Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

XIX wiek

Poniżej znajdziecie wszystkie nasze dziewiętnastowieczne ciekawostki. W Europie to epoka rewolucji francuskiej, czasów napoleońskich i utrzymującego się przez kilkadziesiąt lat koncertu mocarstw. W Ameryce to wiek wojny domowej i wielkiej ekspansji na dziki zachód. To także czasy rewolucji w przemyśle, komunikacji i szeroko rozumianej wynalazczości. W XIX wieku powstały zjednoczone Niemcy i Włochy. Rodził się nacjonalizm, feminizm i cała paleta innych, wybuchowych poglądów. To zarazem epoka nieobecności Polski, która z trudem próbowała wrócić na mapę jako Księstwo Warszawskie i tak zwana Kongresówka.

Rasa idealna. Nawet jeśli to marzenie każdej narodowości, w historii świata znalazły się dwa kraje, które chciały to szaleństwo urzeczywistnić. Jeszcze przed Niemcami, próbę stworzenia wyżej jednostki podjęła bolszewicka Rosja. Na ilustracji fragment sowieckiego plakatu propagandowego.

artykuł | 17.11.2017 | Autor:

Nie tylko Hitler chciał stworzyć rasę idealną. Cała prawda o rosyjskiej eugenice

Übermensch, czyli „nadczłowiek” to słowo, które kojarzy się z nazistowskimi Niemcami. Nową, lepszą i wybitną jednostkę, przewyższającą „zwyczajnych ludzi”, planował stworzyć jednak nie tylko Hitler. Szaleńcze pragnienie bycia rasą idealną opanowało również Rosjan.

"Odwrót Napoleona spod Moskwy" obraz Adolpha Northena.

artykuł | 14.11.2017 | Autor:

Byli tak głodni, że zjadali się nawzajem. Horror odwrotu Wielkiej Armii Napoleona [18+]

Żuli surowe końskie mięso i skórę własnych butów. Nierzadko z głodu zjadali się nawzajem. Jeśli schwytali ich Kozacy albo miejscowi chłopi, kończyli żywot nabici na pal, ugotowani we wrzątku, poćwiartowani lub zakopani żywcem w lesie. Taki był los...

artykuł | 03.11.2017 | Autor:

Najbardziej krwawa bitwa od czasu wynalezienia prochu

Nieprzerwana nawała ogniowa, masy kawalerii i stłoczonych żołnierzy, maszerujących pod salwami wroga. Niemal osiemdziesiąt tysięcy zmasakrowanych żołnierzy. I dowódca ignorujący wszelkie apele o nadesłanie pomocy. Słowem: bitwa, po której historia wojen już nigdy nie była taka sama.

Chociaż ze względu na swój wzrost Napoleon zyskał przydomek "Małego Kaprala" w rzeczywistości kapralem był wielkim. Na tyle, że obawiając się jego potęgi, w Anglii zawiązano spisek mający obalić francuskiego Cesarza. Na ilustracji obraz pędzla Jeana Augusta Dominiqua Ingresa.

artykuł | 25.10.2017 | Autor:

Czy Napoleon miał sobowtóra? Na pewno próbowano go zastąpić człowiekiem łudząco do niego podobnym

Jest rok 1806. Grupa komandosów przybywa na tereny okupowanej Wielkopolski, by dokonać jednej z najbardziej brawurowych operacji w dziejach: uprowadzić Napoleona Bonaparte i w jego miejsce podstawić sobowtóra.

Nikola Tesla na serbskim banknocie 100-dinarowym.

artykuł | 17.10.2017 | Autor:

Sześć największych odkryć i wynalazków Nikoli Tesli. Czy znałeś je wszystkie?

Żył na przełomie XIX i XX wieku, gdy rodziła się nowoczesność. Uosabiał postęp, a wiele z jego genialnych pomysłów stanowi podstawę nieodzownych dzisiaj technologii. Był – jak wprost o nim mówiono – „władcą piorunów”. Ale przecież nie tylko!

Thomas Alva Edison w 1911 roku. (fot. domena publiczna)

artykuł | 09.10.2017 | Autor:

Do dzisiaj mówi się o nim, że to największy wynalazca w dziejach i prawdziwy geniusz. W rzeczywistości był bezczelnym oszustem i złodziejem

Kłamał, kradł, szantażował i zastraszał. Prawdziwych odkrywców niszczył i opluwał. A sam stał się bożyszczem prasy i ikoną całej epoki. Czy ty też wierzysz w opowiadane o nim bajki?

Amelia Dyer. Do dzisiaj nie wiadomo ile miała ofiar na sumieniu.

artykuł | 06.10.2017 | Autor:

Ilu seryjnych morderców grasowało w wiktoriańskiej Anglii?

Kamienicznik mordujący własnych lokatorów. Gang bezdusznych zabójców, odurzających ofiary przy użyciu opium, krępujących je i wrzucających do miejskich studni. Oraz kobieta, która przez dwie dekady zabiła nawet… czterysta osób. Czy ktokolwiek z nich był seryjnym mordercą?

Anna Henryka Pustowójtówna. Ubrana w męski strój i uzbrojona walczyła ramię w ramię z mężczyznami w czasie powstania styczniowego.

artykuł | 04.10.2017 | Autor:

Cztery niezwykłe Polki, których wstyd nie znać

Walczyły o Polskę równo, ramię w ramię z mężczyznami. Zdobywały najwyższe szczyty i ustanawiały światowe rekordy. Udowadniały, że do wykonywania najtrudniejszych zawodów wcale nie potrzeba testosteronu. A dla wielkiej sprawy gotowe były nawet oddać życie.

Całe życie słynnych sióstr Everleigh było iluzją. Nawet nazwisko zmyśliły. Niezaprzeczalny pozostaje jednak jeden fakt: na założonym przez siebie domu publicznym zbiły majątek! Na zdjęciu Ada (po lewej) i Minna (po prawej) Everleigh.

artykuł | 28.09.2017 | Autor:

O dwóch takich, co otworzyły najlepszy burdel w historii [18+]

Libido nie lubi hipokryzji. Surowej wiktoriańskiej moralności i amerykańskiej pruderii towarzyszy więc armia kilkuset tysięcy prostytutek i kilkudziesięciu tysięcy domów publicznych. A wśród nich ten najsłynniejszy – Everleigh Club w Chicago. Żądnych wrażeń zapraszamy do najdroższego burdelu przełomu...

Rodzina Romanowów podczas panowania Piotra Wielkiego.

ranking | 11.09.2017 | Autor:

10 niesamowitych faktów o dynastii Romanowów. Możemy się założyć, że ich nie znałeś

Znęcali się nad dziećmi i dworem, ale sami też doświadczyli niezliczonych okrucieństw. Przyczynili się do upadku Polski, ale jeden z nich z dumą wskazywał, że ma ojca Polaka. Wyznawali prawosławie, ale ratowali ultrakatolicki zakon. Co jeszcze powinniście wiedzieć...

Kto by pomyślał, że jedna niepozorna kobieta wywróci życie polskiego wieszcza do góry nogami. Podobno żadna inna, tak jak Xawera Deybel, nie zdołała rozkochać w sobie Mickiewicza w takim stopniu.

artykuł | 22.08.2017 | Autor:

Czy to ta kobieta wpędziła Mickiewicza do grobu?

Magnetyczna uwodzicielka, wcielenie szatana, wampir. Współcześni i potomni nie szczędzili jej tych „pieszczotliwych” określeń. Kim była tajemnicza Xawera i jaką rolę odegrała w życiu narodowego wieszcza?

Dwudziestoletnia Zofia Glavani tuż po ślubie z Józefem Wittem. Na portrecie zatem już nie jako kurtyzana, ale żona w dalszym jednak ciągu czarowała mężczyzn swoją urodą.

artykuł | 16.08.2017 | Autor:

Jak przetransportować zwłoki karetą? Poradnik dla naprawdę zdesperowanych żałobników

Za młodu okrzyknięto ją najpiękniejszą kobietą Europy. Zaczynała od stambulskiego haremu, a skończyła jako żona jednego z najbogatszych ludzi w Polsce. Jej fascynujące życie zwieńczyła niezwykła podróż. Podróż, podczas której zwłoki kobiety… stały się kukłą, udającą żywą osobę.

Romanowowie - jedna z najpotężniejszych dynastii Europy. Potęga rodu nie uchroniła jednak wielu z nich przed okrutną śmiercią.

artykuł | 26.07.2017 | Autor:

Dynastia straceńców. Najbardziej makabryczne śmierci Romanowów

Zmiażdżone twarze i zmasakrowane nogi. Szczątki ciała rozrzucone po okolicy. Wielogodzinna agonia w kopalnianym szybie. Brzmi jak arsenał przerażających praktyk rodem z seriali sensacyjnych? Tymczasem tak właśnie wyglądała śmierć wielu przedstawicieli dynastii trzęsącej Imperium Rosyjskim.

Wiktoriańskie społeczeństwo zaczytywało się w historie zbrodni. Im bardziej krwawo, tym bardziej ekscytująco.

artykuł | 24.07.2017 | Autor:

5 najohydniejszych zbrodni wiktoriańskiej Anglii [18+]

Otrucia alkaloidami roślinnymi, ćwiartowanie i gotowanie ciał ofiar, zamurowywanie zwłok pod podłogą – to tylko niektóre przypadki odnotowane w XIX-wiecznych brytyjskich kronikach kryminalnych. W świetle lamp gazowych dokonywano okrutnych morderstw, których sprawcy nie zawsze zostawali ujęci, a motywy...

XIX-wieczny Londyn w żadnym razie nie był bezpiecznym miejscem.

artykuł | 06.07.2017 | Autor:

Pięć tysięcy za deflorację nieletniej. Ta metropolia była w XIX wieku światową stolicą zboczeń, dewiacji i płatnego seksu

Dziesiątki tysięcy prostytutek gotowych spełnić każde życzenie klienta. Sadomasochistyczne izby tortur. Handel dziećmi z pedofilami z Brukseli. Bezradna policja i burdelmamy z mocnymi „plecami”. Czy zgadniesz o jakim miejscu mowa?

Fragment obrazu Alphonse'a de Neuville'a przedstawiającego zuluski atak na brytyjską stację misyjną Rorke's Drift.

artykuł | 19.06.2017 | Autor:

Panowie świata czy globalni nieudacznicy? Oto najbardziej kompromitująca wojna w dziejach Imperium Brytyjskiego

Kiedy największe światowe mocarstwo rusza na podbój małego państewka, wynik może być tylko jeden. Także tym razem Brytyjczycy spodziewali się łatwego i szybkiego zwycięstwa. Ich przeciwnik okazał się jednak nadspodziewanie skuteczny. Mało brakowało, a Londyn musiałby wycofywać się rakiem.

Czy to możliwe, żeby najbardziej krwiożerczy dyktator wszech czasów chciał być księdzem?

artykuł | 29.05.2017 | Autor:

Czy Stalin naprawdę chciał zostać księdzem?

Pięć lat u schyłku XIX wieku Józef Stalin spędził, kształcąc się w seminarium duchownym w Tyflisie. Czy krwawy dyktator rzeczywiście chciał zostać duchownym? Czy człowiek, który miał później na sumieniu śmierć tysięcy popów i zniszczenie rosyjskiej Cerkwi, marzył...

materiał promocyjny | 29.04.2017 | Autor:

Czy obraz Matejki przepowiada przyszłość? Tak twierdzi Maciej Siembieda, autor thrillera „444”

Dlaczego obraz Matejki przepowiadający losy świata do dziś nie jest wystawiany? Sensacyjna powieść „444” Macieja Siembiedy, oparta na prawdziwych wydarzeniach, opowiada o ukrytym głęboko w podziemiach Muzeum Narodowego w Warszawie „Chrzcie Władysława Warneńczyka”.

Nie wszystkie obrazy Matejki można zobaczyć w szkolnych podręcznikach .

artykuł | 26.04.2017 | Autor:

Naprawdę powinieneś znać historię najbardziej tajemniczego polskiego obrazu

Powstał w zagadkowych okolicznościach. Później dwa razy zaginął. Wydawało się, że nigdy go nie odzyskamy. Spekulowano nawet, że spłonął w willi nazistowskiego zbrodniarza. A jednak w końcu się odnalazł… w najbardziej nieoczekiwanym miejscu.

ciekawostka | 21.03.2017 | Autor:

Czy 100 lat temu w Polsce opublikowano poradnik kobiecej masturbacji? [18+]

Stanisław Kurkiewicz potępiał w czambuł każdą formę onanizmu. Nie był jednak w stanie ukryć, że autoerotyzm to jego naukowa pasja. I choć twierdził, że tylko przestrzega czytelników przed występkami, to jego tekst z 1906 roku brzmi bardziej, jak…...

Niewinnie zaczynająca się kiła prowadziła do wyniszczenia organizmu. Ramon Casas i Carbó, na plakacie reklamującym kuracje dla syfilityków, przedstawił chorobę jako czającego się za plecami węża (źródło: domena publiczna).

artykuł | 09.03.2017 | Autor:

Czy chciałbyś zachorować na syfilis? Oni o tym marzyli… i podobno mieli dobre powody!

Ta wyniszczająca choroba czyni w organizmie straszliwe spustoszenie. Prowadzi do zapalenia opon mózgowych, zmian osobowości, choroby psychicznej lub zapalenia tętnic. Na skórze tworzą się przez nią ohydne owrzodzenia. Zapada się chrząstka w nosie. Ale nie wszystkich to zraża....

Złodzieje nie zawsze porozumiewali się za pośrednictwem tajemniczych znaków... (Światowid, 1929).

ciekawostka | 08.03.2017 | Autor:

Sto lat temu to były zakazane słowa, dla wtajemniczonych. Dzisiaj używa ich każdy. O jakie wyrazy chodzi?

Sekretne terminy, którymi posługiwali się złodzieje, bandyci, ludzie marginesu. U schyłku XIX wieku pomysłowy lwowski policjant postanowił zebrać je i opublikować. Niektóre brzmią dzisiaj… zaskakująco znajomo!

U schyłku XIX wieku niezwykle popularnym środkiem odurzającym by absynt. Na ilustracji fragment obrazu Alberta Maignana "Zielona Muza" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 03.03.2017 | Autor:

Czym szprycowali się nasi pradziadkowie?

Eter, morfina, wino zmieszane z kokainą… Substancje psychotropowe cieszyły się na przełomie XIX i XX wieku ogromną popularnością. W ich użyciu przodowali artyści, twierdząc, że rozszerzają percepcję i wspomagają wyobraźnię. Ale to nie znaczy, że nie sięgali po nie...

Na współczesnych okrucieństwa, których dopuszczały się wojska napoleońskie, robiły wielkie wrażenie. Francisco Goya rozstrzeliwanie jeńców po skierowanym przeciw Francuzom powstaniu w Madrycie w 1808 roku uwiecznił na obrazie "Trzeci maja" (źródło: domena publiczna).

artykuł | 15.02.2017 | Autor:

Ten krwawy tyran doprowadził do śmierci milionów ludzi. Nadal uważa się go za bohatera

Ma na sumieniu 3 miliony ofiar. Uważał, że „wojsko tworzy się po to, żeby można było zabić żołnierzy”, i lekką ręką wysyłał własne zastępy na śmierć. W swoim imperium przywrócił niewolnictwo, a wybuchające przeciw jego władzy bunty topił...

opis

ranking | 14.02.2017 | Autor:

Z nimi na pewno NIE chcielibyście pójść na randkę… 10 naszych typów

Walentynki wyszły gorzej, niż przewidywaliście? Udowadniamy, że mogliście trafić gorzej. Na naszej liście najgorszych potencjalnych partnerów znaleźli się między innymi zoofil-ekshibicjonista, mordercza wdówka i Baba Jaga. A to dopiero początek…