Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Tyrania nie popłaca. Najbardziej makabryczne śmierci dyktatorów

Liberyjski prezydent William Tolbert kochał pieniędze. Nieznająca granic pazerność była przyczyną jego zguby (źródło: wikimedia commons, domena publiczna).Podobno bycie bezwzględnym tyranem jest najlepszą gwarancją spokojnej starości. Może i tak, ale nie każdy dyktator miał okazję się o tym przekonać. Dzisiaj opowiemy o tych zbrodniarzach, którzy nie zdołali uciec przed sprawiedliwością. I o makabrycznym końcu, jaki ich spotkał.

Dobrze znane są losy tyranów, takich jak Adolf Hitler, Benito Mussolini czy choćby Nicolae Ceauşescu. W naszym zestawieniu nie będziemy o nich pisać. Skupimy się na bardziej egzotycznych postaciach. Listę mają (wątpliwy) zaszczyt otworzyć dwaj prezydenci Liberii, którzy w przeciągu zaledwie dekady przenieśli się na tamten świat w szczególnie krwawych okolicznościach.

Pokarm dla sępów. Śmierć Williama Tolberta

Pierwszym z nich był – rządzący krajem od 1971 r. – William Tolbert. Można powiedzieć, że odziedziczył on urząd po swoim przyjacielu Williamie Tubmanie. O ile jednak Tubmana bawiła władza, to Toblert – zgodnie z tym co pisał Ryszard Kapuściński w „Hebanie” – ponad wszystko kochał pieniądze:

Samuel Doe na tym zdjęciu nie wygląda na zbrodniarza, ale jak to często bywa pozory mylą.

Samuel Doe na tym zdjęciu nie wygląda na zbrodniarza, ale jak to często bywa pozory mylą.

Była to chodząca korupcja. Handlował wszystkim – złotem, samochodami, w chwilach wolnych sprzedawał paszporty. Za jego przykładem szła cała elita, owi potomkowie czarnych niewolników amerykańskich. Do ludzi wychodzących na ulicę z wołaniem o chleb i wodę Tolbert kazał strzelać. Jego policja zabiła setki ludzi.

Nic zatem dziwnego, że uciskani mieszkańcy kraju szybko mieli dosyć jego rządów. Z okazji postanowił skorzystać 28-letni sierżant Samuel Doe. Chociaż był półanalfabetą, miał wielkie aspiracje. Też chciał zostać dyktatorem! W tym celu zawiązał w liberyjskiej armii spisek i 12 kwietnia 1980 r. dokonał zamachu stanu.

Wraz z szesnastoma innymi żołnierzami Doe pod osłoną nocy wdarł się do pałacu prezydenckiego, gdzie szybko rozprawiono się z zaskoczoną ochroną. Następnie napastnicy poćwiartowali jeszcze żywego Tolberta w łóżku. Wyjęli mu wnętrzności i wyrzucili na dziedziniec psom i sępom na pożarcie. Stanowiło to złą wróżbę dla tych którzy dotychczas sprawowali władzę w kraju.

Pożarty przez rebeliantów. Żałosny koniec Samuela Doe

Samuel Doe niemal natychmiast pokazał na co go stać. W pierwszej kolejności przyznał sobie stopień generalski i ogłosił się prezydentem. Następnie zabrał się za czystki polityczne, przeprowadzając publiczną egzekucję 13 ministrów z poprzedniego rządu.

Stolica Liberii Monrowia. Pod rządami Samuela Doe miasto, podobnie jak i cały kraj, pogrążyło się w zupełnym marazmie.

fot. Jonathan Harrison; lic CC ASA 1.0 Stolica Liberii Monrowia. Pod rządami Samuela Doe miasto, podobnie jak i cały kraj, pogrążyło się w zupełnym marazmie.

Na ich miejsce powołał swoich współplemieńców, którzy jednak nie mieli zielonego pojęcia o tym, jak kierować państwem. Nastąpiła całkowita zapaść. Nie było światła, zamknięto sklepy, zamarł ruch na nielicznych drogach.

Aby utrzymać się przy władzy dyktator sięgnął po sprawdzone przez poprzednika metody. Spirala przemocy rozkręciła się na dobre. Ofiary szły już w tysiące. Teraz to Doe stał się znienawidzonym tyranem, a po władzę rękę wyciągnął Charles Taylor – były przyjaciel prezydenta. Rewolta, która wybuchła w grudniu 1989 r., szybko ogarnęła cały kraj, ale w łonie samych powstańców nastąpił rozłam. Pojawiła się kolejna siła z niejakim Prince’em Johnsonem na czele. Liberię plądrowały już trzy frakcje.

Artykuł porusza następujące tematy:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Czy wiesz, że ...

...żona ostatniego szacha Persji Alego Rezy Pahlawiego, Farah, zapisała w swoim pamiętniku, że przyczyną samobójczych śmierci dwójki spośród jej dzieci były dziecięce przeżycia, których ciężaru nie potrafili się pozbyć? Nie wykluczała też jednak… rzuconej przez islamistów klątwy.

...o mieszkańcach Mari El, małej autonomicznej republiki na wschodnim krańcu europejskiej części Federacji Rosyjskiej, mówi się, że są ostatnimi autentycznymi poganami w Europie? Co najciekawsze, wierzenia Maryjczyków pozostały od tysiącleci praktycznie nienaruszone.

...w jednym z domów w Oszmianie czerwonoarmiści w 1939 roku spożyli właścicielce cały zapas kremu Nivea? Smarowali nim chleb, sądząc być może, że był to smalec ze specjalnymi dodatkami smakowymi.

...PRL-owski rząd zapewniał stypendia dla młodych bliskowschodnich terrorystów? Otrzymywali nawet 500 dolarów miesięcznie, gdy ówczesna średnia pensja w Polsce wynosiła około 30 dolarów. Na koszt państwa jadali w drogich restauracjach, jeździli czarnymi mercedesami, zakupy robili w Pewexach i korzystali z usług ekskluzywnych prostytutek.

Komentarze (57)

      • Członek redakcji | Autor publikacji | Rafał Kuzak Odpowiedz

        Drogi maro, tekst (jak sugeruje sam tytuł) dotyczy najbardziej makabrycznych śmierci dyktatorów. Ceausescu został osądzony i rozstrzelany przez pluton egzekucyjny. Właśnie dlatego nie znalazł się w tym zestawieniu.

        • Piskorz

          Tego w Rumunii wraz z żoną…podejrzanie b. szybko postawili pod ścianą.!! To nie tylko moje spostrzeżenie..Komuś b. zależało, aby szybko się ich pozbyć..Mieli swoje tajemnicze powody….

  1. Członek redakcji | Autor publikacji | Redakcja Odpowiedz

    Komentarze do artykułu z naszego profilu na Fb http://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne:

    Dawid S.: Niektóre kraje nie potrzebują demokracji… wystarczy spojrzeć na Irak, Libie, Egipt po ich obaleniu zaczął się jeszcze większy zamęt, ale to moje zdanie. Co nie zmienia faktu że zasłużyli sobie.

    Jeanine S.:
    To tak na okolicznosc Ukrainy ten artykul?

    Kamil Janicki: Nie potwierdzamy, nie zaprzeczamy. Ale oczywiście w pełni szanujemy niezależność Ukrainy i nawet nie przyszłoby nam do głowy, żeby mówić sąsiadom zza miedzy co powinni robić ze swoimi politykami…

    • Czytelnik Odpowiedz

      Niektóre kraje potrzebują madrego monarchy – monarchii. Marks w Kapitale pisał: Demokracja to wyższa forma komunizmu. I tyle. Churchil po wojnie w swoich pamietnikach wmówił ogółowi, że demokracja to jest cos dobrego.Nigdy tak whistorii nie było. Demokracja grecka to wogóle cos innego niż współczesność. U steru demokracji wcześniej czy później zasiądą źli autokraci – Platon.

  2. Daniel Odpowiedz

    Ci afrykańscy dyktatorzy często kończyli jak Doe. Polecam książki Ryszarda Kapuścińskiego, który to doskonale opisał.

  3. Członek redakcji | Autor publikacji | Redakcja Odpowiedz

    Wybrane komentarze do artykułu z portalu Wykop.pl //www.wykop.pl/link/1877572/tyrania-nie-poplaca-najbardziej-makabryczne-smierci-dyktatorow/:

    Migfirefox:
    Znalezisko na czasie :)

    mehis:
    @Migfirefox: Poradnik obsługi dyktatora dla Ukraińców ;-)….

    histeryk_13: @Migfirefox: @mehis: No w sumie, na początku lat 30′ XX w., w czasie wielkiego głodu, występowały tam przypadki kanibalizmu, więc Janukowycz i reszta tych bandytów może faktycznie powinno się bać, że skończą jak Doe.

    darco3: u nas jeden generał driftuje na wózku co roku do szpitala w rocznicę stanu wojennego, a drugi niezdolny do procesu krząta się po ogródku w samych slipach, obydwaj czerstwi, starej daty, nigdzie poza ten świat się nie wybierają

    UrzadPracy: @darco3: Tyle że w 1994 roku był taki, co chciał zabić Jaruzelskiego i podjął się próby – więcej tutaj na ten temat //blogmedia24.pl/node/61179

    bm89: Nie stawiałbym Kadafiego na równi z pozostałymi. Za jego rządów w Libii było lepiej niż jest w Polsce, zwłaszcza pod względem gospodarki. Jedynymi, których gnębił byli wichrzyciele i buntownicy, co zresztą im się należało. Po prostu Amerykanom nie pasowało, że rośnie silny, bogaty i niezależny kraj. Tak więc zaczęli wmawiać Libijczykom, że potrzebują demokracji, a jednocześnie zbroili na potęgę i wspomagali buntowników – zwykłych bandytów i morderców. Teraz Libia ma – demokrację i „ogarnięty pożogą bordel” w kraju na najbliższe 50 lat. Zresztą niemal identyczna sytuacja była w Iraku jak rządził Saddam.

    Nawet ktoś wymyślił kawał, który to obrazuje.

    Czasy wojny w Libii:
    – Słuchaj, a Ty wiesz za co bombardują Kadafiego?
    – Za to, że zjednoczył swój naród, dał im preferencyjne kredyty i sprzedaje benzynę po 40 groszy za litr…
    – No to chwała Bogu, że u nas jest Platforma Obywatelska, która nigdy nie dopuści do takiej sytuacji…

  4. jah1 Odpowiedz

    Autorem artykułu jest ponoć magister, a nie potrafi stawiać przecinków?! Przykładem są choćby ostatnie trzy zdania. Panie Rafale, jaką uczelnię pan kończył? Wstyd i żałość.

    • Członek redakcji | Autor publikacji | Rafał Kuzak Odpowiedz

      Dzięki za tę jakże konstruktywną krytykę. Chciałbym jednak nieśmiało zauważyć, że jestem prostym historykiem, nie polonistą. Inna sprawa, że stawianiem przecinków w tekstach zajmuje się z zasady korekta. Może jesteś zainteresowany/a zaprezentowaniem swoich umiejętności w tej dziedzinie. Zawsze jesteśmy otwarci na współpracę z osobami robiącymi coś lepiej od nas.

      • Członek redakcji | Autor publikacji | Rafał Kuzak Odpowiedz

        Na YT na pewno można znaleźć wideo nakręcone podczas ostatnich chwil życia Doe. To samo dotyczy Kaddafiego. Co do reszty nie sądzę, aby ktokolwiek to nagrywał. Co do zamieszczania ich u nas, to mam wątpliwości czy byłoby to właściwe.

  5. Redakcja Odpowiedz

    Komentarze z facebookowego profilu Ciekawostki historyczne, o których prawdopodobnie nie słyszałeś http://www.facebook.com/pages/Ciekawostki-historyczne-o-kt%C3%B3rych-prawdopodobnie-nie-s%C5%82ysza%C5%82e%C5%9B/157583547765498?fref=ts:

    Konrad M.: Pilsudski tez koniec koncow byl dyktatorem :(

    Adam Tony L.: Na yt jest filmik z ostatnich chwil tego dzikusa (bez rasistowskich podtekstów, koleś był potworem)…

    Jaroslav K.: a ci co go zjedli, to co?dzikusy ,dlatego Afryka jest taka a nie inna

  6. Tomek Długoszewski Odpowiedz

    Dlaczego Kadafi musiał zginąć? Libia miała ogromne rezerwy złota, niezależny bank centralny, ogromne zasoby tzw. niebieskiego złota czyli wody (podziemne). Kadafi prowadził także niezależną politykę zagraniczną i chciał rozliczeń za ropę w Euro a nie w dolarach. Tzw. rebeliantami byli najemnicy dowodzeni przez – wszystko na to wskazuje – oficerów NATO. Francja za udział w napadzie na Libię otrzymać miała 30% udział w zyskach ze sprzedaży libijskiej ropy. Myślę, że Kadafi nie zasłużył sobie na takie towarzystwo jakie od Państwa otrzymał w powyższym artykule.
    Konkretnych linków już nie pamiętam jedynie ten mi się teraz nawinął pod rękę:
    //wiadomosci.monasterujkowice.pl/?p=9288

    Pozdrawiam autorów i twórców tej bardzo ciekawej strony!!!

    • Anonim Odpowiedz

      Zastanawiam się, ile osób, które tak piszą, czytało o jego zbrodniach seksualnych chociażby.
      Facet na przykład przychodził do szkoły, głaskał dziewczynkę po głowie i wiadomo było, że niedługo wojskowi zabiorą ją na jedną z orgii tego „niewinnego dyktatora”. Bardzo miły pan.

      • ciotka Odpowiedz

        Taaa…. Dziewczynke? A gendery ci sie nie pomylily?
        Z Kadafiego byl mniej wiecej taki gleboko wierzacy muzulmanin jak ze mnie katoliczka I wszystko wskazuje na to, ze wolal…chlopcow. Sami Libijczycy robili dwuznaczne miny, gdy udawal sie jeapem z jakims pieknym mlodym parucznikiem (czesto w pelnym makijazu; taki typ Valentino w roli Szejka), by sie pomodlic na pustyni.:)
        Mial dzieci I zone, ale…Oscar Wilde tez mial. Wydaje sie, ze kobiety najbardziej preferowal w swej gwardii przybocznej, ale nie byly to male, slabe dziewczynki…
        O co zaklad, ze to info o pedofilii pilkownika K. masz z jakiejs amerykanskiej szmaty dla ciemnego luda, he?
        Z homoseksualizmem Kadafiego nie mogli wyskoczyc, bo byloby to politically incorrect.

        • ciotka

          Zsodomizowanie Kadafiego pistoletem zdaje sie powyzsza wersje potwierdzac – milosc pulkownika do porucznikow byla w Libii Tajemnica Poliszynela. I ty bys wiedzial, gdybys arabski znal;)

  7. Copart Odpowiedz

    Przez rok pracowałem w Liberii i dość mocno interesowałem się krwawą historią tego kraju. Jeśli chodzi o Doe, to autor artykułu nie do końca ma rację. Jego rebelia nie była planowana. Wraz z grupą kompanów – żołnierzy udał się do pałacu prezydenckiego, aby upomnieć się o zaległy żołd. Jak przeszedł ochronę i w jaki sposób trafił do pokoi prezydenckich – tego nie wie nikt. Niemniej jednak tak się stało a śmierć prezydenta i przewrót wojskowy, jaki przypisuje się Samuelowi Doe to nic innego jak zwykły, niefortunny zbieg okoliczności.

  8. xyz Odpowiedz

    Trzeba dodać, że Libia pod rządami Kadafiego, była państwem bogtym a obywatelom żyło się bardzo dobrze, Polacy mogli tylko pomarzyć o takiej stopie życia. Niestety wielu państwom się to nie podobało. I wywołano sztuczne protesty za amaerykańskie pieniądze. Obecnie Libia jest ruiną.

        • Gość

          Panie Rafale zgadzam się z przedmówcą wszyscy piszą i trąbią o terrorystach dyktatorach natomiast pragnę przypomnieć że dopóki stany nie wprowadzały demokracji w afryce to nie było zamachów w USa czy UE przynajmniej nie przez islamistów a jeśli to nie na taką skalę. Wydaje mi się że to stany stanowią problem a nie Kadaffi czy inni (chodź nie twierdze żę np. polpot był dobry albo inni)

  9. A po prostu A Odpowiedz

    „Tak zakończył swój żywot ten, który bez najmniejszych skrupułów rozprawiał się z wszelką opozycją.”…no i zamienili na lepsze…teraz Libia jest spokojną dobrze prosperującą gospodarką a wszelkie swobody znacznie się poprawiły. Pewnie z tego powodu tamci obywatele, ciesząc się nowymi osiągnięciami tłumnie udają się przez Morze Śródziemne do Europy, aby oświecić tutejszych zacofańców. Naród libijski dziękuję za poprawę swego losu i prawo do samostanowienia białym braciom z Europy i Stanów Zjednoczonych.

    • Czytacz Odpowiedz

      Dodaj, że porażeni nowymi demokratycznymi perspektywami pozbywają się nadmiaru posiadanej amunicji. Zwykle w kierunku współobywateli inaczej demokratycznych niż oni;-) Czekam, kiedy niosąc kaganek oświaty ciemnym Europejczykom, poprawią im wentylację tętnicy szyjnej sztyletem lub wyślą hurtowo na niebiańskie łąki za pomocą bomby.

  10. Polak Duży Odpowiedz

    Niestety większość dyktatorów ma sie dobrze i opływa w luksusy. Poroszenko, kolejni dyktatorzy Izraela i Korei.

  11. Anonim Odpowiedz

    kaddafi JAKI BYŁ TAKI BYŁ tyran morderca JAK INNI TYRAMI POPIERANI PRZEZ żydowskich bankierow RZĄDZĄCYCH usa– -saudowie to TAKA SAMA KRWAWA TYRANIA -POPIERAJACA TERRORYZM –a BIEDNYM dzieciom PALESTYŃSKIM to nawet MECZETÓW NIE funduja .. ALE MILIARDY w kasynach w Monaco i San Marino to PRZEGRYWALI–Kaddafi BYŁ ZAPORA PRZED IMIGRACJA DO EUROPY – WYKOŃCZYL IGO żydowscy bankierzy m żyd prezydent TFU francji a merykańscy SSmani URANOWYMI bombami rozwalili rurociąg z SLODKĄ WODA – DOPROWADZONY DO MIAST NA WYBRZEŻU -JASNE ZWOLENNICY zydowskich bankierow – TYMI LUDAMI TYLKO BATEM MOŻNA RZĄDZIC

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      @TimeBandit: Drogi TimeBandit, myślę, że gdyby nawet ktoś pomyślał, to przed wyrażeniem tego publicznie powstrzymywała go wyjątkowa prostota takiego sądu.

  12. Obywatel D Odpowiedz

    Skończyć jak oni można w każdej chwili i to niekoniecznie będąc dyktatorem :) Ich problemem było to, że w pewnym momencie powiedzieli ,,nie” silniejszym graczom (Stany Zjednoczone etc.). Zresztą dyktatura, czu też tyrania to wcale nie są rządy jednostki, to jest najczęściej oligarchia, która wysługuje się marionetką. Taki Putin, czy Stalin, albo jeszcze wcześniej, Czyngis Chan, czy oni skończyli źle? ;)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.