Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Jak komunistyczna władza ukradła Polakom 2/3 oszczędności?

Sala obrad powojennego sejmu. To tutaj komuniści ukradli Polakom 7 miliadów dolarów...Pod koniec lat czterdziestych Polska powoli podnosiła się ze zniszczeń wojennych. Komunistyczne władze ogłosiły właśnie plan sześcioletni, którego celem było zdecydowane przyspieszenie industrializacji kraju. Jego realizacja wiązała się jednak z olbrzymimi kosztami, pojawiło się więc pytanie: skąd wziąć na to wszystko pieniądze? Najprościej było zabrać je obywatelom!

Oczywiście należało zrobić to tak, aby społeczeństwo nie miało za złe władzy, że ta go okradła. Ba, najlepiej żeby lud pracujący miast i wsi wręcz podziękował złodziejom! Wybrano banalnie prostą receptę: postanowiono wmówić ludziom, że wcale nie zostali okradzeni, a wręcz przeciwnie, wyświadczyło im się wielką przysługę. Tak oto rodzimi komuniści jesienią 1950 r. zabrali Polakom 2/3 ich oszczędności przy okazji denominacji złotego.

My was wcale nie okradamy, my robimy to dla waszego dobra

W związku z reformą walutową wszyscy posiadacze oszczędności powyżej 100 tys. zł stracili 2/3 swoich pieniędzy. Na zdjęciu kadr z Polskiej Kroniki Filmowej.

W związku z reformą walutową wszyscy posiadacze oszczędności powyżej 100 tys. zł stracili 2/3 swoich pieniędzy. Na zdjęciu kadr z Polskiej Kroniki Filmowej.

Dbający o „dobro” Polaków włodarze tak zwanej Polski Ludowej, rzecz jasna przygotowali całą akcję w tajemnicy, nie informując nikogo o planowanym „skoku na kasę” obywateli. Gdy wszystko było już gotowe, 28 października 1950 r. (w sobotę) do laski marszałkowskiej został wniesiony projekt ustawy o zmianie systemu pieniężnego.

Za tym enigmatycznym określeniem kryła się z pozoru zwykła denominacja złotego. Łatwo dało się jednak poznać, że chodzi o coś znacznie istotniejszego: głosowanie odbyło się późnym wieczorem, a posłom… zabroniono opuszczać budynek sejmu oraz odcięto im dostęp do telefonu. Wszystkie te nadzwyczajne środki nie powinny dziwić, wszak chodziło o… zabranie obywatelom około 750 milionów ówczesnych dolarów (czyli w przybliżeniu 7 miliardów współczesnych dolarów!).

Istota szwindlu (bo tak to trzeba nazwać) polegała na „nieekwiwalentnej” wymianie starych złotych na nowe. Cóż to oznaczało? Ano tyle, że ceny, płace, zobowiązania, wkłady bankowe i oszczędnościowe (jednak tylko do 100 tysięcy starych złotych) przeliczano w relacji 100 do 3, natomiast posiadaną przez ludność gotówkę wymieniano już w relacji 100 do 1.

Na szwindlu jakim była reforma walutowa z 1950 r. komunistyczna władza zarobiła ok. 750 milionów ówczesnych dolarów. Na zdjęciu kadr z Polskiej Kroniki Filmowej przedstawiający wymianę pieniędzy.

Na szwindlu jakim była reforma walutowa z 1950 r. komunistyczna władza zarobiła ok. 750 milionów ówczesnych dolarów. Na zdjęciu kadr z Polskiej Kroniki Filmowej przedstawiający wymianę pieniędzy.

Ofiarami finansowego szachrajstwa stali się również ci, którzy wykupili w 1945 r. Premiową Pożyczkę Odbudowy Kraju. Niejako przy okazji władza zabroniła obywatelom posiadania walut obcych, złota oraz platyny.

Zaostrzono również kary za przestępstwa dewizowe. Już samo posiadanie walut zagranicznych groziło piętnastoletnią odsiadką, obrót zaś karą śmierci!

Oczywiście komuniści za wszelką cenę chcieli pokazać, że cała operacja miała na celu tylko dobro obywateli, dlatego też już dzień po uchwaleniu ustawy przez sejm, rozpoczęła się prawdziwa ofensywa propagandowa w prasie i radiu. W pierwszym rzędzie podnoszono, że wartość nowego polskiego pieniądza […] jest ustalana w złocie, co miało zapewnić stabilności nowej walucie i zahamować szalejącą inflację.

Artykuł porusza następujące tematy:

Czas akcji:

Miejsce akcji:

Czy wiesz, że ...

...we współczesnych środowiskach mafijnych zjawisko pobierania haraczu nadal ma się dobrze? Północnowłoskie przedsiębiorstwa, prowadzące działalność w Kalabrii, nawet nie zgłaszają prób wymuszeń na policję. Haracz jest określany jako „wydatki na bezpieczeństwo”.

...liczba tajnych współpracowników Służby Bezpieczeństwa była najwyższa w ostatniej dekadzie istnienia PRL i mogła sięgnąć nawet 100 tysięcy?

...papież Stefan VI „wsławił się”, każąc ekshumować swego dawnego wroga papieża Formozusa, po czym ubrać trupa w pontyfikalne szaty i osądzić? Wyrok na zmarłym brzmiał: poćwiartowanie  i wrzucenie w fale Tybru.

…w sowieckich łagrach więźniowie kryminalni mieli zwyczaj grania w karty o wybrane przez siebie kobiety? Zwycięzca mógł zrobić ze swoją wygraną dosłownie wszystko, niezależnie od jej własnej woli.

Komentarze (22)

  1. impanty Odpowiedz

    Heh. W tych czasach moja prababcia (jedna z tych wrednych kułaków) schowała dolary do słoików i zakopała w ogródku. Jak je po dziesięciu latach odkopała to nic się z tego nie ostało (dolary się zdematerializowały czy coś). To była dopiero tragedia w domu. Dobrze, że mnie jeszcze wtedy na świecie nie było…..

  2. ekmar Odpowiedz

    Rumcajs kim jesteś? […]

    Treść komentarza została edytowana, ponieważ nie jest to miejsce do wyzywania innych osób – Administracja,

  3. Tomek Odpowiedz

    pozornie 7mld to dużo kasy – ale jak się podsumuje te wszystkie gęby, które powinny się nakarmić tą sumą oraz zauważy metodę, to wiele nie zostanie. Myślę, że miliard się „rozszedł” a resztę pewnie zjedli rosjanie

  4. anglistka Odpowiedz

    Czesi, a dokladnie David Ondricka, zrobil bardzo ciekawy film fabularny o czechoslowackiej ‚reformie’ walutowej z 1953 roku. Nosi tytul ‚W cieniu’ a glowna role gra znany tez u nas Iwan Trojan.
    Musze powiedziec, ze takich produkcji (a jest to drugi po ‚Ciemnoniebieskim swiecie’ film sasiadow w niebanalny i niepatetyczny sposob pokazujacy ciekawe karty historii) brakuje w w Polsce.

  5. bachus81 Odpowiedz

    „Wybrano banalnie prostą receptę: postanowiono wmówić ludziom, że wcale nie zostali okradzeni, a wręcz przeciwnie, wyświadczyło im się wielką przysługę. Tak oto rodzimi komuniści jesienią 1950 r. zabrali Polakom 2/3 ich oszczędności przy okazji denominacji złotego.”

    Tego typu działania są nadal aktualne. Czym jest likwidacja OFE, zabranie 150 mld zł, jak nie skokiem na kasę i okradzeniem obywateli ? Polak przed jak i po szkodzie, głupi !

  6. Członek redakcji | Autor publikacji | Redakcja Odpowiedz

    Komentarze z naszego profilu na Fb http://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne:

    Marek P:. Kto pamięta jak Balcerowicz zrobił to samo.

    Makary G.: Nie to co OFE

    Konrad K.: kto to pamięta, teraz robią to na okrągło

    Jerzy M.: Co innego III Rzeczypospolita…

    Witold B.: Obecne nie są gorsze.

    Natalia S.: Teraz nie kradną oszczędności, bo mało kto w ogóle takowe może poczynić. Pieniądze zabierane są mu z automatu, zanim jeszcze dostanie je do ręki.

    Michał B.: „”Wybrano banalnie prostą receptę: postanowiono wmówić ludziom, że wcale nie zostali okradzeni, a wręcz przeciwnie, wyświadczyło im się wielką przysługę. Tak oto rodzimi komuniści jesienią 1950 r. zabrali Polakom 2/3 ich oszczędności przy okazji denominacji złotego.”

    Tego typu działania są nadal aktualne. Czym jest likwidacja OFE, zabranie 150 mld zł, jak nie skokiem na kasę i okradzeniem obywateli ? Polak przed jak i po szkodzie, głupi !”

    Szymon K.: Sporo napisano o olbrzymich stadach bydła, które radzieccy towarzysze pędzili na wschód w drugiej połowie 1945 r.

    Piotr B.: a po 89 jaki mamy ustroj?

    Krzysiek B.: Już wiadomo na kim wzoruje się Tusk

    Mateusz M.: Po pierwsze: kto miał oszczędności w II RP albo za okupacji?? Po drugie: Kto ma je dzisiaj (ja nie mam i nic nie można mi zabrać)?

    Jarosław Ż.: Tak. Przecież wiadomo, że oszczędności może mieć tylko kułak, burżuj i wróg ludu.

    Ciekawostki historyczne: Jarosławie, trafiłeś w samo sendo . Dokładnie tak to tłumaczyła komunistyczna propaganda.

    Mateusz M.: Po pierwsze: kto miał oszczędności w II RP albo za okupacji?? Po drugie: Kto ma je dzisiaj (ja nie mam i nic nie można mi zabrać)?

    Jarosław Ż.: Tak. Przecież wiadomo, że oszczędności może mieć tylko kułak, burżuj i wróg ludu.

    Ciekawostki historyczne: Jarosławie, trafiłeś w samo sendo . Dokładnie tak to tłumaczyła komunistyczna propaganda.

    Mateusz M.: Bo to była prawda

    Marek C.: Smutna prawda o latach międzywojennych jest taka, że ogromna większość ludzi żyła w ubóstwie. Niby dlaczego mieszkańcy wsi cieszyli się z nowego systemu?

    Mateusz M.: Bo to była prawda

    Marek C.: Smutna prawda o latach międzywojennych jest taka, że ogromna większość ludzi żyła w ubóstwie. Niby dlaczego mieszkańcy wsi cieszyli się z nowego systemu?

  7. Członek redakcji | Autor publikacji | Redakcja Odpowiedz

    Kolejne komentarze z naszego profilu na Fb http://www.facebook.com/ciekawostkihistoryczne:

    Lech S.: Prawda ! Mój Ojciec opowiadał mi, że sklepowa w PGR Rejsyty dowiedziała się od wymianie pieniędzy, otworzyła sklep w niedzielę ! Wykupiono dosłownie wszystko – w sklepie została tylko 1 sztuka (dosłownie !) wideł do obornika ! Kobietę w poniedziałek aresztowano i skazana na 2 lata więzienia. Ale mieszkańcy wsi o niej w więzieniu nie zapomnieli. I jeszcze jedno. Mój Ojciec zawsze oszczędzał i składał pieniądze na PeKaO – wierzył solidności i uczciwości państwa. Przed wymianą pieniędzy miał trochę gorsza zaoszczędzonego na książeczce PKO. Po wymianie zostało mu tyle, że za 66 zł kupił sobie pantofle ….

    Barbara Anna K.: mama miała takie czerwońce w portfelu, ja się już nie załapałam :)

    Janek J: Jak ktoś trzymał pieniądze to stracił ale kto wziął kredyt to dobrze na tym wyszedł oczywiście nie analizując co warte były te pieniądze:)

    Monika M.: Nic nowego…tylko narzędzia bardziej wyrafinowane

    Michał B.: By żyło się lepiej ;)

    Jacek J.: Mój dziadek w wyniku tego „skoku” na kasę stracił większość majątku… w ciągu jednej nocy osiwiał

    • Anonim Odpowiedz

      jak wymieniją pieniądze, to te w skarpecie też przepadają.obecnie zwraca się zagrabione majątki, kamienice.powinno się również zrekompensować poniesione straty podczas wymiany wlaut po wojnie.Wymieniano tylko do pewnej kwoty.Jeżeli ktoś zachował dawne banknoty ,powinno państwo obecnie je wymienić.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.