Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Co Dobrawa jadła na swoim weselu?

Huczne zabawy nie były we wczesnym średniowieczu niczym wyjątkowym. Ilustracja z niemieckiego "Kodeksu Manesse".

Huczne zabawy nie były we wczesnym średniowieczu niczym wyjątkowym. Ilustracja z niemieckiego „Kodeksu Manesse”.

Ślub Mieszka I z czeską księżniczką miał miejsce ponad tysiąc lat temu i żaden kronikarz nie wspomniał o jego przebiegu ani słowem. Mimo to możemy się pokusić o odtworzenie weselnego menu Dobrawy. Wszystko dzięki żmudnej pracy archeologów.

Na przestrzeni ostatnich dekad skatalogowali oni tysiące zwierzęcych kości odnajdywanych na miejscu grodów z wczesnego średniowiecza, w tym głównych rezydencji Mieszka. Przez pryzmat tych osobliwych znalezisk całkiem wyraźnie rysują się gusta kulinarne pierwszych Piastów. W Poznaniu czy na Ostrowie Lednickim z lubością pałaszowano mięso saren, a także zajęcy.

Dowodów na spożywanie potraw z mięsa grubego zwierza jest znacznie mniej, musiało więc uchodzić ono za szczególny rarytas. O ile na co dzień nawet elity nie kosztowały mięsa niedźwiedzia, jelenia, tura czy żubra, o tyle podobne smakołyki na pewno uświetniły książęce gody.

Co ciekawe, opisane rozróżnienie było typowo piastowską tradycją. W grodach znajdujących się poza centrum państwa, takich jak Gdańsk czy Kałdus „ekskluzywną” dziczyzną zajadano się nawet bez specjalnej okazji.

Mięsne rewolucje

Kolejnym punktem w jadłospisie były potrawy z drobiu. Poza kurami w otoczeniu pierwszych Piastów na talerz trafiały gęsi i dzikie kaczki. Na pewno dostępne były również wołowina i wieprzowina. W odniesieniu do czasów Bolesława Chrobrego Gall Anonim wspominał, że na ważne uczty „rżnięto niezliczoną ilość bydła”. Przede wszystkich jednak zabijano chyba świnie.

Mieszko I na XIX-wiecznej litografii.

Mieszko I na XIX-wiecznej litografii. Czy tak wyglądał w dniu swojego ślubu?

To kolejny wyznacznik piastowskiego gustu: w przeciwieństwie do na przykład ludzi z Bytomia Odrzańskiego, mieszkańcy głównych twierdz Mieszka od wołowiny zdecydowanie woleli mięso wieprzowe i to takie wyraźnie łykowate.

W Bytomiu Odrzańskim świnie zabijano gdy miały nieco ponad rok, ale już w Poznaniu na talerze trafiały głównie te dwu, trzyletnie. To oczywiście było mięso zwyczajne i przynajmniej przez przedstawicieli elit pałaszowane niemal na co dzień. Na weselny stół bez wątpienia rzucono coś więcej: hojne porcje jagnięciny i koźliny, czyli mięs spożywanych na Ostrowie Lednickim dobre dwadzieścia razy rzadziej niż wieprzowina.

Włoszczyzna czy… czechizna?

Niewykluczone, że na tej uczcie poza potrawami ekskluzywnymi trafiły się także zupełne nowinki – dania, których mieszkańcy państwa Piastów jeszcze nigdy nie mieli okazji zakosztować.

Czy wiesz, że ...

...w angielskich średniowiecznych klasztorach stosowano praktykę emerytalnego kontraktu, polegającego na dożywotnich dostawach porcji chleba i alkoholu? Zazwyczaj były to dwa bochenki oraz siedem i pół litra piwa dziennie na głowę jednego mnicha!

...króla Polski Władysława Warneńczyka swatano z kobietami z trzech pokoleń jednej rodziny? Najpierw polski dwór starał się o rękę dwuletniej Anny Habsburżanki, potem Władysławowi zaproponowała małżeństwo jej babcia, czterdziestoparoletnia Barbara Cylejska. Wreszcie polskiemu władcy rajono trzydziestoletnią Elżbietę Luksemburską, matkę Anny i córkę Barbary.

...jedno z pruskich plemion mordowało nowo narodzone dziewczynki? Galindzi byli bowiem przekonani, że nie opłaca się ich żywić. A matkom, które się temu sprzeciwiały - kazano obcinać piersi.

...średniowieczni Polacy nie zdawali sobie sprawę ze śmiertelnego zagrożenia dla zdrowia, jakim było spożyciu sporyszu. Znalezione okazy zbożowych kłosów razem z kłosami z zarodnikami splatano w bukiet, który umieszczano u sufitu chaty, aby w porze siania zbóż te właśnie nasiona wysiać pierwsze.

Komentarze (3)

  1. Marek Odpowiedz

    Troche na sile ciekawostka, za bardzo starajaca sie byc reklama. Uwielbiam ta strone, chyba nie ma artykulu, ktorego bym nie przeczytal i z bardzo pozytywnego doswiadczenia do tej pory z artykulami osobiscie bym zasugerowal jednak nie wchodzic z reklama w pewna nachalnosc, ktora tutaj troche ma miejsce. Niemniej jednak, tak trzymac, bo historie w takim wydaniu moglbym poznawac w nieskonczonosc, bez wzgledu na epoke, czy nawet czy chodzi o kuchnie, stroje, wojowanie, seks lub jakikolwiek inny temat. Pozdrowienia z Liverpoolu.

  2. Darek Odpowiedz

    Dobry artykuł, zarzuty reklamy przesadzone. Są to ciekawostki a jeśli ktoś chce dogłębniej poznać temat może kupić książkę. Redaktor też człowiek – z czegoś musi żyć, opłacać serwer itd.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.



Informujemy, że nasza strona może dostosowywać treści reklamowe do Twoich zainteresowań i preferencji. Aby to robić, potrzebujemy Twojej zgody na przechowywanie plików cookies oraz podobnych technologii w Twoim urządzeniu końcowym oraz na przetwarzanie danych w celach personalizacji treści marketingowych.

Klikając przycisk "Przejdź do serwisu" lub zamykając to okno za pomocą przycisku "x" wyrażasz zgodę na przetwarzanie, w tym poprzez profilowanie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK Sp. z o.o. oraz naszych zaufanych partnerów, Twoich danych osobowych zapisanych w plikach cookies i innych podobnych technologiach stosowanych w serwisie przez Społeczny Instytut Wydawniczy ZNAK i zaufanych partnerów w celu marketingowym, obejmującym w szczególności wyświetlanie spersonalizowanych reklam w tym serwisie oraz w Internecie.

Pamiętaj, możesz w każdej chwili nie wyrazić zgody lub cofnąć zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych. Szczegóły dotyczące wycofania i niewyrażenia zgody znajdziesz w ustawieniach.

Informujemy także, że poprzez korzystanie z serwisu bez zmiany ustawień prywatności w Twojej przeglądarce wyrażasz zgodę na przechowywanie w Twoim urządzeniu końcowym plików cookies i innych podobnych technologii służących do dopasowywania treści marketingowych i reklam.

Więcej informacji na temat zasad przetwarzania danych osobowych, w tym o Twoich uprawnieniach, znajdziesz w naszej Polityce Prywatności.