Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Przy nich Kulczyk był biedakiem! Jak bardzo zamożni byli polscy magnaci?

W porównaniu z magnaterią Jan Kulczyk naprawdę był biedakiem (źródło: domena publiczna).Pyszne pałace, prywatne wojska i marzenia o najwyższej władzy – polska arystokracja była prawdziwą potęgą. Stać ją było na więcej niż samego króla. Nasi magnaci karmili konie w marmurowych żłobach, a szlachciurów z sąsiedztwa poili przy zastawionych złotem stołach. Na co jeszcze mogli sobie pozwolić?

Według „Forbesa” Jan Kulczyk (1950–2015) pozostawił po sobie majątek wartości przynajmniej czternastu miliardów złotych. Najbogatszy Polak inwestował w energię, wydobycie surowców, transport, telekomunikację, produkcję piwa, nieruchomości…

Ale gdzie mu tam do dawnych magnatów! Choć zarabiali głównie na handlu zbożem i bydłem, sporadycznie tylko inwestując w bardziej „rozwojowe” branże, przy ich bogactwie bledną współczesne polskie fortuny.

Arcybogactwo Ostrogskich

Wasyl Konstanty Ostrogski posiadał na początku XVII wieku 1 300 wsi, 100 miast i zamków. Należało do niego około miliona hektarów ziemi i tysiące pańszczyźnianych chłopów. Powstała po jego śmierci ordynacja ostrogska była mającym własny statut majątkiem rodowym, dziedziczną firmą, jedną z najświetniejszych w Rzeczypospolitej obok ordynacji Zamojskich oraz Radziwiłłów.

Pomnik Ostrogskich poświęcony Januszowi i jego pierwszej żonie, Zuzannie. Dzieło wykonane w czarnym i czerwonym marmurze oraz żółtym alabastrze (fot. Christophoros43, lic. CC BY-SA 4.0).

Pomnik Ostrogskich poświęcony Januszowi i jego pierwszej żonie, Zuzannie. Dzieło wykonane w czarnym i czerwonym marmurze oraz żółtym alabastrze (fot. Christophoros43, lic. CC BY-SA 4.0).

Janusz Ostrogski, umierając w 1620 roku pozostawił po sobie spadek wartością bliski dwóm rocznym budżetom państwowym! W tym grubo ponad milion złotych polskich w monetach i trzydzieści beczek srebra. A było to w czasach, gdy husarz otrzymywał żołd rzędu 160-320 złotych polskich, zaś rotmistrz husarski od 2 do 10 tysięcy złotych polskich rocznie.

Nic dziwnego, że dwory magnackie pełne były „klientów”, którzy liczyli na pomoc potężnego sąsiada lub chociaż wypitkę na jego koszt (w zamian wspierając jego „partię” na sejmikach i sejmach). Stanowili widownię dla jaśnie wielmożnych, ich pomysłów i ekstrawagancji.

Czy wiesz, że ...

...podczas pobytu w Polsce słynny Giovanni Casanova najwięcej czasu spędzał w bibliotece biskupa kijowskiego? Przebywał tam prawie każdego poranka, przeglądając autentyczne dokumenty dotyczące intryg i tajemnych spisków mających na celu obalenie starego porządku w Polsce, którego biskup był jednym z głównych orędowników.

...gdy w 1556 roku do Siedmiogrodu wróciła Izabela Jagiellonka, najstarsza córka Zygmunta Starego i Bony Sforzy oraz matka tamtejszego księcia, z okazji jej przyjazdu Izabeli 23-letni Stefan Batory wygłosił w nienagannej łacinie mowę powitalną? Nie mógł jeszcze wiedzieć, że dwie dekady później ożeni się z jej młodsza siostrą, Anną Jagiellonką, i zasiądzie na polskim tronie!

...Janusza Radziwiłła pamiętamy jako zdrajcę narodowego interesu najpewniej dlatego, że zmarł w niewłaściwym czasie? Wielu magnatów i szlachciców wciąż jeszcze wtedy pozostawało w szwedzkim obozie. Chociażby Jan Sobieski, późniejszy król Polski!

Komentarze (6)

  1. minio Odpowiedz

    Patrząc na wybór magnackich asów trzeba zauważyć, że przytłaczająca większość „koroniarzami” nie była, więc słuszniej byłoby mówić o magnatach Rzeczypospolitej. Z resztą przy „oligarchach” z Wielkiego Księstwa magnaci z Korony mogli się czuć jak ubodzy krewni do XVIII w., kiedy rody przemieszały się, tworząc niemal jednorodną warstwę.

  2. Czytacz Odpowiedz

    W Rzeczpospolitej działo się to co dzieje się obecnie na świecie. 1% populacji posiada 95% zasobów finansowych ludzkości. Przykro to pisać, ale skończy się to rewolucją lub upadkiem cywilizacji. Chciwość i przekonanie o własnej nieomylności, zresztą cyt:”superba graditur ante lapsum”. Soros i spółka uważa, że wie lepiej jak mają żyć maluczcy.

  3. arman Odpowiedz

    chyba jednak warto jeszcze dodać Jana Zamoyskiego z ok. 2 mln ha i hetmana Jana Tarnowskiego z podobną ilością ziemi, to wiek XVI

    • Członek redakcji | Anna Dziadzio Odpowiedz

      Szanowny komentatorze, niestety limity objętościowe tekstów są niekiedy nieubłagane i nie da się umieścić w nich wszystkich i wszystkiego. Bardzo dziękujemy jednak za dodanie jeszcze tych dwóch magnatów – zdecydowanie znaleźliby swoje miejsce w artykule, gdyby można go było wydłużyć. Pozdrawiamy :)

  4. rozbawiony Odpowiedz

    Co za pochwala Kulczyka! Naprawde boki zrywac on wsrod magnatow. Moze artykulik o tym skad sie wziely u niego pieniazki, bo z magnatami mial tyle wspolnego, ze rozkradal Polske podobnie jak oni. Poza tym byl lepszy, bo sterowal polska polityka i mogl robic przewaly o ktorych magnatom sie nie snilo. Czy ktorys z magnatow dorobil sie w kilka lat? A moze reprywatyzowal POlske albo zostal wlascicielem glownych traktow w kraju podobnie jak Kulczyk i jego zabawna autostrada? Co za zabawny i pusty tekst. No i jednak przylgnelo do niego okreslenie – najwiekszego przewalacza w Polsce.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.