Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Czy Luke Skywalker walczył z nazistami?

Czyżby tak zachęcano szturmowców do rekrutowania się? (nazistowski plakat propagandowy i zdjęcie szturmowca z Tokyo Game Show 2007, fot. Shin, lic, CC BY 2.0, wikimedia commons).

Czyżby tak zachęcano szturmowców do rekrutowania się? (nazistowski plakat propagandowy i zdjęcie szturmowca z Tokyo Game Show 2007, fot. Shin, lic, CC BY 2.0, wikimedia commons).

„Gwiezdne wojny”. Opowieść, która rozgrywała się „dawno, dawno temu w odległej galaktyce”. Czy aby na pewno? Wiele wskazuje na to, że Imperium to tak naprawdę… Kosmiczna Trzecia Rzesza.

Urodzony w 1944 roku w Kalifornii George Lucas, twórca „Gwiezdnych Wojen”, spędził młodość z dala od koszmarów konfliktu zbrojnego. Zimna wojna, w czasie której dorastał, nie przerodziła się w otwarcie starcie. Być może właśnie dlatego Lucas szukał inspiracji dla gwiezdnej sagi we wcześniejszym konflikcie – okrutnej i znacznie bardziej spektakularnej II wojnie światowej.

Oprócz efektownych strzelanin i ataków amerykańskiego reżysera zainteresował również aspekt polityczny tego konfliktu. W żadnej z dotychczasowych części „Gwiezdnych Wojen” nie brakuje rzecz jasna widowiskowych bitew, niemniej główną osią fabuły jest stopniowa przemiana panującego w galaktyce ustroju. Żywcem przypominającej dzieje Niemiec.

Naziści szykują się do przejęcia władzy... jak Sithowie (Parteitag w Norymbergii, 1927 rok, Bundesarchiv, Bild 146-1969-054-53A, lic. CC-BY-SA 3.0 de).

Naziści szykują się do przejęcia władzy… jak Sithowie (Parteitag w Norymbergii, 1927 rok, Bundesarchiv, Bild 146-1969-054-53A, lic. CC-BY-SA 3.0 de).

Od demokracji do dyktatury

Powstała po I wojny światowej Republika Weimarska była państwem demokratycznym – do czasu, gdy wyborów w 1933 roku nie wygrała partia NSDAP z Adolfem Hitlerem na czele. Narodowosocjalistyczna Niemiecka Partia Robotników już od kilku lat rosła w siłę, a w wyniku narastających kryzysów gospodarczych i społecznych udało jej się w końcu zdobyć parlamentarną większość.

Artykuł powstał m.in. na podstawie książki Chrisa Taylora "Gwiezdne wojny. Jak podbiły wszechświat?" (Znak Horyzont 2015).

Artykuł powstał m.in. na podstawie książki Chrisa Taylora „Gwiezdne wojny. Jak podbiły wszechświat?” (Znak Horyzont 2015).

Ten demokratyczny wybór szybko okazał się jednak dla ustroju Niemiec rewolucyjny. Hitler zaczął pełnić funkcję prezydenta i kanclerza jednocześnie (jako Wódz i Kanclerz Rzeszy), a ustawa o pełnomocnictwach rządu, według której mógł wydawać ustawy sprzeczne z konstytucją, zapewniła mu właściwie władzę absolutną.

Tak jak Republika Weimarska zmieniła się wolą większości w Trzecią Rzeszę, tak Republika ze świata „Gwiezdnych Wojen” przekształciła się w Imperium Galaktyczne. Kanclerz Palpatine, podobnie jak Hitler, zdobył nieograniczoną władzę nie w wyniku zamachu stanu, ale tradycyjnego głosowania w parlamencie.

Oczywiście grany przez Iana McDiarmida bohater osiągnął swój cel dzięki spiskom i potajemnemu pozbywaniu się przeciwników, niemniej nie można uznać, że przechwycił ster rządów siłą. Jako kanclerz kierujący Republiką z jednej strony i lord Sith stojący na czele Separatystów z drugiej, tak manipulował senatem, że ten postanowił powierzyć mu władzę absolutną. Więc tak ginie wolność. Przy burzy oklasków – komentowała w „Zemście Sithów” Padmé Amidala.

"Więc tak ginie wolność. Przy burzy oklasków". Cosplayerka jako Padmé Amidala na Expo 2012 we Francji (fot. Katunechan, lic. CC BY-SA 3.0, wikimedia commons).

„Więc tak ginie wolność. Przy burzy oklasków”. Cosplayerka jako Padmé Amidala na Expo 2012 we Francji (fot. Katunechan, lic. CC BY-SA 3.0, wikimedia commons).

Palpatine i Hitler

Proces przejścia od demokracji do dyktatury to nie jedyne, co zaczerpnął z historii Niemiec George Lucas. To właśnie na wspomnianym już wodzu III Rzeszy twórca „Gwiezdnych Wojen” modelował postać Wielkiego Kanclerza Sheeva Palpatine’a. Przywódca Imperium i jeden z głównych czarnych bohaterów kosmicznej sagi, podobnie jak Adolf Hitler, nie sprawiał wrażenia zbyt niebezpiecznego.

Więcej o historii Gwiezdnych Wojen znajdziecie w książce:

Chris Taylor

Gwiezdne wojny. Jak podbiły wszechświat?

SklepFormatZwykła cenaCena dla naszych czytelników
znak.com.plOprawa twarda49.90
22.45
idź do sklepu »

Palpatine był spokojny i wyrachowany, a jego wygląd – mężczyzny zadbanego, ale już nadszarpniętego wiekiem – nie budził specjalnego strachu czy respektu. Kanclerz Republiki zdobywał szacunek dzięki swojemu urokowi osobistemu i zdolnościom do intryg. Zawsze doskonale wiedział, do kogo się uśmiechnąć, kogo poprosić o przysługę i komu udzielić dobrej rady.

Hitler, choć w chwili objęcia władzy był znacznie młodszy od Palpatine’a i przemawiał znacznie bardziej energicznie, swoją pozycję również osiągnął raczej dzięki inteligencji, sprytowi i charyzmie niż brudzeniu sobie rąk.

Władzę absolutną Hitlera i Palpatine’a ugruntowały dwa wydarzenia: odpowiednio tzw. noc długich noży i rozkaz 66. Po wygranych przez NSDAP wyborach i stanięciu na czele państwa, Führer chciał pozbyć się możliwej konkurencji, więc nakazał schwytać lub zamordować swoich politycznych przeciwników.

Reinhard Heydrich, jeden z architektów nocy długich noży przy biurku w Monachium w 1934 roku. A tak niewinnie wyglądał... (Bundesarchiv, Bild 152-50-10 / Friedrich Franz Bauer, lic. CC-BY-SA 3.0 de).

Reinhard Heydrich, jeden z architektów nocy długich noży przy biurku w Monachium w 1934 roku. A tak niewinnie wyglądał… (Bundesarchiv, Bild 152-50-10 / Friedrich Franz Bauer, lic. CC-BY-SA 3.0 de).

Wielki Kanclerz z kolei, wykorzystując bezwarunkowe posłuszeństwo armii klonów, postanowił zlikwidować zagrażający mu Zakon Jedi. Zarówno Hitler, jak i Palpatine, tłumaczyli swoje działania wykryciem planowanych przeciwko nim zamachów stanu.

Ten artykuł ma więcej niż jedną stronę. Wybierz poniżej kolejną, by czytać dalej.

Komentarze (9)

  1. anatholl Odpowiedz

    Myśle, że to troche przesadzone. Nazizm niestety mial to do siebie, że był bardzo „teatralny”, „wizualny”, np. wymyślili widowiska typu „światło i dźwięk”. III Rzesza była czymś w rodzaju zbiorowej hipnozy, halucynacji wywołanej przez pewne bodżce wizualne. To jest atrakcyjne dla filmowców. A już nazwanie logo Gwiezdnych Wojen „faszystowskim” to znaczna nadinterpretacja, mnie to raczej kojarzy się z tania dyskoteką z lat 70 :)

  2. ALEX Odpowiedz

    Akurat mundury Floty Imperium były wzorowane na mundurach Cesarskiej Armii Japońskiej. Zresztą fascynacja Lucasa kulturą Azji jest powszechnie znana.

  3. Anonim Odpowiedz

    Naciągane… Totalitaryzm komunistyczny był by równie „inspirujący” tyle że siermięga państwa chłopów i robotników była całkiem nie filmowa…

  4. baba Yaga Odpowiedz

    Przesada. Dorabianie ideologii, nic więcej. Poza tym stroje szturmowców i samego Dartha Vadera były wzorowane na samurajskich zbrojach.

  5. Kristo Odpowiedz

    „Obydwaj publicznie popierali demokrację, podczas gdy po cichu opracowywali plan zniszczenia jej.” – bzdura. Adolf Hitler publicznie ZAWSZE krytykował demokrację, system wielopartyjny itd. przeciwstawiał demokracji zasadę wodzostwa oczywiście publicznie.

  6. Hub Odpowiedz

    Po co siegac po hitlera i jego wesolej gromadki skoro mamy w polsce partie zwana Paranoja i Szalenstwo(czy jakos tak)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.