Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Jan III Sobieski (1629-1696)

Jan III Sobieski

fot.Jan Tricius/domena publiczna Jan III Sobieski

Jan III Sobieski (1629-1696) – elekcyjny król Polski. Syn kasztelana krakowskiego, od 1649 roku brał udział w walkach z Kozakami, między innymi w ramach wyprawy zborowskiej. Ciężko ranny w bitwie pod pod Beresteczkiem w 1651 roku. W 1654 roku członek poselstwa wysłanego do Konstantynopola. W czasie potopu szwedzkiego zdradził króla Jana Kazimierza i przeszedł na stronę najeźdźców. Szwedzką służbę porzucił dopiero po kilku miesiącach. W kolejnych latach walczył z Rosjanami, Kozakami, Szwedami i Siedmiogrodzianami. Wszedł do stronnictwa profrancuskiego, a nawet pobierał pensję od króla Ludwika XIV. W 1665 roku poślubił dawną dwórkę królowej Ludwiki Marii, Marię Kazimierę d’Arquien. W tym samym roku wybrany marszałkiem wielkim koronnym, a rok później – hetmanem polnym koronnym. W 1667 roku odniósł wielkie zwycięstwo pod Podhajcami, rozbijając przeważające siły turecko-tatarskie. Od 1668 roku hetman wielki koronny.

Po tym jak na drodze elekcji nowym królem obrano Michała Korybuta Wiśniowieckiego, otwarcie wystąpił przeciwko jego władzy. Był jednym z przywódców opozycji określanej mianem malkontentów. Wykorzystując podległe sobie wojska zmierzał do obalenia monarchy. Zwycięzca spod Chocimia w 1673 roku. W 1674 roku, po śmierci Michała Korybuta Wiśniowieckiego, obrany polskim królem. W 1683 roku, na mocy zawartego traktatu sojuszniczego, wyruszył na odsiecz habsburskiej stolicy. Na przedpolach Wiednia walnie przyczynił się do rozgromienia sił tureckich Kary Mustafy. Następnie odniósł świetne zwycięstwo pod Parkanami. Wojna z Turcją nie przyniosła jednak Polsce trwałych korzyści, zamiast tego diametralnie wzmacniając pozycję Austrii. Sobieski ponosił także porażki w kontaktach z Rosją (niekorzystny pokój Grzymułtowskiego) i w swojej polityce mołdawskiej. Nie zdołał wreszcie zrealizować najważniejszego dla siebie projektu: osadzić na tronie swojego syna Jakuba Sobieskiego.

 

Dowiedz się więcej o Janie III Sobieskim:

Gdyby Francuzom udało się przekupić Jana III Sobieskiego, to najpewniej nigdy nie doszłoby do odsieczy wiedeńskiej.

ciekawostka | 17.09.2018 | Autor:

Do odsieczy wiedeńskiej mogło nigdy nie dojść. Francuzi oferowali Sobieskiemu ogromną łapówkę za porzucenie cesarza

Szarżująca husaria. Uciekający w popłochu Turcy i jedno z największych zwycięstw polskiego oręża. Możliwe, że to wszystko nigdy nie miałoby miejsca, gdyby agentom Ludwika XIV udało się odwieść króla Jana III Sobieskiego od zawarcia sojuszu z Austriakami.

Bitwa pod Warną pędzla Stanisława Chlebowskiego.

artykuł | 07.05.2017 | Autor:

Nasi górą. Pięć bitew, w których spuściliśmy łomot Turkom

Polacy z pełną powagą traktowali rolę obrońców przedmurza chrześcijaństwa. Zamiast wspominać Warnę i inne porażki, warto powiedzieć o triumfalnych potyczkach. Bo nasi przodkowie przynajmniej pięciokrotnie pokazali, że „Pohańca” można pobić. I to tak, by mu aż w pięty…

artykuł | 24.04.2016 | Autor:

Strzępy imperium? Ten polski król musiał dopłacić, żeby ożenić swojego syna

Znalezienie żony dla polskiego królewicza elekcyjnego było zaskakująco trudnym zadaniem. Aby tego dokonać, trzeba było przeżyć upokorzenia, oszustwa i księżniczki uciekające sprzed ołtarza. A na końcu i tak przepłacić za synową drugiego sortu. Ale czego nie robi się dla…

W porównaniu z magnaterią Jan Kulczyk naprawdę był biedakiem (źródło: domena publiczna).

artykuł | 13.04.2016 | Autor:

Przy nich Kulczyk był biedakiem! Jak bardzo zamożni byli polscy magnaci?

Pyszne pałace, prywatne wojska i marzenia o najwyższej władzy – polska arystokracja była prawdziwą potęgą. Stać ją było na więcej niż samego króla. Nasi magnaci karmili konie w marmurowych żłobach, a szlachciurów z sąsiedztwa poili przy zastawionych złotem…

Jan Sobieski. Człowiek, który miał naprawdę ambitne plany.

artykuł | 22.05.2014 | Autor:

Sojusz polsko-perski. Jak Jan Sobieski planował zmiażdżyć Turków?

Jan III Sobieski potrafił myśleć z prawdziwym rozmachem. Ledwie rozgromił armie sułtana pod Wiedniem w 1683 roku, a już zaczął planować generalną rozprawę z Imperium Osmańskim. Wiedział, że do tego celu nie wystarczy mu sojusz z Habsburgami. Postanowił…

Możemy tylko zgadywać, co chodziło po głowie Sobieskiemu w 1672 roku...

artykuł | 30.03.2014 | Autor:

Gwałty, rabunki, zamach stanu! Wstydliwa przeszłość Jana Sobieskiego

Wiktoria wiedeńska sprawiła, że Jan Sobieski zapisał się na kartach światowej historii. Zdobył też przydomek „Lwa Lechistanu”. Jednak nie wszystkie jego czyny były godne tytułu męża stanu. Parę lat wcześniej Sobieski wysłał na Warszawę bandy uzbrojonych żołdaków i…

 

Ciekawe materiały o Janie III Sobieskim z portalu TwojaHistoria.pl:

Bitwa pod Parkanami na obrazie Juliusza Kossaka.

artykuł | 08.10.2018 | Autor:

Polskie zwycięstwo pod Parkanami. Niedoceniana batalia, która przypieczętowała militarny upadek Imperium Osmańskiego

Mimo klęski, której doświadczyli pod Wiedniem, Turcy potrafili się jeszcze mocno odgryźć. Przekonał się o tym król Jan III, który mało nie przypłacił życiem dramatycznego starcia z młodym i energicznym paszą Kara Mehmedem pod Parkanami.

Atak husarii na turecka piechot na obrazie Stanisława Batowskiego-Kaczora.

artykuł | 12.09.2018 | Autor:

Odsiecz wiedeńska. Czy polski triumf zdecydował o losach Europy?

„Bóg i Pan nasz na wieki błogosławiony dał zwycięstwo i sławę narodowi naszemu, o jakiej wieki przeszłe nigdy nie słyszały” – pisał 13 września 1683 roku do żony Marysieńki król Jan III Sobieski. Miał rację. Zwycięstwo pod Wiedniem…

Jan III Sobieski uważał się za nowego Cezara. Czy słusznie?

miniatura | 05.01.2018 | Autor:

Jan III Sobieski nawet nie ukrywał, że uważa się za nowego Juliusza Cezara. Czy naprawdę nim był?

„Przybyliśmy, zobaczyliśmy i Bóg zwyciężył” – chełpił się polski król Jan III Sobieski przed papieżem. W oczywisty sposób nawiązywał do słów Cezara. Ale jakie właściwie były konsekwencje jego bitewnego sukcesu?

Kazimierz Wielki. Najpopularniejszy z polskich królów?

artykuł | 10.10.2017 | Autor:

Kto jest najpopularniejszym polskim władcą? Sprawdzamy dane wyszukiwarki Google

Którzy władcy budzą największe zainteresowanie, o których chcemy czytać, których sylwetki zgłębiamy? Którzy są najważniejsi dla nas – dzisiejszych Polaków? Przedstawiamy jedyny w swoim rodzaju ranking oparty na twardych danych. Wyniki zaskakują.