Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Michał Radziwiłł. Polski magnat, który zapisał swoją posiadłość w prezencie… Hitlerowi

Książę Michał Radziwiłł na fotografii wykonanej w Monte Carlo.

Książę Michał Radziwiłł na fotografii wykonanej w Monte Carlo.

Wywodził się z jednego z najbardziej wpływowych polskich rodów. W zależności od finansowych potrzeb lawirował między liberalizmem, a skrajnym nacjonalizmem. Do tego wyjątkową sympatią darzył Hitlera. Nic dziwnego, że rodzina i otoczenie widzieli w nim wariata…

To jednak nie wszystko! Skrajny megaloman, swoim współpracownikom kazał zwracać się do siebie „Najjaśniejszy Książę”. Był osobą niezaradną, a rodzinny majątek potrafił doprowadzić na skraj upadku. Jego liczne skandale przysłużyły krewnym tyle wstydu, że ci postanowili go prawnie ubezwłasnowolnić. Oto sylwetka Michała „Rudego” Radziwiłła, którego ród chciałby z pewnością wymazać nie tylko z pamięci, ale i z historii…

Książę skandalista

Michał Radziwiłł urodził się w 1870 roku w Berlinie i na chrzcie otrzymał aż osiem imion. W końcu był księciem i ordynatem, więc trzeba było to efektywnie podkreślić już na samym początku. Rodzina nie przewidziała jednak, że nowy jej członek swym skandalicznym życiem doprowadzi do wewnątrzrodowych konfliktów.

„Rudy” w swym burzliwym życiu nigdy nie stronił od kobiet. Lubującego się w licznych romansach księcia trudno było namówić do małżeństwa i ustatkowania się. W końcu, gdy zbliżał się do trzydziestki, zdecydował się na ślub z prawosławną córką Rosjanina greckiego pochodzenia, Marią de Benardaky.

Maria de Benardaky w 1893 roku. Zanim została pierwszą żoną Michała Radziwiłła była pierwszą miłością samego Marcela Prousta. Mimo, że polski magnat miał u boku kobietę pożądaną przez wielu, nie tylko ją upokarzał, ale i bił.

fot.Paul Nadar/ domena publiczna Maria de Benardaky w 1893 roku. Zanim została pierwszą żoną Michała Radziwiłła była pierwszą miłością samego Marcela Prousta. Mimo, że polski magnat miał u boku kobietę pożądaną przez wielu, nie tylko ją upokarzał, ale i bił.

Związek ten był dla arystokratki istnym przekleństwem – bita i poniżana przez męża znosiła jego despotyzm przez siedemnaście lat. Jak relacjonuje Witold Banach, w swojej najnowszej książce „Radziwiłłowie. Burzliwe losy słynnego rodu”:

Radziwiłł fatalnie traktował swoją piękną małżonkę, dochodziło do przemocy, upokarzania, głośna stała się sprawa, gdy książę w porywie kolejnej furii wypchnął żonę z samochodu, skutkiem czego Maria złamała nogę.

Czy wiesz, że ...

...związek z żydowską dziewczyną miał nawet jeden z najbardziej zaufanych ludzi Hitlera  – Joseph Goebbels?  Antysemickie poglądy nie przeszkadzały mu w regularnym spotykaniu się z młodą Żydówką o imieniu Else. I to w czasie, gdy zaczął aktywnie działać w partii nazistowskiej!

...polski przedwojenny agent Jerzy Sosnowski zdołał zinwigilować Abwehrę? Przedstawiając się jako baron Georg von Nalecz-Sosnowski, zamożny właściciel ziemski, wkupił się w łaski berlińskiej śmietanki towarzyskiej. Udało mu się zdobyć nawet plany ataku na Polskę.

...z powodu zatrucia grzybami zmarł sam Budda? Nastąpiło to po tym, jak zjadł potrawkę z grzybami podaną mu przez pewnego kowala. Zanim jednak następnego dnia wyzionął ducha, to przebaczył temu, kto zaserwował mu przez pomyłkę toksyczne danie.

...słowo «Polak» i «Polska» w ZSRS lat trzydziestych były synonimami zdrady i wrogości wobec państwa i ustroju sowieckiego”? Ciągłe podkreślanie wrogości wobec sąsiadów z zachodu sprawiło, że po ataku III Rzeszy na Związek Radziecki Stalin i jego świta, chcący nagle zjednać sobie polskich obywateli, znaleźli się w niemałym kłopocie.

Komentarze (13)

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi komentatorze, nie oceniamy, ale piszemy o postaciach, które warto przypomnieć z jakichś powodów. Tym razem przyczyna okazała się kontrowersyjna, jak i sam bohater artykułu.

    • Józefa D. Odpowiedz

      Jako, iż mieszkam w pobliżu Antonina i interesuję się arystokratycznymi rodami, znałam historię Bogusława Radziwiłła.Wspomniany pałac myśliwski w Antoninie niszczał jeszcze w latach 70-tych XX w. Ostrowski koneser muzyki Kazimierz Pussak interweniował u Jerzego Waldorfa , a ten poruszył niebo i ziemie, i władze zabrały się za remont pałacu.Dziś ta perełka architektury drewnianej (pałac zbudowany jest na planie krzyża greckiego z modrzewiowego drewna) jest miejscem licznych imprez kulturalnych, a przede wszystkim koncertów Chopinowskich. Budowniczy antonińskiego pałacu – książę Antoni Radziwiłł dwukrotnie gościł Fryderyka, który przebywał w pobliżu Antonina u swojej ciotki-chrzestnej Anny Skarbek.

      • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

        Droga Pani Józefo, wspaniale że znalazła Pani na naszym portalu ten tekst i okazało się, że jest Pani mieszkanką okolic słynnego pałacu. Dziękujemy za podzielenie się informacjami – co do ostatniej, odnośnie Chopina, powstał nawet obraz Siemiradzkiego dokumentujący to wydarzenie. Pozdrawiamy :)

    • Ogrodnik Odpowiedz

      Michał Radziwiłłów miał rude wlosy ,drugi przydomek „macharadża” przez prawdziwie hulaszczy tryb zycia

  1. Lech Szymański Odpowiedz

    z ciekawostek: groby wszystkich Radziwiłłów znajdujące się w kaplicy rodowej nieopodal zostały zbezczeszczone a ich prochy wyrzucone do płynącego tuż obok rowu. Paradoks polega na tym że tylko on zaznał (hmmmm)spokoju po śmierci. Ciekawostka druga: miał on zwyczaj nieprzerywania pijatyk, szkoda mu było czasu załatwiał się wiec w spodnie bez najmniejszego skrępowania a jego okrzyk „służba!” co bardziej obrzydliwym gościom był hasłem do opuszczenia gościnnych progów.
    Ps: przetrwało to w okolicach Antonina w powiedzonku gdy ktoś „puścił bąka w towarzystwie” , Co? ty też Radziwiłł?

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Panie Lechu, dziękujemy za podzielenie się z nami ciekawostkami opatrzonymi w dodatku dużą dozą dystansu i poczucia humoru :) Z ciekawości – gdzie znalazł Pan te informacje? Pozdrawiamy.

    • Nasz publicysta |Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi Anonimie, fantazja rzeczywiście bujna. Ale, że ufamy naszym czytelnikom – najpierw postanowiliśmy zapytać o źródło informacji. Jeśli odpowiedzi nie uzyskamy, rzeczywiście racja będzie należeć się Panu. Pozdrawiamy :)

Odpowiedz na „Anna DziadzioAnuluj pisanie odpowiedzi

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.