Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Średniowiecze

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze średniowieczne ciekawostki: od czasów Justyniana Wielkiego, przez Francję Merowingów i Karolingów, po Polskę pierwszych Piastów, turnieje rycerskie, początki dynastii Jagiellonów i wielkie epidemie schyłku średniowiecza. Polecamy też ciekawostki spoza Europy, poświęcone średniowiecznej Afryce, Chinom czy Japonii.

Nagrobek Władysława Łokietka w katedrze wawelskiej. Rysunek z początku XIX wieku.

artykuł | 11.01.2018 | Autor:

Śmierć Władysława Łokietka. Jak umierał król, który zjednoczył Polskę?

Relacji jest kilka i nie mogłyby się bardziej od siebie różnić. Czy w chwili śmierci Łokietek groził synowi hańbą, jeśli ten okaże się nieudacznikiem czy przeciwnie – błagał doradców, by „ukochali” Kazimierza tak samo, jak ojca?

Kazimierz Wielki na obrazie pędzla M. Bacciarellego.

artykuł | 08.01.2018 | Autor:

Gdy Kazimierz Wielki zasiadł na tronie, Polska była na skraju upadku. Jak król uratował kraj przed katastrofą?

Do starcia, które zdecydowało o losach Polski nie doszło na polu bitwy, ale w pałacowych komnatach, w toku potajemnych negocjacji. Kazimierz Wielki zgodził się zapłacić kwotę, za którą można było kupić 20 zamków, 60 miasteczek, albo… 40 000...

Marta Bryła jako Aldona Anna w serialu Korona królów

artykuł | 06.01.2018 | Autor:

Teściowa zrobiła z niej pośmiewisko, biskup nią poniewierał, mąż życzył jej śmierci. Dlaczego życie Aldony Anny zamieniło się w koszmar?

Aldona Anna budziła politowanie dworzan oczekujących narodzin królewicza i wstręt księży, widzących w niej frywolną utracjuszkę. Nie szanował jej papież. A mąż? Po dziesięciu latach małżeństwa chyba tylko życzył jej śmierci.

Aldona Anna na portrecie wedłu wzoru Michała Stachowicza

artykuł | 03.01.2018 | Autor:

Kazimierz Wielki i Aldona Anna. Jak doszło do małżeństwa między polskim królewiczem i poganką z Litwy?

Dla jednych Aldona Anna była pozbawioną powagi siksą, która więcej myśli o zabawach i muzyce, niż o sprawach tronu. Inni widzieli w niej fałszywą chrześcijankę i córkę zdrajcy. Kim była naprawdę? I jak doszło do ślubu Aldony Anny...

Jadwiga Andegaweńska na obrazie Józefa Męciny-Krzesza. Początek XX wieku

artykuł | 30.12.2017 | Autor:

Niechciana córka. Dlaczego nikt się nie cieszył z narodzin Jadwigi Andegaweńskiej?

W przyszłości zostanie nie tylko królową, ale wręcz królem. Kiedy jednak się urodziła, przyniosła rodzicom wyłącznie rozczarowanie. Jadwiga Andegaweńska była córką, której nikt nie chciał.

Władysław Łokietek na rysunku Marka Szyszki. Ilustracja publikowana za zgodą autora

artykuł | 18.12.2017 | Autor:

Jak wyglądała koronacja Władysława Łokietka?

20 stycznia 1320 roku Polska na powrót stała się królestwem. W krakowskiej katedrze rozegrała się jedna z najbardziej niezwykłych uroczystości w dziejach tego miejsca. Jak dokładnie wyglądała ceremonia koronacji Władysława Łokietka?

Ludzie są najbardziej bezlitosnymi mordercami w przyrodzie. (fot. domena publiczna)

artykuł | 15.12.2017 | Autor:

Człowiek jest największym szkodnikiem w historii. Zobacz gatunki, które zniknęły przez niego

Jak pokazują badania to człowiek, a nie zmiany klimatu czy kataklizmy, jest odpowiedzialny za wytępienie setek gatunków zwierząt. Naukowcy twierdzą, że 177 gatunków ssaków ważących ponad 10 kilogramów, które wyginęły od 1000 do 132 000 lat temu wyniszczyli właśnie...

konkurs | 12.12.2017 | Autor:

Ambitne i pełne majestatu. To one uczyniły z Polski mocarstwo

Broniły władzy swoich najbliższych. Wydawały decyzje polityczne, dające świadectwo przenikliwości. Dowodziły wojskiem i nie pozwalały, by ktokolwiek traktował je jak marionetki. To właśnie o tych królowych przypomina książka „Damy polskiego imperium”, która jest nagrodą w naszym konkursie.

Rodzina w rozkwicie potęgi. Na tym obrazie Bernharda Strigela z 1515 roku cesarz Maksymilian I stoi z synem Filipem i żoną Marią (oboje w rzeczywistości już nie żyli), a siedzą jego wnukowie Ferdynand i Karol oraz przybrany syn Ludwik Jagiellończyk.

artykuł | 11.12.2017 | Autor:

Hegemoni Europy. W jaki sposób Habsburgowie stali się najpotężniejszą dynastią kontynentu?

Z Europy chcieli uczynić swój prywatny folwark i prawie im się to udało. Zdobywali swoje ziemie przez małżeństwa i wojny, ale nie cofali się też przed fałszerstwami i łapówkami. Jak naprawdę wyglądała budowa habsburskiego imperium? 

Jak w rzeczywistości wyglądała królowa Jadwiga?

historia obrazkowa | 10.12.2017 | Autor:

Jak wyglądała królowa Jadwiga?

Jan Długosz utrzymywał, że „nie było piękniejszej niewiasty”. Ale na najstarszych portretach widać zezowate straszydło z krzywym i haczykowatym nosem oraz niezdrowo zapadniętymi oczodołami. Jak naprawdę wyglądała królowa Jadwiga?

ciekawostka | 04.12.2017 | Autor:

Czy święta Kinga sypiała ze swoim spowiednikiem? Ten ohydny zarzut padał ze strony… najbardziej wpływowych polskich zakonników!

Polski król zapewniał, że będąc sam na sam w łożnicy świętej Kingi dostrzegł „wiele nieomylnych znaków” świadczących o jej niepokalanym stanie. Do złożenia tej deklaracji zachęciła go… małżonka.

Maltretowana kobieta. Miniatura z kodeksu z późnośredniowiecznej Brugii

artykuł | 23.11.2017 | Autor:

Gwałcicielski biznes w średniowieczu. Kobiety porywano i zniewalano, by przejąć ich majątek, tytuły, a nawet korony

Zgodnie z germańską tradycją gwałt stanowił jedną z trzech obowiązujących form ślubu. Nawet Kościół oswajał się z ideą, że każdą porwaną i sponiewieraną dziewczynę należy zmusić do małżeństwa z oprawcą.

Złoto Węgier. Floreny z XIV i XV stulecia.

artykuł | 21.11.2017 | Autor:

W tym europejskim kraju wydobywano jedną trzecią światowego złota. I dotąd nie miałeś o tym pojęcia

U schyłku średniowiecza jeden kraj zaspokajał nawet 80% europejskiego zapotrzebowania na złoto. Kraj, którym współrządziła Polka. I który niespodziewanie wyrósł do rangi niekwestionowanego mocarstwa.

Królowa Jadwiga. Rysunek Jana Matejki na podstawie pieczęci monarchini.

artykuł | 19.11.2017 | Autor:

Nieustępliwa królowa, która przeciwstawiała się samemu papieżowi. Nieznana twarz Jadwigi Andegaweńskiej

Święta królowa Jadwiga nie bała się przyznać, że ze strony hierarchii kościelnej Polacy mogą się spodziewać głównie niegodziwości. O działaniach Kościoła mówiła, że zakrawają na absurd. A cynizm i pazerność księży wypominała samemu papieżowi.

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Kaliskiej. Powyżej tablica prezentująca stroje dworskie XIV stulecia. Można sobie wyobrażać, że podobnie ubierała się także polska królowa.

artykuł | 15.11.2017 | Autor:

Jadwiga Kaliska. Potężna polska królowa, która zrobiła z męża pantoflarza. Dlaczego o niej nie pamiętamy?

Władzy nie chciała oddać ani za życia męża, ani po jego śmierci. „Królowa może być tylko jedna” – mówiła otwarcie Jadwiga Kaliska. I nawet jako siedemdziesięcioletnia staruszka wciąż trzęsła polską polityką.

artykuł | 12.11.2017 | Autor:

Toksyczny związek, który niesłusznie upudrowano. Jak bardzo nieudane było małżeństwo Jadwigi Andegaweńskiej i Władysława Jagiełły?

Król nie krył się nawet z tym, że nie jest w stanie przebywać w towarzystwie żony. Jadwiga była wiecznie osamotniona i pogardzana. Jej związek z Jagiełłą przeobraził się w serię kłótni, wymówek i pretensji.

Ile Władysław Łokietek zapłacił za polską koronę?

artykuł | 09.11.2017 | Autor:

Cena korony. Ile Władysław Łokietek zapłacił, żeby zostać królem Polski?

Za darmo korony nikt by mu nie dał. A papież, z którym Władysławowi Łokietkowi przyszło negocjować okazał się szczególnie wymagający. Żeby nie powiedzieć wprost: skrajnie pazerny.

Jadwiga Andegaweńska. Zanim została świętą, była mieszana z błotem jako cudzołożnica i prostytutka.

artykuł | 05.11.2017 | Autor:

Mężczyźni zgotowali jej piekło. Dzisiaj nikt już nie pamięta, że królowa Jadwiga była za życia wyzywana od prostytutek, nierządnic, cudzołożnic

W całej Europie imię Jadwigi mieszano z błotem. Oficjalny papieski trybunał publicznie rozstrzygał czy jest ona cudzołożnicą. I nawet własny mąż, król Władysław Jagiełło, nie dawał wiary jej wyjaśnieniom.

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Bolesławówny. Na ilustracji XIV-wieczna władczyni na iluminacji z tak zwanego "Kodeksu Manesse".

artykuł | 02.11.2017 | Autor:

Władysław Łokietek nigdy nie zostałby królem, gdyby nie ona. Naprawdę warto znać historię tej niesamowitej kobiety

Ratowała rodzinę w przebraniu prostej mieszczki. Osobiście dowodziła obroną Wawelu. I nie bała się postawić nawet najpotężniejszemu biskupowi w kraju. Czy domyślasz się o kim mowa?

Królowa Jadwiga. Portret pędzla Marcello Bacciarelliego.

artykuł | 29.10.2017 | Autor:

Noc poślubna królowej Jadwigi

Nikt nie zapytał jej o zdanie, a była zbyt młoda, by zrozumieć co właśnie ją czeka. To nie była radosna, ani nawet uroczysta chwila. Na dodatek pan młody w decydującym momencie… zapaskudził łóżko kałem.

artykuł | 26.10.2017 | Autor:

Ohydna tajemnica wybitnego monarchy. Czy największy z polskich królów był w rzeczywistości gwałcicielem?

Historycy szukają dla niego coraz to nowych wymówek. Przecież takie były czasy, taka mentalność. Nie każdą zbrodnię można jednak uzasadnić. I nie o każdej wypada nam dzisiaj milczeć.

Czy Jagiełło rzeczywiście czcił pogańskie bożki?

artykuł | 24.10.2017 | Autor:

Czy Jagiełło naprawdę był poganinem?

Krzyżacy przedstawiali go jako dzikiego bałwochwalcę. Jan Długosz wyśmiewał jego przesądy. A historycy do dzisiaj robią z niego prymitywa. Zupełnie niesłusznie.

materiał redakcyjny | 23.10.2017 | Autor:

Święte królowe, które pokochały władzę. Gdy zabrakło dynastii, to one zapewniły Polsce wielkość

Kontynent pustoszony zarazą, jakiej ludzkość jeszcze nie widziała. Czasy naznaczone upadkiem najpotężniejszych rodów. Epoka potrzebująca prawdziwych bohaterek. Kobiet zdolnych położyć podwaliny nowego polskiego imperium.

Elżbieta Łokietkówna wraz z rodziną. Fragment obrazu "Gniew Felicjana Zacha" pędzla Somy Orlai-Petricha. Druga połowa XIX wieku.

artykuł | 22.10.2017 | Autor:

Ta niezwykła Polka trzęsła całą średniowieczną Europą. Dlaczego nigdy o niej nie słyszałeś?

Najpotężniejsi królowie błagali ją o wstawiennictwo i radę. Papieże uciekali się do niej o pomoc. Była najbogatszą kobietą na kontynencie. Ale była też dumną córą polskiego rodu Piastów. Czy wiesz o kim mowa?

Czy to prawda, że członkowie drużyny Chrobrego brali udział w wikińskiej inwazji na Anglię? Na ilustracji obraz Ferdinanda Leeka.

artykuł | 20.10.2017 | Autor:

Czy wojownicy Bolesława Chrobrego brali udział w inwazji na Anglię?

Czy wśród tysięcy wikingów, którzy zmierzali do Anglii, by kraść, łupić, gwałcić i przejmować w posiadanie, znaleźli się polscy wojowie? I czy na pewno wysłał ich tam własnie Bolesław Chrobry?