Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Czy Napoleon przeklinał tę mieścinę na łożu śmierci? To tutaj poniósł swoją pierwszą klęskę

Bitwa pod Essling na obrazie Fernanda Cormona (źródło: domena publiczna).Bitwa narodów pod Lipskiem? Waterloo? Nie, losy cesarza Francuzów odmieniły się znacznie wcześniej. 22 maja 1809 roku pod Essling z niezwyciężonego boga wojny przeistoczył się w zwyczajnego, omylnego dowódcę. Po raz pierwszy przegrał w równie ważnym starciu. Upokarzająca porażka stała się rysą na jego wojennej sławie i rozbudziła nadzieje wszystkich jego przeciwników.

V koalicja (1808–1809) z całą pewnością zepchnęła Napoleona do defensywy. Wojna na półwyspie iberyjskim zaczęła przybierać zdecydowanie zły obrót. Niekończące się walki z partyzantką hiszpańską i Portugalczykami wspieranymi przez Brytyjczyków wymagały wielkiego nakładu sił, ludzi i pieniędzy. Jakby tego było mało, wojnę Francji wypowiedziała również Austria, zdecydowana pomścić klęskę spod Austerlitz.

Monarchia Habsburgów dysponowała niemałą i świeżo zreformowaną armią oraz subsydiami od Wielkiej Brytanii. Chociaż Prusy nie przystąpiły do koalicji, to optymizmem napawała tajna umowa z Rosją. Car Aleksander, oficjalnie sojusznik Napoleona, obiecał, że nie wykona przeciw Austrii żadnych wrogich działań, jeśli ta zaatakuje Francję.

Dzięki deklaracji cara Aleksandra Austriacy mogli zaatakować Napoleona (źródło: domena publiczna).

Dzięki deklaracji cara Aleksandra Austriacy mogli zaatakować Napoleona (źródło: domena publiczna).

Austriacy atakują, Francuzi zdobywają Wiedeń

Wiosną 1809 r. Austriacy uderzyli w trzech kierunkach: na Bawarię, Włochy oraz Księstwo Warszawskie. Zaledwie dwuletnie, wskrzeszone u boku Napoleona państwo polskie stanęło w obliczu wielkiego niebezpieczeństwa.

Po podboju przez arcyksięcia Ferdynanda Habsburg-Este miało stać się „prezentem” dla Prusaków, by ostatecznie przekonać ich do wypowiedzenia wojny cesarzowi Francuzów.

Impet ofensywy był jednak niewielki, a Napoleon już w tydzień po wypowiedzeniu wojny pojawił się na froncie, błyskawicznie przejmując dowodzenie nad Armią Niemiec. Wkrótce pokonał Austriaków pod Eckmühl, Polacy zaś odnieśli zwycięstwa pod Grochowem i Radzyminem. We Włoszech pasierb cesarza, książę de Beauharnais, również święcił tryumfy. 13 maja padł Wiedeń.

Generał Dunaj

Francuzi wciąż musieli jeszcze rozbić pokaźne siły arcyksięcia Karola, a w tym celu musieli przekroczyć Dunaj. Mosty, rzecz jasna, zostały przez Austriaków zniszczone. Na miejsce przeprawy wybrano wyspę Lobau, zapewniającą osłonę podczas budowy mostów pontonowych. Skonstruowano je dwa, łączące wyspę z oboma brzegami rzeki.

Początkowo Austriacy nie mieli powodów do zadowolenia. Już 13 maja 1809 r. padł Wiedeń. Na ilustracji Napoleon przybywa do pałacu Schoenbrunn - letniej rezydencji Habsburgów (źródło: domena publiczna).

Początkowo Austriacy nie mieli powodów do zadowolenia. Już 13 maja 1809 r. padł Wiedeń. Na ilustracji Napoleon przybywa do pałacu Schoenbrunn – letniej rezydencji Habsburgów (źródło: domena publiczna).

Majowa pora sprawiała spore trudności przy tej wielkiej operacji logistycznej. Dunaj przybierał w oczach, co zagrażało całemu przedsięwzięciu. Postanowiono ten fakt zignorować, co okazało się sporym błędem. Później, zbierając w strugach deszczu swoją przetrzebioną armię, Napoleon miał powiedzieć, że przegrał z generałem Dunajem.

Artykuł porusza następujące tematy:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Komentarze (5)

  1. Anonim Odpowiedz

    ,, arcyksięcia Karola, przodka żywieckiej, spolszczonej linii Habsburgów.” to doprawdy ciekawostka Erzherzog Carl Ludwig Johann Joseph Laurentius von Österreich na to nie zasłużył

    • Członek redakcji | Agnieszka Wolnicka Odpowiedz

      Raczej nie przeszkadzałoby mu to. Członkowie dynastii panujących – a w szczególności Habsburgowie – nie zawsze uważali się za Niemców. Pół wieku później Maksymilian Habsburg zasiadł na meksykańskim tronie, część rodziny miała włoskie posiadłości, a do habsburskiego imperium należały nie tylko ziemie słowiańskie i węgierskie, ale nawet belgijskie. Nie było powodu, by potomkowie linii zamieszkującej Śląsk cieszyński nie wybrali polskiej narodowości.

  2. Członek redakcji | Redakcja Odpowiedz

    Wybrane komentarze do artykułu z naszego faceookowego profilu, które mogą Was zaciekawić
    http://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne/posts/1113887438639914

    Jarosław U.:
    Saint-Hilaire był generałem dywizji i hrabią Cesarstwa. Nigdy nie został marszałkiem. Ale jego nazwisko zostało wyryte na Łuku Triumfalnym w Paryżu.

    Michał I.:
    Raczej bitwa pod Aspern-Essling nie była przegrana , obie strony poniosły duże straty i obie nie wygrały po prostu pozostała nie rozstrzygnięta jak Iława pruska

    Jacek M.:
    Aspern i Essling to klasyka napoleońska, forsowanie rzeki, trudno nazwać to porażką. Bitwa trwała po prostu kilka dni i ostatecznie armia przeprawiła się przez Dunaj.
    Jarosław U.:
    Bitwa to bitwa. Zgadzam się. Na Aspern i Essling trzeba patrzeć łącznie z Wagram. Dowódcy dowodzą, żołnierze się biją, historycy oceniają, a dziennikarze szukają sensacji.
    Jurek D.:
    Ktoś ma luki w historii. Bitwa pod Aspen i bitwa pod Wagram to dwie różne bitwy. Pierwszą właściwie Napoleon przegrał, ale przegrał „z przyrodą”. Drugą, z wielkimi stratami, wygrał.
    Jarosław U.:
    A „ktoś” nawet z „lukami” napisał że to jedna bitwa? Efekt całości był taki. Austria na kolanach.

  3. Członek redakcji | Agnieszka Wolnicka Odpowiedz

    W Polsce faktycznie niewiele mówi się o Aspern-Essling, natomiast wszelkie opracowania dotyczące Habsburgów (ba, nawet nieraz tablice genealogiczne), używają wobec Karola przydomka „zwycięzca spod Aspern” niemal tak, jak wobec imiona królów łączą się z „Wielki” czy „Zwycięski”. Austriacy pamiętają.

  4. R Odpowiedz

    Dla zaciekawionych tematem: J. Gill, 1809 Grom nad Dunajem, Zwycięstwa Napoleona nad Habsburgami, Napoleon V (są tego 3 tomy po polsku najlepsze dostępne w Polsce opracowanie)
    Tomasz Rogacki, Aspern – Essling 21-22 V 1809, Wydawnictwo INFORTeditions, 20163
    A przedstawiana tu bitwa to raczej do poduszki jako bajka :)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.