Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Władysław Łokietek nigdy nie zostałby królem, gdyby nie ona. Naprawdę warto znać historię tej niesamowitej kobiety

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Bolesławówny. Na ilustracji XIV-wieczna władczyni na iluminacji z tak zwanego "Kodeksu Manesse".

Nie jest znany żaden portret Jadwigi Bolesławówny. Na ilustracji XIV-wieczna władczyni na iluminacji z tak zwanego „Kodeksu Manesse”.

Ratowała rodzinę w przebraniu prostej mieszczki. Osobiście dowodziła obroną Wawelu. I nie bała się postawić nawet najpotężniejszemu biskupowi w kraju. Czy domyślasz się o kim mowa?

Królowa Jadwiga pochodziła z linii władców Wielkopolski. Często pisze się o niej Jadwiga Kaliska, bo to właśnie w grodzie nad Prosną jej ojciec – Bolesław Pobożny – najdłużej utrzymywał się u władzy. Zmarł, gdy księżniczka była zaledwie paroletnim dzieckiem, nie mógł więc wpłynąć na jej małżeństwo i dalsze losy.

Decyzja o przyszłości Jadwigi przeszła w rękę dalszych krewniaków. I to oni właśnie postanowili, że oddano ją za żonę księciu Władysławowi już za życia nazywanemu „Łokciem” czy też „Łokietkiem”.

Zgodnie z przydomkiem, był to człowiek bardzo niskiego wzrostu. Mizernej posturze towarzyszyły jednak wielkie ambicje i awanturnicza natura. Łokietek swoją karierę zaczynał jako książę mikroskopijnego państewka na Kujawach, a już po paru latach z sukcesem usadowił się w Krakowie. Wprawdzie nie udało mu się zdobyć ufortyfikowanego Wawelu ani na dłużej utrzymać w grodzie Kraka, ale mimo to zdołał wyrobić sobie renomę i awansować do czołówki polskich książąt. I wtedy właśnie doszło do ślubu niespokojnego księcia z dziedziczką wielkopolskich tytułów.

Władysław Łokietek w wyobrażeniu Marcello Baciarellego.

Władysław Łokietek w wyobrażeniu Marcello Baciarellego.

Związek miał wzmocnić Łokietka, a Jadwidze Kaliskiej zapewnić dostatnią przyszłość u boku coraz silniejszego dynasty. Rzeczywistość okazała się o wiele bardziej skomplikowana. Łokietek ustawicznie, przez całą swoją karierę wpadał w ogromne tarapaty. I nadzwyczaj często to niezawodna małżonka go z nich wyciągała…

1. W krytycznym momencie uratowała rodzinę przed niewolą

W 1299 roku Władysław Łokietek, panujący dotąd nie tylko na rodzinnych Kujawach, ale też w Wielkopolsce, uległ przeważającym siłom czeskiego króla Wacława II, ostrzącego sobie zęby na polską koronę. Książę stracił wszystkie ziemie, majątki i tytuły. Zmuszony był uciekać z kraju. I spieszyło mu się tak bardzo, że… zupełnie zapomniał o swojej rodzinie.

To wtedy charakter Jadwigi po raz pierwszy został wystawiony na decydującą próbę. Księżna, której towarzyszyła trójka małych dzieci (córka Kunegunda oraz synowie Stefan i Władysław) znalazła się bez środków do życia i bez jakiegokolwiek oparcia. Obalona władczyni wiedziała, że Czesi nie omieszkają wtrącić jej do lochu, wykorzystać do swoich gierek politycznych lub do zaszantażowania męża. Nie mogła nawet być pewna tego, że ujdzie z życiem, jeśli znajdzie się na drodze najeźdźców.

Artykuł porusza następujące tematy:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Czy wiesz, że ...

...za konstrukcję wodociągu między podnóżem Wawelu a zamkiem odpowiadał Jan z Dobruszki? Określano go w źródłach mianem ”magister cannalium” czy „rurmistrzem”. Do jego obowiązków należało również utrzymanie wszystkich instalacji kanalizacyjnych w dobrym stanie.

...nasi przodkowie nie jadali w średniowieczu znanego nam dzisiaj barszczu – przyrządzanego z buraków? Pierwotnie danie o tej nazwie wyrabiano z rośliny o nazwie barszcz zwyczajny.

...by dostać się do zakonu joannitów, trzeba było udowodnić wielowiekową przynależność do stanu szlacheckiego? Od francuskich rycerzy wymagano 8-pokoleniowego rodowodu, a od niemiecki - nawet 16-pokoleniowego! A to wszystko trzeba było udowodnić podczas procesu.

...średniowieczni Polacy nie zdawali sobie sprawę ze śmiertelnego zagrożenia dla zdrowia, jakim było spożyciu sporyszu. Znalezione okazy zbożowych kłosów razem z kłosami z zarodnikami splatano w bukiet, który umieszczano u sufitu chaty, aby w porze siania zbóż te właśnie nasiona wysiać pierwsze.

Komentarze (4)

  1. Astra Odpowiedz

    Gdy czytam artykuły pokazujące, że kobiety w historii były nierzadko czymś więcej niż klaczami rozpłodowymi jest mi strasznie przykro, że w podręcznikach szkolnych są kompletnie marginalizowane :/ Może kiedyś…

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Zgadza się – wciąż są marginalizowane, a nierzadko odegrały w historii ważniejszą rolę niż jakikolwiek mężczyzna, o którym jednak zawsze znajdzie się miejsce w podręczniku… Zachęcamy do lektury „Dam polskiego imperium” – tu opisane są fakty pokazujące, że bez kobiet nie byłoby Rzeczpospolitej. Pozdrawiamy Serdecznie.

  2. Anonim Odpowiedz

    Powiem tylko : Emilia Plater …w Polsce-
    ni wspominana, i czemu? Przeciez jest lepsza niz chinska Mulan ;)… Postac pradziwej kobiety w Polsce jest ignorowan club zaslaniana …

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi Anonimie, niestety w książce poświęconej czasom Elżbiety Łokietkówny i Jadwigi Andegaweńskiej nie dało się pomieścić i informacji o kobietach z innych epok jak wspomniana Emilia Plater. Książki p. Kamila Janickiego wydobywają zapomniane i niedoceniane kobiety z historii w różnych epokach – może kiedyś i o tej coś powstanie :) Pozdrawiamy.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.