Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Ten polski magnat zapisał swoją posiadłość w prezencie… Hitlerowi. Dlaczego nigdy o nim nie słyszałeś?

Książę Michał Radziwiłł na fotografii wykonanej w Monte Carlo.

Książę Michał Radziwiłł na fotografii wykonanej w Monte Carlo.

Wywodził się z jednego z najbardziej wpływowych polskich rodów. W zależności od finansowych potrzeb lawirował między liberalizmem, a skrajnym nacjonalizmem. Do tego wyjątkową sympatią darzył Hitlera. Nic dziwnego, że rodzina i otoczenie widzieli w nim wariata…

To jednak nie wszystko! Skrajny megaloman, swoim współpracownikom kazał zwracać się do siebie „Najjaśniejszy Książę”. Był osobą niezaradną, a rodzinny majątek potrafił doprowadzić na skraj upadku. Jego liczne skandale przysłużyły krewnym tyle wstydu, że ci postanowili go prawnie ubezwłasnowolnić. Oto sylwetka Michała „Rudego” Radziwiłła, którego ród chciałby z pewnością wymazać nie tylko z pamięci, ale i z historii…

Książę skandalista

Michał Radziwiłł urodził się w 1870 roku w Berlinie i na chrzcie otrzymał aż osiem imion. W końcu był księciem i ordynatem, więc trzeba było to efektywnie podkreślić już na samym początku. Rodzina nie przewidziała jednak, że nowy jej członek swym skandalicznym życiem doprowadzi do wewnątrzrodowych konfliktów.

„Rudy” w swym burzliwym życiu nigdy nie stronił od kobiet. Lubującego się w licznych romansach księcia trudno było namówić do małżeństwa i ustatkowania się. W końcu, gdy zbliżał się do trzydziestki, zdecydował się na ślub z prawosławną córką Rosjanina greckiego pochodzenia, Marią de Benardaky.

Maria de Benardaky w 1893 roku. Zanim została pierwszą żoną Michała Radziwiłła była pierwszą miłością samego Marcela Prousta. Mimo, że polski magnat miał u boku kobietę pożądaną przez wielu, nie tylko ją upokarzał, ale i bił.

fot.Paul Nadar/ domena publiczna Maria de Benardaky w 1893 roku. Zanim została pierwszą żoną Michała Radziwiłła była pierwszą miłością samego Marcela Prousta. Mimo, że polski magnat miał u boku kobietę pożądaną przez wielu, nie tylko ją upokarzał, ale i bił.

Związek ten był dla arystokratki istnym przekleństwem – bita i poniżana przez męża znosiła jego despotyzm przez siedemnaście lat. Jak relacjonuje Witold Banach, w swojej najnowszej książce „Radziwiłłowie. Burzliwe losy słynnego rodu”:

Radziwiłł fatalnie traktował swoją piękną małżonkę, dochodziło do przemocy, upokarzania, głośna stała się sprawa, gdy książę w porywie kolejnej furii wypchnął żonę z samochodu, skutkiem czego Maria złamała nogę.

Czy wiesz, że ...

...największy zjazd monarchów przed I wojną światową odbył się z okazji pogrzebu króla Wielkiej Brytanii Edwarda VII? Zgromadzeni władcy dalecy byli jednak od żałobnego nastroju.

...pod koniec 1914 roku około 10 procent oficerów i 3-4 procent pozostałych żołnierzy armii brytyjskiej wykazywało znamiona szoku nerwowego? W 1917 roku była to już prawie jedna czwarta walczących, a w drugiej połowie 1918 r. – aż 80 tysięcy żołnierzy!

...królowa Afganistanu od 1926 roku Soraja założyła pierwsze kobiece czasopismo w tym kraju i była ministrem edukacji? Z kolei jej szwagierka, Kobra, dała początek Organizacji Ochrony Kobiet, otwarcie zwalczającej stare zwyczaje, uprzedzenia, akty dyskryminacji.

Komentarze (10)

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi komentatorze, nie oceniamy, ale piszemy o postaciach, które warto przypomnieć z jakichś powodów. Tym razem przyczyna okazała się kontrowersyjna, jak i sam bohater artykułu.

    • Józefa D. Odpowiedz

      Jako, iż mieszkam w pobliżu Antonina i interesuję się arystokratycznymi rodami, znałam historię Bogusława Radziwiłła.Wspomniany pałac myśliwski w Antoninie niszczał jeszcze w latach 70-tych XX w. Ostrowski koneser muzyki Kazimierz Pussak interweniował u Jerzego Waldorfa , a ten poruszył niebo i ziemie, i władze zabrały się za remont pałacu.Dziś ta perełka architektury drewnianej (pałac zbudowany jest na planie krzyża greckiego z modrzewiowego drewna) jest miejscem licznych imprez kulturalnych, a przede wszystkim koncertów Chopinowskich. Budowniczy antonińskiego pałacu – książę Antoni Radziwiłł dwukrotnie gościł Fryderyka, który przebywał w pobliżu Antonina u swojej ciotki-chrzestnej Anny Skarbek.

      • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

        Droga Pani Józefo, wspaniale że znalazła Pani na naszym portalu ten tekst i okazało się, że jest Pani mieszkanką okolic słynnego pałacu. Dziękujemy za podzielenie się informacjami – co do ostatniej, odnośnie Chopina, powstał nawet obraz Siemiradzkiego dokumentujący to wydarzenie. Pozdrawiamy :)

  1. Lech Szymański Odpowiedz

    z ciekawostek: groby wszystkich Radziwiłłów znajdujące się w kaplicy rodowej nieopodal zostały zbezczeszczone a ich prochy wyrzucone do płynącego tuż obok rowu. Paradoks polega na tym że tylko on zaznał (hmmmm)spokoju po śmierci. Ciekawostka druga: miał on zwyczaj nieprzerywania pijatyk, szkoda mu było czasu załatwiał się wiec w spodnie bez najmniejszego skrępowania a jego okrzyk „służba!” co bardziej obrzydliwym gościom był hasłem do opuszczenia gościnnych progów.
    Ps: przetrwało to w okolicach Antonina w powiedzonku gdy ktoś „puścił bąka w towarzystwie” , Co? ty też Radziwiłł?

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny Panie Lechu, dziękujemy za podzielenie się z nami ciekawostkami opatrzonymi w dodatku dużą dozą dystansu i poczucia humoru :) Z ciekawości – gdzie znalazł Pan te informacje? Pozdrawiamy.

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Drogi Anonimie, fantazja rzeczywiście bujna. Ale, że ufamy naszym czytelnikom – najpierw postanowiliśmy zapytać o źródło informacji. Jeśli odpowiedzi nie uzyskamy, rzeczywiście racja będzie należeć się Panu. Pozdrawiamy :)

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.