę zdrajcy. Kim była naprawdę? I jak doszło do ślubu Aldony Anny...

Jadwiga Andegaweńska na obrazie Józefa Męciny-Krzesza. Początek XX wieku

artykuł | 30.12.2017 | Autor:

Niechciana córka. Dlaczego nikt się nie cieszył z narodzin Jadwigi Andegaweńskiej?

W przyszłości zostanie nie tylko królową, ale wręcz królem. Kiedy jednak się urodziła, przyniosła rodzicom wyłącznie rozczarowanie. Jadwiga Andegaweńska była córką, której nikt nie chciał.

Władysław Łokietek na rysunku Marka Szyszki. Ilustracja publikowana za zgodą autora

artykuł | 18.12.2017 | Autor:

Jak wyglądała koronacja Władysława Łokietka?

20 stycznia 1320 roku Polska na powrót stała się królestwem. W krakowskiej katedrze rozegrała się jedna z najbardziej niezwykłych uroczystości w dziejach tego miejsca. Jak dokładnie wyglądała ceremonia koronacji Władysława Łokietka?

Ludzie są najbardziej bezlitosnymi mordercami w przyrodzie. (fot. domena publiczna)

artykuł | 15.12.2017 | Autor:

Człowiek jest największym szkodnikiem w historii. Zobacz gatunki, które zniknęły przez niego

Jak pokazują badania to człowiek, a nie zmiany klimatu czy kataklizmy, jest odpowiedzialny za wytępienie setek gatunków zwierząt. Naukowcy twierdzą, że 177 gatunków ssaków ważących ponad 10 kilogramów, które wyginęły od 1000 do 132 000 lat temu wyniszczyli właśnie...

konkurs | 12.12.2017 | Autor:

Ambitne i pełne majestatu. To one uczyniły z Polski mocarstwo

Broniły władzy swoich najbliższych. Wydawały decyzje polityczne, dające świadectwo przenikliwości. Dowodziły wojskiem i nie pozwalały, by ktokolwiek traktował je jak marionetki. To właśnie o tych królowych przypomina książka „Damy polskiego imperium”, która jest nagrodą w naszym konkursie.

Rodzina w rozkwicie potęgi. Na tym obrazie Bernharda Strigela z 1515 roku cesarz Maksymilian I stoi z synem Filipem i żoną Marią (oboje w rzeczywistości już nie żyli), a siedzą jego wnukowie Ferdynand i Karol oraz przybrany syn Ludwik Jagiellończyk.

artykuł | 11.12.2017 | Autor:

Hegemoni Europy. W jaki sposób Habsburgowie stali się najpotężniejszą dynastią kontynentu?

Z Europy chcieli uczynić swój prywatny folwark i prawie im się to udało. Zdobywali swoje ziemie przez małżeństwa i wojny, ale nie cofali się też przed fałszerstwami i łapówkami. Jak naprawdę wyglądała budowa habsburskiego imperium? 

Jak w rzeczywistości wyglądała królowa Jadwiga?

historia obrazkowa | 10.12.2017 | Autor:

Jak wyglądała królowa Jadwiga?

Jan Długosz utrzymywał, że „nie było piękniejszej niewiasty”. Ale na najstarszych portretach widać zezowate straszydło z krzywym i haczykowatym nosem oraz niezdrowo zapadniętymi oczodołami. Jak naprawdę wyglądała królowa Jadwiga?

ciekawostka | 04.12.2017 | Autor:

Czy święta Kinga sypiała ze swoim spowiednikiem? Ten ohydny zarzut padał ze strony… najbardziej wpływowych polskich zakonników!

Polski król zapewniał, że będąc sam na sam w łożnicy świętej Kingi dostrzegł „wiele nieomylnych znaków” świadczących o jej niepokalanym stanie. Do złożenia tej deklaracji zachęciła go… małżonka.

Maltretowana kobieta. Miniatura z kodeksu z późnośredniowiecznej Brugii

artykuł | 23.11.2017 | Autor:

Gwałcicielski biznes w średniowieczu. Kobiety porywano i zniewalano, by przejąć ich majątek, tytuły, a nawet korony

Zgodnie z germańską tradycją gwałt stanowił jedną z trzech obowiązujących form ślubu. Nawet Kościół oswajał się z ideą, że każdą porwaną i sponiewieraną dziewczynę należy zmusić do małżeństwa z oprawcą.