Ciekawostki Historyczne

Na przełomie listopada i grudnia 1943 roku w Teheranie spotkali się trzej ludzie, którzy mieli zdecydować o dalszych losach świata. O czym rozmawiali Roosevelt, Churchill i Stalin? I co ustalili?

Konferencja w Teheranie, trwająca od 28 listopada do 1 grudnia 1943 roku, była pierwszą z trzech, na których zebrała się tzw. Wielka Trójka: premier Wielkiej Brytanii Winston Churchill, prezydent USA Franklin Delano Roosevelt i przywódca ZSRR Józef Stalin (dwa pozostałe spotkania na szczycie odbyły się Jałcie i Poczdamie).

Pomysłodawcami tego „zjazdu” była Wielka Brytania i USA. Liderom towarzyszyli ministrowie spraw zagranicznych, doradcy, dyplomaci. Trzej politycy mieli omówić m.in. kwestię otworzenia drugiego frontu we Francji w maju 1944 roku (kryptonim operacji – „Overlord”); rozmawiali też o powojennym kształcie Europy (w tym przebiegu granic Polski) i podziale stref wpływów, wypowiedzeniu wojny Japonii po zwycięstwie nad wojskami III Rzeszy, a także wejściu do ZSRR republik nadbałtyckich.

Czytaj też: Winston Churchill – towarzysz Stalina? 

Konferencja w Teheranie

Trzej przywódcy przybyli do stolicy Iranu 28 listopada i zamieszkali w swoich ambasadach. Tego samego dnia Churchill i Roosevelt otrzymali od Stalina zaproszenie do „przeprowadzki” do siebie. Dlaczego? Niemcy – jak raportowali agenci radzieckiego wywiadu – mieli planować zamachy na członków Wielkiej Trójki. Stalin uznał, że ufortyfikowany budynek Sowietów zdoła uchronić polityków przed atakami. Z propozycji gościny skorzystał jednak tylko amerykański prezydent.

ZSRR, dźwigający główny ciężar prowadzenia wojny, miał mocną kartę przetargową. To sprawiło, że jego sojusznicy zaakceptowali aneksję Litwy, Łotwy oraz Estonii w 1940 roku. Roosevelt napomknął jedynie coś o plebiscycie, który należałoby przeprowadzić wśród obywateli republik nadbałtyckich, ale na koniec dodał: „Nie mam żadnych wątpliwości, że mieszkańcy tych trzech państw będą głosować za wejściem do Związku Radzieckiego […]”.

W Teheranie ustalono m.in. przebieg powojennej granicy Polski na wschodziefot.National Museum of the U.S. Navy – Lot 11597-7/domena publiczna

W czasie konferencji w Teheranie ustalono m.in. przebieg powojennej granicy Polski na wschodzie

Ustalono, że w ramach reparacji Rosjanie otrzymają część Prusów Wschodnich. Uzgodniona została też powojenna wschodnia granica Polski – miała ona przebiegać zgodnie z linią Curzona, co oznaczało, że wojska Armii Czerwonej wchłoną zaanektowane we wrześniu 1939 roku ziemie białoruskie i ukraińskie (co ciekawe, Churchill nakreślił ową linię na mapie przy użyciu… zapałki). Na prośbę Roosevelta ustalenia w sprawie naszej ojczyzny miały być utrzymywane w tajemnicy aż do kolejnych wyborów prezydenckich w USA.

Stalin usiłował nakłonić koalicjantów do jak najszybszego otwarcia drugiego frontu, lecz w pewnym momencie negocjacje znalazły się w impasie (Brytyjczycy i Amerykanie kierowali się bowiem w tej sprawie… fazami Księżyca). Wówczas zdenerwowany przywódca ZSRR wstał i ostro powiedział do Woroszyłowa i Mołotowa: „Mamy za dużo problemów w domu, by marnować czas tutaj. Jak widać, nasze spotkanie nie ma sensu”.

Zachowanie radzieckiego wodza zadziałało na sojuszników niczym kubeł zimnej wody. Zachodni partnerzy zgodzili się rozpocząć operację „Overlord” w maju 1944 roku (ostatecznie datę przesunięto na czerwiec) . Strony zobowiązały się też do niezawierania separatystycznego pokoju z Niemcami aż do ostatecznego zwycięstwa ze wspólnym wrogiem.

Dyskutowano także o powojennym kształcie Niemiec. Amerykański prezydent zasugerował podział tego państwa na 5 mniejszych (ta propozycja nigdy nie została przyjęta). Ponadto omawiano utworzenie Organizacji Narodów Zjednoczonych mającej powstać po zwycięstwie nad Hitlerem.

Bibliografia:

  • Churchill, Winston Spencer. Closing the Ring. Boston: Mariner Books, 1986.

KOMENTARZE (2)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Leon

Bardzo słaby artykuł. W podręczniku do historii z podstawówki jest więcej szczegółów i informacji.

Anonim

Jak to nad czym dyskutowali Churchill ,Roosevelt i Stalin w Techeranie 1943 ? Przyklepali podział Europy na strefy wpływów Rosji i USA ,bo Niemcy poprzedni sojusznicy Rosji z która podzielili Europę ,wypadli z gry. Rosja dostała ekstra ,Rumunię ,Węgry ,Bułgarię ,Czechoslowacje ,Jugoslawie i całą Polskę przesuniętą na zachód ,oraz Finlandię i Albanie.

Zobacz również

Druga wojna światowa

Ocalić ludzkość przed Hitlerem? USA wcale...

II wojna światowa przedstawiana jest jak starcie dobra ze złem. Prawdziwa historia nie była jednak wcale czarno-biała. Zbrodnie wojenne popełniały nie tylko państwa Osi, ale...

22 marca 2021 | Autorzy: Piotr Zychowicz

Druga wojna światowa

Toksyczni bracia na wojnie. Co łączyło...

Według Stalina Churchill był człowiekiem, który wyciągnąłby ci z kieszeni ostatnią kopiejkę. Ten zaś przez lata toczył z radzieckim przywódcą – jak sam to określił...

11 grudnia 2020 | Autorzy: Geoffrey Roberts

Druga wojna światowa

Kruchy sojusz, który doprowadził do upadku...

Ich wspólne starania o zwycięstwo nad hitlerowskimi wojskami przerodziły się w... rywalizację. „Wielka Trójka” walczyła bowiem również między sobą – o wygląd powojennego świata. Imperializm,...

6 grudnia 2020 | Autorzy: Maciej Danowski

Dwudziestolecie międzywojenne

Trzecia Rzesza bez Hitlera? Nie tylko...

Hitler całkowicie zdominował Trzecią Rzeszę, która według jego zapowiedzi miała przetrwać tysiąc lat, a której kres nastąpił w katastrofalnych okolicznościach już po dwunastu latach i...

30 listopada 2020 | Autorzy: Frank McDonough

Druga wojna światowa

Winston Churchill – towarzysz Stalina?

Relacje premiera Wielkiej Brytanii i przywódcy Związku Radzieckiego w czasie II wojny światowej od dawna fascynują historyków. Czy Churchill dał się oczarować Stalinowi, a może...

25 listopada 2020 | Autorzy: Andrzej Brzeziecki

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Najciekawsze historie wprost na Twoim mailu!

Zapisując się na newsletter zgadzasz się na otrzymywanie informacji z serwisu Lubimyczytac.pl w tym informacji handlowych, oraz informacji dopasowanych do twoich zainteresowań i preferencji. Twój adres email będziemy przetwarzać w celu kierowania do Ciebie treści marketingowych w formie newslettera. Więcej informacji w Polityce Prywatności.