Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Wcale nie rzucał pantoflem w telewizor. Ile jest prawdy w mitach na temat Gomułki?

Towarzysz "Wiesław" jako twarz magazynu "Time" w grudniu 1956 roku. Fragment okładki pisma.

Towarzysz „Wiesław” jako twarz magazynu „Time” w grudniu 1956 roku.

Był tępym skąpiradłem. Nie znosił Kaliny Jędrusik. Miał wąskie horyzonty i był mściwy. Ślepo wykonywał polecenia Moskwy. To tylko niektóre z rozpowszechnionych mitów na temat Władysława Gomułki. Czas naprostować czarną legendę towarzysza „Wiesława”.

1. Miał wąskie horyzonty i brakowało mu wykształcenia

Prostolinijność, ograniczone myślenie, spore braki w wykształceniu – w taki sposób często opisuje się Władysława Gomułkę. Po części to prawda. I Sekretarz ukończył jedynie czteroletnią szkołę ludową w Krośnie, a potem przez dwa lata chodził do Szkoły Wydziałowej Męskiej. To była cała jego formalna edukacja, nie licząc partyjnych kursów, jakie przeszedł w Międzynarodowej Szkole Leninowskiej w Moskwie w 1934 roku.

Jednak jego biografowie (i to współcześni biografowie, a nie komunistyczni propagandyści) podkreślają, że był nieprzeciętnym samoukiem, dużo czytał i dużo zapamiętywał. Brak formalnego wykształcenia rekompensował lekturami i wrodzoną inteligencją.

Gdy w drugiej połowie lat 20. ubiegłego wieku pracował jako sekretarz w drohobyckim okręgu związku zawodowego robotników przemysłu chemicznego, samodzielnie nauczył się w stopniu podstawowym języka ukraińskiego, by móc się porozumiewać z ukraińskimi kolegami.

Gomułka miał reagować alergicznie na Kabaret Starszych Panów, a szczególnie na "wyuzdaną" Kalinę Jędrusik. A jak było naprawdę? Twórcy Kabaretu, Jerzy Wasowski i Jeremi Przybora, uwiecznieni rzeźbą Mariana Molendy na opolskim wzgórzu uniwersyteckim (fot. Rodak, źródło: domena publiczna).

Gomułka miał reagować alergicznie na Kabaret Starszych Panów, a szczególnie na „wyuzdaną” Kalinę Jędrusik. A jak było naprawdę? Twórcy Kabaretu, Jerzy Wasowski i Jeremi Przybora, uwiecznieni rzeźbą Mariana Molendy na opolskim wzgórzu uniwersyteckim (fot. Rodak, źródło: domena publiczna).

Z kolei gdy przez trzy lata był więziony za „odchylenie prawicowo-nacjonalistyczne” czas pomiędzy przesłuchaniami poświęcał na czytanie. Zachowała się lista 141 książek, które przeczytał za kratami. Z relacji jego syna, Ryszarda Strzeleckiego-Gomułki, wiadomo, że po zwolnieniu dużo czytał prasy krajowej i emigracyjnej, zwłaszcza zaś paryską „Kulturę”, którą pożyczali mu znajomi. Słuchał też zagranicznych rozgłośni radiowych.

2. Rzucał kapciami w telewizor

Jedną z legend PRL-u jest opowieść o Władysławie Gomułce alergicznie reagującym na emitowany w telewizji Kabaret Starszych Panów, a zwłaszcza na występującą w nim Kalinę Jędrusik. Gomułka podobno nie znosił inteligenckiego Kabaretu, a zmysłowa aktorka miała być dla niego symbolem wyuzdania. Na widok Kaliny miał kiedyś zdjąć pantofel i rozwścieczony rzucić nim w ekran telewizora.

Tymczasem Piotr Bojarski, autor wydanej właśnie książki „1956. Przebudzeni”, przytacza wypowiedź Ryszarda Strzeleckiego-Gomułki, z której wynika, że opowieść ta nijak ma się do rzeczywistości.

Czy wiesz, że ...

...w zamachu na Jana Pawła II 13 maja 1981 roku ranna została Ann Odre? Kobieta była amerykanką polskiego pochodzenia i według prasy urodziła się tego samego dnia i w tym samym miejscu, co papież. W rzeczywistości urodziła się ona w USA i była trzy lata młodsza od Jana Pawła II… Z Wadowic pochodziła natomiast jej matka.

...Heinrich Himmler po zakończeniu wojny sam się „odnalazł”? Oddał w ręce aliantów 23 maja 1945 roku. Przybył do Obozu Przesłuchań Cywili nieopodal Lüneburga. Przedstawił się i podpisał, by udowodnić swoją tożsamość.

...niemiecki generał Friedrich Paulus, wzięty w sowiecką niewolę pod Stalingradem, w procesach norymberskich wziął udział jak świadek oskarżenia? Jego przyjazd wzbudził dużo emocji. Kiedy siedzący na ławie oskarżonych Hermann Göring zobaczył go na sali rozpraw, z wściekłością nazwał go „brudną świnią”.

...Wołyń w oczach decydentów z AK był krainą lojalną i niestanowiącą problemu, o czym wspominał generał Grot-Rowecki jeszcze pod koniec maja 1942 roku? M.in. dlatego Państwo Podziemne nie od razu zareagowało na doniesienia o zbrodniach Ukraińców na Polakach.

Komentarze (28)

    • aaa Odpowiedz

      Cóż, możesz sobie kpić ale to dzięki Gomułce wielu Polaków mogło wrócić wreszcie z ZSRR do Polski, dla porównania w jakim stopniu dzisiejsi politycy dbają o Polaków za granicą? Odbudowywał kraj bez rozdętego zadłużenia – dzisiejszy dług będą spłacały twoje wnuki. Jak się mówi on jeździł po nauki do Moskwy, a dzisiejsi politycy są samodzielni, niezależni i faktycznie wszystko robią mając na względzie wyłącznie interes Polski?

      • Jan Odpowiedz

        No właśnie nikt o mnie nie dba, a jakoś od prawie 30 lat doskonale daje sobie rade. Co do wnuków jak wyjadą do Polski to mnie mocno ucieszą, bo po to nauczyłem ich języka polskiego, ale to daleka przyszłość.

  1. M2 Odpowiedz

    Gość ze spranym w Moskwie mózgiem, nie mający zielonego pojęcia o świecie, bujający pomiędzy grozą a śmiesznością. Jego wielogodzinne przemówienia dawały upust jego megalomanii. Zmęczone stalinizmem społeczeństwo łudziło się, że będzie tzw. odwilż. Była przez moment potrzebny do przejęcia władzy, a potem z powrotem zamordyzm tylko może w rękawiczkach. Z jednego tylko zdawał sobie sprawę, że nie może zbyt mocno przykręcać śrubę bo ludzie znowu wyjdą na ulicę, a wtedy wielki brat bagnetami wykurzy go z sielanki budynku KC. Godny protoplasta wielu dzisiejszych polityków.

    • Czytacz Odpowiedz

      Nie do końca. Było wbrew pozorom patriotą. Uregulował sprawę granic Polski, odszkodowań dla obywateli USA i Belgii. Owszem był komunistom i miał odchyły, ale w porównaniu z dzisiejszymi politykami to jest co najmniej trzy klasy wyżej.

  2. g Odpowiedz

    Kurcze, wzruszyłem się…. Wspaniale nadawałby się na kolejnego patrona KODu.
    „Bolek”, Bartoszewski, Mazowiecki, Gomułka – piękny komplecik.

  3. Krzysztof Piątek Odpowiedz

    Spotkałem się z anegdotą jak na spotkaniu u Stalina, młody towarzysz Wiesław będący członkiem delegacji skrupulatnie zapisywał do notesu każde jego słowo. Tamten z kolei zaintrygowany szepnął do Berii „kim jest ten człowiek? Po co on to pisze ? Może to szpieg!”

  4. Olo Odpowiedz

    Nie trzeba być tytanem intelektu, żeby NIEKTÓRE komentarze, właściwie odczytać. Pewne środowiska, roku 1968 nie darują mu NIGDY. I tak właśnie jest z tymi nieprzychylnymi mitami rozpowszechnianymi w mediach. Dla mnie wykładnikiem, był i jest mój Dziadek przedwojenny rolnik na 50 ha a po wojnie oczywiście „kułak”. Zawsze o Gomółce mówił : „GOSPODARZ” bo tylko dzięki niemu, rolnictwo indywidualne w Polsce ocalało a w latach 60 znacznie się rozwinęło (częściowe zniesienie dostaw obowiązkowych, podniesienie cen skupu). Postawienie rządów Gomółki na tle innych krajów socjalistycznych w tamtych czasach, daje jednoznaczną odpowiedź, JAKIM BYŁ CZŁOWIEKIEM. No ale współczesne media są przecież „demokratyczne, wolne i niezależne”, więc nie ma się co spodziewać obiektywizmu.

  5. Anonim Odpowiedz

    Szacunek dla Pana Gomółki za umożliwienie powrotu tysiącom Polaków z ZSRR (z obozów, zesłania, więzień) i danie im pracy, mieszkań, zapomóg. Dzisiaj Polski rząd nie jest wstanie dać szansy przyjazdu kilku rodzinom.

  6. Anonim Odpowiedz

    dlugu Polska nie miala a Gomulka mial kilka setek dolarow na plusie moze smieszne ale prawdziwe.Mial szacunek dla rolnictwa ,a co najwazniejsze sprawy Polski stawial na miejscu pierwszym Niemoge sbie wyobrazic Gomulke jko dzisiejszego zlodzieja czy tez oskarzyciela Poloakow wobec obcych.Warto by sie nad tym zastanowic.miniona przeszlosc tez moze sluzyc nauka trzeba tylko miec szczera i dobra wole dzialania.Nic tak nie uczy czlowieczej poprawnosci jak trud codziennego bytu z mysla o przyszlosci.

  7. Anonim Odpowiedz

    Ciekaw jestem co autor ma na celu publikując ten artykuł czyżby spodziewał sie powrotu morderców do władzy ?

    • Czytacz Odpowiedz

      Kogo ten Gomułka zabił? Był w trudnej sytuacji nie miał też pola manewru. Nie bronię go ale oceniaj obiektywnie.

  8. mzakrzewski Odpowiedz

    Zapomina się, że po wojnie Polska była w ruinie. Przedwojenne zacofanie, straty wojenne trzeba było nadrabiać. Miliony Polaków pracowało nad odbudową kraju ze zniszczeń.gdy niektórzy dzisiaj kreowani na bohaterów szykowali się do III wojny światowej. A Gomułka? Polskę w objęcia Rosji oddali zachodni alianci. Stalin rządził tak, jak chciał. Polska Ludowa i Jugosławia, to były dwa kraje gdzie było stosunkowo sporo wolności jak na demoludy. To, ze zlikwidowano analfabetyzm /30 proc przed wojną/ zelektryfikowano kraj to zasługa PRL1945-70 . Sam do 1965 r uczyłem się przy lampie naftowej. Ale o bezstronne oceny jest b. trudno.

  9. Jarema Odpowiedz

    Tow. Wiesław to w ogóle najciekawsza postać PRLu. Nie lubię komunistów ale akurat do niego mam pewną słabość. Dwie pozytywne rzeczy trzeba mu przyznać:
    – walczył jak lew o Ziemie Odzyskane i umówmy się że traktat z 1970 to był gigantyczny sukces z którego owoców korzystamy do dziś. W sumie żaden polski przywódca nie interesował się tak tym problemem.
    – nie zadłużył Polski a to już ogromna sztuka.

  10. Anonim Odpowiedz

    Ach dzieciaki, panie autor, ta wasza maniera pisania sloganow, bez zrozumienia….”wrodzona inteligencja”. Wrodzona z kogo? Ojca slusarza….Nie zgodzil sie na aresztowanie 16 przywodcow….Autor nie wie co pisze. Kiedy ich aresztowano Wieslaw nie mial nic do gadania. Autor powoluje sie na dwa AUTORYTETY, syna I wnuczkeZBRODNIARZAGomulki…..A co o tatusiu mowila jego coreczka…..Gomulka byl bandyta, zdrajca I MORDERCA. A o XII 70 to juz autor nie wspomina. W przeciwienstwie do autorazylem I chodzilem do szkoly w wiexieniu, ktorego zarzadca byl Gomulka, zwalo sie, tfu, prl, I niech przeklete bedzie razem z mordeca Gomulka

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Anonimie, na przyszłość prosimy o bardziej „zwarte” komentarze, z których wiadomo co jest podmiotem, a co orzeczeniem. Pisanie strumieniem świadomości to wspaniała umiejętność, może ona jednak zaburzać odbiór głównego sensu wypowiedzi. Pozdrawiamy serdecznie :)

Odpowiedz na „Zdzislaw MitschkeAnuluj pisanie odpowiedzi

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.