Kontrowersje, odkrycia, bohaterowie i łajdacy. Fascynujące opowieści na każdy dzień od najpopularniejszego magazynu o historii w Polsce

Polski łącznik Drakuli. Czy słynny wampir był Polakiem z Ukrainy?

Czy to możliwie, że pierwowzorem seklerowskiego Drakuli nie był Wład Palonik, lecz Polak z Ukrainy? Na ilustracji fragment plakatu filmu Dracula z 1931 r.

Czy to możliwie, że pierwowzorem seklerowskiego Drakuli nie był Wład Palonik, lecz Polak z Ukrainy? Na ilustracji fragment plakatu filmu Dracula z 1931 r.

Nie byłoby „Drakuli” Brama Stokera bez legend z naszej części Europy. To w nich autor powieści znalazł wampiry i sposoby na walkę z nimi. A może nawet prototyp bogatego możnowładcy, który po śmierci zamienił się w upiora?

Literacki hrabia Drakula twierdzi, że z pochodzenia jest Seklerem i potomkiem wodza Hunów – Attyli. Autor powieści, irlandzki pisarz Bram Stoker, liczył pewnie, że huńskie korzenie upiora z Transylwanii dodadzą jeszcze tej postaci grozy i tajemniczości. Jednak człowiek, którego przydomkiem nazwał wampira – Drakula – miał inne pochodzenie. To hospodar wołoski Wład III Palownik, z miejscowej dynastii Basarabów.

Co ciekawe, jego babką była zapewne Ryngałła Anna, siostra cioteczna Władysława Jagiełły i wdowa po mazowieckim księciu Henryku. Wład był poniekąd „naszym człowiekiem” – także z racji wspólnych interesów politycznych. Wraz z władcami państwa polsko-litewskiego jego ród obiecywał bronić chrześcijańskiej Europy przed muzułmańską Turcją, czego dowodem była przynależność do elitarnego Zakonu Smoka.

Ojciec Drakuli służył swoją radą i wojskami Władysławowi Warneńczykowi przed nieszczęsną bitwą pod Warną, a starszy brat – Mircza – wziął w niej udział.

Wład III Palownik. Powszechnie uważany za pierwowzór Drakuli. Jednak czy aby na pewno słusznie?

Wład III Palownik. Powszechnie uważany za pierwowzór Drakuli. Jednak czy aby na pewno słusznie?

W Rumunii ten historyczny Drakula jest bohaterem narodowym. Nikt, poza wrogami politycznymi z epoki, nie łączył go tam z diabelskimi mocami, choć bez wątpienia rządził krwawo i brutalnie. Na Zachodzie zaś, gdy w 1897 r. Stoker wydał „Drakulę”, wołoski hospodar był praktycznie nieznany. Słyszeli o nim tylko fachowcy. Stoker nim nie był. Miał jednak odpowiedniego przyjaciela.

Tajemniczy profesor Vambery

Zdaniem biografów pisarza, o Drakuli usłyszał on prawdopodobnie dzięki  Árminowi Vámbéry’emu – podróżnikowi i turkologowi, pochodzącemu z żydowskiej rodziny ze Słowacji. Miał on opinię erudyty, był poliglotą (znającym m.in. wiele języków słowiańskich), a także… brytyjskim szpiegiem działającym na szkodę Rosji.

Dodajmy, że Vambery wiedział co nieco o Polsce i znał się z Henrykiem Sienkiewiczem. Wypowiedział się nawet na temat wywłaszczania Polaków w Wielkopolsce przez Niemców. W liście do Sienkiewicza nazwał to „barbarzyństwem” i „gwałtem”. Pocieszał, że niemieckie wysiłki odniosą skutek odwrotny od zamierzonego: „Naród polski nie upada – im silniejszy jest nacisk z zewnątrz, tem większy odpór i siła od wewnątrz. Szlachetnemu ogniowi wolności i samodzielności nie będą mogły nigdy zaszkodzić duchy ciemności”.

Czy wiesz, że ...

...Napoleon Bonaparte przywrócił we Francji niewolnictwo? Zostało ono zniesione przez jakobinów w 1794 roku. Już osiem lat później Napoleon kilkoma dekretami powstrzymał wprowadzanie tych ustaleń w życie przynajmniej w części francuskich kolonii.

...największy zjazd monarchów przed I wojną światową odbył się z okazji pogrzebu króla Wielkiej Brytanii Edwarda VII? Zgromadzeni władcy dalecy byli jednak od żałobnego nastroju.

...najbardziej pogardzanym zawodem w Wielkiej Brytanii dwieście lat temu był zawód marynarza? Tych, którzy go wykonywali, określano bez mała jako "pracujące, chlejące zwierzęta".

...sułtan Mehmed II Zdobywca wał się do ataku na Konstantynopol już w wieku 14 lat? Na przeszkodzie tym planom stanął bardziej powściągliwy ojciec. Dopiero po jego śmierci mógł spełnić swoje marzenia o podbojach.

Komentarze (4)

  1. Tomek Odpowiedz

    Taka ciekawostka jeśli chodzi o Drakulę i jego związki z Polską: w filmie Herzoga pt. Nosferatu (remake niemego filmu z l. 20-tych, tytuł Nosferatu wziął się stąd , że autorzy nie mieli praw autorskich do sfilmowania powieści Stokera) w jednej scenie chłopka z Transylwanii przynosi książkę o wampirach i mówi po polsku.Nie wiem czy był to błąd reżysera , czy „poeta miał coś na myśli”.

  2. Amadi Odpowiedz

    Nasza słowiańska kultura dostarcza masy inspiracji, a jej wierzenia i świat podań są nie mniej rozbudowane niż mitologia zachodnich kultur. Nic dziwnego, że gdy już ktoś w niej zaczerpnie i zbuduje dobrą historię, ta się sprzedaje. Obecnie możemy obserwować, jak świetnie naszą pierwotną kulturę promuje Wiedźmin.

    btw „jadał mięso w Wielki Piątek” – do dzisiaj w niektórych zakątkach naszego ciemnogrodu to potworna zbrodnia :D

  3. doliwaq Odpowiedz

    Równie dobrze Stoker mógł znaleźć inspiracje pośród pamfletów z dawnych czasów które zachowały się w Wiedniu, ale ta wersja jest bardzo przyjemna.

Dodaj komentarz

Jeśli nie chcesz, nie musisz podawać swojego adresu email, nazwy ani adresu strony www. Możesz komentować całkowicie anonimowo.

Jeśli chcesz zgłosić literówkę lub błąd ortograficzny kliknij TUTAJ.