Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Czy Żydzi przejęli władzę w Polsce w 1944 roku?

Polski plakat antybolszewicki z okresu wojny 1920 roku.

Polski plakat antybolszewicki z okresu wojny 1920 roku.

Płatni wywrotowcy? Rosjanie w przebraniu? Żydzi? Dzięki badaniom Mirosława Szumiły wreszcie wiemy, kim byli ludzie, którzy zbudowali w Polsce ustrój komunistyczny.

Chociaż powojenna historia Polski budzi ogromne zainteresowanie badaczy i czytelników, wciąż relatywnie niewiele wiemy o aparatczykach, którzy stanowili trzon komunistycznej władzy. Dość powiedzieć, że naukowej biografii nie doczekał się nawet Władysław Gomułka!

Od kilku lat lukę tę stara się zapełnić Mirosław Szumiło z UMCS-u. Dzięki badaniom archiwalnym prowadzonym nie tylko w Polsce, ale też w Rosji, kreśli portret zbiorowy elity komunistycznej w Polsce w pierwszych latach po wojnie.

Jedna trzecia kierownictwa

Do 1948 roku najważniejsze decyzje dotyczące losów kraju podejmowała wąska grupa 21 osób, członków Biura Politycznego i Sekretariatu Komitetu Centralnego Polskiej Partii Robotniczej.

Rosyjski plakat zrzucający na Żydów odpowiedzialność za stalinowskie zbrodnie.

Rosyjski plakat zrzucający na Żydów odpowiedzialność za stalinowskie zbrodnie.

1/3 władz PPR (7 z 21 osób) stanowiły osoby pochodzenia żydowskiego, a w całych strukturach kierowniczych partii było ich 35% (30 osób). Ponieważ zdawano sobie sprawę z istnienia negatywnego stereotypu żydokomuny, starano się „unikać wysuwania osób o żydowskim pochodzeniu na eksponowane stanowiska w terenie, umieszczając ich w zaciszu gabinetów”.

Ludzie ci mieli różny stosunek do swoich korzeni. Roman Zambrowski całkowicie wyparł się religii i kultury przodków: „Chociam Żyd z ojców, uważam się za Polaka. (…) rażą mnie niektóre żydowskie cechy narodowe, wychowałem się na polskiej historii i literaturze i w polskim ruchu robotniczym”.

Hilary Minc deklarował się w 1930 roku jako Polak, a Leon Kasman jako Polak pochodzenia żydowskiego. Ich rodziny były przynajmniej częściowo zasymilowane, nie znali też prawdopodobnie jidysz.

W ankietach osobowych wypełnianych w ZSRR wszyscy trzej podawali się za Żydów, ale można powiedzieć, że nie mieli wyjścia. W Kraju Rad, tak samo zresztą, jak w Trzeciej Rzeszy, nie liczyła się w tych kwestiach tożsamość, lecz „krew”.

Żydokomuna czy kult Stalina?

Z drugiej strony Jakub Berman, wywodzący się z rodziny działaczy syjonistycznych, wystarał się nawet o zgodę partii na religijny ślub żydowski. Jako Żyd deklarował się również Oks, który należał w początkach swojej działalności politycznej do Związku Akademickiej Młodzieży Socjalistycznej „Pochodnia”, tak samo zresztą jak Berman. Antoni Alster podawał się z kolei za „Żyda-Polaka”, bardzo dobrze znał jidysz i jeszcze po wojnie używał imienia Nuchim. Jak konkluduje Mirosław Szumiło:

Dla większości komunistów deklaracja narodowa prawdopodobnie nie odgrywała aż tak istotnej roli. Czuli się przede wszystkim internacjonalistami i często „ludźmi sowieckimi”. Wszyscy funkcjonariusze KPP jako „zawodowi rewolucjoniści” musieli myśleć i postępować zgodnie z linią Kominternu.

Materiał powstał w oparciu o artykuł z "Kwartalnika historycznego".

Materiał powstał w oparciu o artykuł z „Kwartalnika historycznego”.

Będąc „wierzącymi” komunistami, mieli nabożny stosunek do Związku Sowieckiego jako „ojczyzny międzynarodowego proletariatu”. Nie bez przyczyny Moskwę nazywano w partyjnym slangu „Mekką”.

Elita polskich komunistów tworzyła wąską, ale różnorodną grupę ludzi o rozmaitym pochodzeniu narodowym i społecznym, różnym poziomie wykształcenia i odmiennych doświadczeniach życiowych. Mimo to przez trzy lata „zgodnie współpracowali w dziele umocnienia «władzy ludowej»”. Wiele było wśród nich osób pochodzenia żydowskiego – ale w żadnym razie nie stanowili oni większości w strukturach kierowniczych PPR-u.

Źródłem powyższego newsa jest:

Mirosław Szumiło, Kierownictwo Polskiej Partii Robotniczej (1944–1948) – portret historyczno-socjologiczny, „Kwartalnik Historyczny”, t. 121 (2014), nr 2, s. 287–318.

Newsy historyczne. O co chodzi?

1 Rubryka „newsów historycznych” to najnowsze doniesienia ze świata historii. Szukamy przegapionych i przemilczanych odkryć polskich (i nie tylko) naukowców. Pokazujemy, że w badaniach nad przeszłością nieustannie coś się dzieje.
2-news Nasze newsy są krótkie i przystępne. Na 2-3 tysiącach znaków streścimy dla Was odkrycia, które naukowcy zawarli na dziesiątkach stron hermetycznych prac. Piszemy tylko o tym, co naprawdę ma znaczenie. Bez przynudzania.
3 Opieramy się na publikacjach naukowych z ostatnich 18 miesięcy. W świecie historii newsy rozchodzą się powoli, a prace akademickie trafiają do potencjalnych odbiorców z dużym opóźnieniem. To co w innych dziedzinach przestaje być newsem po 24 godzinach w historii może nim być nawet rok później.
4-news Przygotowując newsy kierujemy się listą najbardziej prestiżowych periodyków historycznych. Jeśli jesteś wydawcą lub autorem i chciałbyś, abyśmy sięgnęli do konkretnej publikacji – wyślij ją na adres naszej redakcji.

Odkłamana historia pierwszych lat po wojnie:

Czy wiesz, że ...

...Zdzisław Najmrodzki uciekał polskiej milicji i prokuraturze aż 29 razy? Zyskał dzięki temu nieśmiertelną sławę w środowiskach przestępczych. Był też popularny w szerszych kręgach ze względu na legendę „polskiego Robin Hooda”. W końcu grabił tylko komunistyczne państwo, nigdy nie używał przemocy i wyglądał trochę jak Lech Wałęsa.

...jeszcze kilkadziesiąt lat temu sytuacja kobiet w Iranie wyglądała znacznie lepiej, niż obecnie? Pod rządami Mohammada Rezy Pahlawiego przeprowadzono wiele znaczących reform. Największym sukcesem polityki szacha było wprowadzenie w 1967 roku nowego Prawa o ochronie rodziny.

...by uciec z PRL-u wybitny kompozytor Andrzej Panufnik zorganizował sobie wyjazd do Zurychu na nagrania polskiej muzyki? By nie budzić podejrzeń, oficjalne zaproszenie zostało wysłane do Biura Współpracy Kulturalnej z Zagranicą. Panufnik udawał zaskoczonego propozycją i zgodził się, pozornie bez entuzjazmu, dopiero po licznych namowach.

...od 1998 do 2003 roku w Demokratycznej Republice Konga trwała największa wojna we współczesnej Afryce? W zmagania zaangażowało się aż 8 krajów regionu oraz 25 ugrupowań zbrojnych. Bezpośrednio i pośrednio – z powodu chorób i głodu – w ich trakcie zginęło prawie 5,5 miliona ludzi.

Komentarze (17)

  1. DUST DEVIL Odpowiedz

    Kiedyś w książce „Polactwo” wyczytałem, że Stalin specjalnie obsadzał ważne stanowiska żydami, żeby w razie problemów naród kierował swój gniew właśnie na żydów (idąc na łatwiznę), a nie zastanawiał się głębiej i nie krytykował Partii i systemu.

    • koczkodan Odpowiedz

      srali muszki bedzie wiosna…
      rewolucja 1917 to dzielo zydow finansowanych przez zydow niemieckich, wybrancy boga byli wszedzie, i nadal sa, na kazej kluczowej pozycji (niekoniecznie w ‚pierwszym rzedzie)
      wszystko to nieprawda (jakoby to oni zawsze i wszedzie)(to tzw. nagonka na zydow), ale jakims dziwnym zbiegiem okolicznosci pociagaja za sznurki na calym swiecie…

      kto ma w rekach banki (i swiatowe finanse)?
      kto ma w rekach holywood (maszynke to prania mozgow i kreaowania histori)?
      Kto ma w rekach >80% prasy i telewizji (a jakze by inaczej, tej ‚obiektywnej’)?

      To tez nieprawda ze zydzi finansowali powstania, donosili do cara, a jak wywieziono setki tysiecy na sibir przejmowali ziemie polakow – to tez nieprawda, nic nie jest prawda, chyba tylko to ze polacy stowrzyli nazizm, napadli na niemcow, zbudowali obozy, przesladowali i mordowali zydow (i niemcow)

    • tyle w temacie Odpowiedz

      jest napisane że nie żydzi ale nie jest napisane że nie Rosjanie, Stalin przysłał tu swoje kadry chyba nie myślisz że Polacy sami sobie zgotowali komunizm? zresztą czytając ten artykuł właściwie o niczym można odnieść takie wrażenie, patrząc przez pryzmat mało istotnego szczegółu że na samej górze było 21 ludzi nie dostrzega się całości ilu było w NKWD SB UB itd., prawnicy, sędziowie, lekarze, uprzywilejowana kasta która się rozmnażała i musiała dobrze ustawić swoje potomstwo i znajomych na dobrych stołkach, wycisnąć co się da podczas tzw. „obalenia komuny” (bo każdy wie że wszyscy zachowali stanowiska, przywileje i nikt nie odpowiedział za żadną zbrodnię a cały majątek narodowy został sprzedany za bezcen), więc można śmiało stwierdzić że sytuacja w kraju jest spowodowana m.in właśnie ich poczynaniami, odpal TV zobacz ilu ich tam się kręci, ciekawi mnie zdanie autora co sądzi na temat tego jaki wpływ mieli żydzi na to jak obecnie wygląda Polska? trzeba spojrzeć na całą historię a nie skupiać się na nieznaczących szczegółach, równie dobrze można powiedzieć że Stalin był Gruzinem a Hitler miał babkę żydówkę i czego to ma niby dowodzić albo czemu przeczyć?

    • Nasz publicysta | Autor publikacji | Roman Sidorski Odpowiedz

      Czy możemy prosić o wskazanie, jak powinny być podpisane? Najlepiej wraz ze źródłem informacji?

  2. olo Odpowiedz

    Na ulicach nie widać żydów spotkasz ich w radach nadzorczych,bankach,zarządach, sądach i tam gdzie smerdzi mamona

  3. demonek Odpowiedz

    Pamiętajmy, że po wojnie odsetek Żydów w Polsce wynosił 1%. I tyle też powinno być Żydów we władzach komunistycznej Polski. Tymczasem było ich 35%, w kierownictwie UB 40%, a w czwórce trzymającej realną władzę (Bierut, Berman, Minc, Zambrowski) 75%. Z drugiej strony warto też pamiętać, że choć w kierownictwie naszych komunistów było mnóstwo Żydów, to jednocześnie w żydowskiej społeczności była minimalna ilość komunistów. Ot, taki paradoks…

  4. getto Odpowiedz

    Przez ponad 800 lat Żydzi masowo mieszkali w Polsce obok Polaków. Stworzyli system monetarny w Polsce. Byli i wciąż są obecni w polskim życiu publicznym. A żaden Polak gdyby zapytać, to nie ma pojęcia jak jest zwykłe „Dzień dobry” w języku hebrajskim lub jidysz. Jaka konkluzja? Cywilizacja Żydowska jest arcygenialnie zakonspirowana. Rządzą Polakami a Polacy o nich niemal nic nie wiedzą. Rząd żydowski jest jak rząd cieni. Opletli nas swoimi sieciami jak pająk muchę i sssają powoli soki.

    „Zionism and Russia”:
    archive.org/details/ZionismAndRussia

    Książki poruszające tę wciąż nieznaną historię:
    *Kevin Mac Donald – Fenomen żydowski
    *Kevin MacDonald – Komunizm a żydowska tożsamość etniczna w Polsce
    *Song Hongbing – Wojna o pieniądz. Prawdziwe źródła kryzysów finansowych
    *Spod znaku Skorpiona – Powstanie i upadek Imperium Rosyjskiego
    *Norman Finkelstein – The Holocaust Industry

    „STENOGRAM Z TAJNEGO REFERATU TOW. JAKUBA BERMANA WYGŁOSZONEGO NA POSIEDZENIU EGZEKUTYWY KOMITETU ŻYDOWSKIEGO W KWIETNIU 1945 ROKU…”

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.